Lief en leed van Indonesië in het afgelopen jaar (vervolg van pug. 3) MEI 2. Tweede zittingsperiode 1952 van het parlement geopend. 6. Mr. Besar vertrekt naar Nederl. om besprekingen te voeren voor de uitlevering van Westerling. 8. Het kabinet keurt de salaris-verhoging van 20% voor ambtenaren goed. 12. Indonesië verzoekt officieel de uitlevering van Westerling. 17. De regering verklaart zich acc. met het ontvangen van technische en economische hulp van de V.S., doch zij zou de M.S.A.-overeenkomst gewijzigd willen zien. 22. Moordaanslag op overste Harjono in Den Haag. 23. De Nederlandse politie verricht drie arrestaties in de zaak-Harjono. 29. S.O.B. in Z.-Sumatra opgeheven. JUNI 6. L.N. Palar roept de A.A.-vertegenwoordigers bijeen voor een nadere bespreking van de kwestie-Tunis. President Soekarno 51 jaar. 7. Stichting Culturele Samenwerking draagt de politiek-historische bibliotheek over aan het ministerie van Onderwijs. 19. Het parlement besluit met 125 tegen 5 stemmen de regering in de gelegenheid1 te stellen haar programma uit te voeren. 21. Lijndiensten van de GIA op Bandung om technische redenen stop gezet in verband met het instellen van een luchtcorridor door de Auri. Acties tegen benden in West-Java. JULI 1. Het Amerikaanse Congres besluit de M.S.A. om te zetten in de T.C.A., ter vermijding van de voor Indonesië onaanvaardbare militaire clausules in de M.S.A. 2. Sectie onderw. van het parlement en de minister van Onderwijs komen overeen dat het onderwijs in Indonesië zo spoedig mogelijk geheel in het Indonesisch moet worden gegeven. 3. De G.I.A. hervat de diensten op Bandung langs de door de AURI ingestelde luchtcorridor. 5. In een communiqué van de legerstaf wordt gemeld, dat de opperbevelhebber van „het leger van de R.M.S.”, kolonel J. W. Spacoa, zi' op Ceram aan de APRI heeft overgegeven. 10, Indonesië weigert het aanbod om zitting te nemen in een commissie van neutrale landen voor een onderzoek naar de toestand in het Kojekamp. 16. President Quirino arriveert op Kemajoran voor een tiendaags bezoek aan Indonesië. 28. Kampong Bunder (6 ha) in Djakarta afgebrand: duizenden dakloos. 29. Kolonel Bambang Soepeno tijdelijk van alle verantwoordelijkheid vrijgesteld. 30. S.O.B. opgeheven in Sum. (behalve Riouw), Borneo, Celebes (behalve Zuid-Celebes) en Molukken (behalve Ambon en Ceram). Staat van oorlog in territoriale wateren van Indonesië in verband met de verhoogde smokkelhandel. 31. Nahdatul Ulama treedt officieel uit Masjumi. De Nederlandse regering spreekt bezorgdheid uit over de ontvoeringen van Nederlandse vrouwen en kinderen in het Tjirebonse. AUGUSTUS 6. Het Leger bevrijdt ontvoerde Nederlandse vrouwen. Drie APRA-gevangenen worden in vrijheid gesteld. 8. Wederom twee APRA-gevangenen in vrijheid gesteld. 11. Java Bode honderd jaar. 19. Militair munitie-depöt bij Semarang in de lucht gevlogen. 20. Vice-pres. Hatta onderneemt de bedevaart naar Mekka. 21. Millioenenzwendel ontdekt bij de uitbetaling van achterstallige soldij van het KNIL. 25. Zes vrijgelaten APRA-gevangenen door het leger in bescherming genomen. 26. Weer twee ontvoerde Nederlandse vrouwen door het leger bevrijd. 28. Tweede ontploffing in het munitie-depöt in Semarang. 29. Min. Mukarto stelt voor Indonesië te laten deelnemen aan het Colombo-plan. 30. Vier APRA-arrestanten wederom in vrijheid gesteld onder de bepaling dat zij voor hun eigen veiligheid onmiddellijk naar Nederland vertrekken: zij gaan dezelfde avond per vliegtuig naar Nederland. SEPTEMBER 4. Het parlement vangt aan met de derde zittingsperiode in 1952. 7. Vice-president Hatta keert in Indonesië terug. UUJICMt ICI Ug. 12. Indonesië neemt het initiatief tot een gezamenlijke actie van de AAgroep ten aanzien van Marokko en Züid-Afrika. Minister Mononutu verklaart, dat het in de bedoeling ligt van Indonesië om de besprekingen met Nederland Over de Unie en Irian te hervatten. 16. Nederland deelt mede de TalisseBlitar kwestie voor te zullen leggen aan het Unie-hof of aan een internationaal instituut. 18. Principiële overeenstemming bereikt tussen de Amerikaanse en Indonesische regering voor de nietig-verklaring van de overeenkomst CochranSubardjo. 21. De min. van Onderwijs, Bahder Djohan, deelt een jeugdorganisatie mede, dat met ingang van de nieuwe cursus de voertaal op alle scholen het / Indonesisch zal zijn, met als tweede voertaal het Engels. 23. Het parlement houdt beschouwingen over het beleid van de minister van Defensie naar aanleiding van een brief van kol. Bambang Soepeno. Z. Baharuddin dient een motie van wantrouwen tegen de minister van Defensie in. 30. Kolonel Bambang Soegeng gaat met ziekteverlof en draagt het commando over territorium V over aan overste Soewondho. OCTOBER 1. De Nederlandse reg. verklaart zich in principe bereid om de besprekingen met Indonesië te hervatten. Indonesië protesteert tegen de indiening door Nederland van een rapport over Nieuw-Guinea. 7. Eindoperatie „Halilintar” (Bliksem) tegen Kahar Muzakkar aangekondigd. Operaties op Ceram tegen de resten van de „R.M.S.” beëindigd. 10/11. Krakatau uitgebarsten met een sinds 1883 ongekende hevigheid, echter zonder fatale gevolgen. 13. Conclusie parlementaire commissie over de olievelden in N.-Sumatra het is verantwoord op eenvoudige wijze de bronnen te exploiteren op na1 tionale basis. Vijf regeringspartijen dienen motie-Kasimo in voor de vor- I ming van een staatscommissie voor ' het bestuderen van de mogelijkheden om wijzigingen aan te brengen in de organisatie van het ministerie van Defensie en van de weermacht. 15. Het ministerie van Defensie deelt aan het parlement mede, dat de motie-Kasimo voor de regering aanvaardbaar is. 16. Motie-Kasimo ingetrokken. Het parlement neemt motie-Manai Sophiaan met 91 legen 54 stemmen aan. Geamendeerde motie-Baharuddin met 80 tegen 39 stemmen verworpen. Kabinet beraadt zich over het aannemen van de motie-Manai Sophiaan. 17. Demonstratie tegen het parlement in Djakarta. Politie en leger nemen veiligheidsmaatregelen. Paleis en parlement worden bewaakt: o.a. worden kanonnen opgesteld. Verbindingen van Djakarta met de buitenwereld worden verbroken. President Soekarno spreekt de demonstranten toe. Een delegatie van hoge officieren op het paleis. Het kabinet bespreekt de situatie. 18. Parlement gaat op vervroegd reces. Enige bladen worden gebreideld. Enkele parlementsleden worden in bescherming genomen. 19. In bescherming genomen parlementsleden komen weer thuis. Breidel van verboden bladen opgeheven. 20. Bewaking in Djakarta wordt verminderd. 21 Premier Wilopo doet in een radio-rede een beroep op de bevolking om de eenheid te bewaren. 22. Besprekingen over algemene verkiezingen- op het ministerie van Binnenlandse Zaken. Fungerend commandant van territorium V, overste Soewondho van zijn functie ontheven. Als nieuwe fungerend commandant treedt op overste Sudirman. 24. In een verklaring van het legerterritorium V wordt trouw betuigd aan de president opperbevelhebber. Demonstraties tegen het parlement in Bandjarmasin. De rechtbank van Hongkong wijst het betwiste s.s. „Tasikmalaja” toe aan Juan Ismael Coy te Manilla. 25. Demonstraties tegen het parlement in Medan. 30. De Ned. regering deelt aan de Tweede Kamer mede: „De regering ziet in een hervatting van de besprekingen met Indonesië over NieuwGuinea geen heil.” In Oost-Java alle Augustus-arrestanten op vrije voeten gesteld. NOVEMBER 6. De min. van Defensie gaat naar Surabaja om besprekingen te voeren met overste Sudirman en de stafofficieren van territorium V. 8. Demonstratie voor de ontbinding van het parlement in Bandung. 11. De Ned. H.C. A. Th. Lamping, die is benoemd tot Nederlands ambassadeur in Bonn, uit Indonesië vertrokken. 16. De chef-staf van territorium VII (Oost-Indonesië), overste Warouw, neemt het commando over van kolonel Gatot Subroto, die onder bescherming wordt gesteld. 19. President Soekarno uit Z.-Sumatra in Djakarta teruggekeerd. 20. Besprekingen tussen premier en president begonnen. Vertegenwoordigers van de PKI naar het CPN-congres, Aidit en Njoto wordt de toegang tot Nederland geweigerd. 22. Regeringsverklaring: „De eis van de zijde van de legerleiding om het parlement te ontbinden kan niet juist worden geacht omdat dit duidelijk een inmenging op politiek gebied betekent”. 23. Fungerend commandant van territorium II (Z.-Sumatra), overste Kosasih door onder hem staande legerleiders van zijn post ontheven. Zijn functie wordt waargenomen door overste Kretarto. 24. Kolonel Bambang Utoyo door het kabinet weer benoemd tot commandant van territorium II. Wetsontwerp op de algemene verkiezingen aan het parlement aangeboden; West-Irian vormt een van de kiesdistricten. Go Gien Tjwan en Sunito in Nederland gearresteerd. 25. Chef-staf van het leger, kolonel Nasution, zegt dat de legerleiding formeel verantwoordelijk is voor de handelingen i.v.m. de 17 October-affaire. 26. Regering kondigt maatregelen aan tegen een aantal legerfunctionarissen. 27. Parlement weer in zitting bijeen. DECEMBER 2. De Nederlandse minister van Justitie maakt in de Tweede Kamer bekend dat Go en Sunito zullen worden uitgewezen. 4. Kolonel Bambang Soegeng voor besprekingen in Djakarta. 5. De regering heeft besloten enkele hoofd-officieren van het hoofdkwartier van de landmacht, waaronder de chef-staf kolonel Nasution, van hun functie te ontheffen. 8. Premier Wilopo brengt op Bali verslag aan de president uit over de laatste ontwikkelingen. 16. Het leger in territorium VII , steunt de verklaring van het leger in ' territorium V van 24 October. 18. Kolonel Bambang Soegeng be- ‘ noemd tot fungerend chef-staf van de ■ landmacht. 19. De adv.-gen. van de Nederlandse Hoge Raad verklaart dat Go en Sunito volgens het geldende Nederlands^ recht vreemdelingen zijn en dus kunnen worden, uitgeleid. 22. Kol. Bambang Soegeng wordt ' door president Soekarno beëdigd ais j fungerend chef-staf van de landmacht. In de officiële redevoeringen, waarmede het jaar 1952 voor Indonesië werd iugeleid, werd gewezen op de moeilijkheden, waarvoor regering en volk zich geplaatst zagen. De toestand werd niet rooskleuriger voorgesteld dan hij was en niemand beloofde, in ongegrond optimisme, méér dan redelijkerwijs van het toen nog jonge jaar verwacht kon worden. Op de Nieuwjaarsreceptie ten paieize, op de eerste dag van 1952, zeide president Soekarno: „Moge God ons volk in het nieuwe jaar voldoende wijsheid en kracht ge- j ven om de moeilijkheden te kunnen j overwinnen, die wij op onze weg zul-1 len vinden, opdat wij dichter zullen komen bij de verwezenlijking van onze idealen ten aanzien van volk en staat”. Ook de minister van Voorlichting, A. Mononutu, wees op de problemen, waarvoor Indonesië zich hij het begin van het jaar geplaatst zag. De moeilijkheden van het afgelopen jaar zijn vele geweest, en wellicht groter dan wie ook had kunnen vermoeden. Wij laten de feiten voor zichzelf spreken en wij doen daarom een greep uit de vele gebeurtenissen van 1952. JANUARI. 1. Ministeriële raad voor nationale reconstructie gevormd. 4. De Indonesische delegatie in Nederland adviseert de Indonesische regering de besprekingen over de Nederlands-Indonesische Unie en Irian te hervatten, onafhankelijk van de wapenkwestie. 5. Het Indonesische antwoord op vragen van de Nederlandse regering omtrent het in beslag nemen van wapenen van de „Blitar” wordt aan de Nederlandse H. C. overhandigd. Vijf „ministers” en circa 2.000 volgelingen van de „R. M. S.” geven zich over. Subardjo en Cochran ondertekenen de M.S.A.-overeenkomst. 6. De Indonesische delegatie in Nederland ontvangt nieuwe instructies. 7. Mr. Sartono opent de eerste zittingsperiode van het parlement in 1952. 8. Nederland verklaart zich bereid de onderhandelingen over de Unie en Irian te hervatten hangende de oplossing van de wapenkwestie. 9. De Nederlandse H.C. overhandigt een antwoordnota over de wapenkwestie aan de minister van Buitenlandse Zaken. 11. Eerste contact-bijeenkomst voor de hervatting van de besprekinge over de Unie en Irian in Den Haag. 15. Eerste plenaire vergadering tussen Indonesische en Ned. delegaties ter bespreking van de Unie en Irian. De Nederlandse regering deelt mede, geen bèzwaar te hebben tegen de vervanging van mr. Djumhana door mr. Susanto als waarnemend H.C. in Nederland. 19. Eerste van de duizend bij. Werkspoor in Ned. bestelde spoorwagons in Indonesië gearriveerd. 22. Indonesië vraagt Philippijnen inlichtingen over berichten van wapensmokkel door Nederladers van de Philippijnen naar Irian. 26. De Indonesische delegatie in Den Haag overhandigt de Nederlandse delegatie een nota, waarin de Indonesische visie op het Irianprobleem wordt gegeven. FEBRUARI 2. Gezamenlijk communiqué van de delegaties in Den Haag over de stand van de besprekingen tussen Nederland en Indonesië. Aanhoudingen wegens het uitlekken van de financiële maatregelen in Indonesië. 8. De Australische minister van Buitenlandse Zaken, R. Casey, verklaart dat het z.i. in het belang van alle partijen zou zijn om de kwestie WestIrian weer in de ijskast te deponeren. 11. Mr. Subardjo vraagt ontslag als minister van Buitenl. Zaken in verband met critiek over zijn beleid ten aanzien van de M. S. A.-hulp uit Amerika. 15. In een regeringsverklaring over de Aug.-razzia’s wordt gezegd dat het vermoeden, dat een staatsgreep werd voorbereid, niet van grond ontbloot is gebleken. In Jogja werden nog enkele Islamietische leiders gearresteerd. Kolonel Simatupang bevorderd tot generaal-majoor. Mr. Yamin keert in Nederland terug met nieuwe instructies voor de 1 Indonesische delegatie voor de besprekingen over de Unie en Irian. 18. De Indonesische delegatie bij de V.N. neemt de leiding op zich van de pogingen om de Tunesische kwestie voor de, V.N, te brengen. 19. De Indonesische delegatie in Den Haag stelt gezamenlijke verantwoordelijkheid voor West-Irian voor. De Tweede Kamer aanvaardt de grondwetswijziging waardoor NieuwGuinea met name wordt genoemd in artikel 1 van de Nederlandse grondwet. 22. Het Kabinet gaat accoord met aftreden van mr. Subardjo. Het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken verklaart, dat als Indonesië de overeenkomst voor technische hulp verwerpt, de Amerikaanse regering geen ander alternatief heeft, dan de stroom van goederen en diensten naar Indonesië in het kader van deze hulp af te snijden. 23. Het Kabinet Sukiman-Suwirjo dient ontslag in, dat door de president wordt aanvaard. 26. De onderhandelingen in Den Haag worden onderbroken in verband met de kabinetscrisis in Djakarta. 27. De Indonesische delegatie in Den Haag deelt mede, de resterende dagen van de maand in Nederland te zullen blijven „om de balans op te maken van de punten van overeenstemming en de punten die nog onder discussie zijn”. MAART 1. President Soekarno wijst Prawoto Mangkusasmita en Sidik Djojosukarto aan als kabinetsformateurs. 2. In een gemeenschappelijk communiqué wordt bekend gemaakt, dat de besprekingen in Den Haag voorlopig worden opgeschort. 18. De kabinetsformateurs geven hun opdracht aan de president terug. 19. Wilopo wordt aangewezen als kabinetsfomateur. 23. In desa Tjibodas bij Lembang worden 30 personen gedood door een aardschuiving. 25. Mevr. Roosevelt arriveert op Kemajoran voor een bezoek aan Indonesië. ! 29. De Indonesische delegatie bij de V.N. doet een beroep op de Arabisch| Aziatische groep om de pogingen om de Tunesische kwestie voor de VN te brengen te vernieuwen. 30. De kabinetsformateur Wilopo legt de president een lijst van ministers voor. APRIL 1. Presideni Soekarno keurt lijst va,n ministers van Wilopo goed. 3. Kabinet Wilopo wordt beëdigd. 5. De heer Mukarto, die in New York vertoeft, accepteert de portefeuille van Buit< ilandse Zaken, die ad interim wordt beheerd door premier Wilopo. 6. Het hoofdbest. van de Nahdatul Ulama besluit zich van de Masjumi af te scheiden. 7. De Sobsi kondigt een tweedaagse staking af na de mislukking van de besprekingen met het ministerie van Binnenlandse Zaken over minimumlonen voor dagloners in overheidsdienst in West-Java. 8. De goodwill-missie naar Kahar Muzakkar o.l.v. mevr. Salawati keert onverrichterzake in Makassar terug. De regering kent tijdelijke plaatselijke toeslagen toe aan dagloners in West-Java. * 16. Westerling bij Arnhem gearresteerd en weer in vrijheid gesteld. 18. Het kabinet besluit de regeringsverordening waarbij staf „K” werd ingesteld in te trekken. De SOB zal in de gebieden waar de veiligheidstoestand is verbeterd geleidelijk worden ingetrokken. De Indonesische regering zendt mr. Susanto instructies om de uitlevering van Westerling te vragen. 28. 600 Man guerillastrijdkrachten in Zuid-Celebes worden in de APRI opaenomeu. --- Gebruik van oud zilvergeld bij noodwet verboden De president heeft een noodwet uitgevaardigd, die een verbod beVat voor het gebruik en de invoer van het oude zilvergeld, bedoeld in de „Indische Muntwet” van 1912. Nog drie maanden is het toegestaan dit geld over te dragen voor geldverzaI melingen of het te verwerken tot sieraden. Na deze termijn is voor het overdragen aan verzamelaars een vergunning van de minister van Financiën vereist. Sieraden, vervaardigd van zilvergeld, mogen wei verhandeld worden. Zij worden niet langer als munten beschouwd. Voorts is het drie maanden toegestaan het ongeldig verklaarde zilvergeld bij de staat in te leveren. De minister van Financiën is gemachtigd om het bezit van oud zilvergeld te verbieden. In principe zal het verbod tot het bezit van zilvergeld, uitgezonderd dat in verzamelingen en verwerkt tot sieraden, per 1 April van kracht worden. Bij de inlevering van het oude zilvergeld bij de staat ontvangt men als vergoeding: voor een rijksdaalder: Rp. 6.—, voor een gulden: Rp. 2.40, voor een halve gulden Rp. 1.20, voor tien kwartjes Rp. 7.50, voor tien dubeltjes Rp. 3.—. De inlevering van het zilvergeld kan geschieden bij ’s Landskas, en de afdelingen daarvan, bij de pandhuizen, en in plaatsen waar noch een afdeling van ’s Landskas, noch een pandhuis is, bij het postkantoor. De minister van Financiën zal nog nadere richtlijnen uitvaardigen. Dit zal op korte termijn geschieden. Met I de inlevering van zilvergeld dient I men tot 12 Januari te wachten. --- Nieuw verdiepingsgebouw voor Perkebunan Negara In aanwezigheid van de minister van Landbouw, Sardjan, is dezer dagen aan de djalan Imam Bondjol in Djakarta met een korte plechtigheid de eerste schep beton gegoten voor het nieuwe gebouw van de Pusat Perkebunan Negara. In zijn rede zeide de directeur van de PBB, ir. Saksono, onder meer, dat het nieuwe gebouw ongeveer 7 millioen rupiah zou kosten, en dat de bouw in handen was gelegd van de HBM. Het gebouw, dat drie verdiepingen zal krijgen, zal een van de fraaiste en modernste gebouwen in de hoofdstad worden. Minister Sardjan verklaarde in zijn rede, dat naar zijn mening niet zozeer de bouw van dit nieuwe kantoor zelf belangrijk was, maar dat de maatschappij een goed inzicht zou krijgen van het werk van de PPN in de economische opbouw van het land. Zij levert een niet onaanzienlijk bedrag op aan deviezen voor het land. De minister verklaarde, dat thans onder beheer van de PPN staan: rubber-ondernemingen met. een totaal oppervlak van 26.000 ha. en een jaarlijkse productie van 20.000 ton, thee-ondernemingen (4.000 ha. met een jaarlijkse productie van 5.000.000 ton), kinatuinen (800 ha.), en palmolie ondernemingen (900 ha.), waarvan de jaarlijkse productie 12.000 ion bedraagt. --- Ontvoering Sergeant S. b. A. en soldaat H. b. S. zijn door de Krijgsraad te Bandung veroordeeld tot twee jaar gevangenisstraf met aftrek van de tijd in voorarrest doorgebraebt (meer dan een jaar) wegens overtreding van artikel 122 van het militaire wetboek van strafrecht. De eis van de auditeur militair was in beide gevallen drie jaar gevangenisstrafVolgens de tenlastelegging zouden de beklaagden tijdens een verlof in de dessa Limbangan (district Tjibatoe, Garoetse), in September verleden jaar, ontvoerd zijn door een bende van de Tentara Islam- Zij werden kort daarop door de bende in vrijheid gesteld, op voorwaarde, dat zij zouden optreden als contactpersonen van de bende in Bandung om vaor de bevoorrading van de bende te zorgen. De beklaagden bekenden dat zij het verzoek van de bende hadden ingewilligd uit vrece, dat er represaillemaatregelen zouden worden genomen tegen hun familieleden in de dessa. Zij bekenden schuldig te zijn aan het niet aangeven van het geval bij hun superieuren. De beklaagden werden eind i September vorig jaar in Bandung gearresteerd nadat enige dagen tevoren een lid van de bende, die hen op last van de bende-leiding in Bandung zou komen opzoeken, werd gearresteerd. Dit bendelid was in het bezit van documenten, die hij aan de beklaagden zou overhandigen. Uit de documenten bleek, dat de beklaagden samenwerkten met de bende. De beklaagden zijn veroordeeld op het feit, dat zij geen aangifte hebben gedaan bij hun superieuren van een zaak,- die de belangen van de staat in gevaar zou kunnen brengen. --- Filmauto verongelukt Een filmwa-gen van de provinciale Voorlichtingsdienst van Midden-Java is bij Purwodadi, waar de auto heengestuurd was voor het vertonen van films aan de bevolking, verongelukt. De bestuurder verloor de macht over zijn stuur bij het passeren van een dogcar. De wagen reed tegen een paal en sloeg om. Drie pasargangers werden aangereden en overleden in het hospitaal waarin zij werden opgenomen. De inzittenden van de filmwagen werden licht gewond. De auto werd op het -ogenblik van het ongeluk niet bestuurd door de chauffeur, maar door een van de film-operateurs. De politie heeft zowel de chauffeur als de film-man aangehouden voor onderzoek. --- De Aniem en nationalisatie Op de jaarvergadering van de Aniem te Den Haag heeft de directie medegedeeld, dat op het ogenblijk geen onderhandelingen worden gevoerd over de nationalisatie-plannen. Het betreft hier, aldus het bestuur van de Aniem, eenzijdige ilannen van de Indonesische regering, en de directie van de Aniem :s hierover niet benaderd. --- Aandelenmarkt houdt zijn vaste ondertoon De effectenbeurs van Djakarta (Van een economische medewerker) Houdt men rekening met de omstandigheid, dat de beurs met de Kerstdagen en op Oudejaarsdag gesloten is geweest, waard-oor December slechts 20 beunsdagen heeft geteld, dan is de omzet van bijna 22 millioen rupiah nominaal aan R.I.-obligaties alleszins bevredigend te noemen. November kon het, eveneens met 20 beursdagen, niet verder dan 15 millioen rupiah brengen. Bovendien zijn de laatste dagen van -het jaar meestal niet de drukste in de beurshandel, als gevolg van de vele extra-werkzaamheden, die de jaarwisseling, vooral voor de banken, met zic-h brengt. De laatste vier beursdagen van het vorige jaar leverden dan ook in totaal slechts een bijdrage van 2)^2 -millioen aan de maandomzet en bleven dus ver beneden het daggemiddelde voor de rest van de maand. Ook over de ontwikkeling van het koerspeil in December mag men niet ontevreden zijn. Eigenlijk tegen de algemene verwachting in, is de koers tegen de jaarafsluiting nog ietwat opgelopen. De maand werd begonnen op 38% en eindigde met 39%,.na op 29 December zelfs 39% te zijn geweest. Dat dit peil — het hoogste sedert Augustus van dit jaar — toch wat te hoog was gegrepen, bleek Dinsdag en Vrijdag, toen 39% werd genoteerd en beide dagen de kooporders geheel werden uitgevoerd. Toch is de markt voor obligaties zeker niet slap te noemen. De aangeboden bedragen zijn aan de lage kant en indien kopers a- kelijk grote bedragen in dit staatspapier .zouden willen beleggen, gelo.vn we 'niet, dat dergelijke aankopen op deze koers veel kans van slagen zouden hebben. Aandden De aandelenmarkt houdt zijn vaste ondertoon, met vooral Guldensfondsen en niet-conjunctuurgevoelige rupiahfondsen sterk gevraagd. Het blijft moeilijk kopers te interesseren voor cultuurfondsen, al zijn de laatste tijd enige aandelen in rubbermaatschappijen tegen redelijke koersen van eigenaar verwisseld. Indien de vaste stemming voor het product op de wereldmarkt aanhoudt —- vergeleken met twee maanden geleden ontvangt de producent thans ca. 1 Rp. per kilogram meer voor zijn rubber — zal deze belangstelling ongetwijfeld nog toenemen. De beurs ziet al verlangend uit naar de eerste jaarverslagen van in Indonesië werkzame rubbercultuurmaatschappijen over het afgelopen jaar. De verwachtingen zijn niet te hoog gespannen wat de financiële resultaten betreft. 1952 heeft eert scherpe prijsdaling te zien gegeven, die ongetwijfeld niet door verhoogde producties teniet kon worden gedaan. De verwachting is, dat slechts die maatschappijen, die de in 1951 gemaakte winsten hebben besteed voor algehele rehabilitatie — waardoor de kostprijs tot op een voor de omstandigheden redelijk niveau gehouden kon worden — over het nu afgelopen jaar met winst hebben kunnen werken. ~ f - «* , ' Nu de regering nadere bijzonderheden heeft gepubliceerd over de wijze, waarop zij van plan is ide gas- en electriciteitsmaatsehappüen te nationaliseren, is ook in Indonesië de belangstelling voor fondsen als OGEM en ANIEM gewekt. Voorlopig uit zich deze slechts in negatieve zin, namelijk door het volledig verdwijnen van aanbod in deze fondsen. Het heeft weinig zin, onder deze omstandigheden de biedingen op te voeren, maar men kan veilig aannemen, dat, zodra aanbod van winstnemers loskomt. ook hier aanzienlijke koerswinsten zullen worden geboekt. Ook de kleine electriciteitsmaatschappijen, als Rembang en Sumatra E. Mij-, vonden de afgelopen week voor het eerst belangstelling. In Rembang kwam het tot een afdoening op 35, voor Sumatra werd voor het eerst een bieding gehoord. De verwachting, dat voor aandelen Escompto een nieuwe „vaste koers” op 265 zou kunnen worden gevonden, werd de eerste beursdag van het nieuwe jaar de bodem ingeslagen. Op 265 is bijna Rp. 90.000 nominaal omgegaan, waarmede blijkbaar de markt weer verzadigd was. De prijsval van 10 punten ineens, naar 255, lijkt ons echter wel wat al te fors voor dit fonds, dat voor verschillende beleggers een welkome tegenhanger van obligatiebezit is geworden. Tenzij van de zijde van de „arbitrage” nog grote hoeveelheden van dit aandeel boven de markt hangen — hetgeen onwaarschijnlijk is, gezien de koers van ca. 58 van de laatste dagen te Amsterdam — zal ongetwijfeld spoedig herstel komen voor Escompto. --- Perbum dreigt met staking ln een verklaring cue aooi nei hoofdbestuur van de Persatuan Buruh Minjak (PERBUM) is uitgegeven naar aanleiding van de door haar aangekondigde actie tegen de oliemaatschappijen BPM, SVSC en de SVPM, wordt bekend gemaakt d t de betrokken vakverenigingen momenteel voorbereidingen treffen om tot de actie Over te gaan. „Het hoofdbestuur van de Perbum voelt zich genoodzaakt met staking te dreigen, nadat zij maanden lang met groot geduld heeft aangedrongen op het treffen van een pensioenregeling door genoemde maatschappijen, die voor alle werknemers zal gelden”, aldus de verklaring. Een dergelijke regeling zou van kracht moeten zijn met ingang van 1 Januari 1951. De verklaring van de Perbum werd uitgegeven, nadat de geschillen tussen de Perbum en de bovengenoemde maatschappijen, nl. met de BPM over een pensioenregeling, met de SVPM over een duurtetoeslag en vergoeding van reiskosten bij verlof, en met de SVSC over een algemene zaak omvattende 10 punten, onopgelost zijn, gebleven. --- Mangaan op eiland Doë ln welingelichte kringen verneemt PI-Aneta, dat de mijnbouw-onderneming „Halmaheira-Maluku” thans bezig is met de ontginning van mangaanerts op Doe, een van de eilanden van Loloba Utara in de Molukken. Tot dusver heeft „HalmaheiraMaluku” ongeveer 2000 ton mangaan ontgonnen, en onderzoekingen hebben uitgewezen dat het eiland nog honderdduizenden ion mangaan rijk is. Moeilijkheden waarmee de onderneming te kampen heeft worden gevormd door het texurt aan deskundig personeel en aan moderne middelen. De ontginning geschiedt nog op zeer eenvoudige manier. De „HalmaheiraMaluku” is vau plan om binnenkort een lorrlebaan aan te leggen voor het vervoer van het omgonnen erts. --- Vergoeding van oorlogsschade De commissie achterstallige betalingen is met haar verslag gereed gekomen. De commissie werd in December 1951 ingesteld om- een onderzoek in te stellen naar de schade door gerepatrieerden uit Indonesië geleden o.m. als gevolg van het feit, dat de Indonesische regering na de souvereiniteitsoverdracht de rehabilitatie-regelingen voor oorlogsslachtoffers in Indonesië niet uitvoerde. Tevens werd aan de materiële oorlogsschade aandacht gewijd, ingevolge de destijds in de Kamer aangenomen motie-De Graaf. De commissie, die uit vijf ambtelijke en vijf niet-ambtelijke leden bestond, heeft na een faar van intensieve arbeid de omvangrijke stof geordend en voorstellen gedaan om tot herstel van de geleden schade te geraken. --- Het Zweedse ministerie van Buiten landse Zaken heeft bekend gemaakt, dat de regeringen van drie Scandinavische landen een luchtvaart-overeenkomst met de Japanse regering hebben aangegaan. --- Het Kroja-plan Aan gouverneur Budiono is een motie van de regentsebapsraad van Banjumas overhandigd, waarin er bij de regering op wordt aangedrongen om op korte termijn verbeteringen aan te brengen in het zg. „Kroja-irrigatie-plan”. Deze streek ten zuiden van Sumpiuh heeft namelijk veel te lijden van bandjirs, daar de afveer van het water via de Kali’s Gatel, Bengawan en Djetis bemoeilijkt wordt door de zandbanken die zich voor de mondingen hebben gevormd, terwijl de kali’s zelf dichtslibben. Door de bandjirs in 1952 zijn 20.000 kwintaal padi verloren gegaan. In de motie wordt verder gezegd, dat, wanneer een verbetering van het Kroja-plan wegens geldgebrek niet mogelijk is, dan de dichtgeslibde kali’s uitgebaggerd dienen te worden, waarbij de bevolking zich bereid heeft verklaard volle medewerking te verlenen. --- W.N .-schap voor de Indo Mr. W. Augustin, voorzitter van de afdeling Surabaja van het I.E.V., heeft in een artikel in „De Vrije Pers” uiteengezet, dat het I.E.V. in de loop van 1952 -. al het -mogelijke heeft gedaan, om voor de Indo, die niet voor het Indonesisch staatsburgerschap opteerde, de gelegenheid te openen op de dwalingen zijns weegs terug te komen. Bij de op stapel staande nationaliteitswetten zal hem die gelegenheid waarschijnlijk worden gegeven. Een niet al te lange termijn zal hem in staat stellen de in verwarring genomen beslissing, te redresseren. Tot hen, die „van geslacht op geslacht zich hebben georiënteerd op Indonesië en die „niet langer willen miskennen hun geboorteland en de natuurlijke banden waarmede zij daaraan zijn verbonden”, richten wij ons: Mis deze laatste bus niet, aldus dit schrijven. Na ommekomst van voorgezegde termijn zal het I.E.V. staan achter elke regeringsmaatregel, hoe hard en hoe pijnlijk die ook moge zijn. --- P.B.K.A. lid Serikat Buruh lndonesia De Dewan Serikat2 Buruh Indonei sia (DSBI) heeft het verzoek van het hoofdbestuur van de PBKA (Per, satuan Buruh Kereta Api) om als lid ; van deze raad te mogen toetreden ingewilligd. Hiermede telt de raad 4 leden, n.1. de G.S.B.I. (Gabungan Serikat2 Buruh lndonesia), de P.S.B.I. (Pusat Serikat2 Buruh lndonesia de G.O.B.S.U. (Gabungan Organisasi Buruh Sumatra Utara) en de P.B.K.A. (Persatuan Buruh Kereta Api). i --- EXAMENS li-esiaagu voor canaiuaais-exameu economische faculteit van de TJniversiteit van Indonesië in Djakarta: Rachmat Saleh en H. Kandou. Aan de Medische Faculteit te Surabaja slaagden voor het candidaatsexamen de dames A. Teng Hway Nio en 1 Liem Hing Hwa, en de heren Foei Tiong ) Sie, Ong Liong Sik, Tjan Hoen Lay, J. A. Lorinser Teng Tek San, Liem Toen Kiong, R. Hadiatmono Mangoen• atmodjo, Teng Thay Poo, Pangeran - Siregar, Koo Ik Kian, Liem Tik . Tjhiang, Djoa Kok Tiong, R. Seno Soetedjo, Lie Kian Bo, R. M. E. Soe’ ratman Erwinn, Soejoto Martoatmodjo, . Yap Kie Soen, Liem Djie Swie en P. • Robijn. Voor het praktijkexamen voor nijverheidsonderwijzeres, dat van 1 tot 13 Det cember in Djakarta, Jogjakarta, Sura1 baja, Makassar en Padang werd afgenomen en waaraan 189 candidaat-onderwijzeressen deelnamen, zijn 131 deelneemsters geslaagd. De geslaagden zullen een half jaar theoretische lessen volgen, waarna zij in Augustus en September volgend jaar deel kunnen nemen aan het examen voor het paedagogische gedeelte. De niet-gesiaagden krijgen gelegenheid om na een halfjaar weer examen te doen. --- Indonesië treedt toe tot het Colombo-plan Het kabinet heeft de toetreding van Indonesië tot het Colombo-plan goedgekeurd. De woordvoerder van het kabinet, de minister van Voorlichting, A. Mononutu, deelde mede dat de uitvoering van dit besluit zal worden overgelaten aan de minister van Buitenlandse Zaken, Mukarto. De minister van Voorlichting wees er op, dat het Colombo-plan vóórziet in technische en economische hulp aan in ontwikkeling achtergebleven gebieden en dat het geen politieke en militaire verplichtingen oplegt, zodat deze hulp in overeenstemming is piet de huidige buitenlandse politiek van Indonesië, Het toetreden van Indonesië tot het Colombo-plan zal tevens betekenen, dat de betrekkingen tussen Indonesië enerzijds en India en Pakistan anderzijds nog worden versterkt. De minister van Buitenlandse Zaken bracht tijdens de zitting tevens verslag uit van zijn pogingen om de Subardjo-Cochran overeenkomst van 5 Januari om te zetten in een andere overeenkomst. Deze pogingen zouden thans in het laatste stadium verkeren. Miniéter Mononutu deelde mede, dat, zolang geen nieuwe overeenkomst is bereikt, de Amerikaanse hulp aan Indonesië nog wordt verleend in het kader van de CochranSubardjo overeenkomst --- De heer v. d. Vuil heeft de laatste De heer v. d. Vuil heeft de laatste van zijn 268 examenproeven met goed resultaat afgelegd, waardoor hij in het bezit kwam van de bruine kerse- bloem, de onderscheiding voor het recht les te geven in Judo defense. hl aanwezigheid van leerlingen van de sportschool van de heer Schilder werd hem o.m. de beleer ter hand gesteld, welke hem toekomt als meester in deze sport. (Foto: Muller) --- Arbeiders KPM demons treren in Tandjong Perak Van het kantoor voor arbeidsvoorlichting te Surabaja verneemt P.I.Aneta, dat uit Djakarta bericht is ontvangen, dat de P4D aldaar op 30 December de ontvangst heeft bevestigd van de mededeling van het hoofdbestuur van de S.B.P.P. (vakbond van venarbeiders en zeelieren), dat de sccsectie K.P.M. te Surabaja van deze vakbond een locale actie zal ondernemen. Volgens de bepalingen van noodwet no. 16 zal op 2 V Januari met deze actie kunnen worden begonnen. Het gaat hier om de eis van de sectie K. P.M. Surabaja van een gratificatie van 20 maanden basissalaris. Van de zijde van de S.B.P.P., afdeling Surabaja verneemt P.I.-Aneta nog, dat de S.B.P.P., sectie K.P.M. ourabaja Maandag tussen twaalf en een des middags een demonstratie heeft gehouden voor het kantoor van de K. P.M. in Tandjung Perak. Ongeveer 1500 personen hebben aan deze demonstratie deelgenomen. Bij de B.P.M. Het kantoor voor arbeidsvoorlichting te Surabaja heeft op Oudejaarsavond een telegram- ontvangen van de P4P, waarin wordt medegedeeld, dat in het geschil tussen de Perbum en de B.P.M. een bindende beslissing is genomen. De P4P heeft bepaald, dat de pensiöenfondsregeling bij de B.P.M. Djakarta met ingang van 1 Janüari van dit jaar zal gelden voor alle B.P.M. arbeiders in Indonesië. Dit in afwachting van verdere beslissingen van de P4P. --- Voldoende grondstof len voor papier in de tropen Er zou een pulp- en papierindustrie „van wereldbelang” kunnen ontstaan in de tropische gebieden, indien de beschikbare middelen op verstandige manier zouden worden gebruikt, zo hebben 30 deskundigen van de Verenigde Naties verklaard, na afloop van een conferentie, die deze maand in Rome is gehouden onder auspiciën van de FAO (de voedsel-en landbouw-organisatie van de V.N.). Deze deskundigen kwamen tot de conclusie, dat een pulp-industrie, gebaseerd op tropische en sub-tropische houtsoorten en landbouw-afvalproducten een commercieel te verwezenlijken onderneming zal zijn. Een zodanige pulp-industrie zou de stijgende vraag over de gehele wereld naar papier en krantenpapier meer dan bevredigen. D. deskundigen verklaren, dat deze materialen „in ontelbare tonnen aanwezig zijn”. Volgens hen zou papierpulp vervaardigd kunnen worden uit de harde tropische hoi ’orten en uit landbouwkundige afvalproducten zoals stroo, bamboe, en de ampas van suikerriet. --- MUTATIES BIJ ONDERWIJS De heer Njoo Hong Hwie is Du Desluit van de minister van Onderwijs benoemd tot buitengewoon docent in de bedrijfs-economië aan de faculteit voor soeiaal-economische en politieke wetenschappen in Jogja. Drs. Tan Goan Po, buitengewoon lector in internationaal handelsrecht aan de economische faculteit in Djakarta, is naar zijn huidige functie benoemd tot buitengewoon lector in staathuishoudkunde aan de faculteit voor rechtsgeleerdheid en sociale wetenschappen in Djakarta. De heer H. Hutapea, inspecteur van het onderwijs • op Borneo, is benoemd tot coördinator van alle inspectiekantoren op Borneo. Aan de technische faculteit van de staatsuniversiteit Gadjah Mada te Jogja is met ingang van 19 December een afdeling technologie geopend. Mej. Dr. E. Allard, hoofdberoepsassistente bij de faculteit voor letteren en wijsbegeerte van de Universiteit van Indonesië te Djakarta, is met ingang van 12 December te Bogor gedetacheerd om aldaar te worden belast met een onderzoek op sociologisch terrein. Dit onderzoek zal betrekking hebben op de sociale structuur van de groep der Indo-Europeanen te Bogor. ---