Defensiewet in parlement aangenomen Het parlement heeft in haar plenaire zitting op Maandagavond de ontwerpwet voor de defensie van Indonesië goedgekeurd. Op deze ontwerpwet werd Maandagavond een amendement ingediend door Burhanuddin Handlap (Masjiimi). Ngeradjai Meliala (Deinokrat), nur. Tanibunan (Parkindo), Subadio Sastrosatomo (PSI) en Kasimo (Katolik), betreffende de artikelen 8, 19 en 20. Het amendement op artikel 8 lid 1 werd behoudens een kleine wijziging goedgekeurd. De amendementen on de artikels 19 en 20 werden met respectievelijk 44 tegen 66 en 42 tegen 65 stemmen verworpen. De zitting van Maandagavond was de voortzetting van de zitting op Maandagochtend. Voorzitter van beide zittingen was de derde vice-voorzitter mr. Tadjuddin Noor. Aanwezig waren respectievelijk 129 en 135 leden. Regeringsantwoord Itr de ochtendzitting gaf de minister van Defensie, mr. Iwa Kusumasuapantri, het regeringsantwoord op de algemene beschouwingen in tweede termijn. De minister handhaafde het standpunt van geen vierde persoon te benoemen als voorzitter van de raad van defensie (3 chefs van staven). Hij zette uiteen dat een benoeming van een vierde persoon kon leiden tot een dominatie van een bepaalde staf, doordat bij een eventuele stemming over een bepaald besluit de voorzitter de zijde van zijn staf zou kiezen. Dit wordt voorkomen door het voorzitterschap niet aan een vierde persoon toe te kennen, doch afwisselend aan een van de chefs van staven, waardoor tevens een staking van stemmen wordt voorkomen. Betreffende de vragen van leden inzake verschil in waardering van beroepsmilitairen en vrijwilligers zei de minister, dat dit een kwestie van later orde was, die bij het wetsontwerp, dat nog in voorbereiding is betreffende de regeling van de volksdefensie en dienstplichtigheid, ter sprake zal komen. Cip ae vraag, waarom een uu van de strijdmacht zich niet mag aansluiten bq een politieke partij ofschoon de bestrijding van de D.I. een politieke kwestie is, antwoordde de minister, dat de bestrijding van de D.I. behoort tot de politiek van de regering die een breder opzet heeft dan een partijpolitiek. Leden van verschillende politieke kleur zouden de eenheid in de strijdmacht verbreken. Amendement In de avondzitting kwam vervolgens de bespreking van de verschillende artikelen aan de orde. De meeste artikelen werden erdoor gehamerd, waarop een aanvang werd gemaakt met de behandeling van het amendementBurhanuddin c.s. In het amendement werd voorgesteld artikel 8 lid ld' zodanig te wijzigen, dat voor aanname van leden voor de strijdmacht niet slechts het kunnen lezen en schrijven als minimum wordt vastgesteld, doch dat een einddiploma van de Lagere School of een hieraan gelijkstaande opleiding wordt geëist. Na enig debat werd dit voorstel aangenomen behoudens een kleine wijziging. Als minimum eis voor de toelating werd bepaald, het bezit van een einddiploma L.S. of het bezit van hieraan gelijkwaardige kennis. Het voorstel tot wijziging van artikel 19 hield in, het benoemen van de chefs van staven met een bepaling een vierde persoon als voorzitter van ter voorkoming, dat hierdoor enige staf wordt bevoordeeld. Na enige debatten over en weer, waarbij minister Iwa Kusumasumamtri verklaarde zich neer te zullen leggen bij de beslissing van de meerderheid, werd het voorstel met 66 tegen 44 stemmen afgestemd. Het voorstel tot wijziging van artikel 20 lid 3 waardoor aan voorzitter of vice-voorzitter van het parlement het recht werd toegekend, van alle beslissingen door de raad van defensie (chefs van staven) genomen, op de hoogte te worden gesteld, werd eveneens verworpen met 42 tegen 65 stemmen. De goedkeuring van het wetsontwerp geschiedde tenslotte met de aantekening, dat de indieners van het amendement op hun standpunt bleven staan. --- De Indonesiërs in de Philippijnen De Philippijnse minister van Defensie, Sotero Cabahuc, vertrok per vliegtuig naar het Zuiden om de berichten te controleren over de illegale binnenkomst van ongeveer 6.000 Indonesiërs in de Pihilippijnen. Hij zal het langst verblijven in de provincie Davao op Mindanao, waar bijna alle Indonesiërs zich vestigden. Hij deelde mee, dat bij de aanhouding gelast heeft van alle ongewenste elementen. Hij verklaarde voorts rekening te houden met de mogelijkheid van communistische infiltratie. President Magsaysay heeft zoals bekend het afgelopen weekeinde opdracht gegeven voor een „jacht” op deze 6.000 illegaal binnengekomen Indonesiërs. --- Oud-gouverneur Isa nam afscheid Onder de auspiciën van een comité onder leiding van de resident van Palemtbang, Abdulrozak, is in Palembang een afscheidsreceptie gehouden voor de oud-gouverneur van Zuid-Sumatra, dr. M. Isa. De plechtigheid werd bijgewoond door de nieuwe gouverneur, R. Winarno Danuatmodjo, de commandant van TT-II, kolonel Bambang Utoyo. de Nederlandse commissaris, mr. A. J. Vleer en echtgenote en vertegenwoordigers van de S.V.P.M. en van de bevolkingsgroepen aldaar. Naar verluidt zai de Nederlandse commissaris in Palembang, mr. A. 1. Vleer, eveneens een speciale afscheidsreceptie houden ter ere van de oudgouverneoir. --- Steun voor weduwen van militairen De commandant van de divisie Diporvegoro in Semarang heeft dezer dagen bekend gemaakt, dat hij op het ogenblik naar weduwen van militairen zoekt teneinde aan hen onderstand of pensioen te verstrekken. De commandant gaf in zijn verklaring te kennen, dat op het ogenblik nog veel echtgenoten van gesneuvelde militairen, wier adressen onbekend zijn, in behoeftige omstandigheden leven. Weduwen wier echtgenoten na een militaire dienst van 5 — 7 jaar zijn gesneuveld, zullen eenmalige steun ontvangen, die, wier mannen 8 tot 14 jaar gediend hebben, een geregelde steun en zij, wier mannen gesneuveld zijn na minstens vijftien jaar in het leger gediend te hebben, zullen een pensioen krijgen. --- Mr. Wongsonegoro naar Atjeh ue eerste vice-prenner, mr. vvougsonegoro, zal in de tweede helft van September in zijn functie van minister van Staatswelzijn naar Atjeh vertrekken om de veiligheidssituatie aldaar in ogenschouw te nemen, aldus verneemt P.I.-Aneta. --- De minister van Buitenlatwse Zaken, mr. Sunarjo werd bij zijn terugkomst van de besprekingen in Den Haag, op De minister van Buitenlatwse Zaken, mr. Sunarjo werd bij zijn terugkomst van de besprekingen in Den Haag, op het vliegveld Kemajoran in Djakarta met een bloemenkrans omhangen als blijk van hulde. --- Mevrouw Pandit in Bali en Surabaja „Het is goed onze wortels in het verleden te hebben, want alleen volkeren, die dat doen zullen overleven'’, adus zeide mevrouw Pandit. nadat zij Maandagmorgen in Denpassar het voorbij trekken van een allegorische optocht gadesloeg, waarin de hoogtepunten van ’s mensen leven werden weergegeven. „De optocht leerde ons”, aldus mevrouw Pandit, „dat het d'endaags- leven /an Bali nog vele elementen bevat.” Uit de posters, die de teruggave van irian eisen had zij gemerkt, dat de Baliërs evenzeer in het heden leven. Mevrouw Pandit wees erop, dat de ieugd grote verantwoordelijkheid iraagt en begrijpen moet welke vermtwoordelijkheden achter slogans liggen. Daar dient men geest en gedach©n op te richten met vrede in het tart. De jeugd moet een atmosfeer ran vrede scheppen. Mevrouw Pandit werd ingeleid ioor mevrouw Soekarno, die er bij Ie jeugd op aan drong de cultuur te ilijven ontwikkelen. President Soekarno 1'iaai ciaiiivPUlUg ViUJ UC pUSLCHS Z,CLte het staatshoofd uiteen, dat Indonesië zich drie taken stelt: bet vervolmaken der vrijheid, het geven van zin aan de vrijheid en het verstevigen van de vrijheid. De vrijheid is nog niet volledig, want Irian is nog niet tot Inonesië teruggekeerd en hoewel de Unie is opgeheven is er nog geen volledige economische en financiële vrijheid. Daarom moet men blijven strijden. Zolang nog mensen in kommer, ellende en honger leven en niet kunnen lezen en schrijven, is nog geen inhoud aan de vrijheid gegeven. Daarom dient men hard te werken en hier ligt vooral een taak voor de jeugd, de hoop des lands. Dinsdagmorgen vertrok het gezelschap om half tien pef vliegtuig naar Surabaja en kwam een einde aan het bezoek, dat de buitenlandse gast — zij verzekerde dat keer op keer — als een zoete herinnering zal bijblijven. In Surabaja Om tien minuten over elf landde het gecharterde vliegtuig van de G1A op het vliegveld Perak met mevr. Vijaya Lakskmi Pandit aan boord. Demonstranten, die op het vliegveld stonden, schreeuwden gezamenlijk „Irian”, toen de hoge gast nog op het vliegveld was. Er bestond grote publieke belangstelling voor de aankomst van mevrouw Pandit op het vliegveld, waar verschillende vakverenigingen zich met posters en spandoeken hadden opgesteld. De meeste posters waren ,in het Engels gesteld en vroegen ie aandacht van de voorzitster der Algemene Vergadering der V.N. voor de kwestie West-Irian. De drukte scheen de hoge gast iets teveel te zijn. Reeds voor haar vertrek uit Bali voelde zij zich al niet goed. Persconferentie In de gouverneurswoning te Surabaja stond mevr. Pandit de pers een onderhoud toe. Een van de punten waarover zij naar aanleiding van vragen in het bijzonder sprak was de verhouding tussen Oost en West: indien de spanning daartussen niet verdwijnt zal de wereld de moeilijkheden van het ogenblik niet kunnen overwinnen. Terugkomende op het gebruik van het woord vrijheid verklaarde zij hierin in dé eerste plaats te bedoelen: verlost van koloniale overheersing, waaraan zij nog haar opmerking in Jogja toevoegde, namelijk dat een politieke vrijheid, die niet wordt ondersteund door sociale en economische vrijheid, geen werkelijke inhoud heeft. Vrijheid wordt pas volkomen indien deze drie elementen aanwezig zijn, waarbij sociale vrijheid tevens sociale rechtvaardigheid moet insluiten. China Mevrouw Pandit antwoordde desgevraagd dat naar haar mening China inderdaad tot de Verenigde Naties dient te worden toegelaten. Zij meende, dat de Algemene Vergadering der Verenigde Naties, waarvan zij het voorzitterschap destijds aanvaardde omdat zij gelooft in de waarde yan deze organisatie, ook hiervoor een oplossing zou moeten vinden. Irian Indien de kwestie Irian op de agenJa wordt geplaatst, zal de gang van taken zodanig moeten zijn, dat eerst iet „Steering Committee” de toelating to: de agendabesprekin? voor ie Algemene Vergadering goedkeurt* vervolgens zal dan de Algemene Vergadering de kwestie eventi" I laten lehandelen door de poli ? comnissie, waarna deze de L "estie met ■en aanbeveling, resoluti of dergeijke, aan' de Algemene Vergadering qr bekrachtiging kan vt;''léggen. Overigens meende ï :vr. Pandit, lie hier is gekomen .oor een bezoek an goodwill en vi odschap, dat het liet op haar weg I. diep op de diverse standpunten ten deze in te gaan. 3at de kwestie, een zekere spanning :al veroorzaken staat vast; immers er »u geen kwestie zijn als er niet een wekere spanning ware. De taak Ier V.N. is juist om dergelijke spanningen te doen afnemen om net vredelievende middelen oplossin;en te vinden voor de -oblemen van leze wereld. President Soekarno terug Dinsdagmiddag om 12.00 keerden president en mevrouw Soekarno met hun gezelschap uit Bali in de hoofdstad terug. Mevrouw Pandit en de secretarisgeneraal van het mir.' terie van Buitenlandse Zaken, Roeslan Abdulgani, die d I uitmaakten van het presidentiële gezelschap, zouden hedenochtend in Djakarta terugkomen. --- Partai Katolik tegen elke vorm van discriminatie De Partai Katholik heeft in een verklaring geliike rechten en plichten geëist voor alle Indonesische staatsburgers. De Partai Katholik verwerpt en bestrijd elke vorm vau discriminatie op basis van verschil in godsdienst, afkomst en daerah (gebiedsdeel) en op welk terrein van het maatschappelijk leven dan ook. De Partai Katholik eist, dat de staat de economische vooruitgang van alle staatsburgers dient te stimuleren zonder discriminatie van „aseli” fautochthoon) en „niet-aséli”. Er dient geen verschil te worden gemaakt tussen deze twee groepen van staatsburgers bij de verstrekking van erkenningen voor de oprichting van bedrijven, licenties voor de im- en export e.d.‘, evenmin op onderwijs-, agrarisch of ander gebied. Congres Van 27 tot 30 December zal in Semarang een congres van Katholieken uit geheel Indonesië worden gehouden. Het congres staat los van partijen en organisaties. In net congres zullen o.m. de volgende onderwerpen worden besproken: de oprichting van een Katholieke hoger onderwijsinstelling, de opbouw van de Katholieke economie, kadervorming en de vereniging van Katholieke studerenden. In het congres-comité hebben o.a. zitting: dr. R. V. Soedjito (voorzitter), U. Sugiri (vice-voorzitter), mr. Tan rjong Jan, mr. Jansen, Djais, Suprobo in mr. Soegiopranoto. Mgr. Shoenmakex, prof. dr. Drijar:ara en prof. dr. Soekarto zullen op iet congres een lezing houden. --- Resident Joedonegoro geïnstalleerd ln net gemeentegebouw te Semarang had de officiële installatie plaats van de heer Joedonegoro als resident van Semarapg. Aanwezig waren snij-, wel alle, civiele en militaire autoriteiten uit de residentie Semarang. De plechtigheid werd verricht door gouverneur Mangunnagoro namens de minister van Binnenlandse Zaken. Afscheid resident Soebakti Teir huize van de secretaris van de gouverneur van Middeu-Java is een afscheidsbijeenkomst gehouden ter gelegenheid van het vertrek van de heer Soebakti Poesponoto, die zoals bekend naar Surabaja is vertrokken in verband met zijn benoeming tot resident van die stad. Op deze afscheidsavond waren vele autoriteiten aanwezig. --- Vreemdelingen in Atjeh Volgens Radio Kotaradja zijn in tiet regentschap Groot-Atjeh door het mmigratiekantoor 85 Indiërs, twee 3rieken, een Zwitser, een NederlanJer en een aantal Chinezen geregiitieerd. Op Sabang zijn geregistreerd 733 Chinezen, 14 Arabieren, vier Indiërs en drie Duitsers. --- Gouverneur Lanto terug in Makassar De gouverneur van SulaWesi, Lanto Daeng Pasewang, is van zijn ziekteverlof, die hij in Tretes nabij MaIang heeft doorgebracht, met de „Ophir” in Makassar teruggekomen. Naar zijn zeggen wenste hij de laatste dagen van zijn verlof, dat op 17 September zal aflopen, in zijn standplaats door te brengen; De, Italiaanse dokter, die hem in Tretes heeft behand ld, heeft geen tekenen kunnen vinden dat hij nog niet is hersteld, zodat de gouverneur ten zeerste hoopt, dat hij, wanneer zijn verloftijd is afgelopen, zijn werk weer ter hand kan nemen. --- Susuhunan voor studie naar Djakarta De Susuhunan van Solo zal de Solose kraton verlaten en naar Djakarta vertrekken ter voortzetting van zijn studie aan de universiteit in de hoofdstad. Gedurende zijn afwezigheid zal als hoofd van de kraton en van de kratonse familie prins Kusumojudo fungeren. In principiële gevallen dient prins Kusumojudo de Panitya Kraton (commissie voor de kraton) te raadplegen. Behalve de Panitya Kraton is er nog een andere commissie onder leiding van de resident ter beschikking bij de gouverneur van Midden-Java, Sudarmo, die tot taak heeft adviezen te verstrekken inzake organisatie van de kraton, aldus vernam P.I.-Aneta in kraton-kringen. --- Onderzoek illegaal volksleger Het landgerecht m Semarang heeft op zijn derde zitting onder voorzitterschap van mr. Surjadi, het onderzoek in de zaak van de „Barisan Pradjurit Proletar Rakjat Terpendam” (illegaal proletarisch volksleger) voortgezet. Alle acht verdachten, behalve Jusuf Musa Talimpong, verklaarden, dat zij de verantwoordelijkheid op zich willen nemen. Deze acht waren de leiders van de opstand-beweging, die echter in Juni 1951, voordat zij hun slag kon slaan, door de politie en het leger werd opgerold. Verdachten verklaarden o.m., dat zij de regering omver wilden werpen daar zij naar hun mening van de Panjasila was afgeweken en het comnunisme er voor in de plaats wilde nvoeren. Daar er nog veel getuigen gehoord moéten worden, werd de zitting verdaagd. --- Op laatste traject waren nog 56 auto’s in de strijd Pas drie uitvallers Djawa Auto Rally 1954 had uitstekend verloop Djakarta. 25 Augustus Hedenmorgen om vier uur zetten de deelnemers aan de Djawa Auto Rally 1954 zich in Semarang schrap voor de laatste étappe van het 2.500 kilometer lange parcours, dat in Djakarta eindigt. Zoals het zich op dat ogenblik liet aanzien, was de verwachting gewettigd, dat 56 rally-r^ders de tocht geheel zouden uitrijden, indien zich althans geen bijzondere dingen zouden voordoen. Het zwaarste gedeelte, o.a. de twee aaneengesloten étappen van duizend kilometer samen in één ruk, hadden zij immers achter de rug toen zij zich aan de start voor de étappe Semarang — Djakarta verzamelden. Feitelijk begaven zich in Semarang 57 deelnemers op weg, doch een, no. 25 Enoah (Bandung), werd gedisqualificeerd doordat hij in de tweede etappe het parcours Kediri Pasuruan niet volgde, zoals was voorgeschreven. Hij kreeg namelijk in Kediri motorpech, hetgeen hem zo lang ophield, dat het toch uitzichtloos was de étappe van Kediri naar Pasuruan te volgen op de wijze, zoals was voorgeschreven. Hij reed rechtstreeks naar Pasuruan, waardoor hij werd gedisqualificeerd. Hem werd echter toegestaan buiten mededinging de wedstrijd uit te rijden. Uitgaande dus van de verwachting, dat van de 59 deelnemers er slechts drie zullen zijn uitgevallen, mag men constateren, dat de bedoeling van de I.M.I., rel. te voorkomen, dat de Djawa Rally een vanwege de accidenten spectaculaire rit zou worden, volkomen is geslaagd, zonder dat het nochtans een kinderachtig tochtje is geworden. Alle deelnemers waren het er over eens, dat de Djawa Rally een zware rit was, die naar eisen ©n organisatie de vergelijking met b.v. de Tulpen-Raily kan doorstaan. In dit verband mag zeker wei een woord van lof worden gericht aan de beide dames-equipes, no. 1 en no. 2, die steeds keurig op haar tijd aan de finish verschenen en ook op de speciale trajecten, als de toch lang niet gemakkelijke bergklimpróeven, goede resultaten leverden. ue eerste dag was besteed aan de aanlooproutes van Djakarta, Jogja en Surabaja uit. ’s Nachts om 1 uur startten 58 deelnemers — nummer 55 was op de aanloop route uitgevallen — voor de eerste étappe van het gemeenschappelijk parcours, dat van Semarang, over Demak, Rembang, Tuban, Babat, Surabaja, Modjosari naar Kediri, totaal 504 kilometer leidde. In deze étappe vielen twee speciale trajecten, al. de K.M. lancé, direct na de start :n Semarang, op Bodjong, het tweede speciale traject was een bergklimproef bij Trawas, een sneiklimmend en bochtig stokje weg van 700 meter, dat hoge eisen stelde aan de deelnemers. Alle deelnemers kwamen er goed door met uitzondering van nummer 20 (Roesdjana Sasridihardja) die in een rechtse bocht een boom raakte en zijn spatbord verkreukelde. Hij kon echter de strijd voortzetten. Op deze étappe viel uit no. 27 (Poedjono Soetistjo, Surabaja) die in de buurt van zijn woonplaats wegenj motorstoring moest opgeven. De „verrassing” van Kediri jn iseoiri wachtte de deelnemers een „verrassing”. Men had er min of meer op gerekend, daar een uui of vier rust te krijgen, doch de 57 deelnemers, die zich aan de finish meldden, kregen te horen, dat zij direct moesten doorblazen voor de tweede etappe Kediri, Srengat, Blitar, Malang, Pasuruan, Probolinggo, KJakah, Bondowoso, Situbondo, Besuki, Kraksaan, Pasuruan (524 KM.) De Jeelnemers vonden in deze etappe, namelijk in Kediri, een slalom over 200 meter, d.i. het afwisselend links sn rechts om. in een rij opgestelde, maaltjes rijden, waarbij het vanzelfsprekend op behendigheid aankomt. De eerste deelnemer kwam in Pasuruan aan om ongveer 11 uur s avonds en geleidelijk druppelden Jaarna allen op de goede tijd binnen. Slechts twee deelnemers hadden vrij grote achterstand, n.1. no. 17 (A. M. ludo Suprapto) met 45 minuten en no. 37 (Wing Utoro) met 35 minuien als gevolg van technische storingen. Improviseren In Pasuruan kregen de deelnemers tot 4 uur v.m. rust, dus ongeveer 5 uur. Gelegenheid tot „slapen in optima forma” was er echter niet en in het algemeen was de accommodatie er niet, zoals men gaarne had gezien. De wedstrijdleiding had echter niet tijdig tevoren uitgebreide maatregelen kunnen nemen voor de verzorging der deelnemers, omdat zij zich anders daarmee had blootgegeven t.a.v. de „verrassing” in Kediri. De deelnemers toonden zich echter van de meest sportieve kant en namen het ongemak blijmoedig op zien. Velen improviseerden een slaapplaats in een auto of knapten een uiltje op een stoel of bale-bale. Om 4 uur des morges ging no. 1 weer over de startlijn, nu voor de derde étappe van Pasuruan, Modjokerto, Kertosono, Madiun, Ngawi, Solo, Jogja, Ambarawa, naar Semarang (485 K.M.1 waarbij een bergklimproef in Semarang over een kilometer. De auto’s gingen daarna in het „pare fermé” voor de technische controle en de deelnemers (de eerste was om vier uur in Semarang) kregen de langste rustpauze tot dusverre, namelijk tot half vier des morgens. De Chevrolet Corvet beschadigd Ook hier kwamen de deelnemers goed op tijd aan, uitgezonderd no. 49, (W. S. Lengkong, Surabaja' die door ;en kapotte cardan ongeveer veertig ninuten verloren had. Op deze étappe leden zich enkel, ongevallen voor, geen van alle echter van ernstige aard. No. 36, de Chevrolet Corvet, die bij de start in Djakarta, als behorende tot de sportwagenklasse, was afgewezen, doch meereed in de hoop op een gunstig resultaat van het daartegen ingediende protest, kwam in kennelijk nogal onzachte aanraking met een baai rijst, die een fietser vervoerde. De Corvet liep aan het rechtervoorgedeelte vrij ernstige schade op. No. 8 werd aangereden door een niet deelnemende automobilist en werd aan de linkerzijkaat ingedeukt, doch kon de tocht voortzetten. No. 22 had eveneens een botsing met een fietser: schade, doch evenmin persoonlijke ongelukken. Twee speciale trajecten overgereden Gesterkt door de lange rust verschenen de deelnemers hedenmorgen om half vier aan de start, voor de vierde en laatste étappe naar Djakarta, over Tegal, Oheribon, Sutnedang, Bandung, Puntjak en Bogor. Zij vernamen bij de start, dat bij de K.M.-lancé, Maandag in Semarang, zowel als bij de slalom in Kediri, de electrische apparatuur, waarmede de tijdopneming had plaatsgevonden, door onjuiste bediening niet regelmatig had gewerkt, waardoor gedeeltelijk met de hand was ge-timed, hetgeen uiteraard een minder zuivere uitkomst gaf. uu cf ioc zou lemen, aat de deelnemers naar verschillende maatstaven zouden worden beoordeeld, had de wedstrijdleiding besloten beide speciale trajecten over te laten rijden, welk besluit door de deelnemers met begrip werd aanvaard. De K.M.-lancé vond plaats direct na de start; de slalom zou hedenmiddag na de finish op Kebajoran worden gehouden. De apparatuur deed het, op de juiste wijze opgesteld, nu beter en de tijdopneming kon bij de K.M.lancé geheel electrisch geschieden. In de laatste étappe was bij Sumedang een traject met een constante snelheid over 25 km opgenomen, de laatste „beproeving” waaraan de deelnemers werden blootgesteld. Sportieve geest AI is op het moment, dat dit geschreven werd, de rally nog niet ten einde, toch kan reeds nu worden geconstateerd, dat zij geslaagd is, hetgeen vrijwel zonder uitzondering de mening der deelnemers is. De medewerking was van alle zijden zeer groot: van de plaatselijke automobielclubs, van autoriteiten, het leger, de politie, het Rode Kruis met drie ambulance auto's, kortom van een ieder die in enig verband met de rit te maken had. Zo verleende de G.I.A. op royale wijze medewerking door een tiental officials hedenmorgen van Semarang naar Djakarta te vliegen opdat zij na de start in Semarang tijdig voor de finish in de hoofdstad zouden zijn. Prettig deed de sportieve geest der deelnemers aan: wie kennelijk met moeilijkheden langs de kant van de iveg stond, kon er zeker van zijn, dat rijn eerstvolgende mededinger zou stoppen om te zien of er een helpende tand nodig zou zijn. --- Sonneville verliest van Ooi Teik Hoek De Indonesische badminton-kampioen. Ferry Sonneville. werd in de demifinale van de open kampioenschappen van Malakka, door de Malakse kampioen Ooi Teik Hoek verslagen. De strijd tussen beide badmintonsterren strekte zich over drie sets uit, en eindigde tenslotte, in een 18 7 5—15, 15—12 overwinning voor Ooi Teik Hoek. • De sportverslaggevers, die de strijd bijwoonden, beschreven deze als magnifiek. Zowel overwinnaar als overwonnene kregen een hartelijk applaus bij het verlaten van de baan. Na de wedstrijd verklaarde Sonneville aan een verslaggever: „Ooi Teik Hoek is een groot speler, de beste waartegen ik uitgekomen ben sinds mijn aankomst in MaSakka. Hij sloeg mij door zijn grote ervaring. Hij wist, dat mijn verdediging zwak was rondom mijn lichaam en hij bleef daarom door op deze zwakke punten smashen”. Sonneville, die groot opzien baarde door de Thomas-Cup-speler van Malakka, Ong Poh Lim, in straight sets te verslaan in de finale van de open kampioenschappen van Selanggor, zal in een exhibitiewedstrijd uitkomen tegen de fameuze Wong Peng Soen. De badmintonbond van Singapore had besloten om Wong Peng Soen te laten uitkomen tegen Sonneville, na diens prachtige prestatie tegen Ong Poh Lim. Beide spelers hebber, reeds een maal de degens mei elkaar gekruist, waarbij de Indonesische kampioen erin slaagde om een set van de wereldbekende badminton-tovenaar af te snoepen. --- U.M.S. verslagen met 4 — 0 Het U.M.S. elftal, kampioen van Djakarta, heeft Zondag het onderspit moeten delven tegen het Singapore Chinees'-Maleise team, dat hiermee zijn reputatie heeft weten op te houden van de meerdere te zijn van bezoekende teams in dit seizoen, waaronder het Oostenrijkse elftal van Graz. Het Indonesische elftal had niets te beweren tegen de volkomen superieure gastheren, die het spel van meet af aan beheersten. De gasten verloren drie en wonnen twee wedstrijden te Singapore. Dit was hun laatste wedstrijd in Singapore. i --- Ook Edy Jusuf uil geschakeld De Indonesische runner up, Edy Jusuf, die met Ferry Sonneville uitkwam in de open kampioenschappen badminton van Malakka, is thans ook uitgeschakeld. In de halve finale legde Edy Jusuf het af tegen de Thomas Cup-speler van Singapore Ong Poh Lim. Jusuf verloor met 15—4, 15—11. Ong Poh Lim bleek veel sterker te zijn dan de Djakartaan. Edy Jusuf kreeg in deze ontmoeting vrijwel geen voet aan de grond. --- Uit Punvokerto zijn 50 gezin- len uu nei geoieo van de segara Inakan voor transmigratie naar Zuidiumatra vertrokken. Het geheel omatte een groep van ongeveer 250 ersonen. --- Varia Djakarta De Gekko „Tokkèh!”, riep de gekko en Tante Noes telde ijverig mede: „Een, toewee, derie, vier, vijf, zes, sefen Adoe, geluk zeg! Sefen keer itoe!” Maar, direct daarop, riep ze met een verschrikt gezicht: „Lo, mana, waar itoe die tokkèh?!” Daar wij juist verdiept waren in de nabeschouwing (middels de catalogus) van de expositie van moderne Indonesische schilders bij Kolff, welke expositie wij die ochtend met ons bezoek vereerd hadden en die cm velerlei redenen zeer veel indruik op ons gemaakt had, zeiden wij achteloos: „Daar, achter die schilderij”. Deze mededeling maakte meteen ;en einde aan onze rustige overpeinzingen. Want met een drift, uigegeven Joor angstgevoelens, eiste Tante met grote aandrang, dat wij subiet de gekko vanachter zijn kunstzinnige camouflage zouden verwijderen. Dit deed ons verre van aangenaam lan. Werkelijk niet alleen, omdat wij Je aanschouwing van een dreigend raar ons opgeheven gekko-bek niet tolk een prettig gezicht vinden (tendotte doet zo’n tokkèh maar al te .©el aan een echte krokodil denken), naar ook, omdat het heel moeilijk is >m een tokkèh van zijn eenmaal in>enomen zitplaats te verwijderen, zonler hem meteen dood te slaan. En /an nature zijn wij geen voorstanders /an doodslaan, zetfs niet van gekko’s. Zodoende draalden wij in de uit/oering van de ons opgedragen taak sn zeurden er zo’n beetje omheen, /an die kinderachtige vragen, zoals ,Waar dat beest mee weggejaagd noest worden?” (antwoord: „Met die apoe, toch?”), „Waar de bezem vas?” (antwoord: „In de achtergaerij, als je maar uit je doppen kijkt”.), ,Of je een tokkèh wel met een bezem ;on verwijderen?” (antwoord: „Ajo rooruit! Ik ben bang! AI doe je met ouw poten, maar direct hij moet d'r ïit. Ajo lammeling, je wil alleen maar nij weer pesten. Of ben je zelf in ouw stinker?!”). Deze laatste insinuatie deed ons indelijk ten strijde tijgen. Want als :chte man en bovendien pegawai van len Lande, kunnen wij twijfel aan mze moed maar slecht verdragen. Jus zochten wij de bezem (die wij ia lang en moeizaam zoeken ergens nder een kast vonden, waar de ba>u-tjutji hem goed bewaard had) en ogen aan de arbeid. Voorzichtig keken ,wij (om een loekje) achter de schilderij. Daar zat le tokkèh inderdaad. En onvervaard mtmoetten zijn blikken de onze. Stil ■n snel haakten wij het kunstwerk af. Daarop deed de gekko enige snaakse sprongen in onze richting, en retireerden wij evenzovele schreden. De bezem vóór ons uitstekende, deden wij vervolgens een uitval. De tokkèh hapte in de bezem, maar daar deze blijkbaar teveel stof bevatte om smakelijk te zijn, draaide hij zich om en wandelde schielijk langs de muur naar een aquarel (de trots van onze verzameling) en trachtte daarachter een onderkomen te vinden. Mogelijk bad hij voor dit onderdak geen „V.B.”, althans toen hij zijn dikke krokodillen-lijf onder het plaatje wilde wringen, viel dit meteen van de muur. En het brekende glas maakte een lawaai, dat Tante naar binnen deed rennen en de babu-tjitji zelfs wekte. Onze hulp in de huishouding kwam althans haastig aans’offen en haar raadgevingen, gepaard aan de aansporingen van Tante, maakten onze hand er niet vaster op. De gekko intussen, na on/ een seconde lang geobserveerd tc hebben, schoot haastiglijk weg. Ditmaal onder een kast. Deze beweging deed de dames, onder het uiten van schrille angstkreten, gelukkig verdwijnen. Met onze bezem onder de kast vegende, schenen wij de gekko niet te deren. Wel wierpen wij een wolk van stof omhoog, die ons bijkans verblindde en tussen de dames, die vau een afstand toekeken, een twistgesprek ontketende over de prestaties op het gebied van „goed het huis schoon houden”. De taakverdeling scheeD hierbij niet helemaal duidelijk te zijn afgebakend, want wederzijds schoof men de verantwoording van zich af en de schuld op de andere partij. Maar, daar de gekko inmiddels onzichtbaar bleef, zetten wij onze schouders tegen de kast en schoven die met grote kracht opzijde. Zo krachtig was onze inspanning, dat onze sloffen uitschoten en wij met een gevoelige smak tegen het hout van de kast aanvielen. Dat hout gaf niet mee. Én een fikse buil rees daarom op ens voorhoofd. De aanhouder wint echter en zo konden wij eindelijk de kast een centimeter of wat terzijde schuiven. De gekko liet zich niet kennen en wandelde met en onder de kast mede. Ons diep voorover buigende, met ons hoofd op de vloer liggende, konden wij hem nog net op de rand van licht en schaduw zien. Hij keek ons even aan, opende de muil (alsof hij ons uitlachte) en wandelde toen in de schaduw weg. „U moet de veger in zijn bek douwen”, raadde de babu-tjitji, „dan hapt hij daarin en dan kunt U hem zo met veger en al in de tuin gooien” Wij antwoordden smalend, dat zij dat zelf maar moest proberen, want dat de tokkèh haar smerige bezem met stof niet lustte. Dit ontlokte een storm van protest. Niet alleen van de babu, maar ook ,va,n Tante (om de taakverdeling blijkbaar, die niet helemaal duidelijk was, zoals wij reeds vermeldden). „Boh, jij sla hem o.p zijn kop!” ried Tante. „Als dood, jij gooi hem gewoon weg”. „Hoe kan je nou onder die nauwe kast, dat beest op zijn kop slaan?” wilden wij weten. „Adoe tielaka”, protesteerde de babu, „U moet nooit een tokkèh dood slaan, dat is immè^ helemaal togen alle wetten in? Dat geeft minstens zeven jaren ongeluk!” Maar ongeluk of niet, wij werden zodanig vermoeid, dat de geestelijke druk haar uitwerking op ons niet miste. Onze gewone zachtmoedigheid verliet ons, onze principes dwarrelden met onze zweetdruppelen weg. En zodoende zwaaiden wij onvervaard de bezem heen en weer en hakten zoverre als doenlijk was onder de kast. Maar de tokkèh liet zich niet zien. Ook niet horen. De mogelijkheid was dus niet uitgesloten, dat hij inmiddels naar een ander onderdak was weggeglipt. Dit verontrustte de dames uitermate en derhalve verhieven zij hunue stemmen en raadgevingen tot een bijzonder enerverend brouhaha. Tot overmaat varr ramp kwam „Manneke” binnenstuiven en zijn instinct deed hem onmiddellijk weten, dat er wat aan de hand was. En waar de vijand zich ophield. Dus trachtte hij onder de kast te kruipen en grabbelde met zijn poten in het duister onder dat meubel. Maar dit bleek de tokkèh niet prettig te vinden. Hij hapte tenminste flink toe. En Manneke stoof met een gil als een sirene vanonder de kast vandaan. Recht tegen Tante op. Die hem al weeklagend wilde strelen, toen nog net op tijd de Babu riep: „Kijk, hij heeft de tokkèh gevangen! Die hangt aan zijn staart!” Waarop Tante een nog veel hardere gil gaf dan Manneke daareven en met een voor hare omvang ongelooflijke snelheid van het toneel verdween. De gekko, blijkbaar enigszins versuft van zijn luchtreis aan de staart van Manneke, liet los en bleef in het midden van de kamer zitten. Een beetje verdwaasd om zich heen kijkende. Manneke, die zich blijkbaar in zijn eer getast voelde, draaide al keffende om het ondier heen. De babu-tjutji in panische verwarring, greep het eerste het beste wat in hare handen kwam en smeet dit naar onze tegenstander. Het bleek de suikerpot te wezen, die rinkinkend wegvloog en in gruzelementen sloeg. Daarbij echter een straal van suiker over de tokkèh heen spuitende. Juist wilden wij een krachtig protest doen horen, over de verspilling van een zo urgent voedingsmiddel, dat men thans zo moeilijk verkrijgen kan, toen onze verontwaardiging gedoofd werd door de aanschouwing van de tokkèh. Deze namelijk stak een lange tong uit, likte de suiker op zijn lijf en scheen dat zo lekker te vinden, dat hij zich ijverig, hoewel waardig aan het aflikken van de op de vloer gestorte suikervoorraden zette. Deze bezigheid hield hem zodanig geboeid, dat wij hem (al likkende), tegelijk met de om bem liggende suiker, langzaam naar buiten de deur konden vegen. Hij rolde tenslotte van de trap, keek nog even beduusd om zich heen en wandelde vervolgens met wat groggy pootjes de duisternis van de avondlijke tuin in. Wij riepen verheugd om Tante. Verklaarden onze heldendaad. Maar Tante bleek niet verbaasd. „Nah”, zeide zij, „zie je nu wel, dat je een tollol ben? Massah, herinner jij jou niet vroeger bij jouw Ma thuis, is-t-er immers een tamme tokkèh, jang iedere avond naar de divan kom, om een beetje suiker op dat bordje te eten, dat jouw Ma altijd voor hem klaar zet. Altijd zo met tokkèh. Hij houdt van suiker die! Tjoba jij geef hem suiker, hij gaat al lang die”. „Nou Moe!” zuchtten wij. En doken toen zwijgend maar weer in onze catalogus. OOM ALEX ---