„Holland” te midden van de priopiet moerassen Prof. Wilhelm von Regel deed zeer belangrijk werk T, en landgoedbezitter, die mijn vader op zijn bezit in WitRoethenlë opzocht, zeide hem: „Wanneer men bij u komt, dan zou je haast zeggen, dat je in Holland was.” De vele vierkante kilometers vlak weideland, doorsneden door talrijke kanalen, herinnerden inderdaad direct aan Holland, al ontbraken er de voor dit land zo karakteristieke windmolens en ook de kudden zwart-witte en rood-bonte koeien. Ook de omgeving van het landgoed van mijn vader deed niet meer aan Holland denken. Direct buiten zijn grenzen begon een wildernis, die zich vele kilometers achtereen uitstrekte, want men bevond zich hier in Polesië. bij de Pripjet-moerassen, het grootste moerasgebied, dat Europa kent. Daar zijn dorpen, die zo maar op eilandjes liggen, temidden van de uitgestrekte moerassen. Duizenden h.a. grasland Reeds van verre hoort men het zingen van allerlei vogels, op oude eiken nestelen talrijke ooievaars, die in de moerassen een rijk jachtterrein vinden. De kleine, met stro bedekte hutten der dorpjes schijnen bijna in de aarde weg te zinken. Een troepje vuile in lompen gekit ie kinderen komt ons tegemoet. Varkens rollen door de modder van de dorpsstraat. Slechts in de winter, als het moeras toegevroren is, is er verbinding met de buitenwereld, ’s Zomers is ieder verkeer onmogelijk. Enkel met roeibootjes slaagt men erin de dorpen te bereiken over traag voortstromende riviertjes, die zich door het eindeloze struikgewas voortslingeren. Wij varen erheen in een bootje met een roeier bemand. Allerlei moerasbloemen spiegelen zich in het water. Hele vluchten wilde eenden vliegen op. De kraanvogel nestelt aan de oevers. Het is hier het rijk der bevers, der beren, het rijk ook van de Polesjoeken, zoals de bewoners van dit gedeelte van Polesië worden genoemd, de primitiefste van alle Slavische volksstammen. Holland in de wildernis Hier in deze wildernis heeft mijn vader „Holland” geschapen. Eenmaal behoorde dit uitgestrekte land in de omgeving van het landgoed van mijn vader aan vorst Radziwill; daarna kwam het door overerving aan vorst Chlodwig zu Hohenlohe-Schillingsfiirst, wiens vrouw een geboren vorstin Wittgenstein was. Daar echter rijks-Duitsers volgens de Russische wetgeving geen grondbezit in de Westgebieden mochten hebben, werden de enorme landgoederen in de negentiger Jaren van de vorige eeuw verkocht. Een deel daarvan kocht mijn vader, een groot ontoegankelijk geheel onbewoond moeras, in het midden waarvan zich een lang smal meer bevond. Het was juist daar gelegen, waar de Pripjet-moerassen eindigen en overgaan in vruchtbare grond. „De professor is waanzinnig”, zei men algemeen, „wat heeft hij aan zo'n stuk moeras”, Maar mijn vader, ofschoon hij professor in de Oosterse geschiedenis was en een autoriteit op zijn gebied, was een andere mening toegedaan. Hij had zijn plannen klaar. Reeds in zijn jeugd had hij door irtijn grootvader, een beroemd botanicus, op talrijke botanische tochten geleerd de natuur lief te hebben. Zo kwam het, dat hij dadelijk enthousiast was, toen een lid van het personeel van vorst Hohenlohe, een Balt, Jacobson genaamd, hem op de mogelijkheid opmerkzaam maakte aan de rand van de Pripjet-moerassen cultuurgrond te scheppen. Iets nieuws te scheppen, dat was het ideaal van mijn vader. Hij was enthousiast voor alle pionier-arbeia. hij wilde wegen gaan. die niemand anders in deze omgeving nog had aangedurfd. Het is bekend, dat weilanden lang:s rivieren, die jaarlijks door het rivierwater worden overstroomd, een bijzonder weelderige grasgroei vertonen. Dit was de leidende gedachte bij het werk, dat mijn vader aanpakte. Begonnen werd met het droogleggen van het moeras door het graven van een net van kanalen en sloten. Een tweede net verbond de in de nabijheid stromende rivier met het in het midden van het landgoed liggende lange smalle meer, zodat het rivierwater in het meer en daaruit weer in de rivier kon stromen Door niet minder dan 28 sluizen werd de waterstand in de sloten geregeld. Meer dan 700 km. bedroeg de totale lengte van de kanalen, waarvan het grootste 12 meter breed was. In het voorjaar werd de bovenste vlak bij de rivier gelegen sluis geopend. De benedenste sluizen werden gesloten. Het rivierwater stroomde over het droogliggende moeras en liet er de vruchtbare bestanddelen, achter die het bevatte. Daarna werd de bovenste sluis gesloten en werd de volgende lager gelegene geopend Het water stroomde daardoor weer in de rivier terug. Als in Egypte . .. Zoals in Egypte de Nijl ieder jaar grote uitgestrektheden onder water zet en daardoor de bijzondere vruchtbaarheid van de bodem veroorzaakt, zo werd ook op het landgoed van mijn vader de bodem steeds vruchtbaarder gemaakt. Bij hoog water veranderde de gehele enorme oppervlakte van het landgoed in een meer en als dan later het water wegliep, was de vruchtbare reeds eerder drooggelegde grond „bemest". Reeds in de eerste jaren na het begin van de drooglegging waren de resultaten daarvan aan de vegetatie op het ontwaterde moeras merkbaar De vele mossoorten en harde distelplanten, die er vroeger groeiden, maakten langzamerhand plaats voor zacht groen weidegras en binnen niet al te lange jaren strekten zich daar in plaats van het woeste, onvruchtbare moeras eindeloze groene weilanden uit. Zover het oog reikte zag men niets dan één golvende grasoppervlakte. Niet alleen de samenstelling van het gras veranderde, doch ook de hooi-oogst werd weldra het twintigvoudige van de vroegere. Vóór de drooglegging van het moeras bedroeg de oogst ongeveer twaalf duizend ton slecht moerashooi; na de drooglegging steeg de opbrengst tot 350.000 ton. Uit een onvruchtbaar waardeloos moeras waren mooie weelderige weiden ontstaan. Thans werden de bezitters van de aangrenzende landgoederen opmerkzaam. Vorst Radziwill begon met de drooglegging van zijn moerassen Agrakow, die moeras bezat tot een oppervlakte van 17.000 ha. eveneens, doch het landgoed van mijn vader leverde toch het beste hooi. Mijn vader immers rustte niet op zijn lauweren. Grote uitgestrektheden van het landgoed waren zo hoog gelegen, dat het rivierwater ze in het voorjaar niet kon overstromen. Daarom werd een kanaal van 25 tot 30 km, lengte geprojecteerd, dat het hooggelegen deel van het landgoed met de rivier moest verbinden en er het overtollige water heenleiden moest. Het uitbreken van de wereldoorlog evenwel legde het reeds begonnen voorlopige werk stil; na de bolsjewistische revolutie werd het landgoed onteigend en als staatsgoed verder geleid. Moeilijkheden te over Men kan zich voorstellen wat het betekent het risico op zich te nemen, een moeras van meer dan 7000 h.a. in cultuur te brengen. Veel bitter leergeld moest er worden betaald voor het zover was. De ene moeilijkheid na de andere moest worden overwonnen. Slechts het ijzeren volhouden en de energie van mijn vader, zijn moed en optimisme overwonnen alle hindernissen. De eigenaren van de aangrenzende landgoederen, Polen en Russen, hadden niet aan de mogelijkheid gedacht het hun toebehorende moeras te cultiveren. Er moest een professor in de Oosterse geschiedenis komen om hun dat te leren. Doch niet alleen strekte het werk van mijn vader zich uit op het ten noorden van de Pripjet gelegen gebied, ook in het zuiden van Polesië, vlak bij de grens van Roemenië, begon hij met zijn pioniers werk. Hier bezat hij, zuidelijk van Mozyr, het thans tot de Oekraine behorende gedeelte van Polesie, het 50.000 ha. grote landgoed Y. Ongeveer 5000 ha, | moerasgrond werden hier ontwaterd en bevloeid, doch het werk was nog niet zo ver gekomen als op het eerste landgoed. Dit laatste werd weldra beroemd tot buiten de grenzen van het vroegere gouvernement Minsk. Het ministerie van Landbouw te St. Petersburg eerde het werk van mijn vader door hem een grote gouden medaille te verlenen, die speciaal voor dit doel gemaakt was. Hij was de eerste, aan wien een dergelijke onderscheiding werd verleend. In de oogsttijd Wat deed men nu met het vele hooi, dat de beide landgoederen opleverden? De dichtst in de nabijheid gelegen spoorlijn was nog zo ver weg, dat het transport daarheen onmogelijk was. Het moest daarom ter plaatse worden verbruikt. Reeds tientallen jaren, wellicht ook reeds eeuwen lang, maaiden de boeren het hooi in de moerassen van Polesië. Uit de vruchtbare gedeelten van de provincie Sluzk, waar wel bouwland doch geen weiland was, trokken de boeren ieder jaar op naar het dichtstbijzijnde moeras om het voor hun bedrijf benodigde gras te maaien, ofschoon dit, wat de kwaliteit betreft, zeer veel te wensen overliet. De weilanden van het landgoed van mijn vader dekten de behoeften aan hooi van talrijke dorpen van de provincie Sluzk. De gehele oppervlakte van het goed werd tot dit doel in percelen verdeeld die ieder jaar aan de boeren werden verpacht. Zo trokken bij het begin van de zomer de boeren in groepen op De hoogstbiedende verwierf zich het recht tot grasmaaien op een bepaald perceel en dan begon de hooioogst Duizenden zag men op deze enorme uitgestrektheden bezig met het maaien van gras. Het was een bont tafreel als de boeren van gehele dorpen met kinderen en vrouwen aan het werk waren en ’s avonds de talrijke kampvuren opvlamden. Na het grasmaaien lagen de vlakten daar weer eenzaam, doch in de winter werden zij weer levendig, dan werd het op bergen gestapelde hooi opgehaald en naar de dorpen vervoerd. Overal zag men dan de met hooi beladen boerensleden over de wit toegevroren vlakten trekken. In lange rijen als eindeloze karavanen ging daar de rijkdom van het landgoed van mijn vader, het hooi, naar zijn bestemming. Zonder twijfel is de drooglegging van het moeras met de daaropvolgende bevloeiing een extensieve cultuur, die niet te vergelijken is met de intensieve methode in WestEuropa, doch op deze geweldige oppervlakten en bij de-geringe transportmogelijkheden was deze methode de enig juiste en de enig mogelijke zonder hulp van de staat Niet alleen echter, dat er een cultuurarbeid van grote betekenis werd verricht, de droogmaking van de moerassen had ook een sociaal belang. Gehele dorpen kwamen door het werk van mijn vader tot welstand, want de boeren vonden goede verdiensten bij de werken die uitgevoerd moesten worden. Wegen werden er aangelegd om een verbinding met de dorpen te maken, barakken werd gebouwd en drinkwaterbronnen gegraven. Toen de Sowjet>regering het landgoed nationaliseerde, werd algemeen gezegd: „Mijnheer Regel heeft ons goed behandeld, wij betaalden hem voor het hooi, doch hij zorgde voor ons, hij bouwde hutten om te overnachten gedurende de maaitijd, hij schonk ons hout uit het bos voor de vuren. Nu neemt men alleen ons geld aan en men doet niets voor ons.” Niet slechts hooi kan er op de moerasgronden worden geoogst, hij intensivering van de cultuur zal het mogelijk zijn, talrijke andere producten er van te verkrijgen. Polesië kan bij een juist gebruik van de bodem tot een leverancier van grondstoffen voor Europa worden. Het „Holland” in Wit-Roethenië kan dan een nieuwe bloei tegemoet gaan. niiiiiinittimiiiuhUHiimiHiHiiiiiiiiuiiiiHiimMiiMmiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiimmmitiiniiiiiii In de Minsker Zeitung troffen wij dezer dagen aan een artikel over professor Wilhelm von Regel, die in de tijd voor de wereldoorlog van 1914 pionierswerk van grote betekenis heeft verricht in de moerasgebieden van Polesië. Wij achten het van belang onze lezers een vertaling daarvan te geven, in de eerste plaats, omdat hier gewezen wordt op on§i eigen land, maar ook om wat ér in verteld wordt over de toestanden in het Polesië van voor de wereldoorlog. Onze boeren in het Oosten kunnen erin kennis maken met een pionier van een vorige generatie, die ook zijn werkkracht gaf aan het in cultuur brengen van grondgebieden in het Oosten. --- Lokte ambtenaar strafbare handelingen uit? BODEGRAVEN, 31 Maart. Voor het Haagse Gerechtshof werd in hoger beroep een zaak behandeld waarin volgens de raadsleden het uitlokken van een strafbaar feit een belangrijke rol heeft gespeeld. De controleur van de C.C.D., Wynia, had in den oliehandelaar J. J. T. de Groot alhier een vertrouwensman gevonden, die hem tips van economische delicten zou geven. Toen op zekere dag de koopman C. Kars uit Gouda bereid bleek een stier te verhandelen en ook zes varkens voor clandestiene slachting leverde werd de ambtenaar gewaarschuwd. Beklaagde Kars verklaarde, dat De Groot bij hem was gekomen om versterkende middelen voor diens zieke moeder. Hij gaf hem een stuk spek en liet zich overhalen een stier te verkopen. Met het slachten had hij niets te maken. De advocaat-generaal vond geen bewijs dat K. opdracht tot clandestien slachten gaf, vernietigde het vonnis van zes maanden gevangenisstraf en vorderde vrijspraak. Ook A. Kasius uit Lange Ruige Weide, die in deze zaak te goeder trouw zijn bemiddeling had verleend en tegen wien een gevangenisstraf van een jaar was gevorderd, werd thans vrijgesproken. --- Land en volk van Estland In 1934 bedroeg de bevolking in Estland 1.126.413 inwoners. Zij bes.taat voor 89 pet. uit Esten, voor 9 pet. uit Russen en 0.4 pet. uit; joden, een aantal van 0.7 pet. bestaande uit Zweden en Duitsers is in de laatste jaren weggetrokken. De Estlandse taal behoort met de Finse tot de Fins-Oegrische talen. De cultuur in Estland is door de daar levende Duitsers beïnvloed met uitzondering van het district Petschar (Petseri). dat door zijn oostelijke ligging sterk door de Russen beïnvloed is. Ook de Zweden hadden invloed op de volkscultuur. Estland is een agrarisch land, want 68 pet. van zijn bevolking leeft op het land. De districten Dorpat en Werro zijn het dichtst bevolkt. Het Russische gedeelte in het district Petschur is nog dichter bevolkt, de Russen leven in hoofdzaak ten westen en ten oosten van het Peipusmeer en ten oosten van de Narwa. De Zweden, die op de eilanden in om de Moon-sund heen, zijn, toen Estland bij de Sowjet-Unie kwam. het westen woonden, in hoofdzaak voor het merendeel uitgewezen. Iti het noordwesten van Ingermanland. meer in het bijzonder ten noordoosten van de Lugamonding. woont nog een deel van de oerbevolking, de Ingeren. Hun aantal bedroeg in 1934 25.000. De bevolkingsdichtheid is zeer verschillend, plaatselijk is ze 50 per vierk. km., maar ook 5. De kuststreken en het heuvelgebied zijn vrij dicht bevolkt, terwijl vele bos- en moerasstreken bijna onbewoond zijn. In het noorden en westen van Estland is de boerenbevolking zeer dun gestrooid, slechts daar waar een dorp met een kerk is jen rondom een station, treft men een meer gesloten bouwwijze aan. Ook in het heuvelland in het zuiden leeft de bevolking verstrooid. In het district Petschur en aan het Peipusmeer hebben de dorpen een Russisch karakter; het ..zijn grote ronde of langgestrekte straatdorpen. Aan de kust treft men gesloten vissersnederzettingen aan, maar op de eilanden in het westen zijn de dorpen zeer wijd uit elkaar lopend aangelegd. De hoofdstad van Estland, Reval (Tallinn), had in 1934 138.000 inwoners. Reval is een havenstad van betekenis en ligt aan de rotsachtige oever van de bocht van Reval. Pernau (Pamu) aan de mond van de Pemau is de grootste stad in het westen met 20.330 inwoners, het is een handelsstad van betekenis en tevens een Kurort. Hapsal is eveneens een Kurort (4650 inw.). De oude universiteitsstad Dorpat (Tartu) met 58.880 inw., is de grootste stad in het zuiden. De enige’ stad op de Estlandse eilanden is de kleine haven Arensburg (4500 inw.), waar ook een modderkurort is. De hygiënische toestanden zijh in Estland in verhouding tot andere Oost-Europeesche landen goed, waar de Duitse invloed tot uiting komt. In de steden en op het platteland werden ziekenhuizen gesticht. In de streken, die onder Russische invloed staan daarentegen, zijn de hygiënische toestanden slecht, wat licht tot epidemieën kan voeren. De godsdienst is overwegend Evangelisch-Luthers. --- Villa uitgebrand ZEIST, 31 Maart. De grote houten villa van den heer Van Eeghen, gelegen in het bos bij de buurtschap Austerlitz, gemeente Zeist, is dezer dagen een prooi der vlapimen geworden. De brandweer uit Driebergen—Rijsenburg kon weinig uitrichten door gebrek aan water, maar wist toch enige bijgebouwen te behouden en enig meubilair in veiligheid te brengen. Het gebouw stond weldra geheel in vlammen, hetgeen door de geweldige vonkenregen groot gevaar voor de omringende bossen opleverde. Deze werden bewaakt door de bosbrandweer uit Austerlitz. Pas tegen middernacht kon de brandweer inrukken. --- WOORDENLIJST XV// C G(-aarzel — das Gezadder, das Zaudem, das Zögem Geabonneerd — abonniert Geaccepteerd — akzeptiert, angenommen Geacht — geachtet, geehrt, geschatzt, angesehen \ Geachte Heer — Geehrter Herr, Verehrter Herr, Sehr geehrter Herr Geaderd — geadert, aderig, aderig Geadresseerde — der Adressat, die Adressatin, der Empfanger Geaffecteerd — affektiert, geziert, gespreizt Geallieerd — alliiert, verbündet Gearmd — Arm in Arm, untergefasst Geassureerd — assekuriert, versichert Gebaar — die Gebarde, die Geste, die Gestikulation Gebabbel — das Geplauder, das Geschwatz, der Klatsch Gebak — das Geback, das Backwerk Gebakje — das Törtchen, kleines Gsb^ck Gebarentaal — die Gebardensprache Gebarsten — rissig Gebazel — das Gefasel, das Geschwatz Gebed — das Gebet Gebedel — die Bettelei, das Gebettel Gebeeldhouwd — (hout) geschnitzt, (steen) gemeisselt Gebeente — das Gebein Gebelgdheid — die Verstimmtheit, die Verstörthelt, der Arger Gebergte — das Gebirge Gebeuren — geschehen. vorkommen, passieren, vorfallen Gebeurtenis — die Begebenheit, der Vorfall, das Ereignis Gebied — das Gebiet Gebieden — gebieten. befehlen, heissen Gebiedend — gebieterisch, herrisch Gebint — das Gebinde, das Gebalk; das Balkenwerk Gebit — der Gebiss Geblindeerd — geblendet. gepanzert Gebloemd — geblümt. gemustert. figuriert Gebod — das Gebot Gebonden — gebunden Geboomte — die Baume das Gehölz Geboorte — die Geburt Geboortc-aangïfte — die Geburtsanzeige Geboorte-akte — der Geburtsschein. die Geburtsurkunde .Geboortebeperking — die Geburtenregelimg. die Geburteneinschrankung Geboortefeest — das Geburtsfest, das Wïegenfest Geboortestad — die Geburtsstadt, der Geburtsort Geboortig (uit) — gebürtig aus Geboren — geboren Geborneerd — bornjert, beschrankt Gebouw — das Gebaude, der Bau Gebraad — der Braten, Gebratenes Gebreid — gestrickt Gebrek — der Mangel, der Fehler, das Defekt Gebruik — der Gebrauch, die Verwendung, die Benutzung Gebruiken — gebrauchen. benutzen. verwerten, anwenden Gebruiksaanwijzing — die Gebrauchsanweisung Gebruis — das Brausen, das Gebrause Gecombineerd — kombiniert Gecommitteerde — der Kommissar, der Beauftragte Gecompliceerd — kompliziert. verwickelt Gedaante — die Gestalt, die Form, die aussere Erscheinung Gedaanteverwisseling — die Metamorphose Gedachte. — der Gedanke Gedachteloos — gedankenlos Gedachtenis — das Andenken, die Erinnerung Gedachtestreep — der Gedankenstrich Gedachtenwisseling — der Gedankenaustausch Gedakt — gedeckt, gedackt Gedartel — das Getummcl, das Geschaker, die Tandelei Gedeeld — geteilt Gedeelte — der Teil, die Quote Gedeeltelijk — zum Teil, teilweise Gedegen -— gediegen Gedekt — gedeckt Gedenkboek — das Gedenkbuch, die Festschrift Gedenkdag — der Gedachtnistag Gedenken — gedenken, denken an Gedenknaald — die Gedachtnissaule die Denksaule Gedenkwaardig — denkwürdig Gedeputeerde — Deputierte, der Ab geordnete Gedetacheerd — detachiert Gedicht —• das Gedicht Geding — die Rechtssache, der Rechtshandel. der Rechtsstreit, der Prozess Gediplomeerd — geprüft (staatlich. amtlich, vorschriftmassig) Gedoe — das Getue, das Getreibe, das Treiben Gedomicilieerd — Wohnsitz habend, wohnhaft, ansassig Gedogen — dulden, zulassen, erlauben, gestatten Gedraaid — gedreht, gedrechselt Gedrag — das Verhalten, das Benehmen Gedragen (zich) —> sich betragen, sich benehmen, sich aufführen, sich verhalten Gedragen — getragen Gedrang — das Gedrange, das Drangen Gedrieën — zu dreien, zu dritt Gedrocht — das Ungetüm, dasScheusal, das Monstrum Geducht — geftirchtet Geduld — die Geduld Gedurende — wahrend (regeert de genitief) Gedwee — gefügig, fügsam Gedwongen — gezwungen, genötigt Geëerd — geehrt Geel — gelb Geelachtig — gelblich Geelgors — die Goldammer Geelgroen — gelbgrün Geel koper — das Gelbkupfer, das Messing Geelvink — der Girlitz Geelzucht — die Gelbsucht Geen — kein, keine Generlei — keinerlei, gar kein, kein einzig Geëngageerde — Verlobte(r), die Braut, der Brautigam Geenszins — keineswegs. keinesfalls Geer — die Gehre Gesel — die Geissel Geselen — geiseln. peitschen, züchtigen Geest — der Geist Geestdodend — geisttötend, geistlahmend Geestdrift — die Begeisterung, der Enthusiasmus Geestelijk (teg van lichamelijk) — geistig. (teg. wereldlijk) geistlich Geestig — geistreich, sinnreich, witzig. geistvoll Geeuw — das Gahnen Geeuwhonger — der Heisshunger Geëvenredigd — verhaltnismassig, proportioniert --- toekomst Een nieuwe door Arend de Boer 41 Zij stopte de brief in haar handtasje en begon daarna, rustig als steels, aan haar werk. Zij keek de post door en riep daarna haar stenotypiste, wie zij een aantal brieven dicteerde. Tegen twaalf uur zei zij: „Zo, dat is alles voor vandaag. Ik moet nu weg. Legt u die brieven straks maar op mijn bureau.” Vervolgens kleedde zij zich zorgvuldig aan en verliet haar kantoor. Zij liet haar auto voor ditmaal in de garage en ging met de tram naar het Alexanderveld, naar het hoofdbureau van politie. Een paar uur later liep Elly Jonker langzaam door de binnenstad. Zij scheen in diepe gedachten verzonken en wandelde doelloos verder, al maar verder. Na het onderhoud, dat zij op het politiebureau gehad had, kon zij niet onmiddellijk weer aan haar werk gaan. Zij dacht er een ogenblik over, naar huis te rijden, maar de stilte van haar kamérs schrikfe haar af. Het was druk in de stad, hetgeen geen wonder was .want er straalde een heldere zon aan de hemel en de lucht was zuiver en fris. Langzamerhand kwam Elly in de buitenwijken der stad; zij deed dit opzettelijk, want zij wilde geen bekenden ontmoeten, en toch werd zij opgemerkt en wel door iemand, dien zij stellig het liefst met een wijde boog uit de weg gegaan was. Er ging een grote, grijze auto voorbij, die opeens langzamer begon te rijden, zodat Elly hem inhaalde en nogmaals passeerde. Toen stopte de auto. Karei Wegener stapte vlug uit en liep Elly met twee passen na. „Waarom doe ik dat eigenlijk?” mompelde de jongeman een beetje geërgerd tot zichzelf. Direct daarop evenwel liep hij naast Elly, groette en zei op een beetje jongensachtige manier: „Zo, zo, aan de • andel?” Elly keek verschrikt op en herkende hem dan. „Waar ga je naar toe, Elly? Ja, ik zag je zo-even bij het voorbijrijden en dacht zo — wel, ik kon je net zo goed even wegbrengen.” Uit gewoonte fronste Elly htar voorhoofd even. Karei kende dit. Ach ja, natuurlijk had hij meteen al weer iets verkeerds gedaan. Maar tegelijkertijd zag hij, dat de jonge vrouw erg bleek was en dat zij — ja, waarachtig, ze zag er bezorgd en verdrietig zelfs uit. Daarom zei hij nog eens, zeer hoffelijk en met een lichte' smeeking in zijn stem: „Mag ik je mijn wagen beschikbaar stellen, Elly?” „Ja”, antwoordde Elly, „ik zou het erg vriéndelijk van je vinden, Karei, als je mij naar kantoor zou willen brengen.” Het is onzin, dacht Elly, dat ik zo doelloos rondgelopen heb. Het werk is nog altijd de beste remedie. Zij stapte in de auto, naast Karei Wegener, en alles was weer net als vroeger, toen zij zo dikwijls samen rondgereden hadden. Ook Karei dacht weer terug aan de dagen, waarin het vanzelfsprekend Was, dat hij Elly naar huis bracht, als zij elkander ergens, op een of andere bijeenkomst, ontmoet hadden. De jonge vrouw zat nu zwijgend naast hem en ook Karei sprak geen woord. Maar erg lang hield hij dat niet uit. Al na nauwelijks tien minuten kon hij zijn mond niet meer houden; zonder zijn blik van het straatgewoel af te wenden, zei hij, totaal onverwacht: „Zou je niet eens een beetje minder serieus kunnen zijn, Elly?” De jonge wrouw was in diepe gedachten verzonken geweest; er gleed daarom een verschrikte uitdrukking over haar gelaat. „Minder serieus...? Hoe bedoel je dat?” (Wordt vervolge) --- Sneeuwvlok - de Eskimo Tekeningen en tekst van WIM MEVLDIJS 874 Inderdaad, de dappere bemanning van „De Zwaluw” moet het tenslotte toch tegen de overmacht van apen afleggen. De geweldige beesten pakken de matrozen een voor een beet. slingeren ze met een vaartje over boord in de richting van het bos, waar ze door andere apen opgevangen en weggedragen worden! „Oepla!” roepen de beesten telkens, als er weer een matroos opgevangen wordt. 875. Als de laatste weggedragen is, zoeken de afaen het schip van onder tot boven na of er niemand meer aan boord is Als ze niets kunnen vinden, duiken ze in het water, zwemmen naar de kant en gaan de andere apen achterna. Maar ze hebben toch nog iets over h hoofd gezien. Sneeuwvlok haa zich in een luchtkoker verstopt en daar was niet gekeken „Vertjoepie.” zucht onze eskimo. die net nog ziet hoe Peir Kwen — hevig tegenspartelend — weggedragen word tl --- Gelderland, een oude provincie Land van Franken en Saksen Van de elf zusters, met elkaat vormend het gezin Nederland, is Gelderland zeker niet de minst befaamde Haar geschiedenis reikt terug tot in het grijs verleden. Toen verreweg het grootste deel van ons land nog onbewoond en zelfs onbewoonbaar was — omstreeks 1000 jaar vóór Christus — woonden in Drente, maar ook op de Veluwe, de uit Zuid-Europa afkomstige „hunebedbouwers”. Erg uitgebreid is onze kennis omtrent die oudste bewoners van ons land uiteraard niet. Wat ons bekend is van hun zeden en gewoonten, zijn we te weten gekomen uit de hunebedden (grafkelders, door grote stenen afgedekt). In die grafkelders, hier zowel als elders, zijn stenen en bronzen wapenen en werktuigen, door de levenden meegegeven aan hun doden, gevonden. Ook vond men eenvoudig vaatwerk, waarin die mensen, wanneer zij af en toe de graven bezochten, voedsel meebrachten. Uit een en ander blijkt, dat dit oude volk, hoe primitief ook in velerlei opzicht, hun doden en in deze het voorgeslacht vereerden. Na de „hunebedbouwers” kwamen de „koepelgrafbouwers”. Zij waren afkomstig uit Oost-Europa. Zowel uit de door hen gebouwde graven als uit het daarin gevonden vaatwerk en de daar aangetroffen wapenen en gereedschappen blijkt, hun hogere ontwikkeling. Een van die koepelgraven treft men nog aan in de omgeving van Vaassen. Eeuwen later, omstreeks 300 jaar vóór Christus, vestigden Gallische volksstammen zich in Brabant en Limburg. Zij verbrandden hun doden op een brandstapel. De as werd in een urn gedaan. Urnenvelden, bestaande uit vele van die met as vpvulde urnen, alsmede stenen, ijzeren en bronzen wapenen en andere gebruiksvoorwerpen zijn aangetroffen. In menig opzicht herinneren zij aan de urnenvelden, ontdekt in de oostelijke provincies, ook op de Veluwe. Toch is er, zoals bij nader onderzoek is gebleken, zeer kenmerkend verschil. Men is er dan thans ook volkomen van overtuigd, dat de urnenvelden in Overijssel en op de Veluwe, niet afkomstig zijn van de Galliërs, maar van een der Germaanse stammen, die men zou mogen noemen de voorlopers der latere Saksen. Doch vóór de Saksen zich hier vestigden, zouden er nog enige eeuwen verlopen. Bouw van Nijmegen Toen omstreeks 40 jaar voor Christus de Bataven als wachtpost der Romeinen zich vestigden in de Betuwe waren ’t de Chamaven. die de Achterhoek en de Veluwe bevolkten. In de buurt, waar nu Nijmegen ligt, bouwden de Bataven, denkelijk ook wel- onder Romeinse invloed, de „stad der Bataven”, ook wel Noviomagum of Nieuwe Stad geheten. De stad op 5 heuvelen gebouwd, lag aan de grote Romeinse heerweg van Keulen naar Holland. Zij is de oudste stad van Gelderland en ook een der oudste plaatsen van ons land. In het gemeentemuseum te Nijmegen en in het aldaar eveneens gevestigde Rijksmuseum Kam bevindt zich een uitgebreide en zeer bezienswaardige collectie voorwerpen van Germaanse en Romeinse oorsprong. Al heel vroeg kwam — vooral door zijn ligging, onze provincie — in direct contact met de oorlogen uit die tijd. Bij zijn vlucht voor de Romeinse legers liet Claudius Civilis Nijmegen brandend achter. De Romeinen vestigden zich toen met een vrij krachtige nederzetting ook in Gelderland zooals uit opgravingen, onder meer bij Doorwerth is gebleken. Toen omstreeks het jaar 400 hier de Romeinse overheersing eindigde, bewoonden de Saksen de Achterhoek en Twente. Aan het Uddelermeer, ten Westen van de IJssel hadden zij een vesting Het overige deel der provincie werd bevolkt door de Franken, die onder Koning Clovis hun rijk sterk uitbreiden Veel contact was er tussen de Franken en Saksen niet. Zij liepen daarvoor in' zeden en geaardheid te ver uiteen. Het is merkwaardig, c.at al bewoonden in deze tijd de Saksen het kleinste deel der provincie en al waren zij ook in aantal verre in de minderheid, hun invloed in onze provincie zich in de latere geschiedkundige ontwikkeling ervan wel het sterkst heeft doen gelden. S. --- Wat is een ,,castelier"? ALKMAAR, 31 Maart. „Mijn beroep is castelier”. zei de Alkmaarder J. M., toen hij voor den politierechter moest Verschijnen. „Zeker een ander woord voor kastelein”. zei een onzer collega's, doch deze werd ras uit de droom geholpen toen bleek, dat de man een deftiger woord gebruikt had voor huisknecht, welke functie hij in een Alkmaars hotel bekleedde. De „castelier” had in Amsterdam met een stel vrienden eens flink de bloemetjes buitengezet en na veel drank en evenveel eten waren ue portemonnaie’s leeg en onze „castelier” besloot met een vriend zijn persoonsbewijs te verkopen Na de verkoop deed hij aangifte, dat hij het had verloren. De officier eiste twee maanden, doch de politierechter maakte er een maand van. Zijn vriend kreeg een maand, terwijl de Alkmaarder D. E., die alleen maar had meegegeten en gedronken, drie weken op te knappen kreeg. --- De boer ploegt voort Ook al wordt hij niet gewaardeerd Over het algemeen worden momenteel door „het grote publiek” de boer, de tuindei en de landarbeider met minder respect behandeld, dan iemand die in andere bedrijven werkzaam is, zo constateert het weekblad „De Landstand”. Dit komt niet alleen tot uiting in de financiële waardering, maar ook in de behandeling bij hoogtijdagen, zoals jubilea e.a. Dit verschil in waardering is een niet, te ontkennen feit. Het is op alle terreinen merkbaar en velen zien het al niet meer omdat men niet anders meer weet. Uitgaande van de stelling dat iedere volksgenoot, ongeacht de functie die hij bekleedt — of hij boer is, landarbeider dan wel postbode, onderwijzer, ambachtsman of kantoorbediende — de gemeenschap heeft te dienen naar zij vermogen, mag er in principe geen verschil gemaakt worden in waardering tussen hand- en hoofdarbeid. Hetgeen betekent, dat iemand met jarenlange trouwe dienst aan de gemeenschap, ongeacht zijn beroep of functie, waardering toekomt zonder meer. Extra waardering zullen vooral degenen krijgen, die door hun levenshouding, door tun wij^e van omgang met hun medemehseri door hun voorgaan, door hun daden, tot de stimulerende krachten der volksgemeenschap gerekend kunnen worden. Er is verschil in optreden russen boeren en boeren Er is ook verschil in vakbekwaamheid Dat zal steeds zo blijven, want daarvoor zijn wij allen mensen met onze menselijke gebreken en persoonlijke talenten. Met betrekking tot de verschillen in financiële waardering staat het wel anders. Vroeger' was alles overgeleverd aan het vrije spel der maatschappelijke krachten Degene, die de sterkste ellebogen bezat, plukte de mooiste vruchten van de maatschappelijke boom. > En de grote massa was aan vraag en aanbod op de arbeidsmarkt overgeleverd. De hier verbouwde of vervaardigde producten waren aan de schommelingen op de wereldmarkt onderhevig. Vooral degenen, die producten vervaardigden voor de wereldmarkt en daardooi geen prijsafspraken konden maken, waren overgeleverd aan vraag en aanbod. Het was vooral de boerenbevolking, die daardoor bekneld geraakte tussen de molenstenen van vrijhandel en bescherming. Het lijkt ons overbodig alle wederwaardigheden rondom deze wereldmarkt te beschrijven. Het moge voldoende zijn dat wij herinneren aan de dertiger jaren, toen de val in de prijzen der landbouwproducten de boerenstand schier ruïneerde, toen duidelijker aan het licht kwam, dat vrijhandel voor den een en bescherming voor den ander alle gezonde ruilverhoudingen kapot maakte. Omgekeerd zou nu hetzelfde geschieden. Indien in deze tijd van schaarste aan volksvoedsel niet was ingegrepen in de handel in landbouwvoortbrengselen, zo zou de boer thans enorm profiteren en alleen de mensen, die over veel beschikken, nog iets kunnen kópen voor hun gezin. Met nadruk willen wij er op wijzen, zo besluit „De Landstand”, dat hier niet wordt gevraagd om een zo’n hoog mogelijke beloning, doch om rechtvaardige verhoudingen op grond van geleverde prestaties voor de volksgemeenschap en op dienovereenkomstige waardering. Intussen ploegt de boer voort, óók bij mindere waardering En dat is gelukkig voor de andere volksgenoten, die zonder zijn arbeid zouden verhongeren, omdat ze zelf de kennis missen en meestal de lust om het primaire werk van de voedselvoorziening: de bewerking van de bodem en de verzorging van het vee, over te nemen. --- Advertentie I BRIEVEN voor de redactie en administratie kunnen ter bespoediging worden gezonden aan de volgende adressen. Wit-Roethenië: Ir. J. J. F. W. Lingmont, Gedimiosstrasse 11, Wilna Litauen: Dr. Ir. J. W. A. v. d. Graaff, Hotel Metropole. Kauen. Letland en Estland: H. Sartorius. Sandstrasse 8 W 1/, Riga. ---