„Er heersen nog sentimenten, niid en afgunst in Indonesië” „Geloof toeh, rlat plannen A en B inderdaad bestaan"1’ President sprak in Jogja In demokratische staat is oppositie geen absolute voorwanrde Djakarta, 23 november „Gelooft, gelooft toeh, dat inderdaad plannen bestaan, die de val van de Republiek Indonesië beogen, zoals ik reeds verklaard heb tijdens de herdenking van Heidendag in Bandung op 10 november j.1.”, aldus ondermeer president Soekarno in zijn rede, uitgesproken voor eeti massa bijeenkomst in .1 ogjakarta op woensdagmiddag. De bijeenkomst, gehouden op de aloon-aloon van Jogjakarta, werd bijgewoond doo'r honderdduizenden mensen. Onder de aanwezigen bevonden zich de goeverneur van Midden-Java Mangunnegoro, de territoriaal kom mandant van TT IV kolonel Bahrun, het hoofd van de daerah-istimewa Sultan Hamengkubuwono, de resident van Kedu en de burgemeester van Solo. De president begon zijn rede met eerst een bekend volksliedje „Suwe ora djamu” (Al lang niet ontmoet) te neuriën, dat bij de toehoorders een uitbundig onthaal heeft ontvangen. De president verklaarde daarna, dat deze massabijeenkomst een van de vele bijdragen is tot de krachtsvorming, om de nationale revolutie, die nog niet beëindigd is, te voltooien. . Onze revolutie, aldus de president, is een nationale revolutie, die ten doel heeft een eenheidsstaat te vormen en die op radikale wijze de oude staatsstruktuur wil veranderen. Op radikale wijze, omdat deze verandering doorgevoerd moet worden tot in de grondslagen van het oude stelsel, zodat een nieuwe eenheidsstaat zal ontstaan van Sabang tot Merauke. __ Onvoltooide revolutie De president gaf vervolgens een beschouwing van het historische verloop van de komst van het Nederlandse kolonialisme in Indonesië, vanaf de komst van Cornelis Houtman tot aan de Nederlandse overheersing van de Indonesische archipel, Tijdens dit koloniaal regiem zijn nationale bewegingen in Indonesië ontstaan, o.a. de Budi Utomo, de PSU, N.I.P., P.K.I. en andere bewegingen. Voorts noemde de president enige belangrijke nationale leiders, zoals Tjipto Mangunkusumo, Hadjar Dewantoro, Douwes Dekker, H. O. S. Tjokroaminoto, Semaun e.a. Sindsdien is het Indonesische volk bewust geworden van haar rechten, waardoor in 1945 de revolutie is uitgebroken. De president zeide: Het doel van onze nationale revolutie is de op 17 augustus geprokl "meerde Republiek Indonesië te handir "en op basis van de Pantjasila. Alltel, West-Irian is nog niet tot het geoied van de Republiék Indonesië te uggekeerd. Maai zelfs al zou West Irian al terug zijn gekeerd tot ons territoir, onze revolutie zal toch nog niet afgelopen zijn, zolang in ons land nog verstoringen van de orde en rust plaats vinden. Iedereen moet doordrongen zijn van het feit, dat de nationale revolutie nog niet is afgelopen en het is zijn taak om deel te nemen aan déze strijd. Maar, aldus de president, er zijn nog altijd personen, die alleen maar denden aan hun eigen belangen, aan eigen geluk en aan rijkdommen. Deze mensen moeten er aan herinnerd worden, dat dagelijks nog soldaten sneuvelen in bepaalde gebieden van ons land voor de verdediging van onze republiek. Plannen A en 1 Vervolgens gaf het staatshoofd een uiteenzetting van de betekenis van de Pantja Dharma (de vijf plichten). De eerste dharma (plicht) die op ons rust, aldus de president, is het terugkeren tot de eenheid, die wij verloren hebben, want een natie zal nooit sterk kunnen worden als er geen eenheid in haar gelederen heerst. Thans heersen nog sentimenten, nijd en afgunst in ons lad. Vervolges noemde de president de plannen A en B, die hij reeds op Heidendag in Bandung naar voren heeft gebracht en die gericht zijn op de ten val brenging van het Republiek Indonesië. „Gelooft, toch. dat deze plannen inderdaad bestaan, aldus de president, „Want de imperialisten zijn niet dom. Ze weten, dat het sterkste wapen, dat zij kunnen hanteren, de tweedracht is, die onder het volk heerst”. De president noemde vervolgens twee soorten wapen, die het imperialisme kan aanwenden. Ten eerste de zichtbare wapens, zoals de militaire macht en ten tweede de onzichtbare wapens, zoals de „verdeel en heerspolitiek”. Een ander onzichtbaar wapen is het kweken van een minderwaardigheidskomplex onder de bevolking, waardoor de superioriteit van het blanke ras moet worden erkend. Onze grootste vijand is niet het zichtbare wapen ar dat zijn de ziekten en tekortkomingen, die in ons volk heersen, die in plan B zijn opgenomen. Ik heb opzettelijk deze waarschuwing gegeven, opdat wij allen op onze hoede kunnen zijn, aldus de president. Oppositie Het staatshoofd heeft voordien ook een toespraak gehouden voor jongeren in het Agung-gebouw te Jogjakarta. In zijn korte redevoering riep de president de jeugd op om trouw te zijn aan de „Pantjasetia”. Deze leer houdt in trouw aan God, aan ouders, aan het vaderland, aan het volk en aan de idealen der natie. Op een andere bijeenkomst gaf het staatshoofd een lezing voor leiders van het volkskongres in Midden-Java. Hij gaf een uiteenzetting van de betekenis van het volkskongres met betrekking tot de nationale revolutie. Voorts werden de aspekten van een revolutionnaire massa-aktie besproken Het staatshoofd zeide onder meer, dat het bezijden de waarheid is, dat hij aangespoord zou hebben, ■ om een volkskongres te houden voor de handhaving van het kabinet Ali-Arifin. Want thans onder het kabinet-Harahap spoor ik ook nog steeds het volk aan om dit kongres Ie houden, dat tenslotte het hele Indonesische volk moet omvatten, aldus de president. Het staatshoofd bracht vervolgens naar voren, dat het geen absolute voorwaarde is, dat er in een demokratische staat steeds een oppositie aanwezig moet zijn, vooral daar het Indonesische volk nog steeds een nationale revolutie voert. In een sociale revolutie is het bestaan van sterke oppositie mogelijk, omdat er namelijk sprake kan zijn van tegenstrijdige doelstellingen in de natie, maar in een nationale revolutie is oppositie geen absolute voorwaarde. --- Over struktuur Indonesië Vragen aan lezers Het dagblad „Indonesia Raya” te Djakarta is van plan op 1 Januari 1956 een „nieuwjaarsnummer” uit te geven, waarin onder meer gepubliceerd zullen worden artikelen betreffende vooruitzichten in Indonesië in de naaste toekomst. In verband hiermede, beeft het blad een oproep gericht tot het publiek om antwoord te geven op zeven vragen. De antwoorden, die uiterlijk 15 december ingezonden dienen te zijn bij de redaktie van „Indo(donesia Raya", zullen dan gepubliceerd worden in het nieuwjaarsnummer. De vragen luiden als volgt: 1) Wie wilt U als nieuwe president van Indonesië kiezen? 2) Wat wilt U liever: een tweekamer-stelsel (dus een parlement plus een senaat), of een éénkamerstelsel (dus alleen een parlement? 3) Wilt U een federale staat of een eenheidsstaat? 4) Wilt U een twee-eenheid (dwitunggal) handhaven als simbool van de eenheid in Indonesië? 5) Bent U het er mee eens. indien Hatta premier wordt? 6) Bent U het er mee eens, indien Soekarno premier wordt? 7) Wat verkiest U: het regeringssisteem van een eksekutieve president (zoals in de Verenigde Staten) of het sisteem van een parlementair kabinet (zoals in het huidige Indonesië)? --- Oorzaken van overstromingen De minister van openbare werken R. P. Soeroso, die woensdagochtend in Djakarta terugkeerde na een oriëntatiereis van enkele dagen door de overstroomde gebieden in Kediri en Tulungagung, verklaarde aan P.I.A., dat zo spoedig mogelijk maatregelen zullen worden getroffen om dergelijke overstromingen te voorkomen. De mogelijkheden zullen worden bekeken om de tunnel, die als voortzetting van het gedurende de Japanse tijd aangelegde kanaal Neyama, dat van Tulungagung door een gebergte naar de Kidul-zee stroomt, open te leggen, waardoor de waterafvoer beter geregeld kan worden. De kosten voor de openlegging bedragen ruim Rp. 15 miljoen, aldus de minister. Hij verklaarde voorts, dat thans de tunnel is afgesloten door een grote steen, waardoor de waterafvoer ten zeerste is belemmerd, doch dat de bevolking thans hard aan de ontruiming werkt. De tunnel zal in afwachting van een besluit voor de openlegging worden verbreed om de waterafvoer te vergroten. De minister zei voorts, dat dagelijks 200 tot 300 vrijwilligers werken aan het herstel van de door overstromingen aangerichte schade. De ergste schade is aangericht in Kediri, doch thans wordt reeds had gewerkt aan het herstel van de dijken. Bij de Kertosono-brug over de Brantas zal op enkele kilometers afstand een waduk van 500 ha worden aangelegd, waar het zand naar zal worden afgevoerd om de verzanding van de rivier zoveel mogelijk tegen te gaan en hierdoor ook het overstromingsgevaar te beperken, aldus minister Soeroso. --- Bung Karno voor het volk, het volk voor Bung Karno President in Midden-Java Uja' Tta, 25 november ,, .. 'ian i/dg niet tot het giuiidgeïr.ef' -n rlc R**niibliek Indonesië is teiii„ ‘ - 4. dan is dit onze eigen fout, d»„, wij niet eendrachtig en revolutionnair genoeg zijn”, aldus ondermeer president Soekarno in zfjn rede. die hij donderdag uitgesproken heeft op een massa-bijeenkomst te Purworedjo. Ongeveer 250.000 mensen waren op de bijeenkomst aanwezig. „Ik, Soekarno, ben een trompet van het volk om het hart van het volk te luchten. Wij moeten werken voor een rechtvaardig en welvarend land en niet voor het kapitalisme. Ik roep iedereen op om slechts partijen te kiezen, die betrouwbaar zijn. Want de Republiek Indonesië is het resultaat van een heilige en eerlijke strijd", aldus het staatshoofd. In Magelang heeft de president een aubade bijgewoond van de schooljeugd. Na afloop gaf het staatshoofd een uitleg van de door hem gekreëerde Pantjasetia, een leer die het volgende inhoudt: 1. trouw aan de Godheid, 2. trouw aan ouders, 3. trouw aan het vaderland, 4. trouw aan de leermeesters en 5. trouw aan de eigen groep. De president zeide: „Julie leven in bijzondere tijden. Jullie hebben meegemaakt, hoe koninkrijken en landen ondergaan. Jullie hebben ook meegemaakt, hoe nieuwe staten ontstaan. Ik hoop, dat jullie later al je idealen kunnen verwezenlijken.” Vier faktoren Op de roete van Magelang naar Purwokerto op donderdag werd het presidentiële gezelschap door een volksmenigte aangehouden, die het staatshoofd verzocht een toespraak te houden op de aloon-aloon van Magelang, waar reeds circa 60.000 mensen stonden te wachten. De president hield een korte toespraak voor de wachtende menigte. Hij zeide ondermeer, dat Bung Karno voor het volk en het volk voor Bung Karno is. Er zijn 4 faktoren, die voor Indonesië van belang zijn. Ten eerste: Indonesië is als een woning, die net beroofd is door het imperialisme. Alle ramen, deuren en tegels zijn weggehaald, terwijl ook Indonesiërs zelf aan de vernieling hebben meegedaan zoals in WestJava, waar de gewapende benden nadeel aan het land berokkenen. Ten tweede: West-Irian is nog niet teruggekeerd tot het gebied van Indonesië, doch is nog altijd in de groep van de Nederlanders. De aktie voor de bevrijding van West-Irian moet verdubbeld worden. Ten derde: Het Indonesische volk moet hard werken om zijn „vernielde woning” te herstellen. Er moet inhoud worden gegeven aan de nationale vrijheid, t.w. welvaart en rechtvaardigheid. Ten vierde: Het gevaar voor Indonesië is nog niet geweken, want de imperialisten trachten nog steeds dit land onder hun macht te brengen. Wij kiezen niet de zijde van Rusland of Amerika want de Republiek Indonesië voert een zelfstandige politiek, aldus besloot de president zijn rede in Magelang. Op een massa-bijeenkomst op de aloon-aloon van Purwokerto hield het staatshoofd donderdagmiddag een toespraak, die door ongeveer 750.000 mensen werd bijgewoond. De redevoering van de president duurde ongeveer een uur en werd grotendeels in de Javaanse taal uitgesproken. Het staatshoofd legde vooral nadruk op het feit, dat de Indonesische revolutie nog niet afgelopen is en dat daarom het Indonesische volk steeds de eenheid moet bewaren. --- Huisvestingskantoor verzegeld Het gehele personeel van de KUPS (Soerabajase Huisvestingsorganisatie), mocht donderdagochtend het kantoor niet binnen: het bleef beneden wachten tot nader order. Woensdagmiddag om een uur is de CPM begonnen met de verzegeling van alle kasten, schrijftafels en deuren. In verband hiermede kon het personeel- woensdagmiddag niet op de gewone tijd. om twee uur, naar huis gaan, doch pas een uur later. Donderdagochtend bleven de deuren van de KUPS gesloten, uitgezonderd die van een der kamers, waar het hoofd van de KUPS, enkele leden der CPM, een funktionaris van de provinciale politie afd. kriminele zaken en de regent ter beschikking van de resident belast met de supervisie van de KUPS, zich bevonden. Deze verzegeling houdt verband met het onderzoek, dat gaande is naar aanleiding van de recente aanhouding van ze ïie S„ „makelaar in huisvestingsaangelegeniheden” in Surabaja. --- Mening president Hoge Raad Positie van rechters Gevraagd naar zijn mening over (D kwestie van de positie van rechters en djaksa’s, die op het ogenblik druk besproken wordt, verklaarde de president van de Hoge Raad, mr. Wirjono Prodjodikoro aan de pers, dat de positie van de rechters in de nieuwe PGP regeling een rang hoger moet zijn dan die van de djaksa’s (officieren van justitie). Mr. Wirjono bracht als reden naavoren, dat bij het vinden van het recht zowel in straf- als in civiele zaken de beslissing ligt bij de rechter, terwijl de djaksa slechts een eis stelt en dit alleen doet in strafzaken. De verantwoordelijkheid voor de juiste toepassing van het recht berust dus uiteindelijk ten volle bij de rechter en niet bij de djaksa, zo voegde mr. Wirjono eraan toe. De rechter heeft bovendien ook nog andere we-k .lamheden te verrichten n uitspraak te doen in rechtszaken. Hij moet bijvoorbeeld ook beschikkingen geven op het terrein v/n de zogenaamde oneigenlijke rechtspraak, aldus mr. Wirjono Prodjodikoro. --- H.C. op B.Z. De Nederlandse Hoge Kommissaris graaf van Bylandt had woensdagmorgen gedurende een half uur een onderhoud met de minister van buitenlandse zaken, Anak Agung, op zijn ministerie. Dinsdag werd de Nederlandse H.£. door premier Burhanuddin Harahap op zijn kabinet ontvangen. Later op de ochtend ontving minister Anak Agung de Australische ambassadeur, W. R. Crocker. Over het besprokene werden Seen mededelingen gedaan. --- Woensdagavond werd in het militaire tehuis „Diponegoro" in Djakarta een Woensdagavond werd in het militaire tehuis „Diponegoro" in Djakarta een aanvang gemaakt met de schermwedstrijden voor het Indonesische kampioenschap voor 1955. Aan de wedstrijd nemen meer dat 100 personen deel, onder wie 40 dames. Op de foto: een door de deelneemsters gegeven demonstratie op floret. --- Nieuwe aanklacht tegen mr. Djody De heer Sosrodanukusumo, het voormalige hoofd van de dienst voor de kriminele recherche' heeft bij de prokureur-generaal een aanklacht ingediend tegen de oud-minister van justitie, mr. Djody, daar laatstgenoemde op een zitting van het kabinet Ali-Arifin hem valselijk beschuldigd zou hebben. Hierdoor zou de eer en goede naam van de heer Sosrodanukusumo aangerand zijn. Naar de mening van de heer Sosrodanukusumo zou mr. Djody Gondokusumo zich in dit geval schuldig hebber, gemaakt aan de overtreding van de artikelen 317 en 318 van het van het Wetboek van strafrecht. --- Politie rolt bende zware jongens op Dank zij goed speurderswerk is het sectie I van Bandungs kriminele recherche gelukt in drie dagen tijds vijf rampokkers, die reeds een aardig aantal grote inbraken en andere zonden op hun naam hadden staan, te arresteren. Het betrof hier hetzelfde vijftal, dat in de nacht van 12 op 13 november een bezoek bracht aan de Fotostudio Nam Fong aan de djl. Kopo. Zoals reeds gemeld dwongen zij de eigenaar met een revolver zijn geld en goederen ter waarde van Rp. 2.597.— af te Staan. Het bleek echter, dat het moordwapen geen revolver, doch een Engelse sleutel was, waardoor de eigenaar in zijn verbouwereerdheid zich liet intimideren. Amor wierp roet in eten Maar behalve aan de djl. Kopo hadden deze jongelieden, die onder aanvoering van de voor'vluchtige B. s'onden, nog een stel andere zaken op hun geweten, die zij, al dan niet gezamenlijk, hadden uitgevoerd. Niet alleen djl. Guntur ep djl. NjengsèTèt in Bandung, doch ook Tjimahi en Soreang noemden zij als hun operatieterrein. Omdat alles wel meeliep, zag het er naar uit, dat deze bende nog een hele tijd haar lukratief bedrijf zou kuuren uitoefenen, ware het niet, dat de liefde hier roet in het eten gooide. De bendeleider B. was namelijk nogal gesteld o,p de vrouw van een zijnet bendeleden, die hij op een avond zijn liefde trachtte op te dringen. Mevrouw was echter niet gediend van B ’s avances, liep het huis uit en zocht hulp bij de politie van sectie I. Deze verleende prompt medewerking door met de vrouw mee naar haar huis te gaan, waar men niet B., maar wel de echtgenoot O. aantrof, die geen ongelukkiger moment voor zijn thuiskomst had kunnen uitzoeken, want nij werd reeds door de politie gezocht onder verdenking van medeplichtigheid van enkele rampokpartijen. Dat zij ook ditmaal de plank niet mis sloeg, bleek, toen na herhaalde navragingen O. bekende inderdaad aan deze vier grote inbraken en de overval in toko Nam Fong te hebben medegewerkt. Tegelijk gaf hij de namen op van zijn kornuiten en het gelukte de politie-mannen van sectie I om binnen drie dagen de vier andere bendeleden te vatten. De bendeleider houdt zich nog steeds schuil. Een groot gedeelte van de buit wist de politie eveneens te achterhalen. --- Met stenen bekogeld ISurnaningsih Nurnaningsin, de Indonesische turnaktrice, die onlangs de aandacht van het publiek heeft getrokken door zich in verschillende poses in Eva’s kostuum te laten fotograferen, werd Woensdag bij haar aankomst op het vliegveld in Medan, waar zich duizenden belangstellenden verdrongen, door onbekende personen met stenea bekogeld, die echter hun doel misten. De daders wisten aan een achtervolging door de aldaar gestationeerde politie van de Indonesische luchtmacht te ontkomen. Als gevolg van het grote aantal belangstellenden, alsmede de terugdrii ving van de drom mensen door de politie van de Indonesische luchtmacht, werden het meubilair en de ruiten van het GIA-restaurant vernield. Nurnaningsih zei, dat de ontvangst, die haar in Medan ten deel is gevallen, het uitbundigst was. De lieftallige filmster (niet meer in Eva’s kostuum)'bezoekt op het ogenblik enkele plaatsen in Indonesië om er toneelvoorstellingen te geven. --- Masjumi-leden geëvacueerd Naar de Masjumi West-Java mededeelt evacueren momenteel vele inwoners uit Rantjaekek en Tjitjalengka. voornamelijk leden van de Masjumi, naar elders, in het bijzonder naar Bandung. Reden hiervan is de gebeurtenis, welke enige tijd geleden heeft plaats gehad, waarbij enige voormannen der Masjumi, o.m. Adjengan Furqon en Adjengan Elam bij standrecht door eenheden van het leger zijn doodgeschoten. Daar onder de evacué’s vrijwel alle bestuursleden van de Masjumi-afdelingen in genoemde plaatsen zijn, zijn beide afdelingen voorlopig door de Masjumi (regentschap Bandung) tot nader order op nonactief gesteld. --- Cinemascope in Indonesië Binnenkort zal in een aantal bioskopen in Indonesië begonnen worden met de vertoning van zogenaamde cinemascope-fiilms. De mogelijkheid is yerder geschapen voor de vervaardiging van een .Indonesische cinemascope-film met In- | donesische artrsten en Amerikaanse i technici. i Clarence E. Siegertsz, de vertegen- ’ woordiger van 20th Century Fox in i Indonesië, verklaarde aan E1A, dat de Indonesische autoriteiten thans toe- i stemming hebben gegeven voor de im- I port van het materiaal dat nodig is I voor de vertoning van deze films. Twaalf cinemascope-films zijn reeds ; in Indonesië aanwezig en beschikbaar voor vertoning. Het ligt in de bedoeling zeer bin- ( nenkort in enkele theaters in Djakarta en verder in grote steden als Medan, Bandung, Semarang, Surabaja en wellicht nog meer, de première te geven van cinemascope. Verscheidene theaters uit andere steden hebben reeds hun belangstelling getoond. Voort stelt de maatschappij zich voor een uitrusting beschikbaar te stellen voor theaters in kleinere plaatsen, die daardoor in staai /uilen zijn inciden teel films van dit s<-"-t te virtonen. 20th Century Eu*..,„e maatschappij die in 1953 in New York voor het eerst films volgens dit nieuwe stelsel — dat vertoond wordt op een zeer breed doek — projecteerde. Ook andere maatschappijen maken gebruik van het stelsel en zullen ook hun films in Indonesië uitbrengen. Het materiaal dat voor deze films moet worden geïmporteerd omvat lenzen en projektie-schermen en verder aanvullende onderdelen en „„rai uien. De cinemascope-films zullen hier te lande worden vertoond met een normale s^inidsinstallatie. dus zonder het „stt ’>onische geluid” dat in sommige I; ■ —* h»7<, films wordt gekombine De heer Siec vei velde verdet, dat de president "ar zijn maatschappij, de heer Spyros Skooras, t: , ï hij Indonesië bezocht aan de nationale filmproductiemaatschap pijen Persarj en Perfini heeft aangeboden, het maken van een Indonesische cinemascope-film, met Indonesische artisten en staf en waardoor Fox een technische uitrusting beschikbaar zal stellen met de nodige technici. Beide maatschappijen hebben dit aanbod aanvaard en president Soekarno heeft persoonlijk van zijn belangstelling voor dit plan blijk gegeven. --- Journalist voor de rechter Mr. Iskaq beledigd De hoofdredakteur van het Surabajase dagblad „Trompet Masjarakat” stond yoor de Pengadilan Negeri te Surabaja terecht. De heer Goei Poo Aan is ten laste gelegd het verspreiden van een onjuist bericht over de aankoop van de N.V. v/h G. C. T. van Dorp & Co. en de N.V. van Gorkom door mr. Iskaq Tjokroadisurjo., lid va„ -te PN1 en ex-minister van Ekonomische Zaken, in „Trompet Masjarakat” van 20 november 1954. Volgens de aanklacht zou hier sprake zijn van laster en belediging jegens mr. Iskaq. De rechtszitting stond onder leiding van de heer Soewarso. Officier van justitie was de heer Soeprodjo, terwijl de heer Goei Poo Aan verdedigd werd door mr. Soerjadi. Beklaagde verklaarde, dat hij inderdaad het bewuste bericht in „Trompet Masjarakat” heeft laten opnemen, maar niet met de bedoeling om mr. Iskaq te beledigen. Op een vraag van de rechter, antwoordde beklaagde, dat hij voor het plaatsen van het bericht, de kwestie niet heeft onderzocht, omdat hij de inhoud juist achtte. Hij gaf toe, dat de prijs van driehonderd miljoen gulden voor de N.V. van Dorp inderdaad te hoog zou zijn, maar het ging niet om de prijs, maar om de aankoop op zichzelf. Gevraagd over de bijzondere opmaak en plaatsing van het bericht, met name het gebruik van aanhalingstekens, om het woord „borong” (alles tegelijk kopen) en spatiëring van het woord „diibeli” (kopen), antwoordde beklaagde, dat hij daarmee geen speciale bedoeling zou hebben gehad. Desgevraagd erkende beklaagde, dat de Pengadilan Tinggi (hogere rechtbank) te Surabaja hem op 28 april 1955 reeds veroordeeld had tot een gevangenisstraf van vier maanden voor een beledigend artikel jegens een overheidsinstantie. In die zaak heeft beklaagde kassatie aangetekend, maar tot nu toe is hierover nog geen beslissing genomen door de hoogste rechterlijke instantie in Indonesië. De zitting wordt op 4 januari voortgezet. --- Rp. 1 millioen voor hogeschool net ministerie van u.u. & tv. heelt een autorisatie van Rp. 1 millioen uitgegeven voor de bouw van een hogeschool voor de opleiding tot leraren (Perguruan Tinggi Pendidikan Gurulannex internaat- in Batu Sangkar. Aan de bouw van deze hogeschool zal in december a.s. worden begonnen. Op het ogenblik worden de kolleges van deze hogeschool in Bukittinggi gegeven daar deze hogeronderwijsinrichting nog niet over een eigen gebouw beschikt. --- Makelaar huisvesting gearresteerd De C.P.M. in Surabaja heeft een zekere S. aangehouden, die er van verdacht wordt V.B.’s (vestigingsbewijzen) van het Kantor Urusan Perumahan (Huisvestingskantoor) te hebben vervalst. Bij een huiszoeking werden in de woning van S. cheques voor een totaal bedrag van ongeveer Rp. 300.000.— gevonden. Het schijnt een publiek geheim te zijn, dat S. een soort „huizen makelaar” is, die kapitalen heeft verdiend door „bemiddelen en regelen” van V.B.’s van het huisvestingskantoor. Ofschoon S., voorzover bekend, geen vaste betrekking heeft, kan hij toch twee vrouwen onderhouden, en ieder een auto geven. Hij leeft op zeer ruime voet en drukt zich in „zakengesprekken” alleen „in termen van tonnen” uit. Aanleiding tot de arrestatie was de kwestie van een huis op Djl. Peneleh, bij welke transaktie S. over het hoofd zag, dat hij te doen had met een lid van een gezagsapparaat. S. werkte gewoonlijk niet alleen, zodat verwacht mag worden, dat binnenkort andere aanhoudingen volgen. --- Voor verlening van zelfbestuur De speciale kommissie van de Beheerschapsraad uit de Algemene Vergadering nam met 34 tegen 7 stemmen met 5 onthoudingen een resolutie aan, waarbij opnieuw op de Beheerschapsraad een beroep wordt gedaan in het jaarlijks rapport inlichtingen op te nemen van zelfbestuur of onafhankelijkheid aan de gebieden die onder de Beheerschapsraad staan. De resolutie was voorgesteld door San Salvador, Indonesië en Liberië. Engeland, Australië, Nieuw-Zeeland, België en Nederland bevonden zich onder de landen die tegenstemden. --- Orkaan in Atjeh Een vreemd voorval deed zich dezer dagen voor in Pulau Simeulu (West-Atjeh) als gevolg van een orkaan. De orkaan was zo hevig, dat een 16-jarig meisje tot een hoogte van vijf meter de lucht in werd geblazen. Twee grote prauwen, gevuld met kopra, sloegen in zee cm. Omtrent het lot van de bemanning is nog niets bekend. Vele huizen en bomen vielen om, aldius vernam P1A uit Atjeh. --- Bandjir in Banjumas Door de bandjirs, die in de afgelopen dagen de ketjamatans Kemrandjen, Sumpjuh en Pangkag in de kabupaten Banjumas hebben geteisterd, zijn 19 desa’s aldaar onder water komen te staan, waarbij 2.049 ha. bouwgrond inklusief de aanplant werden vernield. Uit 15 van deze 19 desa’s moesten de inwoners naar andere gebieden worden geëvakueerd. Dit omvat rn totaal 10.024 personen. De sociale dienst ter plaatse verleent steun in de vorm van medicijnen, levensmiddelen en gaarkeukens, terwijl het daerahbestuur eveneens alle mogelijke steun verleent. Volgens inlichtingen is dit de tweede achtereenvolgende keer, dat genoemd gebied in de afgelopen dagen door bandjirs is geteisterd. Om de inwoners aldaar gelegenheid te geven in hun dagelijkse onderhoud te voorzien heeft ook de dienst voor de werkverschaffing ter plaatse een aantal werkzaamheden door de bevolking laten uitvoeren o.a. het uitdiepen van de irrigatie en de bouw van dijken. Verder wordt gehoopt op bibit van de dienst voor de landbouw om de schade aan de aanplant enigszins te kunnen opvangen. --- Beide Huizen van het Parlement van de staat Bombay besloten voor onbepaalde tijd de verdeling van Bombay in drie delen uit te stellen. Volgens de laatste berichten zijn tijoens de recente onlusten 12 doden er, 250 gewonden te betreuren. --- Van Helsdingen en Manoppo persisteren Proces tegen Jungschlager Soenarhadi over technische bizonderheden bij vluchten Djakarta, 26 november Op de 44ste zitting van de pengadilan negeri, vrijdagochtend, in het proces tegen de heer Jungschlager, werden de getuigen Van Helsdingen en Manoppo gekonfronteerd. Beide getuigen persisteerden b(j hun getuigenissen Op de volgende zitting zullen zjj nogmaals moeten voorkomen in verband met verklaringen welke op deze zitting werden afgelegd. Als nieuwe getuige-deskundige van het vliegveld Kemajoran werd voorts gehoord de heer Soenarhadi Indrosoetomo, sinds 1951 werkzaam bvj air traffic confrol. Op deze zitting ontstond wederom een woordenwisseling, namelijk tussen verdedigster en getuige Manoppo, waarbij de rechter moest afkloppen. De eerste vraag van de rechter na opening van de zitting is aan getuige Manoppo, namelijk of hij de persoon die achter hem zit kent. Getuige Manoppo antwoordt bevestigend. Dat is ir. Van Helsdingen. De rechter vraagt in welke hoedanigheid getuige Manoppo hem kent. Getuige Manoppo verklaart, dat hij we! eens bij ir. Van Helsdingen thuis is geweest om te solliciteren. De rechter vraagt de heer- Van Helsdingen, of hij de heer Manoppo kent. De heer Van Helsdingen, rra de heer Manoppo te hebben aangekeken, zegt hem niet te kennen. Getuige Manoppo verklaart verder, dat het op het adres aan djalan Krakatau was. (Getuige Van Helsdingen zegt, dat dit djalan Merak moet zijn). Getuige kwam als reflektant op een advertentie ongeveer in maart of april 1950 in de „Java Bode”, waarin door Koopman & Co om administratieve krachten werd gevraagd. Na een schriftelijke sollicitatie kwam hij persoonlijk des middags bij de heer Van Helsdingen thuis. De heer Van Helsdingen acht het niet onmogelijk, dat er een advertentie in de krant heeft gestaan. Hij acht het evenmin onmogelijk dat getuige bij hem thuis is geweest. Serieuze sollicitanten wil hij wel eens thuis ontvangen ter nadere beoordeling. De rechter vraagt of getuige Manoppo een tekening wil maken van de situatie in het huis van getuige Van Helsdingen. Nadat hij dit heeft gedaan merkt de heer Van Helsdingen op, dat er enkele afwijkingen zijn van de werkelijkheid. Getuige Manoppo verklaart dan, dat hij aanklopte, waarop de heer v. Helsdingen open deed. Hij was in pyama. Getuige liet hem de brief zien, waarop zich het gesprek ontwikkelde van circa een half uur, ter beoordeling van getuige. Het resultaat hiervan was de mededeling, dat hij nog wel bericht zou krijgen. Dit bericht wachtte getuige echter niet af, want hij kreeg de opdracht om naar Makassar te gaan, hetgeen hij op 2 mei 19J0 deed De rechter vraagt getuige of de sollicitatie ernstig was gemeend. Getuige Manoppo antwoordt ontkennend Hij had de opdracht om kontakt te maken met de heer Van Helsdingen. Deze opdracht kwam van een instantie. Getuige verbindt hieraan. dat tijdens het gesprek de heer v. Helsdingen nog verklaarde dat de naam Manoppo hem bekend voorkwam en dat hij (Manoppo) zijn vader wel zou hebben gekend. Waarop getuige tegen de heer Van Helsdingen zei dat hij inderdaad zijn vader kende, namelijk de heer C. C. van Helsdingen. Geheime vergaderingen De rechter vraagt hoe het zit met de illegale bijeenkomsten in het K.P M.-ge bouw. Getuige Manoppo antwoordt, dat deze werkelijk werd gehouden. Dat was in augustus. Hij kan zich niet in de heer Van Helsdingen vergissen, die zag hij daar. Er werden plannen besproken voor het ten val brengen van de R.I. Getuige verwijst verder naar zijn intel-rapport hierover. De rechter vraagt wie er allemaal bij waren. Getuige noemt beklaagde, Van Heldingen, De Koe, Moquet, Konijnenburg. De rechter vraagt of getuige zich niet in de heer Van Helsdingen vergist. , i Getuige antwoordt ontkennend. Hij kent de heer Van Helsdingen. Hij had toch niet lang daarvoor het gesprek met hem gehad gedurende een half uur. De rechter vraagt of het geen andere persoon was. Getuige antwoordt, dat dit positief niet het geval is. De rechter vraagt aan getuige Van Helsdingen hoe het zit. Getuige Van Helsdingen zegt, dat het positief niet waar is. Dat het totaal ónmogelijk is. Dat hij niet begrijpt hoe dit allemaal kan. De heer Manoppo zegt hem om 5 uur ’s middags in pyama te hebben gezien. Dan moet hij ziek geweest zijn. Hij werkt van 7 uur ’s ochtends tot 12 uur ’s avonds en een pyama komt er niet aan te pas. Getuige zal echter zoeken naar de sollicitatiebrief in de archieven van Koopman & Co. Wellicht kan hij daar iets vinden. De rechter vraagt getuige Manoppo of hij de advertentie kan achterhalen. Getuige Manoppo zegt dit te zullen proberen. De heer Scenario meent, dat deze aangelegenheid van niet zoveel belang is. De rechter meent het tegendeel. Hij meent dat het waarde heeft, als de verklaring van getuige door materieel bewijs kan worden gesteund. De heer Van Helsdingen merkt op, dat indien de heer Manoppo voor deze sollicitatie stukken heeft gebruikt, hij die wellicht nog in zijn bezit heeft en kan produceren. Getuige Manoppo verklaart, dat hij inderdaad stukken had. De rechter vraagt of getuige Manoppo die kan produceren. Getuige Manoppo verklaart, dat hij de stukken niet meer heeft. Desgevraagd verklaart getuige Van Helsdingen nogmaals met nadruk, dat hij nooit enige politieke vergadering heeft meegemaakt, ongeacht op welke tijd of waar dan ook. Een vergadering als hier wordt bedoeld heeft hij nooit van zijn leven meegemaakt, voegt hij hier nog aan toe. De rechter vraagt of hij de heer Konijnenburg kent. Getuige Van Helsdingen zegt, dat hij Konijnenburg, maar dan als direkteur van de G.I.A., uiteraard heeft gekend. Woordenwisseling Verdedigster merkt op, dat getuige Manoppo zich iedere keer weer beroept op het intel-rapport, maar een getuige mag dat toch niet doen? Kan hij niet verklaren wie er allemaal nog waren op die geheime vergadering? De rechter merkt op dat hij die vraag al heeft gesteld. Hij vraagt nogmaals of getuige zich kan herinneren wie er nog meer Op de vergadering bij de K.P.M. waren. De getuige herinnert het zich niet meer. Verdedigster merkt op, dat getuige bij het politieverhoor vorig jaar nog andere namen noemde. O.a. van officieren van de N.M.M. als Pereira en Texeira. Getuige Manoppo zegt andermaal, het zich niet meer te herinneren. Verdedigster merkt op, dat getuige in Mei 1950 naar Makassar ging. Zat hij toen dan niet meer in de gevangenis? Wanneer kwam hij er uit? Getuige protesteert tegen deze vraag. De rechter merkt op, dat hem alleen wordt gevraagd wanneer of hij uit de gevangenis werd ontslagen, Wat is het antwoord daar op? Getuige verklaart, dat hij in maart 1950 werd ontslagen. Verdedigster merkt op dat de logische konklusie dan is. dat hij onmiddellijk na zijn vrijlating dus als informant ging werken, namelijk bij de djaksa tinggi. De heer Scenario vraagt hoe verdedigster daar aan komt. (Vervolg op pag. 3). Proces Jungselilaeger ( Vervolg van pg. 2) c c Verdedigster meent, dat de djaksa ^ nggi dat toch zelf heeft gezegd inertijd toen de kwestie van de vrij- , rting van getuige Manoppo ter sprake ( wam. De djaksa tinggi merkt op dat dit en misverstand is. Hij merkt op, dat ridien de heer Manoppo zich bevond i mder de gevangenen die hij losliet, niks mogelijk is: weten doet hij dat liet. Hij had namelijk de opdracht 1 •an de djaksa agung om alle gevallen ' an politieke gevangenen na te gaan i n hen vrij te laten, waaronder zich ;evallen bevonden die eigenlijk niet •eheel op de genoemde overwegingen varen gebaseerd. Verdedigster vraagt waarom getuige vfanoppo de opdracht kreeg om de ieer Van Helsdingen te investigeren. De rechter merkt op, dat de getuige lat niet weet. Hij kreeg daartoe slechts le opdracht. Verdedigster vraagt of de getuige lus maar een „dom werktuig was. De getuige protesteert. De rechter merkt op, dat verdedigster de term „dom” niet mag gebruiten. Verdedigster zegt, dat zij ter korrektie wil vragen of de getuige dus maar als werktuig werd gehanteerd zonder zelf te weten wat het doel was van de opdracht. De rechter antwoordt bevestigend. Getuige Manoppo merkt op, dat verdedigster naar gelang de zaak voortduurt steeds meer een „kurang adjar” houding aanneemt. De rechter klopt af en zegt dat het genoeg is, als getuige verder wil gaan. Verdedigster protesteert, doch ook zij wordt door de rechter afgeklopt. Hij zegt dat verdedigster het ook zelf uitlokt. Hij heeft haar reeds een paar maal hiervoor gewaarschuwd. Heeft verdedigster nog vragen? Verdedigster heeft geen vragen meer. Beklaagde merkt op, dat Manoppo in de zitting met gesloten deuren wel de namen van officieren noemde, o.m. die van Pereira. Op deze zitting verklaarde Manoppo ook...... Getuige Manoppo interrumpeert. „Tuan Manoppo”. De rechter zegt hierop, dat getuige ook niet zo’n houding moet aannemen. Hoe vaak noemt hij zelf de getuige ook niet Manoppo; daar hoeft de getuige niet direkt aanstoot aan te nemen. Beklaagde vervolgt, dat tuan Manoppo op deze zitting ook de kwestie van de heer Razak, die zijn (beklaagde’s) adjudant zou zijn geweest, ter sprake bracht, hetgeen niet waar is. De rechter merkt op, dat die kwestie hier niet ter sprake is. Het gaat om de namen van de officieren op die vergadering van de K P.M. Getuige Manoppo kan het zich niet herinneren. Hij weet alleen maar dat hij de naam van Pereira noemde in verband met de vcigadering op de N.M.M. - Verdedigstei wi, ; on het p.v., waarin getuige de , 1, .men Pereira en Texeira heeft ge oemd. Trouwens, aldus verdedigster, zij heeft een beëdigde schriftelijke verklaring van Moquet, dat hij cp het door getuige genoemde tijdstip "an de vergadering bij de K.P.M,; In, jnesië al lang had Verlaten. De rechter vra'gt deze verklaring, hetgeen verdedigs :r toezegt. De officier van justitie begrijpt niet wat de bedoeling van verdediging en beklaagde is om namen genoemd te krijgen, die niet door getuige worden genoemd. Getuige Soenarhadi Als getuige-de kundige wordt dan gehoord de 24-jar ge heer Soenarhadi Indrosoetcmo, werkzaam bij de ATC op Kemajoran. Getuige verklaart de beklaagde niet te kennen. Desgevraagd vertelt de heer Soenarhadi, dat hij op 1 maart 1951 op Kemajoran kwam te werken bij ATC en sindsdien niet weg is geweest tot op heden. Na verklaringen over de Krieken niet teruggezonden heeft, aard van zijn wei k, vraagt de rechter ){ hij voorvallen heeft meegemaakt die abnormaal waren, dus afweken ,/an de gewone gang van zaken. Getuige herinnert het zich niet. Er waren nachtvluchten waarvan ATC op je hoogte was. Rechter: Dat is toch normaal? Get.: Ja. De rechter vraagt dan of er niets gebeurde dat tegen de regels inging. Getuige herinnert het zich niet. De heer Scenario vraagt of ATC kan nagaan of een vliegtuig zich inderdaad bevindt in een door dit vliegtuig opgegeven gebied. Getuige antwoordt dat dit niet is na te gaan. Men gelooft de opgave van het toestel. De djaksa vraagt vervolgens of een vliegtuig kan landen of opstijgen zonder dat ATC hiervan op de hoogte is. Getuige antwoordt dat hij dit nooit heeft meegemaakt. Hij vraagt getuige, hoe ver de radius is van radiokontakt met vjiegtuigen. Getuige zegt dat dit uiteraard afhankelijk is van het radio-apparaat aan boord. Met de tegenwoordige apparatuur kan Darwin worden bereikt. De djaksa vraagt of een vliegtuig voortdurend met de grond in kontakt staat. Getuige antwoordt bevestigend. Het komt vaak voor dat het toestel „uit de lucht” is, maar dan wordt het opgezocht. Personeel Op vragen over het personeel antwoordt getuige, dat hij sinds 1951 meeliep met Van den Berg, die voorzover getuige weet, thans in Irian zit. Van den Berg zat tot 1952 op Kemajoran. De rechter vraagt of het mogelijk is dat zonder vluchtplan een vliegtuig opstijgt. Getuige acht het niet mogelijk. De rechter wijst er op dat zich zulk een geval heeft voorgedaan met een toestel van de AURI. Men traceerde het toestel en er werd toen geantwoord dat het vluchtplan bij de AURI was. De rechter herhaalt zijn vraag. Getuige antwoordt dat het dus blijkbaar mogelijk is. Verdedigster merkt op dat waar het hier om gaat, is, dat het vliegtuig onmiddellijk „op de vingers werd getikt”. M.a.w. onopgemerkt door de toren opstijgen is uitgesloten. De toren merkt onmiddellijk dat er iets niet in de haak is. De heer Soenario vraagt hoe men toegang verkrijgt tot Kemajoran. Met een pas, antwoordt getuige. Werd er onderscheid gemaakt bij het toelaten op het vliegveld?, vraagt de djaksa. Getuige vraagt wat de djaksa bedoelt met onderscheid. De djaksa bedoelt bijvoorbeeld onderscheid in nationaliteit of zo. Getuige: Neen. De rechter vraagt of het mogelijk is dat een toestel zegt op oefenvlucht te zijn, doch in werkelijkheid naar de bergen vliegt. Kan men dat nagaan? Getuige antwoordt dat dat niet is na te gaan. De rechter vraagt of het is na te gaan, dat een vliegtuig zegt buiten de 100 mijl-radius te zijn, doch in werkelijkheid zich daarbinnen bevindt. Getuige antwoordt dat dat niet is na te gaan. Beklaagde stelt vervolgens een aantal technische vragen aan getuige. Hierna merkt beklaagde op, dat hij wat meer van deze kwesties afweet omdat hij in Amerika de kursus ATC volgde. De rechter beslist, dat op de volgende zitting zullen worden gehoord de heren Van Helsdingen, Manoppo en Vermeulen (B.P.M.). Voorts nog een deskundige van ATC. Verdedigster vraagt of de K.P.M.gezagvoerders op 22 en 23 december kunnen worden gehoord. De rechter gaat hiermede akkoord. Hij sluit dan de zitting. ---