Klarendalse molen „De Kroon” werd weer geheel hersteld : e 1 Molenaar Reijmes dankbaar, l steun van vele zijden , De Klarendalse molen „De Kroon” is weer hersteld• Molenaar b A. Reijmes, die al over de vijftig jaar zijn altijd boeiend en aantrekkelijk C bedrijf uitoefent, toonde zich zeer voldaan over de steun van vele zijden v ondervonden bij het herstel van deze 105 jaar oude molen. Vanmorgen zijn wij samen in de striemende en koude regen op de ii gaanderij geweest om de herstellingen in ogenschouw te nemen. Ook e Voerden we een lang gesprek in een kamertje bij de ingang van de ' Hnolen over het nut van fokwieken, over de molens vroeger en nu. Hoe vreemd het misschien voor de mensen van onze tijd mag klinken, z gewend als wij zijn om alles mechanisch te laten doen, molenaar Reijmes s verkiest de windkracht boven alles. Dank zij het nieuwe systeem van kle fokwieken met. de regelborden kan hij zijn maalsysteem geheel naar | jeigen wens regelen. Ook heeft hij er geen zeilen bij nodig, want met de v 'peilen gaat het dikwijls onregelmatig, terwijl zij in de wintertijd veel last r ippleveren door het bevriezen. t n rw 1 1 • M •• I 1 a Zonder liefhebberij gaat het niet 1 Een ding staat verder voor onze tnolenaar vast: dit vak eist de gehele |nan op. ,.Zonder liefhebberij gaat het hiet”, zegt hij ons, „als de molenaar er fcelf geen plezier in heeft, dan kan men |iog zoveel molens opknappen, maar tian helpt het toch niet...”. „De Kroon” liep in de oorlogjaren ïiiet zoveel schade op; er was wel veel gebroken en zoals overal ook veel gestolen. Maar men wordt geen 105 5'aar oud zonder tenslotte de ouderdomsgebreken te vertonen en dat was iïiet „De Kroon” ook het geval. Gelukkig is Nederland waakzaam ten aanzien van het dreigend verlies Van een der grootste karaktertrekken Van het Nederlandse landschap: de tnolen. Ook „De Kroon” in Arnhem profiteerde daarvan. Het ministerie yan Onderwijs, Kunsten en Wetenschappen, de provinciale en gemeentelijke overheid, de veren. „De Hollandfche molen” sprongen bij. Natuurlijk frnoest molenaar Reijmes zélf ook zijn jdeel betalen. In totaal werd voor ruim Zevenduizend gulden aan de molen Jhersteld. Over de nieuwe fokwieken raakt finze molenaar niet uitgepraat. „Het s veel mooier dan het oude systeem”, 50 oordeelt hij. „Als het hard waait 3an komen de regelborden in werking Én dan wordt het automatisch geregeld dat er niet te snel gedraaid Wordt”. De Klarendalse molen is niet gestroomlijnd. Alles wat er nog wijst op de herinnering aan de dagen van de tnotorkracht wordt verwijderd. Zijn vader was een echte windmolenaar en ook de zoon beheerst dit vak volkomen. Maar hij weet alles van de systemen met motorische kracht af. Het werken met een Dieselmotor — verreweg nog het beste — of met Euiggas, met stoom kon hem niet bevallen. Trouwens, zijn windmolens ook niet het mooiste voor het oog? De molen draait er niet alleen voor mij, maar ook voor dé mensen, meent deze in zijn vak vergrijsde molenaar. Hij heeft er een open oog voor, dat men tracht deze windmolens te behouden. Waar Zij worden hersteld, gaat hij een kijkje nemen en het blijkt dat deze molenaars elkaar allen goed kennen. In Elden is er onlangs een gerestaureerd, in Wageningen wordt gewerkt aan het herstel van de molen „De Vlijt”. Wat er nu precies allemaal hersteld is, vragen wij. Hier volgt een opsomming en de vernieuwing blijkt waarlijk niet gering. Een nieuwe kap, een nieuwe korte schoren, dat is de balk achter de staart. Achter die staart bevinden zich twee lange en twee korte schoren. Er is een nieuwe korte spruit gekomen, dat is de achterbalk aan het kruiwerk. Ook kwam er een nieuwe lange spruit. Hiervoor werd een van de oude molenroeden gebruikt. Twee nieuwe roeden zijn op „De Kroon” aangebracht, dat wil zeggen, geheel nieuw zjjn ze niet maar zij vol- c doen thans weer aan het doel. De gakerij werd vernieuwd en dat is geen , weelde, want verschillende planken 1 zaten los. De verfkwast ging erover 1 en al zou molenaar Reijmes graag het t gehele uiterlijk van „De Kroon” een j beurt willen geven, dat behoort voor- t Iopig nog tot de vrome wensen. De onderste trap werd vernieuwd en de andere trappen krijgen geleidelik aan een beurt. Waar vroeger de machines stonden wordt schoon gemaakt, zodat ook het innerlijk van „De Kroon” weer het aanschouwen waard zal zijn. Dit zin al de vernieuwingen met uitzondering dan nog van de fokwieken, waarover wi al spraken. Men kan met die fokwieken regelen hoeveel enden de wieken moeten lopen. Overdag helpt molenaar Reijmes zijn vele klanten, die graan en voer bi hem komen halen. Daarna gaat hij aan het werk in de molen. Want hij is alleen baas in ,,De Kroon” en hij houdt er van zijn werk alleen op te knappen. Vraag niet hoeveel uren hem dat kost, want dat is minder belangrijk omdat bij hem de liefhebberij er is zijn molen in een zo goe'd mogelijke staat te houden. Twaalf weken is er aan dit karwei gewerkt en het resultaat mag er zijn. Vanuit de twee nieuwe ramen hebben we een prachtig gezicht over Arnhem. De mensen haasten zich door de straten en de wind is hier boven zo fel dat men moeite heeft zich staande te houden. Het is een goed ding, dat deze oude „Kroon” weer een nieuwe gedaante kreeg en wij' zijn ervan overtuigd, dat bij de inwijding binnen niet al te lange tijd de belangstelling zeker niet gering zal zijn voor Arnhems hernieuwde en mooie Klarendalse molen. --- Advertentie Advertentie ^Zatérdag^n^^”^] Wollen Japonstoffen 130 cm. breed, moderne kleuren, per meter 4,98 3,98 Wollen Mantelstoffen 140 cm. breed in 5 moderne kleuren, pèr meter 9,89 8,98 —* moderne STOFFEN ROGGESTRAAT 15 — ARNHEM --- WATERSTANDEN Mannheim 2.39 (+ 0.16); Trier 2.70 n '(+ 0.18); Keulen 1.65 ( + 0.20); 1 Ruhrort 3.74 ( + 0.12); Lobith 9.82 l (4- 0.05); Nijmegen 7.61 (onveran- \ derd"); Arnhem 7.66 (+ 0.05); Eefde f IJssel 3.73 (4- 0.05); Deventer 2.79 1 (+ 0.06); Namen la Plante 2.15 (— „ 0.20); Borgharen 42.31 (+ 0.18); Bel- c feld beneden 13.30 (+ 0.30); Grave 1 beneden 5.82 (+ 0.45). d É --- AGENDA - n b VRIJDAG: r Stadsschouwburg: 20 uur, „De Bruiloft . van Figaro”. Necj. Comedie (ab.vr. 1 serie D-3. * n FILMS:. s 1 Luxor: „Lach en vergeet”. Toegang alle leeftijden. Aanvang der voorstel- J lingen 14.30, 18.45 en 21 uur. 8 Zondag 14.30, 16.30, 18.45 en 21 uur. 50 Minuten-film dagelijks vanaf 11 u. Zondag vanaf 12 uur. (Maandag 14.30 en 18.45 uur). _ (Dinsdag 14.30, 16.30, 18.45 en 21 u.) K tf Saskia: „Löuise Lotte”. Toegang 14 j. Aanv. der voorstellingen als Luxor. ^ Falace: „Captain Horatio Hornblower”. Toegang 14 jaar. Aanvang der voor- ft stellingen als Luxor. b, Arnhems: „Vier in een jeep”. Toegang f 14 jaar. Aanvang der voorstellingen t( als Luxor. R Corso: Vrijdag t.m. Maandag „Haviks- B nest”. Toegang 18 jaar. 111 Dinsdag t.m. Donderdag „Ontsnapt van het Duivelseiland”. Toegang 14 j. vi Aanv. der voorstellingen 19 en 21 u. Zaterdag Zondag en Woensdag 14.30 uur „De grote parade”. Maandag alleen voorstelling 14.30 u. A II APOTHEEKDIENSTEN: De avond- qj en nachtdiensten worden tot en met 28 Dec. waargenomen door Apotheek „. Louwe Kooymans, Johan de Wittlaan 55, telef. 25674; Apotheek Hillen, di Rijnstraat 81, telef. 26227 en Apotheek Herens v.h. Boom, Van Maerlant- 2( straat 1 hoek Rosend.weg, tel. 22112, bi De Gemeente-Apotheek is open op 21 werkdagen van 8.30 tot 22 uur. Op (j, uren, dat de Gemeente-Apotheek ge- 2; sloten is, kunnen spoedrecepten worden aageboden in een dienstdoende Apotheek. d JlïOé* POKTERSPOSTt Telefoon 22902, B --- Advertentie RESTAURANT „ROYAL” TELEFOON 24341 1 JANUARI SPECIALE MENU’S Reserveert Uw tafels spoedig. RESTAURANT „BOERDERIJ RIJZENBURG” 29 DECEMBER DINER-DANSANT MET POLITIEKE POPPENKAST „DE LACHENDE SPINNEKOP” Aanvang 7.30 uur. 1 JANUARI DINER-DANSANT — Reservering dringend gewenst. --- Nog een gegadigde voor iweeue 1 .n. De Stichting Technisch Hoger Ondenvys voor Noord- en OostNederland heeft zich tot de leden van de Tweede Kamer gewend met het verzoek te bevorderen, dat de eventueel te stichten tweede Technische Hogeschool ln het Noord-Oosten des lands wordt gevestigd. Het schrijven werd ondertekend door de directies van een groot aantal bedrijven in de provincies Drente, Friesland, Groningen en Overijssel, met meer dan 200 werknemers per bedrijf. Wapens ,Nieuw Holland” in beslag genomen De Indonesische regering heeft de aangelegenheid van de wapenzendingen aan een diepgaand onderzoek onderworpen, alvorens een beslissing te nemen. Daartoe is een ministeriële commissie van drie gevormd, bestaande uit ministers Soebardjo (buitenl. zaken), Nasroem (Justitie) en de heer Pellaupess (algemene zaken). Het is nog niet bekend wanneer deze commissie aan het kabinet rapport zal uitbrengen. De „Talisse” ligt inmiddels nog aan de haven van Priok om een lading, die bestemd is voor Djakarta, ui. te laden. De correspondent van Aneta te Makassar bericht, dat het havencommando aldaar 7 kisten met wapens in beslag heeft genomen, die door de „Nieuw Holland” uit Australië werden aangevoer'i en in Makassar uitgeladen waren voor doorvoer naar Timor. De scheepspapieren waren in orde, maar het was niet bekend van wie de wapens afkomstig en voor wie zij bestemd waren. De kisten bevatten 70 jachtgeweren met bijbehorende munitie. --- Nieuwe films in het komende jaar In het eerste kwartaal 1952, zo bericht ons de directie van de N.V Astra Film Mij., zal Arnhem op het gebied der filmproductie de voorste gelederen innemen. Het nieuwe jaar begint met een serie zeer belangrijke films, daartoe behoren „Louise Lotte”, naar Erich Kastner’s beroemde boek, met de zusjes Jutta en Isa Gunther; „Captain Horatio Hornblower”, waarin de hoofdrol door Gregory Peck wordt gespeeld. „Mensen in het wit”, één van die zeldzame van goedkope pathetiek ontdane en daarom des te heftiger boeiende werken, waard om met „Eervol Ontslag” in één adem genoemd te worden. „Morgen ben ik rijk” is een film met de steeds meer populair wordende Engelsman Alec Guinness. Een geestig verhaal vol Engelse humor, waarin hij bijgestaan wordt door Stanley Holloway. De fantatische ballet-opera van Powell en Pressburger „Hoffmanns Vertellingen” zal half Januari in Arnhem worden vertoond. In Amsterdam draait deze film vier achtereenvolgende weken en het einde is nog lang niet in zicht, terwijl Den Haag reeds voor de achtste week deze film vertoont. Voorts ziet men: „Morgen is te laat” een film welke in Amsterdam twee en een halve maand in het Alhambra Theater werd vertoond. Deze film behandelt het jeudgprobleem In de puberteitsjaren. „Strangers on a train” van Alfred Hitchcock, „Vom Teufel gejagd” met Hans Albers, „Bright Victory” een film gelijkwaardig aan ,De beste jaren van ons leven”, „Vader plukt de vruchten” met Spencer rracy, het vervolg op „De Vader van ie Bruid”, „Lullaby of Broadway” een grote musical-show met Doris Day, ,Dédé, de havenmeid” (Dédé d’anvers) de veelbesproken film van Yves Mlégret met Simone Slgnoret en Berïard Blier, „Born Yesterday” naar het sekende toneelstuk „Niet van giste•en, „Cirano de Bergerac” een Stanley Iraniër productie naar Edmon Ros:and’s onsterfelijk werk en om te besluiten ,,A place in the Sun” een lieuwe verfilming van Theodore Dreisers beroemde roman, „An American rragedy” met Montgomery Clift, Elt:abeth Taylor en Shelley Winters. Rejie van George Stevens. AANBESTEDING „OLD DUTCH” Door het architectenbureau ir. P. H. Jnrlt b.i. en H, J. Panhuyzcn te Ooserbeek werd onderhands aanbesteed Ie herbouw van Café-Rest. „Old )utch”. De inschrijvingen waren als volgt: a. Berendsen en v. d. Berg te Oostereek ƒ 77195; fa Kleinhout te Arnhem 79200; fa. H. Karei en Zn. te Oooserbeck ƒ 78900; fa. van Aggelen te tenkum ƒ 77823; fa. G. Polpoel te luissen ƒ 78570; :a. Budel en Jeroniius te Velp ƒ 78270. Het werk is aan de laagste inschryer opgedragen. EXTRA-TREIN OP 1 JANUARI Arnhem — Den Haag — Rotterdam: Lrnhem v. 19.39; Ede-Wageningen v. 9.53... Driebergen-Zeist v. 20.14; Ttrecht C.S. v. 20.30; Woerden a. 0.43; Gouda a. 20.58; Voorburg a. 1.17; Den Haag C.S. a. 21.22; Rotteram Maas a. 21.21. Arnhem—Amsterdam: Arnhem v. 0.42; Ede-Wageningen v. 20.56; Drieergen-Zeist v. 21.17; Utrecht C.S. v. 1.30; Amsterdam a. 21.54; Amsteram M.P. a. 21.58; Amsterdam C.S. a. 2.04. -B- Geslaagd te Utrecht voor het loctoraal examen rechten mej. J. H. 1 los ts Arnhem. 1 KERSTFEEST IN MILITAIR HOSPITAAL De Kerstdagen in het Hospitaal werden ingeluid door de amateurmuslci „De Rijnlanders”, die een bijzonder geslaagde uitvoering van vele bekende composities gaven. Maandag werd een uitstekend verzorgde tractatie aangeboden door de L.S.K. te Deeign. In de avond hield de Chef van het hospitaal een Kerstrede. In de Kerstnacht werd een H. Mis opgedragen. Een dubbelmannenkwartet zong op voortreffelijke wijze de wisselende en vaste gezangen. Terwijl het nog daagde in het Oosten, klonken plotseling op het voorplein frisse Kerstklanken, die de blijde Boodschap vertolkten. De harmonie van het Leger des Heils speelde, hetgeen diepe indruk maakte. Hierna volgde een Protestantse kerkdienst, afgewisseld met gezang. In de hiiddag bracht het St. Alfonsus Zangkoor van de parochie O.d. Vrouwe een uitvoering van Kerstge-. zangen, onder leiding van de heer F Kox. Vooral de stukken voor gemengd koor vielen zeer in de smaak. Op Tweede Kerstdag verzorgde het P.I.T. een intieme avond met koor- en si menzang, declamaties en een Kerst/erteil.r.g, waarna een Kerstgeschenk werd aangèboden namens Arnhems burgerij. Tot besluit van dit geslaagde Kerstfeest werden door de Bond van oudstrijders nog geschenken aangeboden. Aan alle medewerkenden wordt door de patiënten harteljjk dank gebracht. Aan onze Abonné’s Wl{ stellen voor onze kwartaal-abonnffs de gelegenheid open hun abonnementsgeld, ten bedrage van f 6,10 te komen voldoen te onzen kantore. Koningstraat 15, Arnhem, van 9 uur voormiddags tot 5 uur n.m. (Zaterdags tot 12 uur) o) het bedrag over te schrijven op postrekening 276432 van de „Arnh. Crl." Vana) heden t/m 10 Jan. a.s. kan betaling aldus plaatsvinden, daarna worden de kwitanties afgegeven, Zij, die gireren, worden verzocht duidelijk naam en adres van de abonné te vermelden. >» > Nationale landdag „Bloeiend Land” Ieder jaar wordt door de Bond van Oud-ieerlingen van landbouwonderwijs en -cursussen in Gelderland (B.O.G.) en de Bond van Oud-leerlingen van het Landbouwhuislioudonderwijs (B.O.L.H.) een landdag georganiseerd. Dit jaar zal evenwel ter gelegenheid van het eerste lustrum van de Plattelandsjongeren Gemeenschap Nederland deze landdag worden gehouden in nationaal verband. Deze nationale landdag is te beurt gevallen aan de Ring Betuwe van de B.O.G., die de dag heeft vastgesteld op 7 Mei 1952 te Kes teren. Het ochtend- en avondprogramma zal worden afgewerkt in de nieuwe veilingshallen, des middags komt men bijeen in de openlucht. Deze dag, die een manifestatie zal .worden van de kracht van de Nederlandse Plattelandsjongeren belooft een groots nationaoal gebeuren te worden. De landdag 1952 zal „Bloeiend Land” worden genoemd. Het morgenprogramma vermeldt inleidingen van Z. E. Ir. C. Staf, minister van Oorlog en de heer H. D. Louwes, voorzitter van de Stichting voor ie Landbouw. Het middaggedeelte zal door 100 Betuwse jongens Worden verzorgd, die jen Betuwe-spel, geschreven door Maurits Dekker en geregisseerd door A.d. Hooykaas zullen uitvoeren. Het avondprogramma geeft de première van „Bloesem in de wind”, geschreven door Henk Manders en eveneens ander regie van Ad. Hooykaas. Deze dag met de bloesempracht, die ian is te verwachten, zal de Betuwe in het middelpunt van de belangstelling plaatsen van agrarisch en waarschijnlijk ook niet-agrarisch Nederand, zulks mede In verband met enige verrassingen; welke nog in petto zijn. --- Geplukt uit de stad: MOLEN: Met een variant op het bekende Vlaamse lied „Boven Gent rijst...” kan men zeggen dat de molen ,X>e Kroon” het beeld van Arnhem en in het bijzonder van Klarendal beheerst. Vandaag brachten wij een bezoek aan de molenaar Reijmes, die stoer en onverzettelijk dag en nacht zijn arbeid verricht. Nu mede door de steun van overlieidszijde, de vereniging „De Hollandsche Molen” en door de opoffering van deze molenaar zelf, de molen voor verdere vernieling kon worden behoed, geloven we, dat hier een gebaar past van de Arnhemse bevolking. Laat Klarendal, maar feitelijk geheel Arnhem, zich niet onbetuigd laten bij de inwijding van de herstelde molen. Misschien ligt het op de weg van de buurtvereniging Klgrendal om hieraan in het bijzonder enige aandacht te schenken. He* betreft hier echter een molen, waarvoor de gehele stad belangstelling behoort te hebben. Daarom vertrouwen we, dat bij de inwijding het niet aan belangstelling zal ontbreken. Het is een verheugend feit, dat wij nog zo’n karakteristiek echt-Hollands kenmerk in onze stad hebben. PRIJZENCOMMISSIE: Ruim achtduizend gulden is ln de maanden September en October terugbetaald aan Amsterdammers, die voor allerlei artikelen te veel hadden betaald en deze gevallen aan de prijzen commissies in handen hadden gegeven. In dit bedrag was ruim zesduizend gulden begrepen aan verrekening van sinds 1 Januari 1951 te veel betaalde huurbedragen. De prijzencommissies hebben verder huurverlagingen tot een bedrag van ruim elfduizend gulden per jaar bewerkstelligd. Het aantal klachten op het gebied van woningen kamerhuur was het grootst. Daarna volgden woninginrichting, textielgoederen en brandstoffen. De commissies behandelden 233 klachten, waarvan ruim de helft gegrond was. Enkele gevallen moesten worden doorgezonden naar de Economische Controledienst. Dat zijn de Amsterdamse cijfers. Maar hoe staat het nu in Arnhem? Kan ónze prijzencommissie daarop antwoord geven? BIOSCOOP: Onze hartelijke gelukwensen vandaag al bij voorbaat naar de heer Ch. Zwaaneveld, die Maandag de dag herdenkt waarop hij voor 25 jaar in dienst kwam bij het Arnhemse bioscoopbedrijf. Eerst bij de N.V. Rembrandt en later bij de N.V. Astra. Een ieder, die de heer Zwaaneveld, die thans bedrijfsleider Is bjj het Luxor-theater. kent. waardeert in hem zijn vriendelijkheid en hoffelijkheid en de prettige wijze, waarop hij steeds aan het verlangen van het publiek tegemoet komt. Er is nog een jubileum bij het Luxor-theater. De heer J. Segerein zal dan eveneens 25 jaar werkzaam zijn en wel als portier. Maandagmorgen worden de jubilarissen tijdens een bijeenkomst met het gezamenlijk personeel in Royai gehuldigd. De huldiging geschiedt te tien uur; de cassa’s gaan dan pas open te elf uur. Voor de filmliefhebbers is voorts van belang te weten, dat het Polygoonjournaal deze week in oe vijf tig-minuten-film een interessant overzicht brengt van de gebeurtenissen in het afgelopen jaar. ROZET: Een kleine groep Nederlandse hoteliers, die een reis van ongeveer twee maanden naar Amerika heeft gemaakt, om in Mexico City een internationaal en in Miami het Amerikaans hotelcongres bij te wonen, is in ons land teruggekeerd. Op het internationaal congres, zo vernamen wij, is door de voorzitter, de Fransman Marquet o.a. het voorstel ged an om over de gehele wereld degenen, die met toeristen in aanraking komen te voorzien van een gekleurd rozetje, waardoor kan worden aangegeven welke taal ot talen zij spreken. De toerist behoeft alleen te onthouden welke kleuren gelden voor de taal, die hjj beheerst, om dadelijk te weten bij wie en met welke taal hij terecht kan. Dit denkbeeld werd met veel instemming begroet en de uitvoering ervan wordt thans nader uitgewerkt. Marcel du Bouquet. J --- Oosterbeekse Kunstenaars exposeren in Quatre Bras Het Is langzamerhand traditie geworden, dat in de Kersttijd de Oosterbeekse kunstenaars met hun werk ln „Quatre Bras” bijeen komen, dit jaar tot en met 3 Januari. Het gevaar bestaat, dat zulke tentoonstellingen een wat eentonig karakter krijgen. Bjj de opening op 24 December kon de voorzitter der V.V.V. met voldoening er op wijzen, dat enige inzendingen een geheel nieuw aspect aan deze tentoonstelling gaven. In de eerste plaats heeft hij, zonder ;t te zeggen, bedoeld het werk van rans van Noppen, een sedert enige d in Oosterbeek woonachtige schilir. Zijn debuut hier is Verrassend. Zijn inture is vol en verzadigd van kleur et een voorkeur voor de diepten, in :t rood, in het Rembrandtieke bruin, et werk is gevoelig, eerder nog emooneel; het is breed van opvatting, >ms fel en direct (clowns), soms sentief of verdroomd (naakt, sneeuw»nd, stilleven en Marokko). Dat Marokko is in de zon en woesn verdord; strak is er een muur gehilderd, het voorplan is als verzengd, ■n paar figuren verliezen zich in de :1e strakheid. Er is een clown, levensgrote kop, :hter het bizarre uiterlijk een bewo>n menselijkheid. Er is een sneeuwndschap dat in zijn grote opvatting 1 in zijn droefgeestige atmosfeer aan laamse invloed doet denken (Perme:). Wij volstaan hiermee. Noppen is n schilder van formaat. Een nieuweling is ook P. Donk, in iens composities het bewogene be:erst, bijna mathematisch tot uitukking is gebracht. Ook zijn tekengen vormen een aanwinst, brengen n nieuw accent. B.v. die compositie van figuren, aarin de rhythmische golvingen, de uchtige droomgestalten een onwenlijk en ijl beeld scheppen, dat toch scineêrt. Zijn „Vechtende vogels” is meesterk' doof nauwgezette vlakverdeling, ijlvolle groepering. In „Extase” lykt ons de gelaatsuit■ukking niét voldoende „extase” te ggereren, hoewel ook hiep de be:erstê compositie te waarderen valt. Er is nóg éen verrassing op déze ntoonstelling. Er zijn een paar schilrjjtjes van een zuiverheid én tederid, die zeldzaam is in onze tijd. Een jaarde schilderes, die nimmer op de iorgrond trad, verrast ons er mee: ej. W. C. Drupsteen. Een bloemenilleven, zo subtiel en gevoelig, dat t in al zijn eenvoud charmant is en na aandoénlijk. Ook dat fijne profiel van een kinderrtretje ontroert door die eenvoud, t pure en tedere. Hét is éen heel >oie inzending. De anderen zijn oude bekenden en n werk biedt bij uitzondering verssingen. Dit wii niet zeggen, dat het :t te waarderen is. Het algemene 3ld van de expositie staat ook dank hun werk op hoger peil dan het rige jaar. Daar is o.a. de nestor onder de schilrs B. Ferwerda. Herfst en Lente, ee doeken die pittig, tintelend en nosferisch zijn, landschappen waarheide jaargetijden hun karakteriske sfeer Weven, warm kleurgetintel a de herfst, vochtig, pril groen der te. Jammer dat „Lente” geen beteplaats gekregen heeft. Herman Romijn, in zijn tekeningen endig, blijft in zijn schilderijen de gszins koele, beschaafde peinture houden. Zijn „Sonnenberg” domi:rt door licht en levendig verschiet. Van mevrouw C. Baumann—Hioolen j. vermelden we het mooie stilleven met 2 schelpen; van Annemarie Becker e 3jerps „paddenstoelen” waarin het ge- j ïeimzinnige meer dan de kleuren p spreekt; van Tilly Milnninghof-van /liet satijnen Kerstrozen en een ge- v slaagd kinderportretje; Julia Bee- v aerts van Blokland toont hier een be- ~=~ g langrijke vooruitgang; haar rhodo- ë dendrons hebben de „Duft” van rijke J bloei, zjjn voller, positiever gesehil- je derd. Elisabelh Roest van Limburg c schilderde Wolfheze in sappige kleur; T Willy v. Woerden-Pulte heeft in 2 p landschappen sterke impressies gege- d ven. Zij plaatste zich niet vóór het E landschap, zij leefde er middenin. 1! Zuid-Limburg b.v. J. A. Thunack toont ^ een gevoelig en knap glazenier te zijn; J. Bonsen een spontaan schilder en n Frans Zwollo een edelsmid van grote w begaafdheid, artistieke zuiverheid als z weinig wordt gevonden. Deze unica vormen een kostbaar bezit. V J. W. ft --- T.N.I. hield manoeuvres liet Nederlands (Van onze correspondent te Soerabaja) | Op verzoek van de Brawidjaja-divi- r sie —■ de T.N.I.-divisie, die in Oost- £ Java ligt — hebben wij gedurende r twee dagen manoeuvres bijgewoond, r die gehouden werden door twee bataljons in regimentsverband. Het waren j de eerste manouevres, ooit door hét 1 Indonesische leger gehouden. En als wij i nu een vergelijking maken tussen de indruk, welke wij nu ruim twee jaar geleden opdeden — toen de eerste T.N.I.-troepen Soerabaja binnen trokken, en hetgeen nu getoond werd, dan kan niet anders gezegd worden — ook al zijn bewapening én uitrusting nog q steeds zeer onvoldoende — dat de j, T.N.1. in deze periode een geweldige „ vooruitgang heeft geboekt. Men is in 0 deze betrekkelijk zeer korte tijd, en ^ onder dé moeilijke omstandigheden, j, die de afgelopen twee jaren hebben j, gekenmerkt, een goed eind gevorderd v op de weg, die afgelegd moet worden ]< om van guerilla-troepen een normaal ^ leger te maken. jj Een van de voornaamste orders bij e deze manoeuvres was, dat het elke mi- h litair tén strengste verboden was ook h maar het minste of geringste aan h voedsel of drinken, of wat ook, aan de b bevolking te vragen. Het was de troe- p pen verder verboden de huizen binnen g te gaan, zelfs als zij daartoe werden uitgenodigd, d Aan deze order is — voor zover wij fc konden nagaan — zonder enige uit- o zondering door dé ongeveer 4.000 aan I: de oefeningen deelnemende militairen d de hand gehouden, en dit heeft bij de d bevolking van da Sidoardjodelta — g die in het jongste verleden zo vaak h zwaar te lijden heeft gehad van het s optreden Van militairen en benden - g een buitengewoon goede indruk ge- d maakt. S' Wat ons by deze manoeuvres ^ sterk opviel was, dat vrijwel alle f T.N.I.-offieieren, vai de hoogste I' tot de laagste, zich bedienden van '■ de Nederlandse taal, ondanks alle propaganda welke hier gemaakt wordt om het Indonesisch te gebruiken! Hetzelfde ziet men trouwens onder de studenten en onder zeer vele andere groepen Indonesiërs. De Nederlandse taal speelt hier in het dagelykst leven nog steeds een zeer grote rol. Het Is een voorsprong, die Nederland hier op alle andere landen heeft. En daarom is het zo jammer dat van . Nederlandse zyde zo weinig ge- . daan wordt om de kennis van de ® Nederlandse taal hier te behouden k en, waar mogelyk, nog uit te brei- v. den. hi FINANCIERING ELECTRICITEITS- hi BEDRIJVEN. l'i De minister van Economische Za- ^ ken heeft ingesteld de Financierings- A commissie Electriciteitsbedryven. Haar 1T taak is te onderzoeken de omvang van het bedrag der financieringsmiddelen . welke nodig zullen zijn om de electri- 111 citeitsbedrijven, die als tak van dienst v' van provincies en gemeenten zijn in- 01 gericht, in staat te stellen een produc- b< tievermogen en een distributievermogentot stand te brengen, als in overeenstemming is met het in de nota S' inzake de electriciteitspolitiek uiteen- h« gezette electriciteitsprogramma. Zij ju zal nagaan op welke wijze de omvang d£ van het bedrag der landelijke financie- ki ringsmiddelen tot zo klein mogebjke w proporties kan worden teruggebracht -di en zal onderzoeken welke voorwaar- | den moeten worden vervuld om de uit de tariefsverhoging, vermeld in de nota inzake de electriciteitspolitiek, ■ ter beschikking komende middelen ten 1 behoeve van het bedrijf te doen strek- 1 ken en dus te voorkomen, dat deze l middelen worden gebezigd voor de financiering van de provinciale of gemeentelijke huishouding in het algemeen. . In deze commissife is o.a. benoemd . prof. dr. ir. J. C. van Staveren te Arn- . hem, directeur van de N.V. samenwer- . kende électriciteits-productiebedrijven. ; De ganzenvergiftiging in de N.O.-poIder Op schriftelijke vragen van het ■ Iweede Kame-lid Van der Goes van 1 Maters (Arb.) over de steffte van een 1 jroot aantal wilde ganzen in de Noord- 1 jostpolder heeft de minister van Verteer en Waterstaat geantwoord dat iet nauwelijks is aan te nemen, dat iet strooien van vergif in de greppels /an enkele lucernekavels de oorzaak tan zijn van de grote sterfte. Veeleer tan gedacht worden aan het boventomen der ko-.els door het dicht>ggen der muizengaten en het lang 1 ïoudbaar jlr en van de tarwe door ' iet langdurige droge weer. in de j ïerfst van 1948 heeft de muizenjestrijding op overeenkomstige wijze Maats gehad zonder sterfte onder de >anzen. Van een ernstig tekort aan zorgvuliigheid kan niet worden gesproken. Het brengen van de muizentarwe in de mtelbare gaten is met zorg geschied. In den vervolge zal hieraan nog bijzonlere aandacht worden besteed, zo zegt ie minister. Er is sprake van een ongelukkige samenloop van omstandigïeden. Het achterwege laten van bestrijdingsmiddelen kan niet in overweging worden genomen, aangezien door ie muizen aan de gewassen grote schade wordt toegebracht. In de winer 1948—1949 heeft deze schade on;eveer ƒ 800.000 bedragen, alleen ■eeds op ue landerijen, welke in tijdeijke staats-exploitatie waren. Nateir waarschuwt. Haagse besprekingen niet uitstellen Anders zouden gevolgen niet < te overzien zijn. Nederland als gastheer van de In- c lonesische delegatie zou moeten in- 1 ien, welke ernstige gevolgen het zou 1 :unnen hebben, als -men zou bljjven ' ’olharden in* een houding, die de in- 1 Iruk geeft, dat men geen behoefte 1 leeft aan onderhandelingen, aldus c ;eeft de voorzitter van de Executieve ? aad van de Masjoemi, Mohammed latsir, verklaard op een vraag van ineta naar zijn mening over de kolende besprekingen in Den Haag, [ 'ezien in het licht van de huidige siuatie. Moh. Natsir zeide: „Ik heb de j idruk, dat de Indonesische regering erwacht, dat er in Den Haag alsnog £ nderhandelingen zullen plaats heb- j en”. Hij voegde hieraan toe, dat hjj oopte, dat de Kerstdagen beide par- ^ ijen de nodige kracht zullen hebben e egeven om het gevoel van lusteloos- É eid te overwinnen en de zaken in hun riste verhoudingen te zien, zodat aadwerkelijk met de besprekingen s an worden begonnen. De heer Natsir s /as van mening, dat als in Den Haag v e besprekingen telkens worden uitge- z steld zonder gegronde reden, er tenslotte een Situatie zou ontstaan, waarvan de gevolgen nog niet te overzien zün’ ■ j --- Avond voor Chr. Militairtehuis xu vmvuig up uc avuuu) uic ln Zuid voor het Chr. Militair Tehuis is gegeven, wordt op 17 Januari as. voor Geitenkamp, Paasberg en Angerenstein een bijeenkomst gehouden in het Parochiehuis aan de Rosendaalseweg. Het pas opgerichte toneelgezelschap „Samen Eén” presenteert „Doe er óók een steentje bij”, waaraan mede werken de tenor Th. A. Corton, Nederlands tweede Hawaiian Ensemble „The birds of Paradise”, de zingende cowboys Texas Ruud, Rudy van Dalen met geestige liedjes, en de Rijnlanders met muziek. De muzikale omlijsting verzorgt M. Brethouwer, de regie voert J. Oosterdag en de algehele leiding is in handen van A. Burghart. Contactadres voor de Geitenkamp is dr. A. Kuyperstraat 18 (mevrouw Heyman) en voor Paasberg en Angerenstein Adema van Scheltemastraat la (mevrouw Van BokhorstVan Toor) waar dames, die willen medewerken aan de voorbereidingen voor deze avond, zich kunnen opgeven. Het ligt in de bedoeling, dat successievelijk ook andere wijken aan bod komen, met tot slot voor het centrum een avond in Musis. NIEUWE ROMANS IN DE OPENBARE LEESZAAL Kerstboeken: direct te verkrijgen: H. de Jong, Mensen rondom de kribbe, 1949, Kerstverhaal; Kerstverhalen door P. de Zepuw e.a., 1948; Kerstvertellingen door J. van Hulzen, J KalmijnSpierenburg, D. Kramer e.a.; Komt allen tezamen, een bundel Kerstproza en poëzie, door C. W Bartlema-van Ginkel, K. van Dorp, J. van Dorp-Ypma e.a., H. te Merwe, Kerstvertellingen. Romans: S. Asch, Maria, Moeder van Christus, 1951; P. Cariot t Mysterie van de Zijpenberg, 1950; F. Gilbreth en E. Gilbreth, Het dozijn blijft voordeliger; M. Gijsen, De man van overmorgen, 1949; J. de Hartog, Thalassa, 1951; J. Hilton, Li via; L. Huizinga, Loete, 1951; A. van Kampen, De verloren vallei, '51. (Vervolg van. het laatste bivak); C. Lennart, Serenade uit de verte, 1951; T. Merton, Louteringsberg, 1950; A. Romijn, Vijf en veertig; A. van Schendel, De pleziervaart; J. Sedges (P. Buck), Totdat de dood ons scheidt, 1951; U. Sinclair, Naar de overwinning; M. Söderholm, Charlotte Anckarberg, 1951; H. Spring, Het hart vindt een haven, 1951; L. N. Tolstoi, Waardoor mensen leven, 1951; H. Veraert, De waarheid omtrent Outger, 1951; E. Zandstra, Het grote appèl, 1951. Franse romans: Doéllé (C. Garnier), Va-t'en avec les tien, 1951; H. de Monfreid, L’homme sorti de la mer; M. Sperber, Et le buisson devint cendre, 1949. Engelse romans; G. Greene, The end of the affair, 1951; S. Lewis, World so wide, 1951; T. Merton, Elected silence, 1949; J. dos Passos, U.S.A., 1937; J. B. Priestley, Festival at Farbridge, 1951; N. Shute, Round the bend, 1951; J. Wyndham, The day of the triffids, 1951. Studieboeken: C. van Duijn jr., Fotografische chemicaliën, ’50; C. I. Jacobson, Ontwikkelen, ’48; M. Knoop, Leren studeren, 1951; G J. Kruyer, Suriname en zijn buurlanden, 1951; R. van der Ley, Training; M. Montessori, Aan de basis van het leven, 1949; W. Mooijman, Nieuw-Zeeland, 1951; M. Roelants, De lof der liefde, 1951; P. H. Ronge, Over de psychologie der levenstijdperken, 1951; A. E. Schouten, Chemie in dienst der mensheid, 1951; J. A. Sellenraad, Omgang met kinderen; Th. C. Vriezen, Palestina en Israël, 1951; E. van der Vlugt, Azië' in vlammen, 1951; J. J. Vriend, Nederland bouwt in natuur- en baksteen, 1951; J. P. Wiersma, Friesland, '51; A. B. Wigman, Zwervend langs het wildspoor, 1951. OPENBARE BIBLIOTHEEK C. W. Th. van Boetzelaar van Asperen en Dubbeldam, De protestantse kerk in Ned. Indië. Haar ontwikkeling van 1620—1939; P. Geijl, Tochten en Toernooien, 1950; D. Grosheide, Cromwell naar het oordeel van zijn Nederlandse tijdgenoten, 1951. (Proefschrift, Amsterdam); S. Hofstra, Het normaliteit'sbegrip in de sociologie, 1950. (Rede, Amsterdam); W. H. G. Palm, Walvissen en walvisvaart, 1946; J. Romein, In de hof der historie, 1951; A. C. J. Vrankrijker, Naerdincklant, Gooische studies, 1947; J. G. Stridiron, Bedrijfseconomische encyclopedie, 1947-1950, 4 dln (Leeszaal); W. H. Beuken, Heilige dronkenschap, Jan van Ruusbroec. (Gastmaal der Eeuwen, no. 16, 1951); H. Bonger, Leraar der mensenrechten, Thomas Jefferson. (Gastmaal der Eeuwen, no 13, 1951); W van Ravesteijn, Satyre als medicijn, Jonathan Swift. (Gastmaal der Eeuwen, no. 15, 1951); H. G. K. Westenbrink, Het erfhuis der natuur, Darwin. (Gastmaal der Eeuwen, no. 14, 1951); Nederlands Patriciaat, 38e jg., 1951 (Stz); Nederlands Adelsboek, 44e jg. 1951. (Stz); Algemene mededelingen, (Uitg. Samsom), Regeringsmaatregelen, 1940-1951. Stz. ■■ ■ ---