Luisterrijke viering van het gouden jubileum van „Delft” Vorstin in historische Nieuive Kerk Verdiensten gememoreerd van de eredoctoren He grote, historische ruimte van rle Nieuwe Kerk te Delft was Maandagmiddag tot de laatste plaats bezet met genodigden, die als gasten van de senaat van de Technische Hogeschool te Delft de plechtigheid bijwoonden, georganiseerd ter gelegenheid van het gouden jubileum van de T. H. Als eregaste was aanwezig H. M. Koningin Juliana. Onder de talrijke autoriteiten bevonden zich minister-president dr. W. Drees, mr. J. A. Jonkman, voorzitter der Eerste Kamer, vijf nieuw benoemde ere-doctoren, hoogleraren, oud-hoogleraren, afgestudeerden, in totaal 2250 gasten. Koning Juliana had des morgens w met 'gevolg een officieel bezoek aan or de stad Delft gebracht en arriveerde, H na inspectie van de erewacht der aj Delftse studenten-weerbaarheid, tegen ir drie uur in de kerk. Later trad de B; academische stoet binnen bestaande Pi o.a. uit het college van curatoren, de rector magnificus prof. dr. O. Botte- pi ma, en de vijf nieuwe eredoctoren. ui vt De herdenkingsrede werd uitgespro- in ken door prof. dr. O. Bottema die het st jaar 1905 het jaar der meerderjarig- v; heidsverklaring noemde. Het jaar van lf verworven erkenning, door een naams- tl verandering bezegeld. Na een definitie te hebben gegeven van het werk van sj een ingenieur en een analyse van diens H geestelijke arbeid zei spreker: een v( school van ingenieurs heeft de plicht vi besef en waardering te vragen voor O waarheid en inspiratie; in haar ideale ri vorm streeft zij naar een harmonie g1 tussen twee facetten van menselijke mogelijkheid. Dit bewust aanvaarde T dualisme is een zeer wezenlijk ken- L merk van de thans verjarende hogeschool en het onderscheidt haar van universiteit en kunstacademie. y Als het meest eigene van de tech- ™ nische hogeschool zag spreker het w maken, het tot stand brengen van iets, s, waarvan geen voorbeeld is, het schep- oj pen: een bezigheid des geestes. Voor ’J het maken is de arbeid van de ingenieur echter voldoende; hjj behoeft de samenwerking met vele anderen, die elk op hun wijze dienen. Industrie is meer dan techniek, zij is organisatie, économie, sociologie. Naast de ontmoetingen met de mens heeft de ingenieur nog een andere ontmoeting: die van de techniek en de mensheid. Rede minister Cals Na de herdenkingsrede sprak minister Cals, die namens de regering zijn gelukwensen aanbood. In het begin van deze eeuw hield het. hoger onderwijs zich afzijdig van de techniek. Eerst in 1905 heeft de Nederlandse wetgever de technische wetenschap als zodanig erkend door haar op te nemen in de | Organisatie van hoger onderwijs en J het doctoraat in de technische wetenschap in te stellen. Formeel werd J toen de polytechnische school verheven , tot inrichting van hoger onderwijs. Het ü academisch peil van do technische <] hogeschool verschilt niet van dat van de universiteiten. Er is een bewustwording van de wetenschap van haar \ eigen sociale verantwoordelijkheid. v Spreker wees erop dat de Delftse T.H. een bijzondere en eervolle plaats in n hoger onderwijs in neemt. Vele eminen- '/ te geleerden zijn uit het midden der studenten voort gekomen. Spreker a deelde vervolgens mede — zoals we reeds hebben gepubliceerd in een deel onzer edities van Maandag — dat in g het ontwerp inzake het technisch hoger v onderwijs, dat de regering heden aan r de Staten-Generaal heeft voorgelegd, v aan de T.H. een grotere zelfstandig- ], heid in de vorm van verlening van rechtspersoonlijkheid wordt toege- n dacht. De T.H. zal dan de eerste instelling van hoger onderwijs zijn, ,die de allerwegen verlangde grotere wette- , lijke zelfstandigheid verwerft. Uitreiken van de diploma’s \ Toen was het ogenblik aangebroken < waarop een begin werd gemaakt met het uitreiken van diploma's, behorend ‘ bij het eredoctoraat in de technische wetenschap, dat ter gelegenheid van het gouden feest is verleend aan de ' heren J. J. P. Oud, architect, ir. F. Q. den Hollander, president Ned. Spoor- i 'egen, ir. Th. F. G. J. M. van Schalk, ua-president van do A.K.U.. ir. H. A. Ildde Nijland, directeur van de electropparatenfabriek N.V. Systeem Coq en -. H. Bloemgarten, directeur van de ;ataafse Petroleum Mij. en de Ned. etroleum Mij. Als promotor van de heer Oud sprak rof. ir. J. F. Berghoef een korte rede it, wijzend op het baanbrekend werk an de heer Ouq. Deze was beurtelings ïitiatiefnemer en pionier van nieuwe tromingen in de bouwkunst, met name an de stijlgroep-architectuur sedert 917 en van het z.g. nieuwe bouwen ussen de jaren 1920 en 1930. Prof. ir. H. C. A. van Eldik Thieme prak als promotor van ir. F. Q. den lollander. Hij stelde in chronologische olgorde de belangrijkste prestaties an de heer Den Hollander in het licht, inder zijn leiding werd de moderniseing van het bedrijf krachtig voort;ezet. liof voor de lieer Van Sehaik Prof. dr. ir. J. W. H. Uytenbogaart oemde de verdiensten van ir. Th. F. G. . M. van Sehaik. Deze verdiensten zjjn rel duidelijk, aldus spreker door wat lij bereikt heeft met zijn industriële rerk, dat zowel op technisch-wetenchappelijk en constructief gebied als ip organisatorisch terrein ligt. Van de uim 36 jaren, welke hij aan de succes•olle expansie van de Algemene Kunst- jde Unie wijdde, heeft hij sinds 1941, mvankelijk als enig directeur, later s president-directeur, de opperste iding gehad. De promotor ging nader in op het erk van ir. Van Schalk en herinnerde - o.a. aan, dat tussen 1930 en 1938 ior hem een rationalisatie In de lyon-lnilustrle ten uitvoer werd geraeht. Aan zijn doorzettingsvermogen ï de goede samenwerking met alle eledingen van het personeel is het te inken, dat deze voor onze deviezenilans zo belangrijke industrie voor ederland behouden bleef. Spreker schetste ir. Van Sehaik als e man van de strakke lijnen en welverwogen systematiek. Hij wist zijn ledewerkers op te voeden tot het uitstenen van een efficiënte bedrijfsvoeng en uiterst strenge kwaliteitsDntróle. De A.K.U.-gemeenschap vond ï hem een leider die de voor een derelijke figuur zo belanrrjke eigenschapen als technisch-wetenschappelijk en iciaal inzicht, doorzettingsvermogen, ïoed, integriteit en gevoel voor de lenselijke waarden, in hoge mate beat. Als promotor van ir. Hidde Nijland oerde prof. ir. W. Fontein het woord, em schertsend als constructeur en ls grondvester van een internationale ldustrie van unieke betekenis. Prof. dr. ir. F. J. Faber, de promotor an ir. H. Bloemgarten, roemde diens •erk in dienst van de B.P.M. verricht, lsmede zijn speurwerk. Toen Bloemarten de V.S. in 1947 verliet werd In louston een laboratorium geopend, nig in zjjn soort, dat zich uitsluitend, ïaar dan in _dê ruimste zin, bezig oudt met de problemen die zich kunen Voordoen zo lang de petroleum nog iet aan de oppervlakte is gekomen. Dr. ir. F. Q. den Hollander sprak amens de jonge eredoctoren een kort ankwoord. Nadat de senaat de kerk had veriaën werd Hare Majesteit uitgeleid- geaan. De vorstin begaf zich te voet over :e markt naar het stadhuis. De curaoren der hogeschool werden aan de foningin voorgesteld en daarna begon en receptie, tijdens welke de lands'rouwe zich enige tijd met de jonge redoctoren onderhield. Ongeveer half es verliet de vorstin Delft. Bij gelegenheid van het 50-jarig bestaan van de Technische Hogeschool te Delft heeft HM. Koningin Juliana Maandag een officieel bezoek gebracht aan de stad. Tijdens dit. bezoek heeft de Landsvrouwe een plechtigheid in de Nieuwe Kerk tyjgewoond, waarbij vijf nieuwe ere-doctoren promoveerden. Op de foto feliciteert H.M. dr. ir. F. O. den Hollander; op de. voorgrond, dr. ir. Th. F. G. J. M. van Sehaik, die tevens is gepromoveerd. ssssweae»*- • ji 'uw.ru' wnsManmi --- Achter ’t ITzeren Gordiin is Ging minister-president Hanke vrijwillig terug? iets veranderd ■ «i (Van onze W eense correspondent) |, t jQe terugkeer van de Pools* premier H. Manke uit de Engelse emigratie £ heelt groot opzien gebaard, niet alleen in emigranten-kringen van Ii Londen, maar ook ver daarbuiten. In een brief aan Zadewski. de pre-i- J! dent ian de uitgeweken Poolse regering te Londen, beeft Manke uil- li drukkelijk verklaard dat bij na een afwezigheid van zestien jaar vrij- ® willig naar zijn vaderstad is teruggekeerd. In de eerste reacties uit bet j Wésten werd de mening geopperd, dat Manke met geweld zou zijn ontvoerd, maar steeds meer gegevens wijzen er op dat dit waarschijnlijk niet het gval is. Van geweld blijkt iets, nocli uit Hanke’s brief aan b Zadewski, noch uit zijn toespraak voor radio Warschau waarin hij de ^ andere gevluchte Polen aanspoorde om zijn voorbeeld te volgen. r In een gesprek dat hij in Warschau gevoerd heeft met de Engelse afgevaardigde C. Osborne, die tezamen met de Amerikaanse senator Kefauver op bezoek in Polen is, heeft Hanke de motieven voor zijn terugkeer lllllllllllllllll!lll|l|lllllllllll!l|llll!lll|llllll|l|ll!ll!||l|l!lll|!l|l|UIII|||||||||ll!l||||||||||l Poolse emigranten in Engeland daar- ^ van in kennis te stellen. a Er valt veel te zeggen voor Han- a ke’s verklaring dat hij zich eerlijk als t Katholiek blijft beschouwen en dat h\j s niet naar het communisme is overge- r lopen. Een aanduiding' hiervoor is het e feit dat hij kort voor zijn definitief i vertrek eerst een ernstig onderhoud I heeft gehad met mgr. Gawlina, de c aartsbisschop voor de gevluchte Po- c Jen in Parijs en vervolgens dat hij r daarna contact heeft gezocht met de 1 uitgeweken Poolse gezant bij het Va- e ticaan, Papee. c Beide vertegenwoordigers van het R.K. Polen in ballingschap, heeft Hanke van zjjn goede bedoelingen trachten te overtuigen. Hij schijnt daarin wel niet geslaagd te zijn, maar het heeft hem toch niet weerhouden om vrijwillig naar z(jn land terug te . keren. Om deze handelwijze te kunnen begrijpen dient men te bedenken dat het . leven van de meeste emigranten en op de eerste plaats van de Polen er in de laatste tijd niet beter op is geworden. Voornamelijk diplomaten en intellectuelen hebben grote financiële moeilijkheden. Vooral de Polen, die als grote' chauvinisten bekend staan, lijden sterk aan heimwee. Ook kan het deze emigranten niet onbekend zijn gebleven dat er In hun vaderland een zekere ontspanning is ingetredén. Zij vinden dit bevestigd door een groot aantal objectieve journalisten en waarnemers die bij verschillende gelegenheden en vooral bij het jongste internationale jeugdcongres te Warschau hebben geconstateerd dat in geen van de satellietlanden de houding van de communistische regering zo gematigd is als juist in Polen. Achter het ijzeren gordijn zijn er Inderdaad dingen aan het veranderen waaraan ook wij in liet Westen gewend moeten raken. Amerikaanse, Engelse en Belgische afgevaardigden, geleerden en kunstenaar* komen regelmatig op bezoek In Polen en ver- V\ h schillende van hen keren met de ver- d zekering terug dat vluchtelingen na n hun terugkeer niets te vrezen heb- u ben. Natuurlijk kunnen z(j niet op c hun vroegere posten rekenen en g hoogstwaarschijnlijk zullen zij heel bescheiden en teruggetrokken moeten s leven; maar hun existentie in het cj buitenland is intussen zo onzeker ge- 0 worden en hun angst voor de toe- y komst zo groot daf zij liever naar c hun vaderland terugkeren, waar zij in p alle geval familieleden en vrienden v hopen te vinden die hen kunnen hel- v pen. s Dit laatste schijnt ook bij Hanke de _ doorslag te hebben gegeven, want hij heeft nu al Jarenlang geheel alleen in ballingschap geleefd, terwijl zijn " vrouw en twee kinderen in Polen waren achtergebleven. Alle satellietstaten hebben hun j landgenoten, die in het buitenland als 2 emigranten leven, opgeroepen om ^ terug te keren en van de politieke t amnestie te profiteren. Ofschoon het j aantal terugkerenden nog altfjd be- ? trekkelijk klein is, schijnen er toch j steeds meer emigranten aan deze op- --- Vliegtuigongelukken dan eisten vijf doden Aikm Nabij Andover in Hampshire is Maandag een lichte Engelse straal- w jager neergestort. Een piloot van de Zwitserse luchtmacht, kwam bij het ongeval om het leven. j( De straaljager, van het type Fol- w land ..Gnat", verongelukte kort na te k zijn opgestegen van het vliegveld oi Chilbolton. De oorzaak van het onge- vi luk is niet bekend. De piloot maakte sche ontwikkeling. In de veertig jaren van onafgebr» ■ ken werkzaamheid zijn ontelbare grot ■ en kleine plannen opgesteld en tot uit ■ voering gebracht. De meeste van de: ■ projecten ontstonden in samenwerkiiE i met de overheidsdiensten. Duizenden daklozen door overstromingen Grote overstromingen in het Noord1 westen van Behar (India) als gevol; . van aanhoudende zware regens hebbo: _ duizenden mensen dakloos gemaal: t Het watersnoodgebied heeft een opper . vlakte van 950 vierkante mijlen, h I dat gebied wonen meer dan een mi Hoen mensen. Vrijwel alle rivieren? . buiten de oevers getreden. De e® cuatie van de bewoners verloopt ze;: moeilijk, omdat de meeste verbindtgen zijn verbroken. In scholen, 5» rechtsgebouwen en andere openbars gebouwen zijn duizenden daklozen E' dergebracht. De overheid vraagt os " voldoende voorraden levensmiddels geneesmiddelen, kleding en dekkingBij een plotselinge overstroming de Rio San Maroc in Noord-Me»' zijn in Ciudad Victoria in totaal: personen om het leven gekomen, t' overstroming werd veroorzaakt zware regenval. e Een groot deel van Noord-Tffi,1 werd gegeseld door hevige slagregen•_ waardoor óp tal van plaatsen overstromingen ontstonden en op som®g n autowegen het water 1.50 meter Wi :t stond. Het water drong straten » n huizen in verscheidene steden bW1 -- Een uitgestrekt gebied van ’t midlf-0 deel van de Vallei der Rode Rivier: :r het in Zudwestelijke richting gele? Abilene staat blank. De rivieren KJ Grande en de Nueces zijn sterk ? ‘S zwollen. (Reuter-United Pres » I Oostzone krijgt eeri ■d „nationaal leger ’ .d .. ;- De Oostduitse volkskamer j1*;: m unaniem haar goedkeuring ge% a- aan de door de regering voOrgesK■n grondwetswijziging, op grond waar» de regering volmachten krijgt om le militair apparaat te organiseren.ir huidige gekazerneerde volkapobtie. s- geveer 100.000 man sterk, zal,®' e- men verwacht, een „nationaal Kworden, iet ' lf — Volgens het Russische persg; schap Tass zullen premier Boelgy en de partij-secretaris van de co®: ,e nistische partij Chroestjew nog ®§- vember of December van dit jaar . II bezoek brengen van 14 dagen aa 3' Indische hoofdstad Nieuw Delhi. (United rr& le le — De Hervormde Gemeente r- Bunschoten heeft haar oudste Ke . is houw weer in gebruik genomesn. restauratie, die meer dan een jaar,, le derde, heeft ongeveer ƒ 100.000 ge - --- In kleine Zweedse steden ligt grond voor het „aanpakken” Gevraagd: 70 millioen mensen! Alle middelen worden geprobeerd om industrie aan te trekken (Van onze correspondent in Stockholm) Nergens in Europa is fle prijs voor een lap bouwterrein voor een fabriek zo laag als in Zweden. Wie geluk beeft en slim is, krijgt zelfs enkele duizenden vierkante meter cadeau. Alvorens te vertellen op welke voordelen een nieuw te vestigen industrie mag rekenen, zullen wij wel eerst moeten uiteenzetten, waarom verschillende Zweedse gemeenten genoodzaakt zijn om door subsidies, gratis grond en door andere tegemoetkomingen de industrie naar zich toe te trekken. Zweden telt 130 steden, waar 3 millioen mensen wonen. Laten wij nu liet waterhoofd Stockholm en 15 grotere plaatsen buiten beschouwing, dan blijven er 115 steden met gemiddeld 10.000 inwoners over. Dat is dus nog lang niet de grootte van Heiloo! (U weet wel, ten Zuiden van Alkmaar). Terwijl echter de jeugd van Heiloo vertier kan vinden in Alkmaar, Haarlem of Amsterdam, is bet voor de Zweed ónmogelijk, die weinige echte grote steden op te zoeken. De afstanden zijn 1c groot. Het gevolg ligt‘voor de hand: de jeugd trekt naar de grote steden, want werk is er — vooral voor aankomende klachten — overal. En zo ontvolken de kieine steden. Over blijven de ambtenaren en de ouden van dagen. De gemeente, die leven wil, moet dus aan haai toewkomst bouwen. De jeugd moet de indruk hebben in een stad-in-opbouw te zijn. Er moeten bioscopen komen, miniatuur-golf-baan, en ander vermaak. En als er te uitgesproken mannelijke bedrijven zijn, moet er ook iets voor vrouwelijke werkkrachten komen. Anders blijft de jeugd er toch niet. Aanbiedingen Als nu echter alle steden hun zin zouden krijgen, zou Zweden zeventig, in plaats van zeven millioen inwoners tellen. Vandaar dus de wedijver der steden om nieuwe bedrijven naar zich. oe te trekken. En dit gaat gepaard net de meest verlokkende aanbie- ® ingen. d Deze aanbiedingen zijn als volgt n amen te vatten: directe financiële teun, lening of borgstelling, goed- . :oop industrle-terrein, bijslag op de ouwkosten, tegemoetkoming op de . irijs van diensten en goederen der geneente (gas, electra, water enz.). ii Enkele voorbeelden mogen hier wor- a en aangehauld: s Kxistineham subsidieerde een par- d iculier bedrijf gedurende tien jaar E net totaal kr. 11.000. Boden gaf een v neubelfabriek gedurende vijf jaar een s imirhijslag van kr. 1000 per jaar. p 'agersta leende een fabriek kr. 250.000 r ii gaf de toezegging geen andere on- ( lerneming in deze branche te dulden, g .ulea verkocht bouwterrein voor kr. 1 n ter vierkante meter en Huskvama gaf en eonfectie-onderneming 25.000 vier- ( tante meter cadeau. Een firma in k Stockholm kreeg van het plaatsje sunne een industriehuis gedurende even jaar gratis aangeboden. Lmid " .telde een papierfabriek 30.000 vier- w fante meter ter beschikking en zorg- s le eveneens gratis voor aanleg van a -vegen, af voer en aansluiting aan bet s ilectrlsehe net. Andere industrieën h naakten later van dezelfde aanbie- E ling gebruik. Köping verkocht 10.000 d vierkante meter voor 3 cent per b meter. f C Ingrijpen? z Een en ander heeft er nu toe geleid, dat de regering zich met het vraagstuk moest bezighouden. Zo werd eerst in samenwerking met de raad van advies voor de industriële productie en het landelijke arbeidsbureau een i informatieambt in het leven geroe- a pen, waar men de belangstellenden g van advies wil dienen. d Men laat zich daarbij leiden door de r gedachte, dat de nieuwe indlustrie daar 1 moet worden gevestigd, waar de kos- g ten voor de gemeente en de onderne- r mer het laagst zijn. v Gebleken is namelijk, dat de vestiging van een nieuwe industrie niet altijd de oplossing voor de ontvolking der kleine steden is geweest. Er spelen nog heel wat andere factoren mee. 8 En bovendien verhoogt de nieuwe n industrie wel de gemeentebelasting, v maar stelt ze ook heel wat meer eisen, t Ja, een nieuwe industrie is voor en- ; kele steden zelfs een verlies geweest. Bovendien vraagt ook een bepaalde industrie een bepaald milieu. Zal de staat er zich nu mee bemoeien? Waar- i schynlijk wel, maar op het ogenblik is t de discussie eigenlijk pas begonnen, r En ondertussen hebben wij tijd de d verlokkende aanbiedingen van de verschillende steden uit de adverentie- pagina’s te- knippen. Allen hebben ruimte genoeg, allemaal zijn er goed £ (gedeeltelijk zelfs aan ijsvrije havens) 1 gelegen en allen zullen ze de ondernemer tegemoet komen. s Ziehier enkele plaatsen: Lysekil t (5500 inw.), Tran&s (8000 inw.), Lid- c köping (13.000 inw.), Ahus (2000), t Simrishamm (3000), Slite (20001-® runa (16.000). Söllaron (IO001' Maar, zoals in het begin k zouden alle plaatsen hun wensen meer mensen in vervulling j dan moet Zweden zijn bevolking»,eerst vertienvoudigen. 1 --- Advertentie Waar is de 1M* man' ~ Bescherming BevoljLgL—king - is thans een organisatie, ^ ▼ welke voor haar taak is be- rekend. Overal in ons land is ruimschoots uitstekend materiaal aanwezig. Meer dan 160.000 B.B.-ers willen nu geregeld in een stukje van hun vrije tijd oefenen om de handen uit de mouwen te kunnen steken als hun hulp nodig mocht zijn. Toch vertoont de organisatie nog open plaatsen. Op elke twee noodwachters is nog een derde nodig. Weest U die derde! Vraagt U eens bij het Hoofd Bescherming Bevolking in Uw woonplaats, aan Uw wijk- of blokhoofd, wat de B.B. voor U zal doen en wat U in de B.B. kunt doen. --- Advertentie — 4000 arbeiders uit de Belgische TTV ?hemische industrie hebben het werk tV I ïeergelegd, daar zij hun 48 urige werkveek tot 44 uur wensen te zien teruggebracht. (United Press) ---