Hogerhand faalde in liet geven van uitputtende instructies
Slot der Bondoivoso-affaire
Overweging der vonnissen van H.M.G. te Batavia Van orders moet worden af geweken bij alarmerend voorval
Causaal verband aanwezig geacht HET Hoog Militair Gerechtshof te Batavia heeft Zaterdagmorgen 4 December vonnis gewezen in de Bondowosozaak. Drie beklaagden, sergeant-majoor B. J. van L., marinier P. Chx. van E. en korporaal Th. J. van A., werden evenals voor de Krijgsraad der Zeemacht te Soerabaja vrijgesproken. De overige beklaagden kregen de volgende gevangenisstraffen: kapitein A. R. J. Z. 3 maanden conform de eis van ile advocaat-flscaal hij het Hoog Militair Gerechtshof; luitenant J. van D. 8 maanden (els 6 maanden); luitenant H. J. G. 2 maanden (eis 3 maanden); sergeant-majoor A. ü. J. 4 maanden en 2 weken (eis 4 maanden); korporaal C. J. M. L. 8 maanden (ets 2 maanden marinier Chr. G. 3 maanden (eis 2 maanden); marinier J. P. K. 8 maanden (eis 2 maanden; marinier <T. H. 3 maanden (eis 2 maanden). De straf van serge majoor J. is met aftrek van zjjn arrest van 23 November 1947 tot 6 April 1948. De straffen van luitenant G-, korporaal L., marinier G-, marinier K. en marinier H. ma) aftrek van arrest van 24 November 1947 tot 6 December 1947. Zoals bekend werden alle beklaagden voor de Krijgsraad der Zeemacht te Soerabaja vrijgesproken, uitgezonderd serg.-majoor J„ die toen tot een maand werd veroordeeld. Geen der beklaagden noch hun raadsleden waren aanwezig bij de uitspraak. De overwegingen De kapitein der mariniers A. R. J. Z. werd door het Hoog Militair Gerechtshof schuldig bevonden aan het medeplegen van het misdrijf „Het aan zijn schuld de dood van een ander te wijten zrjn, meermalen, doch als een voortgezete handeling gepleegd’. In de overwegingen, die het Hof tot deze conclusie bracht, wordt ten aanzien van de schuldvraag gezegd dat Z. (die de wagons voor het transport uitzocht) door zich om de ventilatlequaestie niet verder te bekommeren — hetgeen mede een oorzaak van de gevolgde ramp is geweest — doch zonder meer liet station te verlaten, het transport latende voor wat het was, ernstig tekort is geschoten in het betrachten van de vereiste zorgvuldigheid. - De ontzettende gevolgen had hü als weldenkend officier kunnen voorzien en hij heeft zich gerealiseerd „dat het wel vrij benauwd ln de wagons zou zijn" toen de wagons dicht op het station te Bondowoso stonden en er rook uit opsteeg. Dit alles is aan te merken als grote schuld in strafrechteljjken zin. Daartegenover staat de verzachtende omstandigheid, dat tevoren verscheidene dergelijke transporten steeds goed waren verlopen, zodat verklaarbaar, zij het niet verschoonbaar, enige zorgeloosheid bij beklaagde kon ontstaan. Ook is er voor hem het gunstige feit, dat hij na zijn eerste inspectie nog tweemaal naar het station is gaan kijken of het met de wagons wel in orde was. waaruit zijn diligentie ten opzichte van de hem opgedragen taak blijkt. Mede in aanmerking nam H. M. G. nog dat zijn bemoeiingen met het transport van tamelijk zijdelingse aard waren, waardoor begrijpelijk is, ofschoon ook weer niet verschoonbaar, dat hjj zijn taak wat de uitvoering betreft, enigszins oppervlakkig kon opvatten. Het causaal verband tussen bet verzuim van beklaagde en de noodlottige afloop van het transport aanwezig achtend, omdat de nalatigheid van de beklaagde een schakel vormde ln de reeks van verzuimen, die tot de noodlottige afloop geleid hebben, veroordeelde het hof kapitein Z. tot drie maanden gevangenisstraf. Het hoofdverweer van beklaagde luitenant der mariniers J. van den D„ dat hij als V. D. M. B.-officier geen verdere bemoeienis had met het krijgsgevangenentransport dan voorzover het het gereedmaken van het transport voor het vervoer van de gevangenis naar het station Bondowoso en het aldaar overleveren van het transport betrof en dat hem dus geen verwijt kan treffen indien de verdere afvoer niet naar behoren is geschied, werd door het Hof niet aanvaard. Uit de gang van zaken — het aankomen op het station met de 100 gevangenen om vijf uur zonder dat een transportcommandant of bewaking daar aanwezig was, vermoedelijk volgens beklaagde zelf te wijten aan het feit dat hij niemand van tevoren van die vroege aankomst in kennis stelde;, het Inladen van de gevangenen zonder te controleren of er voedsel en drinken in de wagons was en zonder zich te realiseren hoe ’t met de luchtverversing stond; het sluiten van de wagons; het niet mededelen aan luitenant G. aan wie hij de papieren gaf, dat de wagons dicht waren; het geen verdere instructies geven aan luitenant G. — concludeerde het hof tot een zeer onstellend gebrek aan zorg bij luitenant van den D., hetgeen zeer zeker aan te merken Is als grove schuld in strafrechtelijken zin, speciaal wat betreft het in gesloten wagons achterlaten der gevangenen
zonder enige instructie aangaande hun verder welzijn. Ook het excuus van luitenant van den D., dat hij dertig uur niet geslapen had, werd door het Hof niet aanvaard, omdat dit voor een officier nimmer als verontschuldiging kan gelden, nog afgezien dat hij hiervan zijn chef op de hoogte had kunnen stellen en om vervanging had moeten vragen. Aldus de mate van schuld bjj beklaagde luitenant van der D. vastgesteld hebbende, overwoog het hof dat het causaal verband tussen het verzuim 'en dT noodlottige afloop van het transport zodanig is als de wet voor toepassing van artikel 307 van het Wetboek van Strafrecht eist. Immers het ongeval is veroorzaakt door het gesloten blijven der wagondeuren in verband met de slechte ventilatie in de wagons, welk feit weer een gevolg was van beklaagde’s oorspronkelijke daad, om de deuren te sluiten en in deze toestand de wagons met gevangenen erin achter te laten, zonder de nódige instructie over het op gezette tijden openen der deuren of laten luchten der gevangenen uit te vaardigen. Aangaande de straf overwoog het hof dat, hoewel de schuld van luitenant van der D. van zeer ernstig karakter is, waardoor hij als de hoofdschuldige in de „Bondowoso-affaire” is aan te merken, de voor een der gelijk ernstig feit op haar plaats zijnde maximum straf in dit geval voor beklaagde een te zware correctie zou zijn, gezien het talen van hogerhand in het geven van uitpuilende Instructie over de behandeling van krijgsgevangenen en hun transporten. Luitenant van der D. kreeg de hoogste straf, die in deze zaak werd uitgesproken: 8 maanden wegens het medeplegen van het misdrijf „Het aan zijn schuld de dood van een ander ite wijten zijn, meermalen, doch als een voortgezette handeling gepleegd”. Collegialiteit Wat betreft de luitenant der mariniers H. J. G. werd in de sententie van het Hoog Militair Gerechtshof overwogen dat de mate van schuld moet worden afgewogen tegen de omstandigheden, dat hij uit collegialiteit jegens een mede-officier zich met de taak belast hebbende, waarmede hij feitelijk niets uitstaande had, argeloos in grote moeilijkheden is geraakt, alsmede dat hij in een zaak, waarin hij als ondeskundige voor plotselinge en gewichtige beslissingen stond, door tijdnood geen gelegenheid tot rustig overwegen heeft gehad, waardoor verklaarbaar is, zij ’t niet verschoonbaar, dat hij op het belangrijke punt der gesloten wagondeuren onachtzaam is geweest. Luitenant G. werd dan ook veroordeeld tot een gevangenisstraf van 2 maanden met aftrek van elf dagen arrest in 1947. Of luitenant G. al dan niet tegen de transportcommandant gezegd heeft, dat hij de gevangenen moest controleren, werd door het hof in het midden gelaten. Volgens zijn eigen opgave staat echter vast, dat hij met geen woord over de wagondeuren en het luchten van de gevangenen heeft gesproken. Hierdoor is hij in ernstig verzuim te achten. Hij had duidelijke instructies dienen te geven over de quaestie der luoht-verversing. En vooral tegen de transportcommandant, een ten opzichte van gevangenentransport totaal ondeskundig onderofficier van de administratie. Het zelf op het gebied van gevangenentransporten geheel ondeskundig zijn als personeelsofficier kan niet als excuus warden aangevoerd, omdat het enkele feit van officier-Étjn impliceert dat men bij het regelen van een gevangenentransport aan het luchten der gevangenen denkt ‘zulks temeer, wanneer door het zien van het opstijgen van rook uit de wagons op het station Bondowoso zijn aandacht daarop gevallen moet zijn. Het causaal verband tussen het verzuim en de noodlottige afloop achtte het hof aanwezig en het verzuim zag het als een schakel in de reeks verzuimen, die tot deze afloop geleid hebben, De vrijspraken De treincommandant, serg.majoor B. J. van L., werd ook door het Hoog Militair Gerechtshof vrijgesproken, omdat niet onomstotelijk gebleken Is, dat beklaagde zelf iets alarmerends heeft vernomen of hem daaromtrent iets is medegedeeld. Voor hem was er dus geen reden tot ingrijpen, en voor de noodlottige afloop van het transport treft hem dus geen aanwijsbare schuld. Als hij het hulpgeroep der gevangenen wel had gehoord, had stellig van hem geëist mogen worden, dat hij zich dat zou aantrekken. De beide mariniers Th. J. van A. en P. Ch. van E„ die het laatste traject van het transport als bewakers zijn opgetreden, werden vrijgesproken, omdat niet onomstotelijk is komen vast te staan, dat op het door beklaagden bewaakte traject bij een der gevangenen de dood is ingetreden. Volgens de getuige-deskundige de arts A. D. Bloemsma moet de dood van de slachtoffers op zijn laatst omstreeks 5 uur ’s middags zijn ingetreden en de deskundige R. Hausman was van mening dat de 46 slachtoffers
vermoedelijk omstreeks de vroege middaguren zijn overleden. De transportcommandant Ten aanzien van de transportcommandant, serg.-majoor A. D. J. zegt de sententie van het hof, dat enerzijds de grote mate van schuld van hem, die zich willens en wetens van het lot der gevangenen niets heeft aangetrokken en zich bjj zijn contróle over de gevangenen slechts ertoe beperkt heeft om zo nu en dan vluchtig uit het raamje van zijn coupé te kijken, staat, en anderzjjds in aanmerking moet worden genomen, dat hij als administratief onderofficier, die met gevangenentransporten nooit iets te maken had, op voor hem geheel onverwachte wjjze met een opdracht, die hem geheel vreemd was, werd belast. Hij werd dan ook veroordeeld tot 4 maanden en 2 weken gevangenisstraf met aftrek van de 135 dagen in arrest reeds doorgebracht. Het hof achtte wettig en overtuigend bewezen, dat de gevangenen ondermeer door kloppen op de wanden en roepen de aandacht hebben trachten te vestigen op de door hen te doorstane kwelling. De transportcommandant moet die van alarmerende aard zjjnde geluiden hebben vernomen, omdat hij te Kalisat (eerste halte na Bondowoso) waar ook geroepen en geklopt is, enige tijd met twee bewakers vlak bij de wagons heeft staan praten. Hierop heeft hjj niet gereageerd en dit kan niets anders dan als grove schuld worden aangemerkt. Hjj heeft op zjjn wijze en gebied medegewerkt aan de omstandigheid van het gesloten blijven der wagondeuren, waardoor uiteindelijk 46 personen de dood vonden. De bewakers De bewakers van de eerste trajecten, korporaal C. J. M. L. marinier Ch. G„ marinier J. H. en marinier J. P. K., tegen wie door de advocaat-fiscaal van het Hoog Militair Gerechtshof 2 maanden gevangenisstraf was geëist, kregen ieder drie maanden met aftrek van de elf dagen reeds in arrest doorgebracht in 1947. Aangaande de straf werd overwegen dat de beklaagden willens en wetens zich niet om de benarde positie der krijgsgevangenen hebben bekommerd. De beklaagden hebben zich weliswaar f/rikt aan hun order gehouden tot bewaking van de gevangenen, (ook wat betreft het gesloten houden der wagondeuren). Doch dit neemt niot weg, dat zjj van deze orde hadden mogen afwjjken. indien zich bijzondere gebeurlijkheden hadden voorgedaan en zij hiertoe zelfs verplicht waren, indien zicli iets alarmerends voordeed. Dusdanige bijzonderheden hebben zich voorgedaan, aldus de sententie van het hof, en voor beklaagden was er alle reden tot melding hiervan of tot persoonlijk ingrijpen ter verbetering van de situatie. Hoewel er op elke stopplaats na Bondowoso tot tenminste Probolinggo en wat de laatste wagon betreft tot en met Djember door de gevangenen is geschreeuwd en gebonsd, en lieden in de buurt dit stellig hebben moeten horen, aldus het oordeel van het hof, hebben de bewakers die in de onmiddellijke nabijheid der wagons zijn geweest, niets gedaan. Zij zijn dus ernstig te kort geschoten in het betrachten van de vereiste zorgvuldigheid ten aanzien van het welzijn der gevangenen. De noodlottige gevolgen van hun verzuim hadden zij kunnen voorzien. De nalatigheid van de bewakers vormde een schakel in de reeks van verzuimen, die tot het noodlottige gevolg geleid hebben, en ook deze beklaagden werden dus schuldig bevonden aan het medeplegen van het misdrijf „Het aan zijn schuld de dood van een anter te wijten zijn, meermalen, doch als voortgezette handeling gepleegd”.
---

UITBETALING PENSIOENEN
„j_»e v.entraie . orgaan van ae Centrale Bond van personeel in Overheidsdienst, weet te melden, dat thans zal worden overge-, gaan tot integrale uitbetaling van de over de bezettingsjaren gederfde pensioenen. Acht maanden zouden belastingvrij worden uitgekeerd, terwijl het restant aan heffing onderhevig is-
---

Ministers uit Ceylon in Batavia
4 December, arriveerde op Kemajoran een vliegtuig van de Australian National Airways (A.N.A.), met een luchtvaartdelegatie uit Ceylon op weg naar Australië. Behalve de Minister van Verkeer en Publieke Werken, Sir John Kotelawala en die van Burgerluchtvaart, L.S.B, Perera, bestond de missie uit 4 anderen,
waaronder de Thesaurier-Generaal. Sir John gaf de wens te kennen iets van Batavia te zien. In 2 auto’s werd in de vroege ochtenduren een rondrit door de stad gemaakt. 5 Dec. reisde het gezelschap door naar Melbourne, waar de besprekingen tot ongeveer 14 December zullen duren. Zoals bekend, bestaan er plannen waarbij de A.N.A. in samenwerking met Air Ceylon International een luchtverbinding Australië-Ceylon-Londen zou gaan openen.
Bet* missie uit Ceylon, onder leiding van de heer Kotelawala, heeft een bezoek gerucht aan Batavia. Op Kemajoran werd het gezelschap ontvangen door mr. ff. Creutzberg, directeur Intercontinentaal bedrijf der K.L.M. In het midden: de heer Kotelawala; rechts mr. Creutzberg, links de heer Naresan, secretaris van het Ceylonese departement van Verkeer
---

Interim-regering met of zonder de republiek ?
Hatta’s „plechtige beloften’9
Minister Sassen had indruk', dat op aide mémoire was teruggekomen DE republikeinse premier Moh. Hatta beeft de Nederlandse minister van overzeese gebiedsdelen, mr. E. M. J. A. Sassen meegedeeld, dat hij bij zijn eerdere plechtige beloften aan de Nederlandse regering blijft, aldus vernam Reuter 3 Dec. in gewoonlijk betrouwbare kringen te Batavia. Naar gezegd wordt, heeft Hatta deze verzekering gegeven in een brief aan minister Sassen. Deze laatste had Hatta persoonlijk geschreven, zeggend, dat hij de indruk bad, dat Hatta „terug kwam van zijn aide memoire van verleden maand aan de Nederlandse regering. De aide memoire, die werd opgesteld na de besprekingen van Moh. Hatta met de Nederlandse minister van buitenlandse zaken mr. D. U. Stikker, hield naar verluidt belangrijke concessies in ter regeling van het drie jaar oude politieke geschil tussen Nederland en de republiek, dat zich volgens waarnemers te Batavia, momenteel in een kritiek stadium bevindt.
Het informeel overleg Minister Sassen heeft, naar gezegd wordt, zijn brief aan Hatta geschreven bij het beëindigen van de deze week gevoerde informele besprekingen tussen de delegatie en de republiek. „De hoge vertegenwoordiger van de Kroon, dr. L. J. M. Beel, verklaarde Vrijdag, dat de Nederlandse regering van plan is de nietrepublikeinse federale interim-reqering van Indonesië voor 1 Januari, a.s. in werking te doen treden”, zo schrijft Reuters correspondent te Batavia. (Indien hier bedoeld wordt de verklaring welke dr. Beel te Bondowoso heeft afgelegd, is deze formulering van Reuter niet juist, want dr. Beel heeft daar de omschrijving „niet-republikeinse” niet gebezigd. Red.). Waarnemers zijn van mening, dat deze verklaring een grote betekenis heeft na het Donderdagavond door de Nederlandse regering genomen besluit, dat de delegatie naar Nederland zal terugkeren zonder dat de informele besprekingen worden hervat. (Zie hiervoor het Aneta-telegram uit Den Haag. Red.). Deze besprekingen gingen ook over voorstellen voor deelname van de republiek aan de voorgestelde federale interim-regering. In officiële Nederlandse kringen te Batavia zei men, niet in staat te zijn te bevestigen dat bovenvermelde briefwisseling tussen Moh. Hatta en minister Sassen heeft plaats gehad, noch over wat gebeurd is tijdens de geheime informele besprekingen. In republikeinse kringen zei men 3 Dec., dat de Nederlandse eisen tijdens de besprekingen onder meer omvatten een „vermindering van Inbreuken op het bestand” voordat de onderhandelingen zouden worden hervat. De Nederlanders beweren, dat guerilla-benden de „pockets” hebben gevuld In West-Java sinds de Renville-overeenkomst , werd getekend in Januari 1948, en deze strijdkrachten wensen zij daaruit verwijderd te hebben. Volgens deze bronnen, wensen de Nederlanders, dat het republikeinse leger zich zal terugtrekken uit de huidige posities naar de republikeinse zijde van
de status quo-lijn, die volgens de Renville-overeenkomst is ingesteld. Volgens deze zelfde bronnen is de republiek van mening, dat een politieke regeling de enige weg is voor het verbeteren van de militaire situatie in het door Nederland bezette gebied. De republiek wenste de macht van de hoge vertegenwoordiger van de Kroon in overgangstijd beperkt te zien, zó dat hij de instemming zou moeten hebben van de Indonesische interimregering voordat de Nederlandse strijdkrachten ln Indonesië gebruikt zouden kunnen worden. Een andere republikeinse eis was, dat een Indonesisch officier het bevel zou hebben over de federale Indonesische strijdkrachten, aldus genoemde bronnen.
---

Sensationele wending in Nadjamoedin-zaak
Tweeduizend gulden voor meineed EEN sensationele wending bij het getuigenverhoor in de Nadjamoedin-affaire werd veroorzaakt door onthullingen van de getuige Mohammed Said die onlangs op last van het Hof van Justitie te Makasaar werd aangehouden onder verdenking van meineed. De getuige schreef een lange brief aan het Hof van Justitie alsmede aan de Advocaat-Generaal, waarin hij meedeelde, dat hij op Lebaran bij een bezoek aan Nadjamoedin in de gevangenis te Makasser, uitvoerige instructies van de verdachte kreeg ter herroeping van zijn vroegere verklaringen. Deze nauwkeurige instructies waren mogeljjk zonder dat het gemerkt werd, omdat de beklaagde en de getuige beiden van Boeton afkomstig zijn en zich van de Boetonse taal konden bedienen. Het gesprek tussen beiden duurde ongeveer twee uur. Nadjamoedin beloofde de getuige — die een familielid van hem is — een beloning van
2000 gulden voor het afleggen van een nieuwe (meinedige) verklaring. Voorts verklaarde Mohammed Said in zijn brief, dat hij ook vroeger bij mevrouw Nadjamoedin is thuisgeroepen, waar hij een briefje mocht lezen van Nadjamoedin, doch niet mocht meenemen. De getuige maakte een copie van het briefje. Tenslotte bevestigt Mohammed Said zjjn eerste verklaring die hg in Januari af legde. Hjj had niéts met de visleveranties uit te staan doch werd door Nadjamoedin ' ingeschakeld om diens handelingen te dekken. Na deze verklaring werd Mohammed Said weer op vrije voeten gesteld. Intussen zette het Hof van Justitie het getuigenverhoor in deze zaak voort. Thans werd reeds de vijfde getuige gehooro. Nadjamoedin maakte na de verklaring van Mohammed Said een neerslachtige indruk. In een latere zitting ontkende Nadjamoeddin het vertaal van het aanbod van ƒ 2.000 en zeide, slechts Lebaran-wensen gewisseld te hebben. i
---

T.B.C.-verzorging voor gerepatrieerden
Daar de ervaring heeft geleerd, dat verscheidene uit Indonesië gerepatrieerden, die gedurende de oorlog veelal enige jaren in Japanse kampen geïnterneerd of gevangen zaten, bjj hun terugkeer in Nederland aan t.b.c. lijdende zijn, heeft het Comité „Nederland helpt Indië” gemeend, in zijn vrijwillig aanvaarde zaak, zoals deze in zijn naam tot uitdrukking komt, tekort te schieten, indien het niet ook in dit opzicht de helpende hand naar deze landgenoten uit het Verre Oosten zou uitsteken. Derhalve riep dat Comité de „Stichting Tuberculose Verzorging Nederland helpt Indië” in net leven, die zich ten doel stelt, de verpleegkosten voor t.b.c.-patiënten. onder de gerepatrieerden, die om enigerlei reden niet onder de Staatszorg kunnen vallen, geheel of gedeeltelijk voor haar rekening te nemen. De Stichting heeft zich hiertoe voor drie jaren de beschikking weten te verzekeren over 24 bedden in het bekende Nederlandse sanatorium te Davos, Zwitserland. Om voor plaatsing ln aanmerking te komen, moet de ziektegraad van de patiënt in overeenstemming zijn met de hiertoe door het Sanatorium te Davos gestelde normen; rustkuren voor lichte patiënten vallen dus buiten dit kader. Belanghebbenden kunnen aanvragen indienen of nadere inlichtingen verzoeken bij het Bureau van genoemde Stichting, Westersingel 82, Rotterdam.
---

Abdoel Malik zeer optimistisch
M. Op het vliegveld Kemajoran is 2 December uit Palembang aangekomen de Wali Negara van Zuid-Sumatra, Abdoel Malik. Hij verklaarde, dat zijn hoofddoel is contact te leggen met de hoofden van enkele deelstaten, niet zozeer om aan het bjjzonder federaal overleg deel te nemen. Wanneer het echter noodzakelijk zou zjjn, zou de Wali Negara direct aan het overleg deelnemen. „De economische positie van Zuid-Sumatra is bijzonder gunstig. Die positie is in het verleden altijd gunstig geweest, de toekomst is volgens mij in dit opzicht nog gunstiger. De economische kracht van de bevolkihg is uitstekend, ook de koopkracht; de handel bloeit. „Vooral de culturele opbouw van de negara zal mij in de toekomst ter harte gaan. Er is een grote drang naar onderwijs onder de bevolking, maar helaas een groot gebrek aan leerkrachten. Als de drie voornaamste onderdelen van deze culturele opbouw zie ik: uitbreiding van het onderwijs, bestrijding van het analphabetisme, en het zorgen voor veel lectuur”. Aldus Abdoel Malik, de Wali Negara van Zuid-Sumatra. — Met ingang van 1 December is de heer C. Ph. van Vlierden agent van de Nederlandse Handelmaatschappij te Semarang geworden. De heer Van Vlierden was sub-agent van de Maatschappij te Soerabaia. De heer P. C. de Koster, is naar het hoofdkantoor van de Factorij te Batavia overgeplaatst.
---

Geen maatregelen teiren groep van Tan Malaka
Arrestaties in de republiek TV] AAR aanleiding van ge1 ’ ruchten, dat de republikeinse regering thans bezig is maatregelen te nemen tegen de leden van de Gerakan Revolusi Rakjat (de communistisch getinte groepering onder Tan Malaka, die In de plaats is getreden van het Democratische volksfront), wordt van officiële republikeinse zijde medegedeeld, dat dit onjuist is. Wel is men overgegaan'tot de arrestatie van Ibnoe Barna vanwege een rede, welke hjj onlangs op de aloon-aloon te Djokja heeft gehouden, aldus meldt de Dienst voor Legercontacten, Er wordt nog melding gemaakt van verschillende groepen rondzwervende communisten in het Kalkgebergte ten Zuiden van Rembang. Op 29 November is een bende van 60 man gesignaleerd bij Tegalredjo; deze bende bewoog zich in de richting Wirosari. Voorts werd door een republikeins detachement te Todahan gemeld, dat ten Zuiden van de Dessah Plemsengir ongeveer 200 communisten op weg waren naar Grantil, Noordoost Wirosari. Over de arrestatie van de communistische leiders is te Djokja nog het volgende bekend gemaakt. Tegelijk met Kolonel Djokosoejono zijn ook gevangen genomen Sardjono van het Politburo der P.K.I. en Prancisca Fangiday, die indertijd door de
B.K.P.R.I. naar Praag werd afgevaardigd. Sardjono wordt thans in het ziekenhuis te Poerwodadi verpleegd, ljjdt aan een hartkwaal. Volgens de door Francisca verstrekte inlichtingen, waren er bij de troepen van Amir Sjarifoeddin 23 vrouwen. Veertien van haar hebben zich tegelijk met de 800 man overgegeven. Op 29 November hebben zich te Poerwodadi nog 7 vrouwen overgegeven. Tenslotte wordt medegedeeld, dat in totaal 1500 communisten zich met hun wapens hebben overgegeven. Een ander bericht meldt nog, dat Sjarifoeddin toen hij gearresteerd werd, zich bij Babalan bevond. Babalan ligt Oosteljjk van Demak, vlak bjj de S.Q.-lijn.
---

Wagen van Gebeo beschoten
30 November te ca 12.30 uur is een'reparatiewagen van het Gebeo te Bandoeng tussen Tjiandjoer en de halte Lampegan van de S.S. beschoten. De wagen werd doorzeefd met kogels, maar wonderlijk genoeg werd geen van de inzittenden geraakt. In de wagen bevonden zich behalve een chauffeur nog een bedrijfsleider, twee monteurs en twee leden van de civiele politie. De chauffeur bemerkte op een gegeven ogenblik een touw dat dwars over de weg was gespannen. Hjj zette de motor af waarop onmiddelljjk vanuit het zijterrein Werd geschoten. Terwijl de chauffeur de wagen weer op gang bracht beantwoordden de inzittenden het vuur. De auto reed dwars door het touw en ontsnapte zodoende aan de terroristen.
---

DE POSTSPAARBANK IN INDONESIË
Gedurende September 1948 werd bjj de Postspaarbank inge, iegd een bedrag van ƒ 5,741.188 — en terugbetaald ƒ 3.032,367,45, zodat het inleggers-tegoed vermeerderde met ƒ 2.708.820,55. Van Januari t/m September ’48 werd ingelegd een bedrag van ƒ 35.320.978,41 en terugbetaald f 20.863.655,90 dus vermeerderde het inleggers-tegoed met ƒ 14.467.322,51. Het inleggers-tegoed bedroeg per uit. Sept. ’48 ƒ 67.350.122,41 tegen ƒ 52.882.799,90 per ultimo December 1947.
---

Malaria-explosie Ie Belawan
Tengevolge van een malariaexplosie stierven in November te Belawan 45 personen van Indonesische en Chinese landaard. Men heeft geconstateerd, dat 90% van de bevolking rond Belawan door malaria is aangetast. Vóór de oorlog was dit gebied vrijwel malariavrij. Het toegenomen aantal malaria-gevallen wordt toegeschreven aan het kappen van de moerasbossen gedurende de Japanse bezetting en de republikeinse tjjd, en daarnaast de verwaarlozing van de vroegere maatregelen om malaria tegen te gaan. Bovendien is de bevolking van Belawan zeer sterk toegenomen door de vestiging van evacué’s, die uit republikeins gebied gevlucht zjjn. Vóór de oorlog bedroeg het bevolkingsaantal ongeveer 10.000, in September jongstleden 8.000, en thans 16.000.
---

Cocktail party bij ilr. Alafranan
3 December bood de consulgeneraal van India te Batavia, dr. Alagapan, een cocktail party aan in zijn woning aan het Burgemeester Bisschopplein. Onder de vele gasten merkten wjj op de minister van Overzeese Gebiedsdelen, mr. E. M. J. A. Sassen, zijn ambtgenoot van Buitenlandse Zaken, mr. D.
U. Stikker, de gedelegeerde van het Opperbestuur, de heer L. Neher, vice-admiraal A. E. Pinke, de gouverneur van het Federaal District Batavia, de heer Hilman Djajadiningrat, de eonsuls-generaal van Frankrijk, de Verenigde Staten, GrootBrittannië, België en China, leden van de Commissie van Goede Diensten, verscheidene militaire waarnemers en verder nog hoge republikeinse ambtenaren.
---

Deviezenvrije invoer verboden
rv \ iv wjj vernemen, heeft het Deviezeninstituut sinds 1 December de deviezenvrjje invoer van goederen verboden. Ter verduidelijking van het belang van deze maatregel, moge het volgende dienen: Ogenschijnlijk zou deviezenvrije invoer kunnen betekenen ruimere aanvoer van goederen in Indonesië waaraan hier behoefte is en waarvan de import beperkt moet worden wegens de precaire deviezenpositie van Indonesië. Doch de werkelijkheid van de deviezenvrjje import was anders, zg is een farce gebleken. Zij werd een weg, waarlangs een importeur zijn in het buitenland aanwezige geldmiddelen kon omzetten in Indisch Courant. De gang van zaken was als volgt: Een exporteur b.v. in Hongkong stuurde „cadeaux” naar Indonesië. Een vriend hier verkoopt deze goederen en de exporteur krijgt daarvoor hier een tegoed in Ind. Courant. De exporteur in Hongkong, die allerminst de goederen stuurde als geschenk omdat hg ons zulke minzame buren vindt, krijgt voor zijn officieel ingevoerde zending enige malen de waarde in Ind. Crt. terug. Met het geïnflationeerd bedrag van ie exorbitante winst worden voor hem producten gekocht die langs smokkelwegen naar hem gezonden zouden kunnen worien. De exporteur verkoopt deze producten — waarvoor geen uitvoerrecht is betaald — en het resultaat is, dat hij, voor hetgeen hij „cadeau” deed aan zjjn vriend in Indonesië, vijf maal de bestede prijs terugkrijgt. U siet, dat van „liefdadigheid" allerminst sprake is. Deze gang van zaken is alleen maar mogeljjk, omdat de Indische gulden in het buitenland laag genoteerd staat. Door het verbieden van de deviezenvrjje invoer wordt door het Deviezeninstituut, in samenwerking met Economische Zaten, een einde gemaakt aan deze mdermjjning van het economisch bestel van Indonesië.
---

INDONESISCHE PRODUCTEN VOOR DE E.C.A.
jjb iNeuenanase nanaeiscommissaris voor Indonesië in de Verenigde Staten, E. C. Zimmerman, heeft te New York verklaard, dat het volgend jaar verschillende Indonesische producten, waaronder palmolie, in het kader van de uitvoering van het Marshall-plan ter beschikking zullen komen van de E.C.A. Hij zei, dat de productie van suiker, rubber en thee nog aanzienlijk beneden het vooroorlogse peil ligt, doch de productie van tin in 1948 zal, naar men aanneemt, de productie van 25.000 ton in 1938 met 10.000 ton overtreffen.
---