Drie schoten uit revolver gaven sein tot revolutie Alle gebouwen in Madioen werden 18 September bij verrassing bezet OVEK de communistische staatsgreep in Madioen, die 18 September aanving, meldt Antara nog, dat deze zonder veel bloedverlies is verlopen. Het sein tot de staatsgreep wer gegeven in een dorp vlak bij Madioen, Redjoagoeng, door dne revolverschoten. Daarop werden alle vitale bedrijven en regeringskantoren bezet, zoals het hoofdbureau van politie, he nlaaitselbk commando van het leger, het post- en telegraafkantoor en de bank. Alle gebouwen werden bij verrassing bezet door gewapende mannen. Volgens een ooggetuige werden daarbij onder de aangevallenen twee officieren gedood en vier gewond. Het is niet bekend hoeveel slachtoffers er vielen onder de^ aanvallers. Na de bezetting der gebouwen werden de straten schoongeveegd en reden auto’s met de communistische vlag door de stad. Alle verbindingen met de stad werden daarna verbroken en de regeringsinstructies zijn sindsdien per rad.o beken gemaakt. Massa-arrestaties in Djokja 19 September werden in Djokjakarta massa-arrestaties verricht voornamelijk onder de Unkse groepen, die zijn opgenomen in de communistische partij. De hoofdstraten van de republikeinse hoofdstad stonden onder strenge militaire bewaking, ofschoon het verkeer en het dagelijkse leven van de bevolking hun gewone gang gingen. Politieauto’s reden af en aan voor het wegbrengen van arrestanten. Onbevestigde berichten geven als aantal 200 personen, die werden gearresteerd. Het plaatselijke hoofdkantoor van de Pesindo (socialistische jeugd! eenheid van het leger werd overvallen. Eveneens het uitgeverskantoor van de Revolusioner, het orgaan van de communistische jeugdorganisatie. Het hoofdkwartier van de SOBSI werd onder politiebewaking gesteld en de voornaamste leiders gearresteerd. Ook de kantoren van de linkse dagbladen werden onder politie-toezicht gesteld, o.a. dat van de „Patriot", de „Boeroeh", de „Soewara Iboe Kotta". De treinverbindingen in alle richtingen van Djokjakarta uitgaand, werden stopgezet, doch werden 20 Sept. weer hervat. Na het binnenkomen van de berichten over de communistische staatsgreep in Madioen kwam het republikeinse kabinet 19 Sept. ’s avonds bijeen in een spoedzitting. Tot 20 Sept. was geen sprake van enige onrust onder de bevolking van de hoofdstad, aldus Antara, Op de morgen van die dag begonnen posters te verschijnen met slagzinnen als: „Wij erkennen alleen de regering Soekamo-Hatta’’. De massabijeenkomst van de G.R.R. (Revolutionnaire Volksbeweging), welke in oppositie is tegen de communisten, en 19 Sept. zou worden gehouden, werd op het laatste moment afgelast. Tienduizenden mensen verlieten het plein, waar de bijeenkomst gehouden zou worden, onder het zingen van het „Indonésia Raja”. Communistische wachtposten „Radio Gelora Pemoeda, soeaia Front Nasional” (de stem van het JNauonaai riuu., ■ ■■ i50 September bevelen om van het communistisch bestuur van Madioen, waaronder de opdracht aan alle kantoren, bedrijven, diensten, fabrieken, werkplaatsen, instellingen en Vergelijken, om voor de gebouwen wachtposten, bestaande uit arbeiders of aangestelden van deze bedrijven zelf, uit te zetten. Deze wachtposten, die dag en nacht uitgezet dienen te worden, moeten onmiddellijk de bevoegde bestuursinstellingen waarschuwen, wanneer „iets voorvalt, dat de orde zou kunnen verstoren”. Verder maakte de radio een opdracht bekend, aan alle hoofden van bedrijven, instellingen, zaken enz., om zo spoedig mogelijk een rapport in te dienen over de financiële situatie van de bedrijven. Voorts mogen geen grote geldelijke uitgaven gedaan worden zonder medeweten van het hoofd van de financiële afdeling van het gewestelijke bestuur van Madioen. --- Glibberige Campbell JiAiVJ CjO YVUUU, ttn cien, heeft 20 September tijdens een onderzoek op het Australische ministerie van burgerluchtvaart te Sydney verklaard, dat Clarence Hart Campbell, de directeur van de „Asian Airlines Proprietary Ltd.” gedreigd heeft zijn invloed aan te wenden bij de Australische minister van luchtvaart, om het brevet van Wood te laten intrekken indien hij zou weigeren voor de Asian Airlines verder ~te werken. Wood had beroep aangetekend tegen het voor zes maanden intrekken van zijn brevet door het ministerie van luchtvaart. Onlangs heeft hij de dienst van de „Asiatic Airlines” verlaten. Tijdens het getuigenverhoor ontkende Campbell, dat hij een dergelijke bedreiging had gedaan. Campbell sprak tevens de bewering van Wood tegen, dat hij Wood had verteld, dat de Asian Airlines een koerierdienst zou gaan vliegen voor de Republiek Indonesië. Tenslotte sprak Campbell tegen, dat hij enige invloed bij het ministerie van luchtvaart zou hebben. --- Geheimzinnige vliegtuigen »n veroanu mei net nemen van de Catalina, die een grote hoeveelheid wapens in de Republiek trachtte binnen te smokkelen en de suspecte activiteit van den Australiër Campbell, met zUn Asian Airlines Proprietary Limited, vestigt „Het Dagblad” de aandacht op ’t volgende: Boven Batavia is in de nachtelljke uren reeds verscheidene malen een vliegtuig gesignaleerd, waarvan men de identiteit nog steeds niet heeft kunnen vaststellen en welks bewegingen uiterst verdacht zfln. Tot dusverre heeft men tegen dit vliegtuig niets kunnen uitrichten, omdat men niet beschikt over de nodige nachtjagers om een achtervolging in te zetten. De vraag rijst of men met zoeklichten niet zou kunnen bereiken om iets meer te weten van dit vliegtuig, dat zeker reeds zeven maal boven onze stad is waargenomen. 15 September werden seinen opgevangen van een onbekend, maar waarschijnlijk Australisch of Philippljns vliegtuig. Het bevond zich in de buurt van Tarakan, toen het seinde, dat het weer boven Borneo zeer slecht was en dat het derhalve besloten had naar Manilla terug te keren. Het had zicli niet gemeld en bekendgemaakt, zoals normaal diende te geschieden. --- Prognoses van Soetan Sjahrir De ontevredenheid in het leger Soetan Sjahrir, de voorma,lge republikeinse premier, verklaarde over de gebeurtenissen te Madioen tegenover Aneta: Indien het republikeinse leger in Oost-Java intact blijkt te zijn — en niet communistisch geïnfecteerd — kan de situatie misschien nog wel spoedig worden beheerst. Indien echter de legereenheden in Oost-Java niet meer kunnen optreden voor de republikeinse overheid, dan bestaat kans op een complete burgeroorlog. Immers in dat geval zou het gebied ten oosten van Madioen afgesneden zijn van de centrale regering. Over de ontevredenheid in het leger zei Sjahrir: .sEen van de voornaamste bronnen van ontevredenheid voor bepaalde groepen waren wel de rationalisatieplannen van Hatta. die overigens waren voorbereid door Sjarifoeddin, en waardoor jeugdstrijdorganisaties eigenlijk weer werden afgestoten. Kolonel Djokosoedjono, thans „militair gouverneur van Madioen”, was het hoofd van het bureau van deze strijdorganisaties. Tenslotte zei Sjahrir, dat hij reeds langer dan een week geleden naar Djokja had willen reizen om te voldoen aan een verzoek van hadji Agoes Salim en Moh. Roem, respectievelijk de minister van buitenlandse zaken van de republiek en de voorzitter van de republikeinse delegatie. Vliegtuig-defecten verhinderden zijn reis. --- Radio-oorlog in republiek Moeso en Soenpno richtten zich tegen Soekarno en Hatta „Het volk heeft de macht’” DE communisten-leider Moeso heeft voor Radio Gelora Pemoeda geantwoord op de rede, die president Soekarno 19 September voor Radio Djokja heeft uitgesproken. Moeso, die zijn rede met de Merdeka-groet opende, deelde mede dat het volk van het gewest Madioen nu zelf de macht in handen heeft en in staat gesteld is de nationale revolutie zelf te leiden. Dit geschiedde tot nog toe door een andere „klasse”, aldus Moeso, namelijk j door de „bourgeois”. Moeso stelde de vraag of het Indonesische volk nog langer accoord kan gaan met de politiek van Hatta en Soekarno, die naar hij zeide in feite jegens de Nederlanders en de Engelsen een capitulatiepolitiek voeren en het vaderland willen verkopen aan, de Amerikaanse kapitalisten. Tot nog toe hebben Soekamo, Hatta c.s. naar eigen goeddunken gehandeld, terwijl het Indonesische volk zelf de strijd tegen het imperialisme is begonnen. Moeso wees eiup vio-u no in de Japanse tijd aan de macht is gekomen en naar hij zeide, met de Japanners heeft geheuld. In zijn rede zei Moeso o.a. nog het volgende: „Onze revolutie staat onder nationaal communistische leiding. Zij keert zich tegen het imperialisme in het algemeen. Dit imperialisme was de belangrijkste oorzaak van het slechter worden van de politieke en economische toestand in de republiek en van de onmacht van het volk en de arbeiders in het bijzonder om zich te verheffen uit de ellende, welke het gevolg is van de Nederlandse en Japanse overheersing. Meer dan twintig millioen Indonesische vrouwen zijn weduwe geworden doordat hun echtgenoten in de Japanse tijd romusha werden. Soekarno laat het volk van Indonesië thans kiezen tussen Soekarno en Moeso. Het antwoord van het volk is: Soekarno en Hatta zijn knechten van Japan en Amerika”, aldus Moeso. Redevoering van ujukosoejono Kolonel Djokosoejono, die door de communisten is benoemd tot „militair gouverneur van het gewest Madioen”, zeide, dat de communistische staatsgreep geen rebellie is, maar een verbetering van hetgeen Soekarno en Hatta hebben gedaan — aldus een bericht van een communistische radiozender op republikeins gebied. „Het voornaamste doel van de” revolutie is het houden van opruiming in het republikeinse leger van de reactionnaire en koloniale groepen”, aldus Djokosoejono, die er het republikeinse leger voorts van beschuldigde een opruimingscampagne te hebben gehouden onder de jonge revolutionnaire strijdkrachten in Solo en als antwoord daarop hebben de communisten de koloniale en reactionnaire groepen in Madioen gearresteerd. Djokosoejono was hoofd van het republikeinse bureau voor de volkstrtjdkrachten (Laskars Pemoeda’s). 20 September ’s avonds sprak Soeripno, de voormalige republikeinse vertegenwoordiger te Praag, voor Radio Gelora Pemoeda. Deze uitzending van de toch al zwakke zender werd echter zwaar gestoord. Soeripno constateerde, dat de regering Soekamo-Hatta een anti-communistische houding heeft aangenomen, hetgeen, naar Soeripno zeide, gelijk staat met een anti-democratische houding. Hij sprak zijn üanK uit aan e strijdorganisaties, die hun ïedewerking verleend hebben an de staatsgreep tu Madioen. Met betrekking tot Soekaro’s opmerking dat het Indoneische volk moet kiezen tussen ioekarno-Hatta of Moeso, zei >oeripno dat het volk niet verlicht is te kiezen, doch slechts ie strijd voor de onafhankelijkteid dient voort te zetten. Bezorgde communisten! „Radio Gelora Pemoeda” riep .8 Sept. om: „Wij zijn bezorgd, dat onze ’egering fascistisch-militaris;isch wordt, want het gezag is gecombineerd in één persoon (Hatta), die tegelijk vice-president, premier en minister van defensie is. Het zijn landverraders, die tientallen millioenen rasgenoten overleverden aan de wrede Japanners als romusha’s. Eenheid is noodzakelijk, maar mag niet leiden tot slavernij. Wij vragen ons af of er geen ruggespraak is geweest tussen de Djokja-regering en de Hollanders voor de eliminatie van de linkervleugel”. Uit een commentaar in het Nederlands van diezelfde radio: „Wij weten thans, dat de Nederlanders met de republikeinse regering samenwerkt om het volk te onderdrukken. De fascist en collaborateur Hatta probeert thans dé republiek te gebruiken voor de onderdrukking der arbeiders en landbouwers. Madioen is opgestaan voor de vernietiging van alle vijanden der revolutie. Vandaag is de revblutie uitgebroken, de politie, de M.P. en het leger zijn door het volk ontwapend. De arbeiders en landbouwers hebben een nieuwe regering gevormd. De wapens zullen niet rusten, voor geheel Indonesië bevrijd is. Het uur der revolutie heeft geslagen”. --- Mac Mah on Ba 11 terechtgewezen [M een scherp communiqué neen. de Nederlandse legatie te Canjerra gereageerd op het artikel van iVilliam MacMahon Ball, eertijds eider van de Australische goodvill-missie naar Zuidoostaziatische anden, in de „Melbourne Herald” jan 16 September. MacMahon Ball, die na zijn :erugkeer van de goodwillreis ontslag heeft genomen uit zijn functie Dij het ministerie van buitenlandse taken, om buitenlands overzichtschrijver en commentator bij de „Melbourne Herald” te worden, had zoals wij reeds melden, geschreven dat de Nederlandse onverzoenlijkheid de voornaamste reden was, dat er nog geen politieke overeenkomst in Indonesië is bereikt en dat de houding der Nederlanders de uiterst rechtse groep in Djokja versterkt. In de verklaring van de Nederlandse legatie, ondertekend door de persattaché J.J. van der Laan, wordt gezegd: „Deze reeds eerder terechtgewezen expert in Aziatische zaken, geeft een eenzijdige voorstelling van de recente politieke ontwikkelingen en geeft, om redenen die hemzelf het best bekend zullen zijn, de gezichtspunten van de republikeinse regering". „Op Ball’s ’hint’, dat de Nederlanders hun politiek moeten veranderen om de republikeinse ommezwaai naar het extremisme te stuiten, is ons antwoord, dat de prijs van toegeven in Z.O.-Azië dezelfde is als te Berlijn”. --- STEUN AAN BEHOEFTIGE STUDENTEN »en commissie van de „International Student Service" onder voorzitterschap van prof. dr. A.B. Droogleever Fc. tuyn. De I.S. stelt zich ten doel: het materieel steunen van behoeftige studenten in verschillende landen. --- Plechtige afkondiging der Grondwetswijziging 20 September is ook in Indoesië de wijziging van de grondwet officieel voorgelezen. Te Batavia had deze plechigheid plaats op het bordes van iet Paleis Rijswijk en in de ver;aderzaal van het Höoggerechtsïof, waar het hoogste rechtscolege van Indonesië in bijzonde•e zitting was bijeengekomen. Ten paleize voerde de wnd. lui;enant-gouverneur-generaal, Ralen Abdulkadir Widjojoatmodjo, /ice-voorzitter van de Voorlopige Federale Regering, in bet kort (iet woord. Hierna werd de gewijzigde tekst van de Grondwet volledig door de Algemeen secretaris, mr. K.F.J. Verboeket, in de Nederlandse en Indonesische taal voorgelezen. In de tuin van het paleis Boven: In het Paleis Rijswijk. Trompetters kondigen aan, dat de wijziging van de Grondwet zal worden voorgelezen. Geheel links: Raden Abdulkadir, die de plechtigheid inleidde. Onder: In een plechtige zitting van het Hooggerechtshof las mr. F. H. Keuzenkamp de Grondwetswijziging voor stonden de belangstellenden toe te luisteren, bijeengebracht door het trompetgeschal, dat het begin van de plechtigheid aangekondigd had. Het einde werd op de zelfde wijze aangegevep. In de plechtige zitting van het Hooggerechtshof geschiedde de voorlezing door mr. F.H. Keuzenkamp. Thans is dus officieel een einde gekomen aan de naam „Nederlands-Indië”, welke voortaan luidt „Indonesië”. --- Stembussen en candidaten met herkenningsvlaggen Verkiezingen in Oost-Java Voor het eerst van hun leven brengen dessabewoners hun stem uit Een vertegenwoordiging van het volk ALS u denkt aan verkiezingen in Nederland, dan komt onmiddellijk het beeld naar voren van grote affiches, van kranten met schreeuwende koppen, van partijen die zichzelf warm aanprijzen — dit in tegenstelling tot alle andere partijen — van grote lokalen met stemhokjes, van keurig gedrukte stembiljetten waarop de namen staan van de candidaten die de partijen hebben uitgezocht, en tenslotte van een potlood waarmee de kiezer eenvoudig een van de hokjes voor die namen rood maakt. Als ik goed gehoord heb mag je tegenwoordig- ook een zwart potlood gebruiken , muui. 1 —— o Indonesië gaat het een beetje mders, vertelt de „Nieuwe Jourant” (Soerabaja). Er is vel enig verschil tussen deze verkiezingen en die van de Pweede Kamer. In Oost Java :ijn 12 regentschappen, en om iu te komen tot een raad zijn ie regentschappen onderverieeld in kiesdistricten, zodanig dat er voor iedere 30.000 .nwoners een afgevaardigde Ln de raad komt. Een en ander heeft heel wat voorbereiding gekost en op het ogenblik is het zover dat er over het hele gebied wordt gestemd. Niet met fraaie leuzen en gedrukte pamfletten, neen, het gaat hier eenvoudiger. U11/ vcj:öi;iuiicj.iuc ucoa o nu men de mensen op de afgesproken tijd bijeen; de candidaten zijn er dan ook, er komt een vrachtauto met blikken bussen waar boven een gleuf in zit en waar een vlag op zit geplakt. Ja, een vlag. Als er bijvoorbeeld vier candidaten zijn, dan zijn er vier stembussen elk met een verschillende vlag- De vier candidaten hebben ook elk een vlag, corresponderend met de bussen. De bevolking kan dus aan de candidaten zien welke bus van hen is. Ze kennen de adspirant-raadsleden natuurlijk wel, want het zijn mensen uit hun eigen streek. De moeilijkheid zou alleen zijn om duidelijk te maken wie ze nu eigenlijk willen hebben. In Nederland is dat eenvoudig, je drukt al de namen op een formulier en laat bij één daarvan een teken zetten. Maar zover zijn we hier nog niet. Dus als iemand zijn stempapiertje krijgt, dan stopt hij dat in de bus waar de zelfde vlag op zit als die welke zijn favoriet bij zich heeft. Eenvoudig genoeg. Maar toch nog niet zo eenvoudig dat je het verder zo maar helemaal aan de kie- •era Tl Uil L V V LUWUOU. s het voor het eerst van hun even dat er rechtstreeks door ïen een massale mening naar /oren wordt gebracht, en het oegrip kiezen is voor de eenvoudige desabewoners niet gemakkelijk. Dat is wel gebleken toen er candidaten konden worden gesteld, in het begin van deze maand. Honderden vragen werden er aan de kiescommissie gesteld. Kunnen wij nu zomaar zelf zeggen wie we willen hebben? En als er nu iemand van onszelf in de raad komt, kan die dan zelf voor ons spreken? Moet de wedana eerst niet zijn goedkeuring geven? En al die vragen werden beantwoord. Verbaasd en blij waren de mensen toen ze hoorden dat zij zelf helemaal alleen mochten bepalen wie ze wilden hebben. Er waren honderd mensen nodig om een candidaat te stellen maar soms kwamen er meer dan 300 vertellen dat ze Mas Djoko of Pak Kemit of die of die wilden. En deze dagen zitten dan de uitverkorenen van het dorp met hun vlaggen bij het stemgebouw. Een groot woora siemgebouw. Vanmorgen was ik bij een stemming van een paar vissersdorpen. Voor het huis van de loerah — dat is de burgemeester — waren zeilen van hun boten gespannen tegen de zon. Alle mensen van het dorp zaten op de grond en luisterden naar de uiteenzetting van één der leden van de kiescommissie over het doel en de betekenis van déze verkiezing. Dus allemaal goed begrepen? Direct leest iemand alle namen af, en dan komt iedereen naar voren, krijgt zijn briefje en gaat dan alleen naar binnen (Naar binnen gaan wilde zeggen dat hij of zij — want de werkende vrouwen stemmen ook mee — onder het aan alle kanten afgeschermde afdakje kon gaan en daar ongezien zijn briefje in een van de bussen kon doen). Fier en in het bewustzijn van hun waardigheid zaten al die mensen daar, om zelfstandig en zonder dat iemanc het kon beletten hun menin? te kennen te geven. Dat zijr ze hier vooral de laatste jarer met de Japanners en de tol voor kort rondzwervende ben den niet gewend. Ik zag ei jonge voldane gezichten, dii gretig hun beurt afwachten en oude verweerde kopper vol van stil plezier, toen ei tenslotte werd gestemd en di namen werdén afgelezen, ui moeizaam samengesteld» schriften, kwamen sommige) haastig naar voren, om hui briefje in ontvangst te nemen anderen liepen langzaam ei zolang mogelijk genietenc /an tijdelijke importantie raar het stemhokje. Vrouwen liepen hun sierijke loop met een gevoel van rindelijk ook eens evenveel waard te zijn als de mannen, »n zo gingen ze één voor één rver heel dit grote uitgestrekte land om het raadslid aan te wijzen dat zij persoonlijk wilden zien. Bij één van mijn bezoeken aan een kiezende desa was ik met de regent van Soerabaja die over zijn bevolking praat als een vader over zijn kinderen. De man die daar de verkiezing toelichtte maakte van de gelegenheid gebruik om te zeggen dat de vreemdeling zelfs van heel ver was gekomen om te zien of alles wel eerlijk toeging. En als ik er goed over nadenk had hij niet helemaal ongelijk. Goed beschouwd was één van de eerste vragen die bij mij waren opgekomen, en waarop ik het antwoord wilde zien deze. Wordt deze regentschapsraad nu werkelijk helemaal en democratisch door het volk zelf gekozen, zonder invloeden van buiten- Ik heb nu de verkiezingen gezien en mijn antwoord is Ja, dit is een vertegenwoordiging van het volk. --- Positie ambtenaren in de nieuwe rechtsorde 19 September werd te Batavia een vergadering gehouden loor de afdeling Batavia van bet I.E.V. en de „Ambtenarenfederatie”. Op deze vergadering sprak de heer A. F-J. de Rozario over het ambtenarenvraagstuk in verband met de nieuwe rechtsorde. Hierna werd een resolutie aangenomen, waarin o.m. het volgende verklaard werd: De vergadering overweegt, dat het van groot belang is voor de Verenigde Staten van Indonesië en de NederlandsIndonesische Unie, direct te kunnen beschikken over een volledig voor haar taak berekend ambtenarenkorps en zij acht dan ook de eerste taak van de rechtsopvolgers der Nederlands-Indische Regering het regelen van de positie in haar volle omvang van haar personeel, zodat de thans bestaande onzekerheid voor een groot deel zal worden weggenomen en een basis wordt verkregen, nodig oom in vertrouwen en met voldoende zekerheid voor de toekomst de arbeid in het belang van Land en Volk te verrichten. De vergadering is van oordeel, dat in de nieuwe staatkundige verhoudingen een voor de ambtenaren bevredigende rechtspositie zal worden verkregen, indien bij de opzet van de verschillende bepalingen en regelingen ten volle rekening zal worden gehouden met de in de resolutie nader aangegeven beginselpunten. Degaiswpuii ich Deze punten waren o.m.: De Federale Regering stelt 3e richtlijnen vast voor de irbeidsvoorwaarden der ambtenaren. Het Staatsburgerschap der V.S.I. geeft aanspraak op het bekleden van betrekkingen zowel bij de V-S.I. als bij de Deelstaten. De positie van z.g- Unieambtenaren zal worden geregeld. afhankelijk van de inhoud welke aan de Nederlandsch-Indonesische Unie zal worden gegeven. Het in dienst nemen van krachten uit het buitenland geschiedt als regel op dezelfde voorwaarden als voor de binnenlandse krachten. De verhouding van de Staatsdienaar tot de Staat wordt voorshands nog beoordeeld naar de beginselen van het publiek recht. De aan de Staatsdienaren toe te kennen bezoldigingen dienen gebaseerd te zijn op een gemiddeld duurtepeil. De verschillen in duurte op de plaatsen worden opgevangen door een stelsel van (regionale) duurtetoeslagen. Het bedrag der bezoldigingen dient ingesteld te worden op de prestaties. Gestreefd wordt naar een hogere waardering der laagste betrekkingen met gelijktijdige vervlakking der hoogste salarissen. De mogelijkheden voor het verlenen van verloven naar het buitenland dienen in ruime mate te worden opengehouden. Ter verzekering van de rechtspositie wordt een ambtenaren-scheidsgerecht aanbevolen. De pensioenen dienen te worden verhoogd en op zodanig niveau te worden gebracht, dat de staatsdienaar door zijn pensionnering niet al te zeer wordt gedeclasseerd. T.a.v. degenen, die voor de keus worden gesteld het Indonesisch Staatsburgerschap al dan niet te aanvaarden, wordt gedurende de termijn, welke hun voor deze keus wordt gelaten, m.b.t. de vervulling van Staatsbetrekkingen, een soepele regeling in het leven geroepen- --- apensmokkelaar gearresteerd rpE Singapore is een mei uy * name genoemde Engelsnan gearresteerd, die in ver•and staat met het complot 'an wapensmokkelaars, dat de orlge week is opgerold door Ie politie van Singapore en die an Indonesië. Geloofd wordt, dat de becende opiumsmokkel uit de •epubliek door dezelfde bende jedreven werd. Twee verdachten zijn ontsnapt uit Singapore, Siam en Manilla. Reuter meldt uit Washington, Jat het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken de namen bekend heeft gemaakt /an drie Amerikanen, die vorige week door de Nederlandse politie gearresteerd zijn. Het zijn William Hallim, piloot van de bekende „Catalina”, die in beslag werd genomen, Albert Wonstall en Connie Seigrist. Voorts werd een Philippijn gearresteerd, genaamd Primitivo Mas». --- Moorden onder dwang der T.N.I. Dezer dagen wera in rrooonnggo de geruchtmakende Koeripanraak behandeld. De assistentwedono van Koeripan, Rm. A„ en zekere T. stonden terecht voor het aanzetten tot moord op acht Chinezen, twee Madoerezen en een Europese dame. Deze personen werden tijdens de politionele actie na een toespraak van de assistent-wedono voor de bevolking van de dessa naar een open plek in een bos bij Koeripan gevoerd en afgeslacht. De beklaagden voerden aan o?> last en onder dwang van de TRI te hebben gehandeld. Het vonnis luidde conform de eis: vijftien jaar gevangenisstraf met aftrek van preventief. Op 17 September werd in Loemadjang behandeld de zaak tegen zekere W. verdacht van moord op 11 Maart 1948. Beklaagde bekende, doch verklaarde het hem ten laste gelegde te hebben gedaan onder dwang van de T.R.I. De eis was 12 jaar, het vonnis luidde: levenslang. --- Rechtspositie dei ambtenaren DE regeling van de rechtspositie der ambtenaren is in een acuut stadium gekomen. De heer Werner, voorzitter van de Commissie Regeling Rechtspositie Ned. Ind. ambtenaren, vertoeft hier te lande om besprekingen met autoriteiten, de Fersoneelsraad en ambtenaren-vertegenwoordlgers te voeren. Binnen zeer korte tijd wordt het zwaartepunt der onderhandelingen weer verlegd naar Nederland, waar de beslissingen dienen te worden genomen. Ten einde de mening van de georganiseerde ambtenaren, vastgelegd in een de minister van Overzeese Gebiedsdelen aan te bieden memorandum, door persoonlijk contact te onderlijnen, heeft het Hoofdbestuur van het N.I.O-G. een zijner leden, de heer WH. Lichtveld, opdracht gegeven zich haar Nederland te begeven. Vele ambtenaren-organisaties hebben deze afgevaardigde verzocht ook hun belangen aldaar te willen behartigen. 22 September zou de heer Lichtveld per Constellation naar het moederland vertrekken. --- Geruchten omtrent de . demobilisatie jjoor ue geDcuriüiusüeu m le republiek is het gerucht mtstaan, dat de demobilisatie an de Nederlandse troepen topgezet of ernstig vertraagd ou worden. Het spreekt vanzelf, dat de ituatie in het republikeinse ;ebied het nemen van bepaalie voorzorgsmaatregelen nood;akelijk maakt. Het hangt ichter van de verdere ontwikkeling van de toestand af, of laartoe ook het tijdelijk op;chorten van de demobilisatie :al behoren. In verband mét leze kwestie zijn de woorden /an dr- Van Mook bij zijn /ertrek van Schiphol van jelang; de landvoogd zei n.1. iet niet uitgesloten te achten, iat de demobilisatie ernstige /ertraging zou ondervinden. Het is evenwel onjuist om ln deze uitlating iets meer te zien dan het constateren /an een, logisch uit de huidige situatie voortvloeiende mogelijkheid. Een definitieve beslissing inzake deze kwestie behoeft op dit ogenblik nog niet genomen te worden. --- AANGEREDEN EN OP SLAG GEDOOD Om omstreeks o uur 18 september werd een voetganger te Batavia door een MTD-truck, bestuurd door de Chinese chauffeur T.K.L., aangereden en-op slag gedood. De schuld ligt waarschijnlijk bij de chauffeur, die te ver naar rechts uitweek voor een passerende auto. --- TREIN ONTSPOORD 18 Sept. ’s avonds om half ze/en is op Boekit Doeri een trein mtspoord tijdens de afwezigheid /an de wisselwachter. Zijn doch;er haalde op dat ogenblik een vissel over tengevolge waarvan ;en juist passerende trein ontspoorde. Schade werd aangericht aan de rails en treinstelsel. --- HIJ WILDE ZWIJGEN In de Boeloegevangenis te 5emarang heeft een gevangene ;en stuk van zijn tong afgesneden om zich zelf zé te dwingen geen verdere bekentenissen aan de Justitie te doen. De „Locomotief” meldt osrer dit geval het volgende: L.O.K. werd enige tijd geleden in een huis op Mlaten gearresteerd. Hij leefde als een kluizenaar vertoonde zich nooit op straat en had slechts af en toe rechtstreeks contact met een buurman, op wiens naam DJJ.K. enkele postwissels van ƒ 500. uit Bandoeng had ontvangen, welke door de buurman geheel te goeder trouw waren geïnd. de komst van de politie wekte L.O.K. al dadelijk argwaan door een gouden vulpen en een Mido-horloge weg te gooien. Na op het pblitie-bureau eens fwnK aan de tand gevoeld te zijn begon L.O.K. te praten en dit deed hij zeer vlot. Achter elkaar vertelde hij vele duistere affaires waarin hij betrokken is geweest. Hij bekende o.a. 12000 yards textiel van diefstal afkomstig te hebben gekocht. Hij handelde in neosalfasaan, in opium, enz. en*, en had aandelen in een der grootste clandestiene rouletteverenigingen in West-Java. Kortom L.O.K. bekende met rappe tong, dat hij een boef van het ergste soort was. Vlak voordat hij weer aan een verhoor zou worden onderworpen, heeft L.O.K. zeker spijt van zijn bekentenissen gekregen en om zichzelf er niet verder in te kletsen, heeft hij toen maar een stuk van zijn tong- af gesneden. Zijn gedwongen zwijgzaamheid zal echter wel niet beletten, dat hij voor enkele jaren de gevangenis indraait. --- Ondernemingstruck beschoten 20 Sept. s morgens om uur werd een ondememingstruck van de onderneming Halimoen op de weg tussen Tjibadak en Oebroeg nabij de kalkfabriek door terroristen beschoten. Ken van de inzittenden, een Indonesisch employé van de onderneming, verloor hierbij het leven. Toevallig passeerden enkele militaire auto’s een ogenblik later en de inzittenden daarvan openden onmiddellijk het vuur op de terroristen, die zich waarschijnlijk in het terrein naast de weg ophielden. Hierna werd een onderzoek aan beide kanten van de weg ingesteld. Even later werd op een andere plaats, doch op dezelfde weg een pick-up, eveneens van de onderneming Halimoen, beschoten. Hierbij werd een inzittende licht gewond. --- Ballpoinl-pennen taboe bij de P.T.T. Uit een door de r. l . 1. ingeteld onderzoek is gebleken, dat aet de zogenaamde kogelpunt ballpoint) pennen vervaardigd chrift neiging heeft om op de [uur te verbleken of zelfs geheel e verdwijnen. Deze omstandigheid heeft geleid of een algeheel verbod van het jebruik van deze pennen in de ^.T.T.-dienst, welk verbod zich jok uitstrekt tot de door het publiek in te vullen PTT-formulieren. Ook de Algemene Rekenkamer reeft het gebruik van kogelpuntjennen in de openbare dienst verboden. --- Titelwijziging bij de Kon. Marine Met ingang van 20 September 1948 is de titel „Commandant der Zeemacht in Nederlands-Indië” gewijzigd in , Commandant der Zeemacht in het Oosten”, afgekort CZMO. De titel „Commandant der Zeemacht Indonesië” blijft voorbehouden voor de bevelvoerend officier der Indonesische Marine in de toekomst; terwijl zeker niet uitgesloten moet worden geacht, dat het bevelsgebied vam de Commandant der Koninklijke Marine zich ver buiten de grenzen van Indonesië kan uitstrekken, zodat de titel CZM.-Indonesië dan te beperkt zou blijken te zijn. --- Departement van Gezondheid iNcitll wij vernemen., ia cciatdaags de benoeming te verwachten van dr. O. Veenbaas tot secretaris-generaal van het Departement van Gezondheid. L)r. Veenbaas was tot aan de opheffing van den Dienst van Gezondheid hoofd van dien dienst. --- .eneraal P. Scholten 35 jaar officier Generaal-majoor r. ocnoiten, de territoriaal-commandant van Noord-Sumatra, herdacht op 19 September zjjn 35jarig officiers-jubileum, in verband waarmede er ’s avonds een tuinfeest voor genodigden was georganiseerd. --- Ver gelegenheid van de opening der zitting van het par Ver gelegenheid van de opening der zitting van het parement van Pasoendan, is te Bandoeng een drukbezochte eceptie gehouden door de wali-negara R. A A. Wiranata Koesoema ---