Aangehouden HAARLEM, 4 April. — De recherche heeft twee rijwieldieven aangehouden, zekere V. en K., die op 21 en. 28 Maart een rijwiel hebben weggenomen. Het betrof een fiets, die voor het postkantoor was neergezet. De fietsen zijn ten huize van den Heemstedenaar B., die als heler optrad in beslaggenomen. Te Sneek heeft de politie enige lakens en slopen opgespoord, die door den Haarlemmer R„ wasman bij een wasserij aan het Kleverpark, waren gestolen. De digf is aangehouden. --- Neptunus won de returnwedstrijd Unitas is uit de strijd Een echt Hollands % kwartiertje (Van onzen specialen verslaggever) GORKUM, 5 April. — In tien minuten tijd kan er op een voetbalveld veel gebeuren, dat is weer eens gebleken bij de wedstrijd Unitas— Neptunus. Tien minuten voor het einde was de stand nog 0—0 en toen opeens openden zich de sluizen. Eerst werd het 1—0 voor Neptunus; daarna maakte Unitas bijzonder fortuinlijk gelijk, zodat er voor de Gorkumers nog een kleine kans overbleef, welke echter door toedoen van Jorissc en Batsleer genadeloos de hals werd omgedraaid. Zo is Unitas dan definitief voor de promotiewedstrijden uitgeschakeld en deze tweede nederlaag was een nog betere weerspiegeling van de krachtsverhouding tussen de twee ploegen dan de 2—1 van de vorige week in het Sparta-stadion. Immers, toen hadden de Rotterdamse blauw-witten het onbetwistbare voordeel van de eigen omgeving, terwijl nu dé Gorkumse kelen (waarvan er wel een enkele schor zal zijn...) de Rotterdamse dito in aantal en volume overtroffen. Doch de mannen van Van Spaandonck hebben zich, zelfs niet in de meest kritieke ogenblikken in de tweede helft, toen Unitas een wanhoopsoffensief van „nu-of-nooit” ontketende, geen seconde van de wijs laten brengen. Het was toen wel hard aanpoten voor de achterhoede — die er tussen haakjes stukken beter in was dan de vorige week — en de middenlinie, waarin vooral de rechtshalf Evertse uitblonk door zijn tactisch opstellen en zijn feilloze trapvastheid, maar de dam, die zij voor het heiligdom van Landman opwierpen, hield het. Ook Landman was er weer voortreffelijk in. Zo erg druk heeft hij het niet gehad, maar wat hij moest doen, deed hij zonder fouten. Zijn collega Rousse heeft zich meer moeten roeren. Met katachtige lenigheid, vangend, stompend, slaand heeft hij zijn heiligdom moeten verdedigen en het was wel sneu voor hem, dat in die laatste fatale tien minuten al zijn zwoegen waardeloos werd gemaakt. Maar het moge hem tot troost zijn, dat het tenslotte niet zijn schuld is geweest, dat Unhas deze wedstrijd toch nog verloren heeft. Hetzelfde geldt voor Van Gelder en Van Duffelen, die ook voortreffelijk hebben staan verdedigen. Unitas moest ook de returnwedstrijd verliezen, omdat Neptunus niet alleen lichamelijk wat betreft het uithoudingsvermogen, maar ook mentaal beter was uitgerust. De Rotterdammers hebben opnieuw bewezen, anderhalf uur met stugge, nimmer verflauwend# vastberadenheid te kunnen sjouwen en dit bergen verzettend zwoegen en niet te vergeten de stalen wil om te winnen, dat was het juist, wat bij Unitas ontbrak. Een handicap Natuurlijk mogen wij hierbij niet vergeten, dat de afwezigheid van Wels juist in deze zo belangrijke wedstrijden als een geduchte handicap werd gevoeld. Doordat in de rechtervleugel Roza niet meespeelde, waardoor Brouwershaven rechtsbinnen en Groeneveld rechtsbuiten was opgesteld, ging er van dit gedeelte van de voorhoede niet de kracht uit, die de vorige week eelfs de afwezigheid van Wels kon doen vergeten. Misschien was het wel daarom, dat Unitas nu meer zijn heil zocht bij den linksbuiten Van Zuidam, doch deze speler trof het niet, dat hij Evertse, die met hoofd eri schouders boven allen uitstak, tegenover zich had. Maar niet alleen Evertse brak de stootkracht van de Gorkumers, De Cocq en Van Drunen completeerden voortreffelijk de middenlinie, die zowel aanvallend als verdedigend uitstekend voor haar taak berekend was. Bij Unitas Was het juist weer de middenlinie, die maar niet los kon komen. In de eerste helft durfde zij niet en in de tweede helft, toen zij noodgedwongen de verdediging losliet, had zij niet meer voldoende uithoudingsvermogen om zich tweeledig van haar taak te kwijten, waardoor de Rotterdammers juist de bewegingsvrijheid kregen, die hun tot dan toe steeds had ontbroken. Matte eerste helft Al was Neptunus in de eerste helft sterk in de meerderheid en al regende het hoekschoppen en had Rousse al zijn talenten nodig om de score-lijst blank te houden, veel sensatie was er toen niet te beleven. De wedstrijd werd pas spannend, toen Unitas in de tweede helft op volle toeren ging draaien en Neptunus hier terstond het juiste antwoord op gaf. Men kan het betreuren, dat het toen meermalen hard tegen hard ging, maar zulks is in zo’n wedstrijd nauwelijks te voorkomen. Unitas kreeg de eerste prachtige kans om de leiding te nemen, toen Zuidam keihard tegen de paal knalde en Ruisch de kans van de dag verprutste door de terugspringende bal vrij voor doel metershoog over te schieten. Het bleef een verbitterde worsteling om de hegemonie, tot circa tien minuten Voor het einde uit een pass van Jorisse Vente voor het eerste doelpunt zorgde. Bijna onmiddellijk hierna maakte Zuidam, zij het dan ook in een opgelegde buitenspelpositie, gelijk. Het was bijna onverklaarbaar, dat de scheidsrechter, Van Aussem uit Dordrecht, dit doelpunt niet annuleerde. Van Aussem heeft nog meerdere fouten gemaakt. Zo blies hij al in de eerste minuut van de wedstrijd voor een overtreding van een Unitasspeler in het strafschopgebied en terwijl iedereen verwachtte, dat een strafschop zou volgen, liet hij, na een waarschuwing, doorspelen. Het doelpunt was een teleurstelling voor Neptunus, maar de Rotterdammers putten er de kracht uit om alles te geven wat zij nog in reserve hadden. Zo gaf een fout van Van Gelder aan Batsleer de kans om Neptunus opnieuw de leiding te geven en toen Jorisse even voor het einde er in slaagde het derde doelpunt te scoren, was Unitas definitief geslagen. Na afloop werden de blauw-witten in triomf het veld afgedragen en kon de drietand, het symbool van Neptunus, in triomf door Gorkum worden gevoerd. --- Vijfduizend zwarte eieren ... AMERSFOORT, 4 April. Ambtenaren van de economische dienst troffen in een garage een luxe auto aan, afkomstig uit Barneveld, en in de auto bevonden zich niet minder dan 5000 eieren. De bestuurder, M. E. de D., kon over de herkomst der eieren ge::' aannemelijke verklaring geven, waarop deze in beslag werden genomen en gedeeltelijk verdeeld over de ziekenhuizen, Kinderzo.'g, Zandbergen en het jongenshuis van de N.V.D. Het restant ging nr r de e' veiling voor de gewone distributie De D. kreeg een procesverbaal. Op het station vlogen twee personen tegen de lamp: de een wegens prijsopdrijving van wol, de ander wegens zwart vervoer van 200 eieren. Wol en e’-ren werden in beslag genomen. ( --- Een waarheid-zegger in een verleugende eeuw H. H. J. Maas als een Limburgse Mulfatuli Zal de aandacht nu weer eens op dezen groten Limburgsen schrijver gevestigd worden, nu zijn novelle „Het Verraad aan den Peelkant” in „Elf”, de bundel volksverhalen werd opgenomen, die elf van de beste verhalen van Nederlands elf gewesten uit het jaar 1942 bevat?” vraagt P. Dezaire In een artikel ln „Frankenland” over H H J Maas. „waarheidzegger ln een verleugende eeuw”, auteur van o.a. „Verstooteling” „Landelijke eenvoud” en „Het goud van de Peel”, uit welk artikel wij het volgende ovememen: „Met zijn schildering van het rampzalige leven van ’t plattelandsproletariaat der Peelstreek deed Maas in ’t begin dezer eeuw een siddering van ontroering en vooral van beroering door het land gaan, gelijk de zelfgenoegzame, eigengereide burgerij die sinds de Max Havelaar niet meer gekend had In een tijd dat een schoolmeester zich eigenlijk nergens mee mocht bemoeien en aangewezen was „om den ondevdanigen vleienden dienaar te spelen van een paar dorpsmachten” (Maas), waagde deze schoolmeester het ln ’t strijdperk te treden tegen een machtigen invloedrijken dorpspotentaat, een gemeente-secretaris. die den burgemeester onder zijn knie had en ln feite de gemeenteraad benoemde Alleen de eerste oudstrijders van revolutionaire bewegingen kunnen beseffen wat voor een moed vereist is om te midden van een kudde jabroers „neen” te durven zeggen Loonsverhoging is bederf zo decreteerden de machten Neen zegt Maas Tal van mensen sterven van gebrek tang vóór hun tijd vroeg versleten door waren slavenarbeid, afgetakeld door drankmisbruik en door verblijf in verpeste krotwoningen. Zijn romans De boeken van Maas zijn door en door sociale romans Dat er een sociale kwestie bestaat, daaraan kan de meest verstokte reactlonnair na het lezen er van niet meer- rwljfelen Men was er echter niet van gediend, dat Maas aan de oplossing er van in de Peelstreek zou gaan werken en blijven werken door zijn schrijven Men heeft hem een leraarsbaant.je aan de katholieke kweekschool ot een redacteurschap jan een van de grootste katholieke dagbladen aangeboden wanneer hij sou zwijgen Toen men inzag dat nen dezen moedigen strijder niet /olkomen .onschadelijk” zou kunlen maken en dat men veeleer zijn toedbedoelde waarschuwing dat „de nachten met den nieuwen doordringenden geest” rekening moesten rouden wilden zij niet ten slotte ïun ondergang tegemoetgaan moest .er harte nemen heeft men hem gelaaid met hem tn Romen's ,Aantondlger” tegen net communisme te aten schrijven Oordeel van Kloos Maas boeken zijn ook zedenromans Daarom echter niet onzedelijk! Willem Kloos hekelt net doorzichtig gedoe van Maas' vijanden, die hem een onzedelijk schrijver, een Lirpburgsen Zola noemen, eed mens die zijn brood niet waardig is. Kloos noemt deze romans „de onschuld en gematigdheid zelve” Het zijn Doeken die „op kiesche wijze het Urn* burgse leven schilderen zoalt ® werkelijk is.” Kloos roemt Maas’ vertelkunst ais een aangeboren gave Hij heeft „iets dood-eenvoudigs, fris-natuurltjks van zien en voelen” Kloos had echter van zijn diepe levens- en mensenkennis kunnen spreken, vrucht van omgang met de mensen en ontwikkeld door vroegtijdige studie en veelvuldige lectuur. Daarbij had Maas die mateloze liefde voor het heem, die ziende, en doorziende en alziende macht en dis hem ook tot historische studie dreef. Maas werken wemelen van taferelen die geknipt zijn voor bloemlezingen en die het geestelijk bezit van een heel volk behoorden ts zijn. Maas is een volksschrijver die met minstens evenveel recht als Anton Cooien en Felix Timmermans m net Duits behoorde vertaald te worden: om zijn kunstenaarschap, om de kultuurhistorische betekenis na zjjn werk. om het folkloristisch gehalte en vooral ook om de rassische rechtgeaardheid Als voorbeeld va» het laatste moge hier vermeld worden, dat schrijver hei volk laai opmerken, dat steedse dorpelingen met graag werken maar dat de dorpelingen dat doen. omdat de mens voor het werk geschapen is en niets doen dus kwaad moet" zijn Ook de verhouding van moeder en kind is een motief dat in nagenoeg ai zijn romans in zijn diepte en veelzijdigheid behandeld wordt. Maas is een schrijver, die werkelijk tets te zeggen 'heeft. En daar hij allesbehalve een stotteraar ts en ook glashelder gedachte voor gedachte weet uit te drukken is wat bi.1 zegt „goed gezegd' Daarop komt het tenslotte aan zoals ln de schilderkunst Het „goed gedaan” van belang is. H. H J MAAS. (Cliché A.P.) --- O.S.V. plaatst zich voor de promotie-competitie Grote vreugde in Oostzaan K.F.C. had het geluk niet op zijn hand (Van onzen specialen verslaggever) KOOG AAN DE ZAAN, 5 April. — Er is vreugde in Oostzaan door de fraaie prestatie van O.S.V, dat de uitwedstrijd tegen K.F.C. wederom met 2—1 won en daardoor het recht verkregen heeft straks tegen D.O.S. of Vriendenschaar, wedstrijden te spelen om een plaats in de eerste klasse. Daartegenover staat de teleurstelling van K.F.C, dat, hoewel over het geheel genomen meer in de aanval, niettemin verloor en van promotie is uitgesloten. Voor die vreugde van de Oostzaners is dubbele reden, want een ieder, die de blauw-zwarte een goed hart toedraagt en de strijd tegen KFC gadesloeg, was er van overtuigd, dat het meer geluk dan wijdheid was, dat de rust inging met 1—1. In die eerste helft immers was het initiatief in de eerste tien minuten weliswaar aan de zijde van O.S.V.. doch toen K.F.C. door een 1—O-achterstand verplicht was alle risico van aanvallend spel te aanvaarden — een overwinning met minstens twee doelpunten verschil was noodzakelijk om voor het verder dingen naar promotie in aanmerking te komen — moest O.S.V. zich vrijwel geheel tot verdedigen bepalen. Er ontstonden zovele spannende momenten voor het doel van OSV, dat een ieder verwachtte, KFC een 2—1 of 3—1 voorsprong te zien nemen. Dat dit niet het geval was, is, hoe verdiénstelijk de achterhoede van OSV ook speelde, voor een groot deel het gevolg van een gemis aan schotvaardigheid, die de aanvalslinie van KFC in dit Deiangrijae wenen pareen speelde. Sterk kwam dit tot uitdrukking in de tweede helft, toen door goed doorzetten van dap hardwerkenden middenvoor Molenaar, rechtsbuiten Bunschoten tweeemaal binnen drie minuten een zo eenvoudige kans tot doelpunten kreeg, Kok vlak daarop van dichtbij huizenhoog overschoot en Kruijver zelfs op enkele meters afstand de goede richting niet kon vinden. Dit was een onfortuinlijke periode voor KFC, maar een even zo gelukkige voor OSV en zijn aanhang. De objectieve toeschouwer sr''reef in deze momenten van het spel, de kansen voor OSV vrijwel geheel af. Zonder geluk Het geluk, dat KFC miste, was sterk verbonden met OSV. Dat bleek duidelijk enige minuten voor de rust toen Kinnegin, onbetwist de beste speler van het veld, die ook voetbalde op momenten, dat hij niet in het bezit van de bal was door zich goed op te stellen in het nauw gedreven door Molenaar de bal op zijn doelman terugspeelde en een schot loste, dat via de lat over de doellijn verdween. Dit bleek oók in het verdere verloop van het spel, toen KFC steeds weer storm liep 'p het doel van OSV, doch er niet in slaagde een voorsprong te nemen. Het spel viel over het geheel niet mee. Beide ploegen speelden in het verloop van de competitie aanmerkelijk beter; KFC moest het in tempo afleggen tegen OSV, hetgeen voornamelijk kwam, doordat de oude garde — Bleij. Mol, Kok en Kruijver — in snelheid te kort schoot. Mol vooral had het moeilijk met den jeugdigen middenvoor van OSV, Zoutendijk, die niet alleen snel was. doch bovendien zeer verdienstelijk speelde en door zijn goede spelverdelen, de verdediging van KFC voor grote problemen stelde. Dil, als linksbuiten, kon ons den geblesseerden Göbel niet doen vergeten en rechtsbuiten Van Splunter speelde in de tweede helft beter dan in de eerste. De massieve verdediging van OSV heeft zeer veel werk verzet. Dil viel vooral in de eerste helft op en Veen heeft practisch geen fouten gemaakt. Bijzonder veel steun had deze achterhoede van Kinnegin, die als spil vrijwel steeds in een teruggetrokken positie speelde. Verdedigend hebben Meijn en De Boer hun aandeel in het spel gehad, doch hun plaatsen was te onzuiver om de voorhoede van veel nut te zijn. ' De grootste verdienste van De Boer was wel een zeer fraai genomen vrije schop wegens hands van Blokland, waaruit na zes minuten spelen OSV de leiding nam. De Boer plaatste de bal zo zuiver voor het doel, dat He toestormende Dil met een kopbal onhoudbaar kon scoren. Hierna kwam KFC in de meerderheid en het offensief duurde, tot de rust aanbrak. Talrijke malen kwam het doel van OSV in ernstig gevaar, doch eerst na 26 min. slaagde Lamie er in de stand gelijk te maken. Kruijver legde de grondslag voor dit doelpunt door met een listige schijnbeweging zowel De Boer als Veen te verrassen. Zijn voorzet werd door Lamie met een schot besloten, dat voor doelman Engel niet houdbaar was. . Gemiste kansen In de tweede helft was KFC ook steeds in de meerderheid. Molenaar kopte tweemaal laag in, doch beide keren was, hoewel goedgeplaatst, de snelheid van de bal te gering, zodat Engel nog juist kon redden. Tweemaal miste Bunschoten een gemakkelijke kans om KFC de leiding te geven, waarna Kruijver en Kok van de kansen geen gebruik maakten. De zoveel oudere spelers van KFC konden het tempo ten slotte niet handhaven en het sterk afbrekende spel van OSV behield de overhand. Dat de razend snelle uitvallen van OSV uiterst gevaarlijk waren en de verdediging van KFC niet steeds paraat was, bleek overduidelijk, toen Dil er in slaagde alleen voor Klokkemeijer te komen, doch de OSV-speler schoot de bal hoog over het doel. Geen minuut later kreeg Zoutendijk, na goed voorbereidend spel van Kinnegin de bal in zijn bezit en door zijn snelheid passeerde hij Mol gemakkelijk. Zijn schot was recht op doel gericht en Klokkemeijer had het stellig moeten houden, doch hij dook over de bal heen, zodat OSV heel gemakkelijk de leiding kon nemen (1—2). Hoewel KFC alles op de aanval zette en Kruijver met Lamie van plaats verwisselde, kon dit de kansen toch niet doen keren. OSV was van zijn succes overtuigd en gaf zijn tegenstander geen kans op een beter resultaat. Op de schouders van hun supporters werden de OSV-spelers van het veld gedragen. MOLENAAR Tek. A.P.-archief Een moment uit de wedstrijd KuF.C.—O.S.V., om het recht van het spelen van promotieioedstrijden. Evenals in de thuiswedstrijd won O.S.V. met 2—1. (Foto C.N.F./Noske.) --- Het is goed roken van ander mans tabak HOORN, 4 April Een ingezetene van deze stad had in de afgelopen zomer enkele bedden met tabaksplanten verbouwd en hij achtte nu de tijd gekomen om de bladeren te laten snijden. Hij leverde daartoe twaalf pond tabaksbladeren af bij zekeren J. F, cjie ze prima sneed, maar vergat de tabak voor den eigenaar te reserveren, m.a.w. hij verduisterde de tabak. Tegen hem is proces-verbaal opgemaakt. --- Vriendenschaar waande zich reeds afdelingskampioen Maar H.V.C. liep een 2-0-achferstand in en won met 3-2 (Van onzen specialen verslaggever). AMERSFOORT, 5 April. — Het moet voor het Vriendenschaar-elftal een bittere teleurstelling geweest zijn dat het de wedstrijd tegen HVC, die voor de Culemborgers zo hoopvol begon, toch nog verliezen moest, daar HVC, na aanvankelijk een 2—0 achterstand gehad te hebben, tenslotte met 3—2 zegevierde. Niet ontkend mag echter worden, dat het Vriendenschaar ditmaal niet mee zat, daar zijn technische aanvalsleider Bijl, kort na de aanvang, wegens een onwillige knie het terrein verlaten moest en even later moest ook de goede kanthalf Sathzer van verder meespelen afzien, Hoewel dat voor de bezoekers een geduchte verzwakking betekende, kan toch niet gezegd worden, dat daaraan de HVC-overwinning te dansen zou zijn. Integendeel, de Amersfoortse ploeg heeft gewerkt, of zij, in plaats van haar tegenstanders, een kampioenschap te veroveren had. Het was aan twee grote fouten van doelman Brits te danken, dat Vriendenschaar zo spoedig een schijnbaar veilige voorsprong kon nemen, daar lij zeven minuten na het begin de aal uit zijn handen liet koppen en Uittenbogaard daardoor in de gelegenheid stelde, Vriendenschaar de leiding te geven. Kort daarop, toen de hechte HVC-verdediging, waarin Hofand niet voor Van der Pol onderdeed, ;en fout maakte, stelde hij zich geaeel verkeerd op en wederom was het ie invaller Uittenbogaard, die het net deed trillen (2—0). De aanhang van (friendensihaar waande haar ploeg *eeds afdelingskampioen, temeer daar de HVC-aanval zonder een enkele schutter bleek te opereren. De rechervleugel faalde echter volkomen en (fan der Ham had er weinig moeite nee, terwijl Bronk Sr. de linksbuiten 3chriever weinig bewegingsvrijheid iet. De enige die over een behoorlijk schot beschikte was de aanvalsleider De Groot, doch die vond doelman van Zoelen, die een minder solide indruk maakte dan vorige week, op zijn plaats. De beste man in de HVCploeg was de linkshalf Kraak, die het zelfvertrouwen van Vriendenschaar een gevoelige knak toebracht, toen hij kort voor rust doelman van Zoelen kansloos passeerde (1—2). Vol vertrouwen begonnen de gasten aan de tweede helft, maar de HVCverdediging wist van geen wijken, terwijl Brits ook verder geen fouten maakte, integendeel enkele malen een zeker doelpunt voor de gasten op meesterlijke wijze wist te stoppen. Brandsen, de HVC-spil, zwoegde dat het een lust was, maar ook Welter deed goed werk. Toen Malesteijn, na een botsing met doelman Van Zoelen, van verder spelen moest afzien, kwam Barneveld hem vervangen, waardoor Heims naar linkbuiten verplaatst werd. Hier bleek deze speler beter op zijn plaats te zijn, want keer op keer gaf hij góede voorzetten, die Bronk Sr. en Van der Ham tot activiteit noopten. Bovendien bleek Barneveld een nuttig speler, die zelfs Van der Ham enkele malen wist te verschalken. Hij was het die na twintig minuten spelen het Vriendenschaar-doel wist te doorboren en de partijen op gelijke voet bracht (2—2). Toen ging heel Vriendenschaar naar voren, waarbij de spil Gerbrands het voorbeeld gaf, dat echter geen resultaat bracht, daar het binnentrio van de gasten geen gelegenheid kreeg een behoorlijk schot te lossen. In den Eng, die Bijl als aanvalsleider verving, deed wat hij kon, terwijl ook Smits als linksbinnen en Uittenbogaard als rechtsbinnen, zeer actief waren, maar het spel te kort hielden om enig succes te oogsten. Gevaarlijker waren de vleugelspelers. waarbij Van Someren onfortuinlijk was, toen een schot van hem door de staande paal gekeerd werd. Het opdringen werd Vriendenschaar noodlottig, want bij een snelle doorbraak wist De Groot HVC een 3—2-voorsprong te geven. Hoe Vriendenschaar, dat slechts bij vlagen de vorm van vorige week kon benaderen, ook zwoegde om de achterstand in te lopen, het mocht niet baten en opnieuw moest Vriendenschaar de vlag voor haar tegenstanders strijken, die daaiWde hun sportieve plicht hadden vervuld. --- Tweede klassers in Oost en Noord In de strijd om het definitieve kampioenschap van de tweede klasse C van dirstrict III heeft Vitesse zijn eerste wedstrijd met 2—1 van Rheden gewonnen. De slechtste speler besliste de wedstrijd. Dat was het wonderlijke van de eerste wedstrijd om het definitieve kampioenschap tussen Rheden en Vitesse, die onder enorme belangstelling op het Thomassen-terrein te Rheden plaats vond. Het gebeurde een half uur na de rust. De stand was 1—1, ejn resultaat, waar Vitesse op dat ogenblik meer dan tevreden mee mocht zijn. Op de rechtsbuitenplaats had Venema, die v. d; Mey verving, nog niets gepresteerd en hij zou ook verder niets presteren. Maar in die dertigste minuut van de tweede helft zette De Kat Angelino de bal goed voor en de toelopende Venema kopte hem zeldzaam zuiver in het uiterste hoekje van het doel. Daarmee bezorgde hij Vitesse de overwinning, want in het nog resterende kwartier heeft het practisch geen kans meer tot doelpunten gekregen. In de 2e klasse B van district V, was de competitiewedstrijd Emmen— Woltersum ingelast. De gasten hebben van hun verre reis weinig plezier gehad; met niet minder dan 9—I bleef Emmen in de meerderheid, zodat thans een beslissingswedstrijd tussen Emmen en Bato noodzakelijk is geworden. Deze ontmoeting wórdt op Paasmaandag a.s. op een nader te bepalen terrein gespeeld. Wint Emmen, dan kan het direct voor de promotie een hele competitie spelen tegen Frisia; wint Bato dan moeten Bato en Emmen eerst nog een hele competitie onderling spelen om de uiteindelijke kampioen van de 2e klasse B, over dit en het voorgaande seizoen, aan te wijzen. De wipnaar neemt het dan tegen Frisia voor de promotie op. De eindstand in de kgpgroep in de 2e klasse B is thans: Emmen 20 13 4 3 30 86—29 Bato 20 12 6 2 30 51—24 ——— --- Vijfjarig knaapje overreden DEN BOSCH, 4 April. Op de Graafseweg was het vijfjarig zoontje van de familie A. op de treeplank van een autobus geklommen. Toen de chauffeur, die er niets van bemerkt had, de bus in beweging bracht, viel het ventje er af. Een der wielen ging over hem heen, met het gevolg, dat het jongetje op slag gedood werd. --- Directeur: H. J. Kerkmeester. Bus- suin; nooxareaacceur: nenariK mnat, Amsterdam; plv. hoofdredacteur; lr. A. H. de Haas van Dorsser, Haarlem; binnenland: J. v. Grieken; illustratie en opmaak: R. Kampstra; volkscultuur en'kunst: M. Wolters; muziek: G. K. Krop; sport: J. J. Llber; advertenties: A. H. Lammere, allen te Am. sterdam- K 113 --- H.V.V. mag promotie wedstrijden spelen Ondanks 2—I nederlaag tegen Quick DEN HAAG, 5 April. Hoewel Quick heel wat beter speelde dan in de eerste wedstrijd, is het hem niet gelukt HVV met groot Verschil te kloppen, hetgeen voor HVV voldoende was om zich voor de promotiecompetitie te plaatsen. HVV vertoonde beter ploegverband en het was gaed van de geelzwarten gezien, om, toen Quick na de pauze een 2—1-voorsprong had genomen, een enigszins verdedigend spel te spelen, zodat de Haantjes geen kans kregen een grote overwinning te boeken. De ster van het veld was ongetwijfeld de Quick-doelman Pino, die op meesterlijke wijze diverse kogels van de HVV-aanval wist te keren; ook Wolzak kan op een keurige wedstrijd terugzien. HVV was direct in het offensief, maar voorlopig wist de Quick-defensie er wel raad mede. Na 10 minuten volgde een keurige Quick-aanval. Kramer speelde de bal naar de Grooth, welke laatste met een daverend schot Dankelman onhoudbaar passeerde (1—0). HVV bleef het antwoord niet schuldig en Pino moest enige keiharde schoten van Van Heeswijk en de Villeneuve keren, wat hem uitstekend af ging. Na 25 minuten kreeg HVV een vrije schop toegewezen, die door Bool hard werd ingeschoten, dooh wederom wist Pino meesterlijk redding te brengen. Ondanks het feit dat Quick thans doorlopend aanvallend was, wist juist HVV drie minuten voor rust, dank zij fraai spel van de Villeneuve, die aan Bennink een afgemeten pass gaf, door laatstgenoemde gelijk te komen (1—1). Juist voor het verstrijken van de eerste helft passeerde de Grooth nogmaals Dankelman, doch dit doelpunt werd wegens hands niet toegekend. Na de hervatting kwam Quick energiek opzetten en binnen twee minuten doelpuntte Arkema met een welgeplaatst schot via de pagl (2—1). Bijna was de stand onmiddellijk weer gelijk geworden, doch Pino wist het harde schot van Bennik nog juist te bemachtigen. Inplaats van op de aanval te blijven spelen, trok de Quickmiddenlinie zich terug, zodat HVV weer gelegenheid kreeg het spel in handen te nemen, en slechts dank zij de blauw-witte defensie bleef de stand onveranderd. Een geweldig schot van de Villineuve beukte de lat, terwijl van Heeswijk enige schoten loste, die in Pino’s veilige handen terecht kwamen. De resterende tijd golfde het spel weer over en weder, zonder dat een der partijen het doel wist te vinden. Met een 2—1-zege voor de Haantjes kwam het einde van deze stevige, doch sportief gespeelde wedstrijd. --- De „koning der instrumenten" in ons land hogelijk vereerd Orgels in Nederland Dit boekje wil trachten de afstand te overbruggen tussen het publiek, dat doorgaans onverschillig staat tegenover wat aes orgels is en de orgelliefhebbers, die soms te veel In deze kleine wereld opgaan. Daarnaast wil het een bescheiden poging zijn tot een wetenschappelijk verantwoorde organographie van Nederland. zij het dan in zakformaat." Aldus motiveert mr. A. Bouman de voorzitter van de Nederlandse Klokken- en Orgelraad, zijn bijdrage „Orgels in Nederland" in de Heemschutserie van Allert de Lange te Amsterdam, welk werkje dezer dagen van de persen kwam. Men zou een recensie van dit boekje kunnen afdoen met de vaststelling, dat de schrijver in deze opzet stellig is geslaagd, ware het niet, dat het. onderwerp de moeite loont, het op een bredere basis te bezien. In de muziekwaardering wordt n.1. ,.de koning der instrumenten” vaak weinig koninklijk bejegend en anderzijds bestaat er in ons volk een brede laag, wier belangstelling zich op net orgel richt; niet zelden in onredeiijke mate, omdat die belangstelling vaak voortspruit uit andere overwegingen dan kennis van zaken, zoals men ook wel bij andere onderwerpen — b.v. de spoorwegen en speciaal locomotieven — waarneemt. Historische verweving Dit ontneemt die interesse echter niet naar rechtvaardiging, want; inderdaad weerspiegelt de geschiedenis van het orgel in Nederland in belangrijke mate die van ons land in het algemeen Deze weerspiegeling splitst zich in de levendige belangstelling van ons volk voor het kerkelijk leven en de aantrekking van het imposante in het machtige instrument. De historische verweving der geschiedenis van het orgel met die van het kerkelijk en artistiek leven in Nederland doet de schrijver in de chronologische indeling van zijn stof duidelijk uitkomen. Hil laat daaraan een beknopte technische uiteenzetting , oorafgaan en besluit met een „orgellandkaart van Nederland”, die de verdeling der 227 orgels op de ter bescherming tegen ongerechtvaardigde sloping dooi het Rijksbureau voor de Monutnenténzorg aangelegde lijst aangeeft. Helaas kan de schrijver, die zelf erkent in de behandeling van deze interessante stof wel erg summier te zijn gewees’ — de opzet dezer uitgave schreef hem beperking voor — wegens beperkte plaatsruimte, niet Op de voet worden gevolgd. Hij behandelt in aparte hoofdstukjes de constructie van het orgel en dan de groei, de vrijwording, de kracht, de schittering, de verfijning de nabloei, de ontaarding en de herleving der Nederlandse orgelbouwkunst. Hij beschrijft hoe in de 15e eeuw de eerste orgels in Nederlandse kerken verschenen instrumenten van beperkte omvang; hoe bij de ontworsteling der kunst aan de kerk het orgelspel en daarmee de orgelbouw in de 15e eeuw ook in Nederland grotere kansen kreeg, hoe in de 16e eeuw mede onder de invloed der Hervorming de orgelbouwkunst zich uit de gothiek bevrijdde om in de gouden 17e eeuw tot krach: en allengs tot schittering te wassen; hoe in de 18e eeuw de machtige dramatiek der barok een andere bezieling schiep en het rococo een verfijning in orgelspel en -bouw bracht, die in de 19e eeuw ontaardde in een noodlottig individualisme, dat zich aanvankelijk nog meer op de bespeling dan op de constructie onzer orgels deed gelden; hoe van 1875 tot omstreeks 1930 deze ontaarding zich accentueerde in een romantisering, die het orgel tot grotesk nabootser van orkest- en natuurgeluiden verlaagde en verschillende kostbare, oude instrumenten door wansmakelijke en vaak onoordeelkundige restauratie bedierf: hoe tenslotte sedert 1930 de zogenaamde .Orgelbeweging” zich doet gelden, die naar de renaissance- en de barokstijl terugnijgt. Onvervangbaar cultuurbezit Beseffen wij wel steeds voldoende, welk een culturele schat Nederland bezit in zijn prachtige orgels en hun geschiedenis? Er is een tijd geweest, dat ons land op het gebied van orgelspel — J. P. Sweelmck als de „De Dietse orgelistenmaker” — en orgelbouwkunst- de boventoon voerde. Later nam Duitsland deze leiding van ons over; in Frankrijk bloeide een geheel eigen orgelarchitectuur op en deze buitenlandse invloeden entten zich omgekeerd weer op de Nederlandse orgelbouw. Toen Rotterdam in 1940 het orgel van de St. Laurenskerk, met zijn 32-voet prestant het grootste van ons land, zag verteren door het oorlogsvuur, verloor Nederland een onvervangbaar cultureel bezit. Dit bezit leeft ook voort in honderden andere instrumenten in Nederland en we hebben reden, er trots op te zijn. Mr. Bouman’s boekje geeft ook een zijdelingse kijk op de mededingings-naijver, die blijkbaar al eeuwen in de Nederlandse orgelbouw heeft geleefd en deze veel nadeel heeft berokkend, maar anderzijds ook stimulerend heeft gewerkt. Schreef het in 1788 gerezen plan voor aanschaffing van een nieuw orgel in de Grote Kerk te Rotterdam niet voor. dat „er een orgel soude komen, dat de stad tot roem soude verstrekken en voor het gehoor soowel uit- en inwendig voor het gesicht niets te wenschen soude overlaaten en dat van Haarlem in grootte en fraa.vheit soude overtreffen” en gaf men in andere orgelbouwplannen niet dergelilke chauvinistische aanwijzingen? En niet alleen uit chauvisnisme, maar veelal ook uit commerciële overwegingen vloeide een soms heilzame, maar vaak ook verderfelijke concurrentie voort; heilzaam, wanneer men niet op geld keek en goede en vakbekwame adviseurs werden geraadpleegd; verderfelijk, wanneer men slechts op de eindbedragen der offerten lette en de orgel-architecten en -kunstenaars ontbraken om aan benepenheid of wansmaak paal en perk te Stellen. Aflceurenswaardige restauraties Ook deze zijde van Nederlands orgelgeschiedenis roert. mr. Bouman aan en men kan het waarderen, dat hij zijn persoonlijke belangen hierbij op de achtergrond houdt, omdat hij als voorzitter van de Nederlandse Klokken- 'en Orgelraad, die zich beijvert tot herstel van vele onzer kostbare instrumenten uit afkeurenswaardige „restauraties” door te streven naar aanpassing aan de klankidealen van de renaissance- en de barok-stijl, veel tegenwerking ondervindt, die zelfs zijn persoon niet ontziet. Het is hier niet de plaats, daarop dieper in te gaan en hierin stelling te nemen, omdat dit een gedegen oordelingsbevoegdheid eist. Het boekje beperkt zich niet tot het kerkorgel, maar houdt zich ook bezig met het concertorgel en zelfs met het „moderne” volgens de „unit”systemen in Amerikaanse (Wurlitzer) en door Duitsland nagevolgde (Oskalid) „stijl”. Ja, ook het draaiorgel wordt nog aangeroerd, welker industrie men niet mag geringschatten, omdat zelfs hierin stijlen vallen te onderscheiden; in Frankrijk de principes van Cavaille Coll door Gasparini en Limonaire, in Duitsland die van Töpfer, die b.v. door Can Frei te Breda worden toegepast. Zonder aan waardering voor deze beknopte uitgave tekort te willen doen — men zqu haar een „zakbijbel van het Nederlandse orgel” willen noemen — doet zij toch de wens rijzen naar een „orgel-folio-bijbel”, m.a.w. naar een veel groter opgezet werk over de Nederlandse organographie. Maar waar niets is, worde het iets geëerd en uit die overweging moet men „Orgels in Nederland" als een hogelijk te waarderen publicatie zien, die nog het voordeel heeft, dat de aanschaffingsprijs onder ieders bereik valt. G. K. KROP, Een typisch 20ste-eeuws orgel front: dat van het verplaatsbaar hulporgel, gedisponeerd volgens de barok-principes uit Bach’s tijd en o.m. dienst doende bij de traditionele Bach-uitvoeringen in de Grote Kerk te Naarden, (Cliché AJ>.) Front van het 18de-eeuwse orgel uit de Grote ot St. Laurenskerk te Rotterdam; met zijn 72 stemmen. 471S pijpen en drie 32-voets^ register» (Prestant, Subbas en Bazuin) eeai het grootste van Nederland, totdat het in Mei 1940 tot stof verkeerde, (Cliché AP.) --- Bonnenhandelaars onder elkaar DEN BOSCH, 4 April. | Een bonnenhandelaar uit Vught is hier ter stede lelijk bij de neus genomen. In een café ontmoette hij volgens afspraak twee personen, die hem een grote partij melkbonnen zouden bezorgen Inderdaad overhandigden zij hem ieder een pakje. Volgens hun zeggen waren het in totaal 650 melkbonnen. De man koesterde geen argwaan en betaalde een groot bedrag. Thuisgekomen kwam hij tot de ontdekking, dat de pakjes bij elkaar slechts twintig melkbonnen bevatten en voor de rest waardeloze snippers papier. Hij stapte naar de politie, die' de bonnenleveranciers spoedig wist te I pakken. Het waren zekere V.. alhier, en G. uit Rosmalen Het tweetal werd ter beschikking van de justitie gesteld. ---