Rijkscommissaris Seyss Inquart Een jaar burgerlijk bestuur 'Het is dezer dagen een jaar gef leden, dat het militaire Duitse ïind na de capitulatie door een igerlijk bestuur werd vervangen en ifcsminister dr. A. Seyss Inquart tot 1 ^commissaris voor het bezette derlandse gebied werd benoemd, ïet past ons en allen Nederlanders I ie dag met een enkel woord te gejnken. 3p zichzelf was het vervangen van * militaire door het burgerlijke be|ur, zo kort na de strijd, reeds een Idelijke aanwijzing, dat het in het ornemen van den Führer lag het derlandse volk zo spoedig mogelijk :een normaal leven te doen terug- I ten, zij het dan ook, dat een aanging aan de nieuwe Europese toeaid langzamerhand zou moeten vol- I i Een militair bewind echter heeft tn belangstelling voor het eigen litieke en culturele leven van het sette gebied en beziet de gehele natie slechts uit militair oogpunt, ist de instelling van het burgerlijk I wind schiep de mogelijkheid tot jting en ontplooiing van het eigen ■derlandse leven, een noodzakelijke orwaarde, wilde Nederland als zelfvust lid mede kunnen werken aan nieuwe opbouw in Europa. Tevens is dit een bewijs van het vaste verduwen, dat het Nederlandse volk in toelf de kracht zou vinden — als eds zo vaak in de geschiedenis — i oude te vergeten en met nieuwe )op en moed een nieuwe toekomst op j bouwen. De benoeming van den RijksminisSeyss Inquart tot hoofd van dit I pgerlijk bestuur, wees in dezelfde ihting. Wij hebben dit in het afgeien jaar, waarin bleek, hoe ernstig iRijksminister zijn opdracht opvatte, tonen ervaren. De taak, waartegenover hij zich geiiatst zag, was waarlijk niet licht. Een verbijsterd en terneergeslagen ik, dat zich een wereldbeeld geiiapen had, dat weinig meer met de irfcelijke verhoudingen overeenpnde, een volk, dat verlaten was jor zijn bewindhebbers, dat vaak ader begrijpen stond tegenover de roestingen, die de stormwind in maatschappelijk leven en in het satsbestel had aangericht, een volk ivendien, dat rouwde om de offers, je het had moeten brengen, en een ik, dat gedurende lange jaren een paalde zienswijze ten opzichte van ; gebeurtenissen in Midden-Europa id voorgezet gekregen en vaak weijrde om de nieuwe feiten in een obstief licht te zien. Jok de binnenlandse situatie was uiterst verward: ook in het bin;nland bestond een scherp onderling mtrouwen, vooral jegens hen, die eeds bereid waren geweest de nieuwe afwikkeling te aanvaarden, terwijl de ide partij groeperingen deels ontmoegd waren, deels trachtten onder lerlei bedekte vormen hun oude :tie voort te zetten. En onder dit alles een volk, dat mgend behoefte had aan herstel der slagen wonden en aan een nieuwe rondslag voor opbloei, maar dat uit gen kracht nauwelijks in staat was it te bereiken of uit verblindheid en irbittering weigerde hiertoe een ging te doen. Met ogenschijnlijk zachte, maar rh in wezen krachtige handen, met to grote mate van persoonlijke bejinnelijkheid en een grote voorzichjheid en wijsheid heeft de Rijksmmissaris gedurende een jaar geindeld naar de grondslag van zijn ïrste grote rede, te Den Haag gehousn, waarin hij beloofde het Nederndse volk de weg te zullen opennuden tot het vinden van zijn eigen ivensstiji en -vorm in het nieuwe iheel en de nieuwe geest, die in I uropa groeit en waarin hij de hoop itsprak, dat uit het Nederlandse volk lachten mochten opstaan, om weer gen lot in eigen handen te nemen. Daarbij stelde de Rijkscommissaris ■hebben wij zijn bestuursdaden juist (grepen — zich tevens twee dingen it taak: Er zorg voor te dragen, dat I het vele dat moest afgebroken orden, niet tevens vernietigd mocht I orden, wat werkelijk leefde en (venskansen had en tevens reeds nu, iveel als slechts mogelijk was in orlogstijd, te bouwen aan een nieuwe Kialistische grondslag, waarop de oekomst van ons volk en van Europa ,aoet worden opgebouwd. \an dit eerste inzicht is het o.a. te I danken, dat hetgeen de Neder- I mdse arbeidersbeweging in lange trijd met veel opofferingen tegen een apitalistische overheersing had tot itand gebracht, behouden kon blijven a een vaste grondslag kon zijn voor ie verdere opbouw. üit het tweede voornemen sproten te talrijke sociale maatregelen voort, die in de laatste maanden genomen lijn, maatregelen, die onder het vorig bestel nooit mogelijk bleken, maar (Vervolg zie vierde kolom) --- Meer dan tienduizend arbeidscontractanten Bij de PTT.: Millioenenwinsten Verbetering bleef niettemin uit Ambtenaar in de zin van het Algemeen Rijksambtenarenreglement is volgens art. 1 hij, die door het Rijk is aangesteld om hier te lande in burgerlijk openbare dienst werkzaam te zijn. Niet is ambtenaar, aldus art. 2, hij, met wien een arbeidsovereenkomst naar burgerlijk recht is gesloten. Voor de ambtenaren en arbeidscontractanten in dienst van provincies, gemeenten, overheidsbedrijven e.d. geldt ln algemene zin hetzelfde. De arbeidscontractant is geen ambtenaar en derhalve mist hij alle rechten van dezen laatste. Hij is sociaal gezien een tweederangs werker in overheidsdienst. Of hij zijn arbeid naar zijn beste „vermogens verricht en hetzelfde presteert als de ambtenaar doet niets ter zake. Hij ontvangt een lagere beloning, zijn promotiekansen zijn nihil, pensioenrechten heeft hij niet, zijn vacantie is korter en hij mist de rechtsbescherming van den ambtenaar. Men treft hen in tienduizenden functies ln ons land aan. Zij hopen eenmaal aangesteld te worden tot ambtenaar, hetgeen soms inderdaad geschiedt. Gemeenlijk blijven zij arbeidscontractant. Zij werken op de departementale bureau’s, op de bureau’s van provincie en gemeente, bij de staatsbedrijven en andere overheidsinstellingen. Men treft hen wel het meeste aan bij een bedrijf, dat de trots en glorie van eiken Nederlander uitmaakt, n.1. bij het staatsbedrijf der Posterijen, Telegraaf en Telefoon. In de loop der jaren heeft het instituut der arbeidscontractanten bij dit staatsbedrijf een dergelijke omvang aangenomen, dat het een smet is geworden voor onze samenleving. Er heerst gedurende enige jaren een nood onder de arbeidscontractanten van dit grote postbedrijf, welks algemeen directeur, den heer Damme, zo vele malen is geroemd om zijn voortvarendheid en organisatietalenten. Voor een zo uitermate gecompliceerd bedrijf als de P.T.T. kgn men de eis stellen, dat het efficiënt werkt. Deze efficiency mag echter niet worden bereikt door een groot aantal werkers tot tweederangs krachten te maken. Duizenden hulpbestellers, adspirantbestellers en andere personeelsleden wachten reeds jaren op een vol waardige erkenning van hUn werk. Telkenmale heeft de organisatie van deze werkers zich tot de voormalige regeringen gewend om evenzovele malen met een kluitje in het riet te worden gestuurd. Het aantal arbeidscontractanten bedraagt meer dan tienduizend, waarvan velen met meer dan tien dienstjaren; promotiekansen zijn voor hen uitgesloten. Hier kan in vele gevallen van een pauperisme worden gesproken, van een door directie en regering verstokt handhaven van een onrecht, dat alle perken te buiten gaat --- Ettelijke millioenen Dit overheidsbedrijf bleef bevangen in de typische kapitalistische geldsfeer. In de jaarverslagen van dit staatsbedrijf voert deze kapitalistische geest de boventoon en wordt o.a. in het verslag over 1938 gewaagd: „dat de geldelijke uitkomsten van het staatsbedrijf wederom gunstig waren” Er werd in dat .iaar een winst gemaakt van ettelijke millioenen, terwijl in datzelfde jaar talloze onder het bestaansminimum levende arbeidscontractanten tevergeefs op verbetering van hun sociale positie en hun lonen aandrongen. Deze millioenen-winst was voor een niet gering deel te danken aan de exploitatie van duizenden te laag betaalde arbeidskrachten Van dé winst, die in het jaar 1938 werd behaald, ging 8,5 miliioen gulden naar de schatkist. Elke inkomstenbron, dus ook de winst der P.T.T., is voor de schatkist belangrijk. Deze inkomstenbron kon echter vloeien, omdat in haar de levenssappen werden vergaard van duizenden onderbetaalde arbeidscontractanten, aan wie het staatsbedrijf der P.T.T. elk uitzicht op een menswaardig bestaan onthield. Aan deze werkers werd gedurende een reeks van jaren de mogelijkheid tot gezinsvorming ontnomen. In de Tweede Kamer placht dr. Colijn betogen te houden over de instandhouding van de Nederlandse volkskracht en hij schilderde het gezin in de schoonste bewoordingen als draagster van deze volkskracht; hij en zijn mederegeerders werkten echter stelselmatig de o.a. van socialistische zijde geuite voorstellen voor een radicale herziening van de personeelspolitiek bij de P.T.T. stelselmatig onder de tafel... met het oog op ’slands financiële belangen. --- Op sleeptouw Tien jaren lang wist de regering de zaak der arbeidscontractanten slepende te houden en de Kamerleden, die bij herhaling op dit euvel in het Nederlandse bestuursapparaat en de personeelsformatie bij de P.T.T. wezen, in parlementaire bewoordingen af te poeieren. De regering kwam in 1938 met het bekende trucje, „om het vraagstuk der arbeidscontractanten in zijn volle omvang te doen onderzoeken". Bij dit onderzoek is het gebleven. En ergens in een lade van een der departementale bureau’s zal het resultaat van dit onderzoek in de vorm van een rapport wel goed zijn opgeborgen. Voor een daadwerkelijke verbetering van de positie der arbeidscontractanten stak de regering geen hand uit. Integendeel, bij het staatsbedrijf der P.T.T. bleef het aantal arbeidscontractanten zich gestadig uitbreiden. Het percentage arbeidscontractanten bij het gehele rijkspersoneel bedroeg in 1939 21 en voor het personeel der P.T.T. 40. De regering waagde het nog in de memorie van antwoord op de P.T.T.-bëgroting 1940 de volgende passage op te nemen: „En wat de belangen van het personeel betreft, al zal ook in de toekomst het oog gericht blijven op verbetering van de arbeidsvoorwaarden en de zorg voor de maatschappelijke en persoonlijke belangen van het personeel, het spreekt eveneens vanzelf, dat de bijzondere omstandigheden ook hier beperkingen opleggen.” De regering had een nieuw motief gevonden om een verbetering der personeelsverhoudingen bij de P.T.T. van de hand te wijzen. Ditmaal beriep zij zich op de mobilisatie. Het schandaal der 12.000 arbeidscontractanten bij de P.T.T. is gebleven. Het paste in het liberalistisch-kapitalistische tijdperk, gedragen door Colijnialen en Trippen. Het heeft de critiek van tien jaren overleefd. De positie van de tienduizenden arbeidscontractanten bij de P.T.T. en bij de verschillende overheidsdiensten schreeuwt om verbetering. Hierover in een slotartikel. --- Advertentie Pijnen ? gQQ lllijnfiazdt/eó hebben veelzijdig pijnuitdrijvende werking --- Huisraad gestolen ti Een bruidegom deed een l b onaangename « ontdekking sg h Haarlem, — Vrijdag. d li Een verloofd paar uit Haarlem, dat in v Maart zou gaan trouwen, had in Sant- t poort een woning ingericht. Tóen de li bruidegom kort voor de huwelijksdag naar v het huis ging om nog' enige werkzaam- 7 heden te verrichten, kwam hij tot de onaangename ontdekking, dat inbrekers v het grootste deel van het meubilair en de r keukeninventaris hadden gestolen. De v Velijense politie slaagde er weldra in, de I dieven te arresteren. Het waren de 30- t jarige H. M. v. d. B en de 29-jarige J. R., r beiden uit IJmuiden, die bekenden, dat t zij ’s nachts enige malen met een handkar naar het huis waren gegaan en alles, c wat zij mee konden nemen, hadden weg- ' gehaald. Daar vrijwel al het gestolene 1 nog in hun bezit was, kreeg het toe- fkomstige bruidspaar de meubeltjes, de ' pannen en serviezen weer spoedig terug, * zodat het huwelijk niet uitgesteld be- 1 hoefde te worden. } De twee inbrekers, die zich ook aan ’ tal van andere diefstallen schuldig ge- ! maakt bleken te hebben, stonden gisteren voor de Haarlemse rechtbank terecht. Zij verklaarden, dat zij door voortdurende werkloosheid tot hun daad waren gekomen. De officier van Justitie eiste tegen J. R., van wien het plan voor de inbraak was uitgegaan, twee jaar gevangenisstraf en tegen v. d. B. acht maanden. Uitspraak op 11 Juni. Overval in postkantoor Vijf maanden gevangenisstraf voor den dader Groningen, — Vrijdag. De rechtbank te Groningen veroordeelde C. H. K. te Sappemeer, die veertien dagen geleden terecht stond wegens een overval in het postkantoor te Hoogezand, tot vijf maanden gevangenisstraf met aftrek van de tijd, in voorlopige hechtenis doorgebracht. De eis luidde tien maanden. --- Nieuwe bijslagregeling in de textielindustrie Amsterdam, — Vrijdag. De persdienst van het N.V.V. meldt: De bij het N.V.V. aangesloten Algemene Nederlandse Bond van Textielarbeiders, in samenwerking met de andere textielarbeidersbonden en een achttal werkgeversorganisaties, wendden zich op 21 Maart 1941 tot het College van Rijksbemiddelaars met het verzoek om, in afwachting van het totstandkomen ener collectieve arbeidsovereenkomst, de bestaande, in de tweede helft van 1939 ingevoerde duurtetoeslagregelingen, op te heffen en een bijslagregeling in te voeren, die aan alle arbeiders en arbeidsters wekelijks een van de werktijd onafhankelijke vaste uitkering toekent, waarvan de grootte, naar gelang de leeftijd, de burgerlijke stand en de gezinsomstandigheden van den betrokken arbeider, varieert van 75 cent tot drie gulden. Tevens werd door de werknemers- en werkgeversorganisaties een dringend beröep op het college gedaan om er bij den waarnemend secretaris-generaal van het Departement van Sociale Zaken op aan te dringen, dat deze bijslagen noch geheel, noch ten dele zouden worden gekort op de werkloosheids- of steunuitkeringen. Als gevolg hiervan mocht een dezer dagen een achttal werkgeversorganisaties van het College van Rijksbemiddelaars het bericht ontvangen, dat op hun verzoek gunstig was beschikt, terwijl hun tevens werd medegedeeld, dat bij den waarnemend secretaris-generaal van het Departement van Sociale Zaken reeds stappen waren ondernomen om toestemming te verkrijgen, dat de voorgestelde bijslagen niet in mindering behoeven te worden gebracht op de werkloosheids- of steunuitkeringen. --- Zevenduizend gulden boete voor prijsopdrijving Den Haag, —Vrijdag. In een tapijt- en beddenhandel te Den Haag bleek men zich niet te houden aan de prijsvoorschriften. Een onderzoek, dat op verzoek van den inspecteur voor de prijsbeheersing te Den Haag werd ingesteld door deskundigen van het Rijksbureau voor textielproducten en door de Rijksaccountantsdienst, bracht aan het licht, dat de prijzen van vele goederen uit oude voorraden verhoogd waren, terwijl bij gestegen verkoopprijzen van nieuwe goederen dezelfde winstpercentages werden gehandhaafd. Zoals bekend is, mogen slechts de in geld uitgedrukte winstmarges worden aangehouden. Verdachte L., directeur van het bedrijf, gaf de overtreding toe. Hij werd veroordeeld tot een geldboete van f 7.000. ■ i ■ i ■ i ii —— ii ■ -- i ■ ■ ■ — --- Verleden en heden in, de sigarenindustrie Wat vakbondsactie vermag üjj Jaren van moeizame arbeid Stap voor stap werd het doel dichter genaderd Het heeft vele jarenjvan strijd en inspanning gekost, voor in de ondernemersWereld de opvatting doordrong, dat de arbeiders recht hebben op sociale voorzieningen en op rechtspraak bij arbeidsgeschillen. Vóór de vakorganisaties tot stand kwamen, was van enig recht op uitkering bij werkloosheid, ziekte of ouderdom geen sprake. De arbeider was onderworpen aan de grootst mogelijke wil-, lekeur. De ondernemer nam hem aan of ontsloeg hem, wanneer het hem verkoos en zonder dat hij enige aansprakelijkheid bezat voor de gevolgen. De sigarenindustrie maakte op deze algemene regel geen uitzondering. Typerend voor de opvatting der ondernemers, van voor enige tientallen jaren, is de uitspraak van een bekenden sigarenfabrikant in 1873, wiens onderneming thans nog bestaat, die openlijk getuigde: „Om een goede verdienste in de week te maken, behoeft er niet, zoals ergens geschreven staat, des daags en des nachts met vrouw en kinderen gewerkt te worden, maar kan men volstaan met te werken van 7—12 en van 2—8 uur; altijd op de fabrieken zo dat er tijd genoeg over blijft voor den vlijtigen werkman, en dat zijn er velen, om in zijn vrije uren' nog zoveel sigaren te maken, dat hij nog ƒ 3.— thuis verdient. Aan dit werk helpen dan vrouw en kinderen mee en er wordt wel eens een nachtje bij aangeknoopt; die dit doen, zijn niet de grootste klagers en behoren ook niet tot de grootste voorstanders van werkstakingen, doch worden er toe overgehaald”. Hieruit proeft men het ideaal van den werkgever van die tijd. Ongelimiteerd lange werkdagen, huisarbeid met vrouw en kinderen met als onvermijdelijk gevolg het uitputten van de menselijke arbeidskracht en afstomping der geestelijke , vermogens. Dat deze uitputting tot vaak voorkomende ziekte, tuberculose en een te vroege ouderdom leidde, was iets, waarmede de ondernemers van die dagen zich niet konden bezig houden. De arbeid was koopwaar, waarvoor een zo laag mogelijke prijs werd betaald, om de bedrijfswinst des te groter te doen zijn. Het was de vakorganisatie, die tegen deze onsociale verhoudingen de strijdontketende. Voor de sigarenindustrie was het de Nederlandse Bond van Sigarenmakers en Tabakbewerkers, die in 1887 werd opgericht, welke deze strijd voeren ging. Reeds vroeg was de sigarenmaker een sociaal voelend wezen, hetgeen tot uitdrukking kwam in allerlei pogingen óm, reeds voor 1887, door middel van fondsvorming, in de ergste sociale noden te voorzien. Dat hier nog niet van „sociaal recht” doch wel van „sociaal voelen” sprake was, behoeft geen betoog. * Met de oprichting van de Nederlandse Bond van Sigarenmakers en Tabakbewerkers, werd de koers meer bepaald. Naast de directe actie ter verbetering van het loonpeil, stond een uitgesproken sociaal streven dat belichaamd was in de eisen; afschaffing van de huisarbeid verzekering tegen de gevolgen van werkloosheid ziekte, invaliditeit en ouderdom en verkorting van de arbeidsdag. . zonder de materiële zijde dezer eisen te ontkennen, mag vastgesteld worden, pat de sociale kant er onmiskenbaar aan Deze opvatting blijkt ook uit de oudste statuten van de Sigarenmakersbond, waar o.m. werd bepaald, dat doel van de b°nde ^stoffelijke en zedelijke verheffing • Zijner leden”. Voor dit doel in werkelijk betekenende mate zou zijn verwezenlijkt, moesten nog vele jaren verlopen De eerste krachtsinspanning kon niet anders gericht zijn dan op directe verbetering der bestaansvoorwaarden. Het was de tijd van broodroof en genadeloze vervolging, van staking en uitsluiting. Het patronaat voelde zich aangetast in zijn positie als alleenheerser. C.A.O. een der oudste Toch won geleidelijk de nieuwe opvatting veld, welke uiteindelijk haar vorm vond in de sociale wetgeving en het Collectieve Arbeidscontract. De C.A.O. voor de sigarenindustrie is een der oudste. Zij dateert van 16 Maart 1920 en bevgjjte reeds direct een reglement tot regeling van arbeidsgeschillen. Tevens kwam toen een fonds tot steun van grote gezinnen . tot stand, waaruit voor ieder kind beneden de leeftijd van veertien jaar en beginnend vanaf het vierde kind, ƒ 1.— per week kinderbijslag kon worden gegeven. Al naar gelang de inkomsten van het fonds, welke werden gevormd door een bijdrage der werkgevers van een procent van,het totale loonbedrag, wisselde deze bijslag, in de loop der jaren, van zestig cent tot ƒ 1.—. Op het moment dat de kinderbijslagwet in werking trad, bedroeg de toeslag ƒ 0.70. Dit contract is in zijn ruim 21-jarige looptijd — het werd telkens gecontinueerd, al was het dan ook vaak op het kantje af — uitgebreid met een aantal bepalingen, die de rechtspositie raakten en bepalingen van sociale strëkkin^. Thans is dit contract zeker een der meest volledige, welke bestaan, al blijven een aantal aanvullingen en wijzigingen, in het licht van deze tijd, begeerlijk. Voor wat de rechtspositie betreft, is de ontslagverordening eigenlijk een noodzakelijk complement op wat in de C.A.O. omschreven staat. Ontslagrecht Is een zaak, die herhaaldelijk door de werknemersorganisaties in de sigarenindustrie bij contractsonderhandelingen, is ter sprake gebracht. Er was echter van werkgeverszijde, r.Doit veel medewerking te bespeuren te dien opzichte een vérgaande regeling te treffen. Het ontslagrecht lag, tot 10 Mei 1940, nog geheel in handen der werkgevers. De Geschillencommissie, bestaande uit een rvenrcllge vertegenwoordiging van werkgevers en werknemers, had slechts het recht om ontslagkwesties in behandeling te nemen, die in strijd moesten worden geacht met de contractuele bepalingen en haar bevoegdheid ging niet verder dan dat zij, in deze gevallen, den betrokken werkgever kon verplichten vier weke^ Inon aan den ontslagene te betalen. Het ontslag zelve werd dus niet ingetrokken. In De secretaris van || de Sigarenmakers- i: bond Th. Beerens 1 schrijft in een 'M tweetal artikelen, s| speciaal voor „De || Arbeiderspers", over sociale ver- W houdingen en rechtspraak in de M sigarenindustrie. TH. BEERENS ' (Foto A.P.) A.r.j gevallen van bedrijfsslapte was enig beroep niet mogelijk en stonden de mensen, met een opzegtermijn van acht dagen, zonder meer op straat. De ontslagverordening maakte aan deze positie een einde. --- De geschillencommissie De geschillencommissie heeft overigens het recht om bij alle loon- en arbeidsgeschillen, een besluit te nemen. Dit kan pas geschieden wanneer het onderhavige geval door de fabriekscommissie, welke uit vertegenwoordigers van de werknemersorganisaties bestaat, met de fabrieksdirectie is besproken. Komt deze niet tot een accoord dan doen de hoofdbesturen nog een rechtstreekse poging. Slagen ook deze niet om tot een behoorlijke oplossing te geraken, dan wordt de geschillencommissie ingeschakeld, die de bevoegdheid heeft het geval door een onpartijdigen arbiter te doen beslechten. Het contract bevat verder een verbod om in twee ploegen te laten werken aan sigaren- en ’ bosj esmachines. Dit verbod dient beschouwd te worden als een noodzakelijke aanvulling op de wet tot tempering van het tempo der mechanisatie in de sigarenindustrie. Door tweeploegenwerk aan de machine zou het immers mogelijk zijn geworden, een dubbele productie uit de machines te halen, waardoor het verbod tot bijplaatsing van machines van elk effect zou zijn beroofd. Dat de Mechanisatiewet haar uitwerking niet geheel heeft gemist, blijkt wel uit het feit, dat ouer het tijdvak 19 December 1936, de datum waarop de wet van kracht werd, en Juni 1938, in totaal vergunning werd aangevraagd tot bijplaatsing van 223 machines, waarvan voor 79 stuks toestemming werd verleend. Desniettemin is de sigarenindustrie thans voor 72 pet. halfmachinaal, voor 8 pet. geheel machinaal en nog slechts voor 20 pet. op handwerk ingericht. Over bijplaatsing van machines brengt de bedrijfsraad voor de sigarenindustrie advies uit aan het Departement van Economische Zaken. Dit beslist over de aanvrage, waarbij mag worden vastgesteld, dat in het algemeen de adviezen van de Bedrijfsraad werden opgevolgd. In een tweede artikel zullen wij enige sociale bepalingen nog nader beschouwen. 1 TH. BEERENS. --- (Vervolg van eerste kolom) thans een werkelijk socialistische opbouw aankondigen. Het had — en dit vergete men nooit bij de beoordeling van het Duitse bewind — ook anders gekund. Volkomen overgeleverd aan de macht van den overwinnaar, was Nederland genoodzaakt geweest ook een ander bewind te aanvaarden. Een bewind, dat, als het zo geweest was, als men zich hier te lande jarenlang het bewind in Duitsland voorstelde, nameloze ellende gebracht zou hebben. Het wil ons voorkomen, dat alle Nederlanders den Rijkscommissaris erkentelijk kunnen zijn voor de wijze waarop hij het ons volk mogelijk maakt met zo weinig mogelijk offers de nieuwe weg te vinden. --- Grote sluikhandel in gesmokkelde rogge In totaal 40.000 kilo in beslag genomen ’s-Hertogenbosch, — Vrijdag. De ambtenaren van de crisis-controledienst te Veghel en de marechaussees van de brigade Den Bosch, zijn een ernstig geval van sluikhandel in gesmokkelde rogge op het spoor gekomen. In de omgeving van ’s-Hertogenbosch werden, naar bekend was geworden, sinds geruime tijd bij de boeren grote hoeveelheden rogge gekocht, die daarna fraudüleus naar België werden gevoerd. Na een in alle stilte voortgezet onderzoek kreeg men er de neus van, waar de .haarden” van deze clandestiene handel gelegen waren. De meeste rogge werd gekocht te St. Michielsgestel en Berlicum, doch de „bedrijfsvoerders” bleken verspreid over de provincie te wonen. Gevolg van het onderzoek was, dat reeds zes personen, namelijk de 29-jarige vertegenwoordiger J. v. H. uit Heusden, de 34-jarige slager J. v. P. uit Chaam, de 31-jarige landbouwer J. A. V. uit Baarle-Nassau, de 52-jarige molenaar E. J. S. en diens zoon A. S., beiden uit St. Michielsgestel, werden aangehouden en in het huis van bewaring te Den Bosch opgesloten. Voorts hebben de ambtenaren in totaal 40.000 kilo rogge opgespoord en in beslag genomen. Voor de rogge werd een prijs betaald van ƒ 18 en ƒ 19 per 100 kilo. Ook kochten dezelfde personen grote hoeveelheden roggemeel, waarvoor zij tot ƒ 30 per 100 kilo besteedden. Tijdens het onderzoek kwam nog meer aan het licht, want de ambtenaren namen een flink kwantum clandestien geslacht varkensvlees in beslag en daarnaast nog een hoeveelheid koffie, waarvan werd vastgesteld, dat ze verkocht werd tegen prijzen van ƒ 16 tot ƒ 19 per kilo. --- Stiefkind ergerlijk mishandeld Geslagen, geschopt, gekrabd en gebeten ’s-Hertogenbosch, — Vrijdag. Voor de Bossche rechtbank heeft zich te verantwoorden gehad de 45-jarige vrouw J. Sch., huisvrouw van M. P. uit Vlijmen, die tussen December van het vorig jaar en Maart haar 14-jarig stiefdochtertje J. Pulles meermalen heeft mishandeld. Zij had het kind gewelddadig met een washout geslagen, waardoor het telkens bloedend werd verwond. Voorts had zij het, volgens haar eigen bekentenis, bijna iedere dag geslagen en geschopt, het ook gekrabd en gebeten en het niet te eten gegeven. Eens heeft ze het een gat in het hoofd geslagen. Het kind had ze op het hart gedrukt, den vader nooit te zeggen, waarom het er zo toegetakeld uitzag, dit onder bedreiging, dat het er dan nog meer van langs zou krijgen. De buren hebben ten slotte de zaak bij de politie aanhangig gemaakt, waarna tegen de vrouw proces-verbaal werd opgemaakt en het kind haar werd afgenomen. Verdachte gaf voor den rechter blijk het niet zo erg te vinden, wat ze gedaan had. Ze zei, het kind zo behandeld te hebben, omdat het zo’n last van bedwateren had. De officier van justitie, mr. Receveur, noemde dit gedrag van de vrouw beestachtig en onmenselijk en merkte op, dat het erbarmelijk en walgelijk is, wat er met het meisje is gebeurd. Hij eiste een gevangenisstraf van een jaar. Bij het horen van de eis verklaarde verdachte spijt te hebben van het voorgevallene en beloofde ze plechtig het nooit meer te zullen doen als zij het kind weer terug krijgt. — U zult het niet meer terugkrijgen! antwoordde de president. Over veertien dagen zal vonnis worden geveld. --- De „Nationale" in 1940 Bedrijfswinst beliep bijna 2^ miliioen gulden Aan het verslag van de N.V. Nationale Levensverzekering-Bank over 1940 is het volgende ontleend: Niettegenstaande de scherpe inzinking van de productie in Mei, gepaard aan een onvermijdelijk groter verval, en niettegenstaande de zoveel grotere moeilijkheden, die onze buitendienst ondervindt door de beperkte reisgelegenheid, is de portefeuille op peil gebleven, met zelfs nog een, zij het kleine, vooruitgang. De betaling van premiën had in het algemeen een vlot verloop, zelfs in de moeilijke dagen onmiddellijk na 10 Mei; hetzelfde geldt voor betaling van rente en aflossing van hypotheken. Toen tegen het einde van het jaar een overzicht was gekregen van de sterfteschaden, die het oorlogsgeweld ons had berokkend, en vertrouwd mocht worden, dat noch op de hypotheek-portefeuille, noch op de onroerende goederen verliezen van betekenis door oorlogsmolest te duchten waren, gezien de door de overheid getroffen en nog te treffen maatregelen dienaangaande, werd besloten ook alle in 1940 bij ons aangemelde oorlogssterfgevallen, waarin de polisvoorwaarden geen recht op volledige uitkering gaven, ten volle te betalen. Niettegenstaande de extra-lasten, die op het bedrijf drukten, wordt het jaar met een iets hoger winstsaldo afgesloten. Dit stelt het bedrijf in staat ook dit jaar een in elk opzicht bevredigend winstaandeel aan die verzekerden uit te keren, die door het betalen van een toeslag op de premie recht daarop bedongen. Het totaal-verzekerdè bedrag nam toe van f 632.900.000 tot f 635.000.000. De bedrijfswinst beliep f 2.434.426, tegen f 2.045.162 over 1939. Aandeelhouders ontvangen f 5 per gewoon aandeel, vermeerderd met f 40 extra-dividend, of f 225.000; tantièmisten f 133.333. De gratificaties bedragen f 25.000. Verzekerden met recht op aandeel in de winst ontvangen f 333.333. --- Advertentie 7* - jSHt v v :-V:::.:Xv:jlKWgiy »■ ---