PETIT PALAIS in museum Boymans Franse kunstenaars in Rotterdam Keur van zeldzame kwaliteit Enkele beelden en ruim honderd schilderijen, vermeerderd met een keur aquarellen en tekeningen zijn van het Parijse Petit Paleis naar het Museum Boymans m Rotterdam gekomen, waar men ze tot medio ^temno X UetPflt PaLüUl’ overgebleven van de wereldtentoonstelling van 1JOO, is het museum van de stad Parijs, die eerst laat is begonnen te verzamelen. De conservator André Chamson noemt de ai! n da™om yre(-ht de eerste particuliere collectie van Frankrijk. AL de meeste particuliere collecties is ze onvolledig ook in de afdeling moderne kunst nu in Rotterdam in een uitstekende keuze vertegen- Zr kan kwantitatief geen recht gedaan worden aan de belangrijkheid van sommige schilder* en stromingen, het is „volledig overzicht”, maar daartegenover staat, dat ze door juiste aankopen, door schenkingen en legaten van Juliette Courbet, Madame Bourdelle, Madame Clément Carpeaux, Vollard, Théodore Duret, Jacquette en Sir Jo*eph Duveen, tot een colJectie geworden is van een zeer hoge kwaliteiten dat ze werken bevat van uitzonderlijk belang en schoonheid. Wie de &3?l?..kun?t liefheeft — en welke kunstliefhebber doet dat niet? - zal deze tentoonstelling niet alleen niet willen missen, hij zal ze herhaaldelijk willen zien. Goede exposities De directeur van museum Boymans, J. C Ebbmge Wubben, die de laatste jaren verschalende zeer mooie tentoonstellingen grotere als die der Maasvalléikunst en die der Franse tekeningen, kleinere als die der Franse Prenten en der Franse Ramen wist aan te trekken, heeft weer een gelukkige keu* gedaan. Al in het eerste zaaltje valt onm.'ddelijjic de kwaliteit op. De enig* Mapet, die het Petit Palais bezit, het portret van Tbéodore Duret is een klein, maar voor deze schilder, die wel eem erg nonchalant kon zijn, bijzonder fijn doek van een prachtige donkere toon en niettemin pittig van kleur. De enige Corot, -Marietta, een figuurstukje, laat deze delicate schilder van een minder riekende kant kennen. Het is even reëel als dichterlijk. Daarnaast en daartegenover hangen enkele bijzonder representatieve panelen van Honore Daumier, de man die gedoemd was ais maar litho's te maken en wiens voorkeur toch naar het schilderen uitging. Men kan op die panelen en op het ene doek, de uitmuntende Prenten verzamelaar, het eigen clair-obscur van deze kunstenaar ben/n T*er no« dan in zijn litho's, komt er de sfeer van deze visionnair tot zijn recht. Van Jongkind is er een licht en zonnig Frans landschapje, dat tot het beste werk behoort. Gustave Courbet Misschien nergens anders kan men zo goed de kwaliteit van het werk van de befaamde realist, de wegbereider van de moderne kunst, Gustave Courbet waardemi als in deze collectie. Op de tentoonstelling hangen vijftien van zijn werken. In zijn roman La Neige et la Fleur, die we hier onlangs nog bespraken, laat André Lnamson de kunstschilder le Barbu, de Baard, zeggen dat Courbet niet alleen groot, maar dat hij, merkwaardig genoeg, m wezen ook abstract was, dat hij met andere woorden een doek op de eerste plaats ais gen schilderkunstige compositie ziet, niet alleen wat de opstelling maar ook vrat de harmonie en de tegenstelling der kleuren betreft. Men kan de waarheid van de woorden van le Barbu nagaan in het voornaamste werk dat hier hangt het grote Siësta. Als men de figuren weg zou denken en dus alleen kleur en kleurovergang en de partijen liet spreken zou men bemerken wat de huidige Parijzenaar bedoelde en in welke mate hij gelijk heeft. Het zijn gewone vrouwen, die hier hun Siësta houden, Courbet heeft ze nadrukkelijk niet mooier gemaakt dan ze waren, maar welk een schilderij is het geworden. In princiep vindt men hier Renoir al. Toch valt daarnaast in verschillende stukken, het fijne zelfportret met de hond, De Verliefden op het land, nog een vrij grote romantische inslag te ontwaren. De impressionisten Pisarro, Sisley, Monet zijn met zeer mooie doeken vertegenwoordigd, er zijn een paar gezichten op de Seine van Stanislas Lépine, goed doorwerkt en van wezenlijke distinctie. Men kan er de kunstverkoper Vollard zien geportretteerd door Renoir. Cézanne en Bonnard. Het portret van Cézanne is van een imponerende evenwichtigheid en bezonnenheid, het kleurige innemende van Bonnard hangt in de zaai, die alleen aan hem en Edouard Vuillard is gewijd. Bonnard en Vuillard Daar hangt van Bonnard zelf het prachtige, weelderige en toch zo ingetogen, intieme Aan het ontbijt. Van Vuillard ziet men er onder meer een schets en het afgewerkte portret van Bonnard en de vier grote panelen, lijmverf op doek, voor het buis van dr Vaquez. Ze zjjn achter gla* ingelijst om de zeer brekelijke lijmverf te beschermen. Ze zijn niet alleen bijzonder interessant met hun inslag van Style Nouveau en hun weergave van een destijds interieur, maar zij zijn ook bijzonder aantrekkelijk en fraai. Ze horen bij elkaar. Zeer kunstig is het hoofdmoment, de grote vaas bloemen niét in het midden, maar terzijde van het midden opgesteld, de kleuren, het geel, het lila, het purper, zijn uiterst gevaarlijk en uiterst gevaarlijk is het interieurontwerp zelf, dit gevaar van het kitscherige en burgerlijke is echter ontweken in een haast muzikaal rhythme, dat van de Werktafel over de Vleugel en de Lezende Vrouw naar de Jonge Vrouw bij ’n boekenkast wordt voortgezet en waarin de kleuren in hun dooreenwarreling symphonisch werken. Prachtig is de kleine collectie van Odilon Redon. Welk een gloeiend visioen wordt |bij hem zulk een gewoon geval als een Arabier op de gitaar spelend. Van moderner meesters ziet men Derain, Matisse, Pascin, Suzanne Vaiadon, Utrillo, Marquei Picasso en Rouault in kennmerkérjde schilderijen.' Er zijn mooie tekeningen en aquarellen van Boudin, Constantin Guy* en speciaal ook van Jongkind, die als aquareUist soms het grootst blijkt. Beelden vindt men er van Carpeaux. van Au guste Rodin, een werkelijk magnifieke mannentors, van Antoine Bourdelle, Penelope, één der mooiste beelden, die hij ooit maakte, van Charles Despiau en Picasso. Een tentoonstelling als deze is bovendien zo prettig, omdat ze niet ai te groot is, men verdrinkt er niet in de veelheid en door de kundige opstelling heeft men gelegenheid zich ongestoord in een afzonder- i lijk werk te verdiepen. En dat loont hier de moeite. COURBET SlêSTA M AN E T Portret van Théodore Durei --- Vrolijke boeken uit Scandinavië Désirée en Kat ja ah Assepoester Uit Scandinavië komen meestal niet zulke erg vrolijke boeken, er wordt daar nogal veel met het noodlot gewerkt, maar zo nu en dan verschijnen er toch verhalen cr/er gewone mensen, die zich niet dadelijk met wereldproblemen of zielsontledingen bezighouden, verhalen die dikwijls een bijzondere frisheid en onbevangenheid vertonen. De twee boeken, hier behandeld, zijn geen grote meesterwerken der literatuur, ze geven beide blijk van een beperkt, soms te beperkt inzicht, maar ze zijn met een bijzondere zin voor humor geschreven, licht van vaart, reëel en zakelijk- Zij zullen met genoegen gelezen worden door zeer velen. Annemarte Seftnko, dm JDémrée'’ schreef, is in Wenen geboren in de eerste maand var. de eerste wereldoorlog. Sinds 19® is zij met Erling Grirtiansen getrouwd, die aan bet Deense ministerie van Buitenlandse Zaken is verbonden en zij woont als Deense in Kopenhagen. ZSj versloeg destijds de zittingen van de Volkenbond in Genéve. Toen ze twintig jaar was publiceerde ze haar eerste roman: .Ik was een lehtjk meisje", die onmiddellijk een groot succes werd. Haar tweede roman: „Morgen gaat bet beter" ontving nog meer belangstelling. Er werd, zoals men weet, in Nederland een flhn van gemaakt. In dagboekvorm „Désirée” is een historische roman in dagboekvorm. Hij heeft dezelfde kwaliteiten ais de vorige, springlevend, eenvoudig en helder van schriftuur, goed en boeiend verteld en getuigend van een echt vToaweiijke, praktische 'fcgk op mens en wereld. Hij bevat de „geschiedenis van de { Franse burgeres Bemardme Eugénie Désirée Clary”, dochter van Fran^ois Clary, zijdehandelaar in Marseüle. door haar zelf verteld en het is een zeer interessante ge- I schiedeiiis. Etienne. de broer van Désirée. , die zich toen nog Eugénie het noemen, is 1 gevangen genomen en in gezelschap van haar schoonzuster begeeft de veertienjarige Eugénie zich naar het Maison Commune om bij de burger volksvertegenwoordiger Albitte zijn vrijlating te bepleiten, Wachtend op haar zuster valt ze in slaap en ze wordt veie uren later wakker in gezelschap van Laden Bonaparte, die haar thuis brengt en afspreekt óe volgende dag met zijn broer Napoieooe bij haar thuis te komen. Zij wordt verliefd op Napoleone en hij is *t op haar tot hij ia Parijs Josépfcine de Beatumah ontmoet. Eugénie reist hem na, ziet de Gvehwmning van haar mededingster en wordt van een domheid gered door burger generaal Jean Baptlte Bemadotte, een man van wezenlijke eenvoud, spontane fcarteiijkfcesd en grote regertogwekwaamheid. Z2j trouwt later met hem en reist roet hem naar Zweden, waar hg kor.ing wordt. Zsj blijft echter in wezen altijd de dochter van de zijdekoopman Gary, de Franse burgeres en zo ziét ze het Zwoedse hofleven en de Napoleontische grootheid; nuchter, gewoon, zonder zich ooit te laten overbluffen. Zij begrijpt Napoleon lang niet in alle opzichten maar zij begrijpt hem in het gewoon r.'.enselgke, dat hij met ieder onzer gemeen had, uitstekend- Het intieme portret van de generaal en de keizer is telkens weer treffend aannemelijk en zij slaagt er in de man, die Europa beheersen wil, als een medesterveling te blijven tonen. Bovendien iaat zij ormadru kkeljtg zien hoe zijn droombeeld door zijn zehEmisleiding niet verwezenlijkt kon worden. Het is een ^aepoestersverhaaF’, maair de assepoester is er geen katje om zonder handschoenen aan'te pakken. Wie van historie in romanvorm houdt, kan hier terecht en wie van gezellige, geestige, soms ontroerende lectuur houdt eveneens. Vol humor en mensenkennis is ook het luchtiger boekje Kat ja in Rok. Het is ook een -assepoester-gegeven”. De prins is hier «en graat een beetje jong een beetje dom, een beetje lichtzinnig en erg beminnenswaardig In een kleine stad Hjalmar Bergman, de specialist in het beschrijven van de kleine stad, iaat hier zien hoe het in Wadköping toegaat. Het verhaal zelf is onbelangrijk er Kat ja en de graaf zjjn dat eveneens, maar de manier, waarop aJl.es verteld wordt is amusant en oorspronkelijk. Er hangt een ouderwetse charme over mensen en dingen en men schrikt eigenlijk een beetje, ais men plotseling hoort, dat het bestaan van auto's in Wadköping niet onbekend is. Want Wadköping is geen grote Rad, „de Wadköpingse schouwburg kan in geen enkel opzicht wedijveren met de Metropolitan en evenmin is het menu van het Stadshotel te vergelijken roet dat van de grote restaurants in Stockholm'’. Iedereen kent er iedereen. Dat heeft zjjn nadelen, die Katja zeer gevoelig ondervindt, maar dat beeft ook zjjn voordelen. Men leeft er veel sterker roet elkaar mee, men deelt er elkanders vreugden en noden. Hjamcar Bergman spot roet Wadköping, maar hij houdt var. Wadköping De Nederlandse lezer van dit Zweedse boek kan voor de kleine stad hier beschreven, gemakkelijk een Nederlandse provinciestad in de plaats stelten. Al zjjn we niet zo rijkelijk van graven voor assepoesters voorzien, de eomedte en de tragedie hadden zich ook bij ons af kunnen speten. Wig vestigen op .Kat ja in Rok" in het bijzonder de aandacht, omdat het een herdruk is in de sympathieke goedkope Prismareeks van Het Spectrum in Utrecht, die de goede kam uitgaat. Het boek is geschikt voor iedereen. „Déórée" 'Alben, de Lange, Amsterdam J eist, om óe toestanden en gebruiken in het tewogenste tijdvak in óe'geschiedenis van r rankrijk, voorbehoud voor volwassenerJOS PAXKUUSEN --- LOUISE PARKER Alt met mogelijkheden Men ziDii óe >OT,ge a34 L/rnüse PéiÉe: direct voor de voeten kunnen werpes. dat iiit lü: zsiig ix/g maar perïoóülijkisead spreekt. Maar dar. moei daacmaan teven* cpgererr. **-ordeE óat de Eter: nog zeer vee! ■rieder 'öaedt. Mogelig kijeder irelie door de eenvoud welke iset optreden var óe gorge ku23$ter.arei»e kemerkt, zeker in goede 'zjztjÉz. k-i-virjer vrordea^. Het gebrek persoenlifkreid deed ritó. bet ra.eest voeifcL mi de Iscszssi var IttsnSer. Detrjcsfj' er. Fanré. Daar fcieel bet bij bet be- : bjdrteren van een mooie *tem heel seboor van timbre en vooral ia hst rnidóenregirter stralend warinn Qua stgl t* as Harsdei echter veeï oeter terwijl ais geheel ós pretentieloze Amerikaanse bederen (o-a. van. Baroer en een reeks spirituals de b«te -s^rtolking kregen. Loüise Parker vrerd door jvergeveld meer degelijk dan bezielend begeleid. Mét een drietal toegiften dankte de jonge zangeres voos applaus en attenties. A. L --- Ie Gereformeerd zangverening Aaf vieef op 24 November een concert in bet Geboirsr voor K. en W. |n samenwerking met óe ’s—Gr avenbaagse politie narr-f-r 7>. r.gve" ,JEntre Nous*’. Het „Te Deam” van Brmkner wordt oa mtgevoerd. --- Advertentie f Adr^rtentie) [Alle kwaliteiten BRANDSTOFEN EIGEN HULP ^^awpee» - Crenssofen • Hustrvnooiie h«iidtrioor. Soxstra 1C7, led. 33*130" --- NEDERLAND—FRANKRIJK Vijf jaar culturele samenwerking Mst «k voorwoord van óe gewezen tnmister i van Biiitcr.lax.cii* Zaken <5« üeer D. U. Stikker : verKrheeri eev. klein boekje, waarin eer: veBbjïtreerd overzicht wordt gegeven var. de uitwerkir.g van bet Cultures. Asxoozó tosten Nederland en Frankrijk Ook de minister* van O,, K. en W. van beide landen, de Franse n«irjx*4er van Buiter.land*e Zaken senreven enkele waarderende woorden. Er r* in die vijf jaar veel tot rtand vekomen. docent», werden -utgerwiöeld, beurzen toegekend; Nederlandse tentoonitenmgen waren er zowei te Farii als in de Franse provincie*, prachtige Franse tentoonsteUrnaen in Amsterdam en Rotterdam Nederlandse bloemen prijkten in bet Louvre. Tcrteelvoorstelimgen van bet Thé&tre Hébertot. Les Tkéojsinber.:. de Comédre Francaise konden we ;er genleten; in Frankrijk werd werk var. Vor.del en J. de Hartog opgevoerd. Het boek'e geeft daar in tal van foto’s eer. idee van. Bovendien wordt er aangegeven wat bg