feedt Sumner Welles af? I0CKHOLM 25 Augustus. - De «shington Evening Star” ® volgens de Britse berichten», dat Sumner Welles een verbom omslag als onderstaatssecreL' heeft ingediend Het blad voegt te toe, dat de aangelegenheid te terugkeel van president Roose| uit Quebec geregeld zal worden lft departement van buitenlandse w te Washington heeft geweigerd ! berichten te bevestigen of te «enteren. Te Bar Harbor in Maine, «rheen Sumner Welles zich be® had om een korte vacantie te «ieten, verklaarde hij: „Op die bete heb ik niets te zeggen.” Naar uit een officiële Zwitserse Wedeling blijkt, is de conjmunistim agent Leqn Nicole gearresteerd, fr het onderzoek, dat op het ogen^(tegen hem gaande is wegens overig van verschillende besluiten n de Bondsraad, de arrestatie nood«elijk maakte. --- Geslaagde aanval op vijandelijk convooi In centrale bekken der Middellandse Zee ROME. 25 Aug. — In zijn weermachtsbericht no. 1186 maakt het Italiaanse opperbevel bekend: Een vijandelijk convooi, dat beschermd werd door èen sterk escorte van marinevaartuigen en vliegtuigen is in het centrale bekken van de ' Middellandse Zee aangevallen door onze vliegtuigen, die een grote torpedojager met torpedo’s in brand schoten en twee vrachtschepeft troffen met een totale inhoud van 15.000 ton. Deze vaartuigen werden ernstig beschadigd. .Vijandelijke vliegtuigen hebben gisteren aanvallen ondernomen in de omgeving van Napels en Salerno. Aanvulling: het torpedovliegtuig, dat tijdens de actie waarvan in het weermachtsbericht van heden wordt melding gemaakt een vijandelijke torpedojager in brand heeft geschoten, werd bestuurd door luitenant Terzi Vezio uit Aulla (Apuania) en dopr sergeant Chiccarella j Giuseppe uit Rome. --- Vijftien spoorwegarbeiders gearresteerd HENGELO. 25_ Aug. — Door de recherche alhier is een vijftiental losarbeiders bij de Spoorwegen gearresteerd'. Zij hebben zich, gedurende het laatste half jaar, aan tientallen spoorwegdiefstallefi schuldig gemaakt. Zij braken dozen en kisten open om zich in het bezit te stellen van-'rookartikelen, snoep en sterke drank, terwijl ook textielgoederen werden gestolen. Een deel van de buit kwam in de „sluikhandel” terecht. --- Ernst Voorhoeve terug in ons land UTRECHT, 25 Augustus. — Ernst Voorhoeve, die gedurende langer dan een jaar bij het Nederlands Legioen diende en op 1 Augustus j.1. tot Leg. Sturmmann werd bevorderd, heeft thans ontslag uit het Legioen gekregen. Dezer dagen is hij naar Nederland teruggekeerd. --- Sociale verzekering inwonende kinderen DEN HAAG, 26 Aug. — ie res-eueu van T Januari 1943, is wijziging gebracht in de bestaande regeling inzake de sociale verzekering van inwonende kinderen. De verzekeringspllcht is uitgebreid tot, alle inwonende bloeden aanverwanten, alsmede tot alle inwonende stief- en pleegkinderen, die aan de bedrijfs- of beroepsarbeid plegen deel te nemen. Voor de invaliditeitswet geldt echter een leeftijdsgrens van veertien en voor de ziektewet en de kinderbijslagwet van 21 Jaar. Een overgangsregeling! is getroffen inzake het beëindigen van lopende particu-, liere verzekeringen. --- Hoofdpriizen Staatsloterij .DEN HAAG, 25 Aug. — Bij de heden gehouden trekking voor de Staatsloterij zijn de volgende hoofdprijzen gevallen: f 5000: >6190, ƒ 2000. 8804; ƒ 1500: 13704, 15927{ ƒ1000: 5383, 8051 15883; ƒ400: 14161; ƒ200: 5842, 18240; ƒ 100: 3330, 9373, ,10663, 1^162, 14957 15437, 16686. 17863, 17945, 19692, 21502’. --- NEDERLANZSE VRUWILLIGrERS BIJ' DE DUITSE ƒ opieldinc NEDERLANZSE VRUWILLIGrERS BIJ' DE DUITSE ƒ opieldinc „Sport, de mooiste dienst Aan aespo, ’warden twee maal per week lijke oefening, balspelen en turnen. • --- bestaat troepen M. M. “oSS bestaat troepen M. M. “oSS reinmoeili1 kheden. ' °° --- Uit het Verordeningenblad DEN HAAG, 25 Aug. — In het^gïs- | ;eren verschenen Verordeningenblad 'oor het bezette Nederlandse Gebied djn opgenomen: een decreet van den ïlijkscommissaris, waarbij het toezicht >p het financieel beleid van de Stichting Winterhulp Nederland opgedragen wordt aan de Alg. Rekenkamer; een verordening van den Rijksjómmissaris, waarbij de president van ie Ned. Dierenartsenkamer getuigen Dnder ede kan ho^en of kan laten doren, mits zij de leeftijd van zestien laar hebben berëikt, terwijl weigering Dm op de gestelde vragen te antwoorden of de gevorderde eed, verklaring Df gelofte af te leggen met een geldboete van ten hoogste ƒ 1000 kan worden bestraft; een besluit tot schrapping van een bepaling betreffende materiële oorlogschaden, krachtens welke de inschrijvingen in het grootboek van de wederopbouw op schade aan gebouwde onroerende goederen, in Rotterdam en Middelburg gelegen, gedurende ten hoogste ,vi.if jaren en voor zooveel zij betrekking hebben- op schade aan gebouwde onroerende goederen in de overige gemeenten gelegen, gedurende ten hoogste drie jaar, een rente dragen van vier ten honderd ’sjaars. Het tijdperk wordt aoor den alg. gemachtigde voor de wederopbouw van geval tot geval of voor groepen van gevallen, vastgesteld. Voorts is in het besluit een lid Ingelast, waarbij geheel of gedeeltelijk ten onrechte toegekende bijdragen kunnen worden herzien of terugevorderd. Voorts zijn opgenomen: een verordening van den Rijkscommissarls, houdende wijziging van de Verordening betreffende het verduisteren; een besluit van den Secr.-Generaal van het Dep. van Justitie betreffende het gebruik van rechtsmiddelen in strafzaken en een besluit van den Secretarissen-Generaal van de Departementen van Financiën en van Handel, NijverI heid en Scheepvaart, houdende wijziging van het besluit betreffende Duitse effecten. --- Reizen naar de verboden provincies DEN HAAG. 26 Aug. — Aanvragen om ontheffing van hel verbod tot betreden van de vijf Noordelijke en 0°stelijke provinciën, dienen uitsluitend te worden gericht tot den polltle-oHicier van den Beauftragte van de provincie, waarin de aanvrager woont en n 1 e t tot dien van de provincie, waarheen men verzoekt te reizen. Bij deze aanvrage moet men oPfe* ven naam en voornamen, volledig adres, geboortedatum en nummer persoonsbewijs benevens de duur van het voorgenomen verbluf. SCHEEPSWERKTUIGKUNDIGE. —Den Haag. Geslaagd voor diploma A: de heren N. Broek te Amsterdam, P. JKorver te Souburg, F. Visser te Amsterdam en P. Selier te Wleringen. --- Oricketprogramma SPORTNIEUWS DEN HAAG, 25 Aug. — Het cricketprogramma voor het aanstaande weekeinde luidt: Zondag, eerste klasse: PW—HCC' 1, HCC 2—Haarlem, Rood en Wit—Hermes DVS, HBS—VW, Excelsior—VOC. DEN HAAG, 26 Aug. — Zaterdag 4 September zal in het Olympisch Stadion te Amsterdam een baanwedstxijd worden gëhouden. De wielerwedstrijd op de Groenewoudbaan te Nijmegen op 5 September a.s. gaat niet door. --- veerslag in het oosten onverminderd hevig Duits weermachtsbericht jitmacht geeft grote steun jag 263 tanks en 95 gtuigen vernietigd „KWARTIER van den r 25 Aug. - Het opperbevel (fjernTïfcht maakt bekend. „e alweerslag in het Oosten )et onverminderde hevigheid n taar de bolsjewisten met hun I jujanteriè- en pantserstrijdjj j „me stellingen aan de in tiet gebied van isjoem, ■ en ten zuiden vah Sjïsdra ,, weven zij met zware verben. Alleen in de sector van erkorps werden gisteren 116 nkgeschoten. [titmacht steunde met sterke s gevechtsvliegtuigen en vlieirtillerie de afweergevechten igereedstaande bolsjewistische a infanterie uiteen. ’s.Nachts belangrijke aanvoerverbindinu jon vijand en troepenkamlombardeerd. Gisteren overdag [de bolsjewisten 263 tanks en (tuigen, voor het merendeel gtuigen. bergefreiter Typtz^ van een arpintserjagers schoot op 19 ii tijdenf de gevechten ten van Wiasma binnen 30 minub 32 aanvallende bolsjewisuks er 11 stuk. de oostkust van Sicilië plaatje Duitse gevechtsvliegtuigen «inval overdag treffers van Uibel' op e?n vijandelijk transip van middelbare grootte. n de bezette gebieden in het schoten Duitse jagers gisteren nare Amerikaanse bpmmenSte vijandelijke bommens ondernamen in de afgelopen staingsvluchten boven het Duitse gebied Door het lukjemerpen van enkele hommen ontstond geringe, schade aan gebouwen. Berlijn's bevolking De A.N.P.-correspondent meldt: De aanval der Britse bommenwerpers op de Duitse hoofdstad in de nacht van 23 op 24 Augustus is door de Berlijnse bevolking met kalmte opgenomen. Een rondgang door de getroffen stadsdelen bewees, dat de luchtbeschermingsmaatregelen, zoals deze in de laatste tijd van hogerhand zijn voorgeschreven en gereorganiseerd, inderdaad een nuttig effect hebben genaa. uverai waai woonhuizen getroffen zijn. hebben de luchtbeschermingsbrigades. bestaande uit de leden van de Duitse luchtbeschermingsbond, de politie, de huisgemeenschappen en de politieke leiders onmiddellijk alle maatregelen genomen, die nodig waren om het gevaar te keren. Hierdoor is het mogelijk geweest veel i schade te voorkomen. --- leen klaarheid in Quebec XHOLM, 26 Aug. — De Britse endienst puollceert een form®1.® bi die Churchill en Roosei elt ■ ii Quebec hebben uitgegeven. ® verklaring wordt gezegd, dat Hele gebied der „wereldoperat, de gebeurtenissen, die sedert «e ontmoeting tussen Roosel Qmrchlll in Washington eind Bjn ontstaan, zijn oestudeerd. lata de nodige beslissingen geil 4e acties der strudkrachm belde naties te waarborgen, communiqué stelt in het licht, In volkomen doelstelling en eenln de oorlogvoering behouden blijven, Voorts wordt ln de verr gezegd, dat in de toekomst Ihljnlljk nfët vrij korte tussenconferenties tussen Roosevelt ïirchill gehouden zullen worden, c* Hat. riP militaire Lingen van de drie stafchefs dei irde strijdkrachten in de grootvang betrekking hebben gehad oorlog tegen Japan en een doelide hulp voor Tsjoengkmgs De vertegenwoordiger van ■Kai-Sjek, de minister van buindse zaken Soeng, is bij deze beiden tegenwoordig geweest, op gebieden hebben Roosevelt en chili de aanbevelingen der gerde stafchefs goedgekeurd, rder wordt in het communiqué aard, dat ook een overeenkomst and is gekomen ten aanzien van liitieke problemen. Er werd ben, afgezien van enigerlei drieodhedenconferentie, waartoe welmet de Sowjet-Unie feen overeent bereikt zou kunnen worden, teede conferentie vóór het eind het jaar tussen de Britse en ikaanse bevoegde instanties te en, Een volledig rapport omtrent sluiten, voor zover die de oorlog Duitsland en ïtane razeil, Dwjet-regering toegezonden worlislotte wordt gezegd, dat men is de conferentie ook aan het leem der betrekkingen met het se dissidentencomité bijzondere acht heeft geschonken. Er ver, dat in dit verband in de tweede van deze week een verklaring lorden afgelegd door een aantal leerde regeringen. Duits commentaar politieke kringen, te Berlijn noemt de inhoud van de slotverklaring | lijk kronkelig en inhoudloos. De mdlging van verdere conferenties .dat toch niet alles duidelijk ls. oncentratie van de oorlogvoering apan teschouwt men louter als buiging voor het Amerikaanse en voor Tsjang-Kai-Sjek. Ook de naar een conferentie met Stalin. dgens de mening van Duitse polihingen een verlegenheidsphrase, ils de erkenning van het Franse lentencomité in Algiers, welke in vooruitzicht gesteld werd, een ere phrase is. --- Geen politiek voor de Italiaanse ambtenaren te, 25 Aug. — Naar officieel lt bekend gemaakt, is het de icten en ambtenaren van het ffllandse bestuur in Italië voortveiboden, lid te zijn van enige ieke vereniging of partij. Hetle geldt voor leden van de Itaise politie en van de brandweer. Stefani meldt, zijn Donderde Siciliaanse senatoren bij den sier-president ontboden om te adslagen over een uniforme ortatie der hulpmaatregelen voor iluchtelingen uit Sicilië. --- Duitse hulpkrulser In Japan aangekomen TOKIO, 25 Aug. — De aanKomsx van een Duitse hulpkrulser „Thor in Japan na een langdurige, succesrijke kaapvaart wordt door de gehele pers met grote koppen vermeld. In de opschriften wordt medegedeeld, dat het Duitse oorlogsschip na een aantal grote successen, waarbij a.eli't vija-ivdelijke schepen van in totaal 100.000 ton tot zinken werden gebracht, in October van het vorige jaar zelfs met drie buitgemaakte schepen veilig in Japan aankwam. De bemanning werd door de bevoik-irtor luide toeee.iuicht. Naar marine- kringen verklaren, is de aankomst van hét Duitse oorlogsschip, evenals die van een Japanse duikboot in Europa aan het einde van het vorige jaar, een bewijs voor het feit, dat de Duitsers en Japanners ondanks de zogenaamde beheersing van de zeeën door de Anglo-Amerikanen in staat waren de verbinding ter zee met elkander in stand te houden. --- Himmler Rijksminister van binnenlandse zaken F riek Rijksprotector van Bohemen en Moravië; Von Neurath met pensioen Benoemingen in Rijksregering BERLIJN, 25 Aug. — De Führer heeft den Rijksprotector in Bohemen en Moravië, baron von Neurath, op zijn verzoek, van deze functie ontheven Tot Rijksprotector in Bohemen en Moravië heeft de Führer den Rijksminister van binnenlandse zaken, dr Frick benoemd en hem ontheven van de functies van Rijks- en Pruisisch minister van binnenlandse zaken alsmede van die van algemeen gevolmachtigde voor het Rijksbestuur, ° -XT Hv TTr«ir»lr Jtsaron von iNeuifcun cu^ua. blijven Rijksminister. De Führer heeft den leidenden staatssecretaris van het Rijksministerie van binnenlandse zaken; Hans Pfundtner, op zijn verzoek op wachtgeld gesteld. Tot Rijks-, en Pruisisch minister van binnenlandse zaken, ajsmede tot algemeen gevolmachtigde voor het Rijksbestuur heeft de Führer den Reichsführer SS en chef der Duitse politie, Heinrich Himmler, benoemd. De Rijksarbeidsdienst ressorteert niet langer onder den Rijksminister van binnenlandse zaken. De Reichsarbeitsführer staat als chef van een opperste rijksorgaan onmiddeiiijk onder dcrrFühier. Den Reichsarbeitsführer Hierl heeft de Führer titel, rang en bevoegdheden van een Rijksminister verleend. . « De benoeming van den nieuwen Rijksprotector heeft tot gevolg, dat de aan den SS-Oberstgruppenfuhrer en Generaloberst der Polizei, Daluege, verstrekte opdracht, de zaken van den Rijksprotector als plaatsvervanger te leiden, is geëindigd. Den staatssecretaris bij den Rijksprotector in Bohemen en Moravië, Karl Hermann Frank, heeft de Führer benoemd tot staatsminister en hem in rang met de Rijksministers gelijk gesteld. De Führer heeft den Rijksminister baron von Neurath en dr. Frick, den SS-Oberstgruppenführer en Generaloberst der Polizei, Daluege, alsmede den staatssecretaris Pfundtner in een persoonlijk schrijven zijn dank betuigd voor de grote diensten, aan het Duitse volk bewezen. Het Internationaal Informatiebureau SC De'1 mededeling inzake de in enige leidende instanties van het Duitse burgerlijke bestuur aangebrachte wij zigingen heeft in Berlunse politieke kringen geenszins verrassing gewekt, daar men gezien de hoge leeftijd en de gezondheidstoestand van enige betrokkenen sedert geruime tild een dergelijke verandering verwachtte. z,o kon de definitieve ontheffing van den Rijksprotector ln Bohemen en Moravië, Freiherr von Neurath, die zoals bekend wegens zijn geschokte gezondheidstoestand zich reeds setlerf °eptember 1941 van de directe leiding , 7 hoH tpriifro-fttrok- ken, met het oog op zijn hoge leeltüd — hij vierde kort geleden zijn 70ste verjaardag — slechts een kwestie van tijd zijn. Na, vele Jaren schitterende dienstprestaties, in in de buitenlandse en laatstelijk ook in de binnenlandse politiek, gaat Rijksminister von Neurath thans met pensioen. , In Rijksminister dr. Frick was voor Rijksminister von Neurath de aangewezen opvolger aanwezig: een buitengewoon ervaren bestuursdeskundige, die kan terugzien op een even veelzijdige als succesrijke bestuursloopbaan, die haar hoogtepunt vond in zijn meer dan tienjarige arDeici ais Rijksminister van binnenlandse zar kek Op deze post heeft hij zlbh; vooral tijdens de eerste jaren van het nationaal-sociallstische Rijk, 8™^® verdiensten verworven bij de opbouw van een nieuw bestuur. Het feit, dat Freiherr von Neurath zowel als dr. Frick Rijksminister en als zodanig leden van de Rijksregering blijven, doet zien dat de Führer van hun uitstekende bekwaamheden ook verder bij beslissende kwesties van^iet centrale bestuür van het Rijk gebruik denkt te maken. Ziin buitengewoon waardevolle ervaringen en makelij ke kwaliteiten zal Rijksminister dr. F^10^ thans als Rijksprotector voor Boliemén en Moravië, dus op een van de belangrijkste posten die het Duitse Rijk te vergeven heeft, kunnen gebruiken. , .. Het opheffen van de vacature, die door deze mutatie in de leiding van het Rijksministerie voor binnenlandse za&en is ontstaan, door de benoeming vah Himmler tot minister van binnenlandse zaken, lag — aldus de ïndruk van Berlijnse politieke/kringen — ook reeds voor de hand door het feit, dat de Reich$führer-SS in zijn hoedanigheid van chef der Duitse politie reeds zonder dat, een belangrijk deel van het ressort van het rijksministerie voor binnenlandse zaken leidde. Deze benoeming biedt de i ^jr.4- H« loirlincr V911 jeste waaiuuig, xiau uo . binnenlandse politiek en van het binnenlandse bestuur van het Riik na de meer dan tienjarige ambtsvervulling van dr. Frick ook na deze wisseling gekenmerkt zal worden door dezelfde stabiliteit en vastheid. Heinrich Himmler staftt bekend als een buitengewoon kraqhtige leiderspersoonlijkheidT die tot hu toe reeds op de meest verschillende gebieden op de voorgrond is getreden. De organisatorische opbouw, van de Duitse pclitié is evenzeer zijn werk al,s de stichting van de Waffen^SS, wier divisies zich in het verband van het Duitse leger in de loop van> de oorlog aan alle fronten hebben onderscheiden. Als Re i chskomm i ssar fur die Sicherung und Festigung des Deutschen Volkstums heeft hij bovendien ook op het gebied van de nederzetting en ue laiiuuuuw bewezen, zodat met hem een energiek, met alle facetten van riet openbare leven zeer goed riekend deskundige aan riet hoofd van riet binnenlandse bestuur van het Rijk komt te staan, die waarschijnlijk de voorwaarde schept voor een verdere concentratie van krachten en sterkere samenbundeling van het Inwendige front. Met de benoeming van den Relchsarbeitsfürireï Hierl tot Rijksminister ■wordt voor hem, die gedurende zovele jaren pionier van de Arbeidsdienst was, de verdiende waardering uitgesproken die evenzeer zijn werk, de Rijksarbeidsdienst en diens kra/,H+inVmvooi1 r/Q t TJpt. ftvi P~ IlCli puuticuuicoiu — jarige knaapje, dat een rage voor treinen heeft, moet gistermorgen onopgemerkt met de trein van Hilversum naar Utrecht zijn gegaan, daar aan de controle zijn ontsnapt, en, in de stad hebben rondgezworven, totdat het vandaag eindelijk werd ontdekt, waarna de politie de ongeruste ouders over de avontuurlijke reis Van hun zoon heeft kunnen inlichten. --- Dringende waarschuwing tegen kettingbrieven DEN HAAG* 25 Aug. — Het hoofdbestuur van het Nederlandse Rode Kruis waarschuwt nogmaals uitdrukkelijk en dringend tegen elke deelneming aan de actie om door middel van kettingbrieven broodbonnen in te zamelen voor Nederlandse krijgsgevangenen, Nederlandse arbeiders in Duitsland enz. Het staat vast, dat dez« actie, buiten voorkennis 'van; het Nederlandse Rode Kruis ingezet, gewetenloze elementen gelegenheid biedt, op grote schaal bonnen te verduisteren. Een ieder weigere dus met beslistheid op enigerlei wijze daaraan mede te werken. --- VOLKSCULTUUR EN KUNST Xeno Munnmghott /U |aar Woensdag is de Veluwse landschapsschilder Xeno Munninghoff zeventig jaar geworden. Als jong artist kwam Munninghoff naar Renkum als directeur van een avohd-tekenschool. Met den schilder Theophile de Bock sloot hij een nauwe vriendschap, die vooral in zijn jeugdjaren van grote betekenis was. Later stichtte hij zeli een school, die door het Ruk werd óvergenomen. Aanvankelijk telde deze school slechts achttien leerlingen, doch hij zijn afscheid op 65-jarige leeftijd had ze 160 leerlingen en 12 leraren. Behalve in ons land, waar hu zich toelegde op het schilderen van het Veluwse landschap. werkte hij m België en Duitsland. Tweemaal ontving de scmiaer te uueem ecu gouden medaille. Vijf en twintig jaar is hij lid van St. Lucas. Munninghoff is tevens eep. bekehd grapholoog, die menigmaal zijn hulp zag Ingeroepen door officiële instanties. Bij zijn afscheid van het onderwijs in 1937 werd hij benoemd tot ridder in de Orde van Oranje Nassau. Daarmede werden niet alleen ..Z1JP kwaliteiten als onderwijsman geeerd. doch tevens onderscheidde de legering den kunstenaar en den Veidienstelijken grapholoog. Prof. Raffaele Cantarela van de Koninklijke Universlteit^acro Cuore te Milaan heeft in het Italiaanse tijd schrift „Dionisio” mededelingen gedaan over de laatste vondsten van Oxvlingo (bii Alexandrië ln Egypte), waar onder meer enkele fragmenten van tragedies van Euripides en Sophocles te voorschijn ziin gekomen Enkele van deze fragmenten behoren tot verloren geraakte tragedies van de twee grote treurspeldichters. --- Uitkeringen Arbeidsfront bij werkloosheid AMSTERDAM. 25 Augustus. - De Centrale Persdienst van SSSSaSSsteaa:sSHSSHSSSSSl taald; > Si'iJfdl SlSS -M Arbaasfront heeft bijgedragen. wet inkomen wordt in beide gevallen vastgesteld op grond van de gemiddelde cZSieklasse, vollens welke het.lid gedurende 26 welen. voorafgaande aan de werkloosheid, heeft bijgedragen. --- De goede psychologen -|-i r bestaat een wereldvermaard [ƒ sprookje, dat met name in( Nederland overbekend ls. He); is het sprookje van het diepe psychologische inzicht van de Engelsen, het sprookje, dat Engeland door het vermogen, zich in een ander volk in te leven, voorbestemd is om de wereld te leiden. Zoals iedere overlevering die levensvatbaarheid blijkt te bezitten, is ook dit verhaal verbonden of verbonden geweest met de werkelijkheid. Nu tot grote verwondering van de Engelsên steeds meer Europese en buiten-Europese kinderen blijk geven, aan de Britse fijngevoeligheid te twijfelen, is de tijd rijp om naar de herkomst van het verhaal te speuren. Daarbij blijkt al heel snel, dat de JLJaOjLKlAJ UUJAU hele fabel nergens anders op berust dan op de gemeenschappeI heid van de kapitalistische belangen gedurende de vorige eeuw. Vraagt u iederen Nederlander, die ih aanraking kwam met een Engelsman, naar zijn ervaringen, hij zal u verzekeren, dat deze niet van de aangenaamste soort waren. In eigen land zijn zij gesloten en ontoegankelijk voor den vreemdeling. Als tourlst in andere landen zijn zij opdringerig, lawaaierig, in wezen ongeïnteresseerd, behalve voor het bizarre, eh dom. De taal van het vreemde vnik leren zii nooit, zelfs niet wanneer zij er jaren lang wonen. Waar u ook komt, in Middelburg of op Marken, in Vlaanderen, Parijs of Italië, overal ontdekt u, dat de bevolking slechts node zijn afkeer onderdrukt om der wille van het rollend goud. Spreekt u met oude pioniers uit Indië en u ontdekt, dat de waardering voor het gedrag van den Engelsman in onze vroegere kolonie practisch geïleel ontbreekt. Blijkbaar berust het verhaal van de Engelse fijngevoeligheid niet op het gedrag ^ — AvrrvoicoVc ols inriividu. VdU UG11 maar op het gedrag van het volk als geheel, op de staatsleiding dus. Zo vormt dit verhaal de tegenpool van een ander, namelijk, dat met iederen Duitser goed te praten valt, maar met het Duitse volk als gehëel piet. Ook de positieve waardering voor het psychologisch inzicht v in de Engelse diplomatie blijkt echter bij nader toezien aan enge grenzen gebonden te zijn. Deze waardering was ef niet, toen Engeland tussen 1650 en 1720 Nederland op ruwe wijze van zijn plaats drong en m nu ue Holland zonder blikken of blozen aan den vijand Frankrijk uitleverde. Er was geen spoor van te bekennen, toen de Noordamerikaanse staten zich van het Engelse juk bevrijdden. Eerst na de Franse revolutie, met de opkomst van het liberale kapitalisme, kreeg Engeland, dat de leiding had bij de technische ontplooiing en de industrialisatie van de wereld, de goede naam, die het tot voor kort bezat Als brenger van de technische vooruitgang en als drager van de kapitalistische wereldeconomie, die een tijdlang vrijwel alle staten voordeel bracht, kon het, w— — ' , j zich weinig bemoeiend met ae interne verhoudingen voorzover deze geen economische belangen raakten, onomstreden de leiding van de wereld in het kapitalistische tijdperk aanvaarden. In die tijd vestigde zich het sprookje dat wij reeds eerder aanhaalden en dat eenvoudig daarop berustte, dat de liberaal-kapitalistische denkwijze, die bepalend was voor de gedragingen van Engeland, over de .heele wereld begrip vond, omdat overal in de aanvang het liberalisme nieuwe mogelijkheden bracht. Met het verval* van dit tijdperk, met de verwording en de des-organisa- tie van de weréld door het hoogkapitalisme gaat het geloof aan Engeland eveneens tanen. Reeds Troelstra en ook Kuyper, belden, zij het op verschillende wijze, anti-kapitalist, wendden het oog niet naar Engeland maar naar het Oosten. Vijf en twintig jaar later blijken ook de oude kringen, die het bestuur van Italië na het heengaan van .Mussolim opnieuw in handen hebben genomen, de /Engelse zangen niet meer te verstaan, omdat duidelijk geworden is, dat noch voor hun volk noch zelfs voor hen zen de Westers-kapitalistische wereld nog levensmogelijkheden biedt. De Engelsen hebben zich daarover verbaasd. Terecht? Zij trachten nu een nieuw lied te zingen, maar een land dat nog altijd zijn eigen ambtenaren verbiedt zich te organiseren, dat nog altijd niet begrijpt, dat het ernst moet maken met het socialisme, zal geen woorden vinden, die in Europa nog verstaan worden, behalve bij een op genot gerichte burgerij, die vanzelf zal uitsterven. --- Volkskunst behoort in haar eigen milieu te blijven Boeren zijn wijzer geworden (Van onsen specialen verslaggever.) HOORN, 20 Augustus. Antiek! Dat is het grote modewoord vqoi* ■ lieden met geld te veel Mét schilderijen en bontjassen behoort alles, wat maar antiek is, tot de artikelen, die „nieuwe rijken” zich thans gaarne aanschaffen. En iedereen die wel eens neusde in antiekwmkeltjes, weet, hoe onder invloed van deze tendenz de prijzen van antieK buitengewoon zijn opgelopen in de laatste drie jaren. Maar deze prijsstijging heeft nog een andere oorzaak. De boeren zijn namelijk niet zo gek meer als een jaar of tien, twintig terug. Zij geven hun beste spullen niet meer voor een appel en een ei aan een rondreizena koopman, zoals dat in de crisisjaren, toen de boeren voortdurend dringend geld nodig hadden, het S.ev,al was. Toen trokken, in de jaren 1939, ae kooplieden uit de grote steden en vooral uit Amsterdam naar alle delen ^ nnhfov v»nf- lipfed', naar van ons ïana, eunucA ucu ~ West-Friesland en naar het echte Friesland aan de overkant, want daar was het meeste te halen. Schatten van volkskunst zijn daar uit hun oorspronkelijk milieu weggesleept naar de steden, naar de verzamelaars en liefhebbers. En zonder eën kwaad woord van dezen te zeggen, is het toch duidelijk, dat dergelijke antiquiteiten staaltjes van volkskunst, die vaak reeds eeuwen lang in een geslacht behoren, niet in een verzameling thuis horen. » De boeren zijn tegenwoordig met zo gek meer. Zij laten niets meer los. Zeker niet aan de Amsterdamse kooplui die mét rammelende rijksdaalders vroeger de zwaarste Vlaamse kant uit een boerekamer wisten te krijgen. En tesenwoordig voorzien de boeren de steedse antiquairs dan ook niet meer van goederen. Er zijn intermediaus, er zijn provinciale kooplieden, die door hun plaatselijke kennis en relaties het antiek kunnen loskrijgen In Hoorn spraken wij er zo een. Dat was in zijn werkplaats, gelegen m een dier smalle straatjes van het IJselmeerstadje, vol oude jo-s. Die werkplaats was een rommelig museum in. het klein. Van alles lag daar door elkaar „Streepte baadjes” en bonte rokken geborduurde vesten en andere onderdelen van de Westfriese klecjng van vijftig tot honderd jaar terug, koperen ketels, staartklokken, tinnen en beschilderde koffiekannen op diie poten oudé. hoge kasten, cederhouten tabakspotten, zilveren Kanaeiaam, noem maar op. alles wat er tot de inventaris van een oude, degelijke Westfriese boerendoening behoort. Mooi edel van lijnen, fijn van bewerking. Echte pronkstukken. Maar duur! Wel goedkoper dan in de stad; dertig gulden voor een Koperen ketel, tien gulden voor een speculaasplank, in Amsterdam vragen ze nagenoeg het dublifele, maar vergeleken bij vroeger is de Hoornse prijs nog altijd hoog en we zitten hier immers midden in het gebied! Maar daar weet de koopman zijn antwoord op. „De boeren laten niets rfieer los”, 'zegt hij. „Dit is voor een groot deel oude voorraad. Maar de boeren, waar je het tenslotte van hebben moet, doen niets meer voor geld. Ze hebben nog genoeg, al die boerderijen zitten tjokvol mei de prachtigste antiquiteiten, maar ze willen het niet kwijt. Wat mot je met geld? vragen ze. En ik moet al eens op een toevallig boeldagje wachten om wat op de kop te tikken Ik handel dan weer met Amsterdam, voelt u, daarom ben ik zoveel goedkoper.” En hij pakt een hele bundel speculaas-, marsepein- en koekplanken op, prachtige staaltjes van Westfriese houtsnijkunst, en bindt ze in papier voor Amsterdam. „Die vinden daar veel aftrek als wandversiering”, zegt hij. Maar zulke voikskuiisl ucuwu mun eigenlijk niet in de stadse woning, die behoort in de boerderij, mét de overgeërfde streekkleding van grootmoeder en de oude Friese klok, met de koperen chocoladeketel van een eeuw terug,