Het Volksraad-adres. TWEEDE BLAD lederlandsch-lndië Hieronder laten wij den woordeiijken y volgen van het Adres, aangeKj aan Hare Majesteit de Koningin, yen Volksraad: Mevrouw, De Volksraad biedt Uwe Majesteit ter gelegenheid van de vijfentwintigjarige herdenking van UwerMajesieits hu welp eerbiedig zjjne gelukwenschen aan en sluit daarbij in ook die aan Z K.H. Prins Hendrik der Nederlanden in H.K.H. Prinses Juliana. Hij doet dit met de opgewektheid die voortvloeit uit zijne overtuiging, dat ook hier te lande evenals in Nederland algemeen wordt gedeeld in de warme gevoelens, welke onafscheidenlijk verbonden zijn aan de gedachte aan Uwe Majesteit als Koningin, als echtgenooie en als moeder. Hij doet dit mede in het besef, dal met de vreugde over het geluk, dat zijn zegel gehecht heeft aan het vijfentwintigjarig tijdvak van Uwe Majesteit’s leven, hetwelk met naar huwelp samenvalt, zich mengt de voldoening over het lot, imCllgl UC KUlUUtlIUlg vwva ubi tut, da! In hetzelfde tijdvak aan Nederlandsch-lndië onder Hare Regeering is beschoren. Het tijdvak van Uwe Majestelt’s vijfentwintigjarige echtvereniging valt samen met eene ontwikkeling in deze gewesten van nieuwe verhoudingen, nieuwe levensvormen, nieuwe bevoegdheden, eenmeuwen gezichtkring en ontplooiing van land en volk op elk gebied. De gedachte aan de nieuwe waarden, welke in dit t^dvak aan Nederlandsch-Indië ten deei gevallen zijn, voert tot de bede, dat het heil van Uwe Majesteit nog lange jaren moge samtngaan met dat van deze gewesten en het Haar gegeven moge zijn Hare hooge waardigheid van Koningin, echtgenoote en mosder nog lang in voorspoed te blijven dragen. --- Inbraak Gijsciman & Steup te Soerabaia. IMen schrijft ons uit Soerabaia dd. 8 dezer ; 1 In aansluiting op hetgeen wij reeds mededeelden omtrent de inbraak bij te Firma Gjjselman & Steup, laten Ij hieronder nog het volledige relaas 'oigen zooals de zaak zich heeft afgespeeld; ln den morgen van 4 Januari j. 1. ontving de politie bericht van de Firma Öjselman & Steup, dat de brandkast mas geforceerd en dat een bedrag van i ca 10000 gulden was ontvreemd. Dit Jbedrag besiond uit ongeveer f 7000 laan zilvergeld en kleine bankbiljetten jen voor de rest uit groot papiergeld. Van de daders was geen spoor te bekennen. Bij het daarna door de politie ingestelde onderzoek werden cp het dak van de Amsterdamsche Mij voor Levensverzekering inbrekerswerktuigen ponden, w.o. een koevoet, touw en een bankschroef, tevens bleek bij het onderzoek, dat het mogelp was over bel dak in de localen van Gpeiman & Steun ta nero Lr n h Steup te geraken. ra Onmiddellijk togen de rechercheamblenaren van de 4e sectie op verder - onderzoek uit en het mocht hen na een | Paar dagen reeds gelukken een klein hchipunt in deze duistere affaire te ,1 Nen. Zij kregen n.1. bericht, dat een g j*M* hadji Oemar bjj een goudsmid, |t, üioelii genaamd, 2 personen had getroffen, die eenigszins vreemd handely ®11' Hij had toen aan den goudsmid - gevraagd wat voor menschen dat waren ™ haa hierop ten antwoord gekregen, dat het 2 employé’s waren van een toko a de Roode Biug. i(, Hadji Oemar heeft hierdoor de jf politle de eerste aanwijzingen verstrekt ji en heeft ook verder waardevolle medewerking verleend bij Het onderI! wist hij 11 Januari der ? med® te deelen, dat de beide I °"en> die hij bij den goudsmid £**5“ een zekere Tjokro en een ztRaden Afi waren, welke laatste •» «»*°k° “ide Deze aanwijzingen waren echter 1 onvoldoende en daarom zette hij zijn onderzoek met behulp van de politie ' der 4de sectie voort in de nabpeid j van de Roode Brug, waar hij op zekeren dag Raden Adi wist te signaleeren en bleek, dat deze werkzaam was bij de Amsterdamsche Mij van Levensverzekering. De politie zocht toen de woonplaats , uit van Raden Aai en van Tjokro, waarbij bleek, dat Tjokro chaufteur was en ontslag had genomen uit zijn ; betrekking. Door deze aanwijzingen had de politie ai etnigszins vasten voet gekregen in de alfaire en kon zij zich in verbinding stellen met de Directie van de Amsterdamsche. Raden Adi — ot Iskandar zooals zijn jongensnaam luidt — bleek bij de Amsterdamsche een vertrouwenspositie te bekteeden. Daarna kwam bij de politie bericht, dat Djoeki, de gouosmid, zijn schulden had Detaaid, hetgeen-in verband met het vooigaande sterk argwaan van de politie opwekte. Een kennis van Hadji Oemar had bjj den goudsmid een sleutel van een Lipsslot op tafel zien liggen en dit, via den Hadji, aan de politie medegedeeld. uyviu, De goudsmid had hem medegedeeld, dat die sleutel moest worden gemaakt i voor iemand, die in de buurt van de < Roode Brug werkzaam was. Hierdoor ! was het der politie duidelijk geworden, dat minstens 3 personen debet waren ' aan deze affaire, n.1. Tjokro, Iskandar i en zeer waarschijnlijk Djoekie, de < goudsmid. De sleutel, welke bij den i goudsmid werd geyonden, klopte met dien van de „Amsterdamsche". Op 21 Januari ging de politie over tot arrestatie van Djoekie en Iskandar. Een huiszoeking bij die twee leverde echter geen resultaat op. Djoekie werd toen door de politie ondervraagd, waarbij hy mededeelde, dat Sakoer een reeds lang ontslagen rechercheur, op 2 Januari spoorloos met vrouw en kinderen was verdwenen; Sakoer woonde in bij Djoeki. Verder deelde hij mede, dat een zekere Radji, een vriend van Sakoer, dikwijls bij Sakoer op bezoek kwam in welk feit de politie aanleiding vond een huis* zoeking te doen bjj Radji. Dit onderzoek leverde echter geen resultaat op. Vervolgens kwam het der politie ter oore, dat Tjokro met den buit naar Lamongan was gegaan. Een te Lamongan ingesteld onderzoek en huiszoeking leverde echter geen resultaat op. Tjokro werd niet thuis getroffen, doch werd denzelfden dag te Soerabaia gearresteerd. De politie had hierdoor 3 van de vermoedelijke daders in handen gekregen, doch verder ontbrak haar nog elk bewijs. Djoeki, nogmaals ondervraagd, ver- < klaarde toen, dat de inbraak was < gepleegd door 3 man, n.1. hjj zelf, i Iskandar en een zekeren Raden Seleh. s Omtrent de voorgeschiedenis van i de inbraak deelde hij nog mede, dat j op Oudejaarsdag bjj hem waren samengekomen Tjokro Saleh, en Sakoer, waarna zij in den na-avond gezamenlijk naar de «Roode Brug* waren gegaan. Bij de „Roode Brug" ontmoetten zij Iskandar; Sakoer is toen weggegaan naar het huis van Tjokro. Drie man, n. I. Saleh, Tjokro en \ Djoeki zijn toen de „Amsterdamsche" binnengegaan, waarvan de deur open- , stond ; Iskander bleet voor het gebouw , op uitkijk staan. Van het kantoor van j de „Amsterdamsche" hebben zij toen j een ladder genomen en die met een < touw vastgebonden aan de raamspon* ten, waarna zij zijn afgedaald op de binnenplaats van het kantoor van ; Gyselman & Sieup. Op die binnenplaats komt de kluis uit van genoemde firma, waarvan Iskandar wist, dat daarin de geldswaarden werden bewaard. De kluis werd vervolgens met een looper geopend, waarna allen teruggingen om Iskander te halen, die een koevoet en andere breekwerktuigen bij zich had. Hiermede hebben zjj toen | de brandkast geforceerd. Via de ladder en de lokalen van de „Amsterdamsche' werd toen met den buit de terugtocht aanvaard. Den buit hadden zij van te voren in handdoeken gewikkeld, doch door de zwaarte (ca. 170 K. O.) barstte in de hall alles uit elkander. Zij besloten toen het geroofde voorloopig maar daar te laten liggen, waarna zij uitgingen om een taxi te zoeken. Djoeki en Tjokro zijn vervolgens naar huis gegaan en hebben Radji gewaarschuwd. Later zijn Saleh en Radji een gedeelte van den buit (ca. f 4000) in een taxi gaan halen, waarmee zij naar Wonokromo zijn gereden. Hier is Radji naar huis gegaan, terwijl Saleh in een taxi met den buit is verder gegaan naar Modjokerto. Den volgenden morgen zijn Djoeki en Radji eveneens naar Modjokerto gegaan, waar Saleh bij een ouderen broeder van Iskandar vertoefde. Daar hebben zij toen den buit verdeeld. Den volgenden nacht zijn Tjokro, Radji en Sakoer weer naar de „Amsterdamsche” teruggekeerd om de rest le halen. Deze werd toen verdeeld te Sepandjang. De vrouw van Radji, door de politie aan een verhoor onderworpen, deelde mede, dat zij van haar man f 250 L J AAM natYlKqtl/j ♦ Q □aa ge®eii um een armuauu ic i koopen en daarna door hem uit huis was gezonden. Toen zij buiten stond, hoorde zij den grond omwoelen. Op deze aanwijzing deed de politie weer huiszoeking bij Radji. Nu met i meer succes, daar zij in den grond in stopflesschen ongeveer f 750 aan ; zilvergeld vond. Naderhand werd nog bij de andere verdachten huiszoeking gedaan, eveneens met succes, zoodat in totaal ongeveer f 2000 is teruggevonden. Veidachten deelden mede een groot deel — hoeveel het juist was, wisten zij niet — te hebben verdobbeld. De daders worden nog op het bureau van de 4e Sectie vastgehouden. De politie zoekt nog steeds ijverig naar Sakoer, den ex-politieman, die een buitengewoon gladde vogel schijnt te zQnTot de daders behoort een klerk van het Oewestelijk Kantoor, die op de nominatie stond binnenkort een financieel verantwoordelijke positie te gaan bekleeden. --- Huldiging Kapitein Buijs. Men schrijft ons uit Weltevreden dd. 5 Febr.: Hedenmorgen werd ln bijzin van ' het geheele Comité voor Wetenschap1 peljjke Onderzoekingen, in het Paket! vaart-gebouw aan het Koningsplein, ' door Dr Docters van Leeuwen, voorzitter van het Comité, de volgende f rede uitgesproken aan het adres der [ leden van de Midden-Borneo-expeditie. Mijne Heeren, leden van de expeditie ■ naar Midden-Oost-Borneo en leden van . het Indisch Comité. De taak is volbracht. Wij mogen ..... . . «O l A 4 , i_X - gezamenlijk trotsch zijn op het bereikte resultaat, aan de leden van het Comité 1 zij het gegeven U, expeditie-leden, ’ dank te zeggen voor al hetgeen gij voor 1 het welslagen gedaan hebt, voor alle j moeiten door U daarvoor getroost en 1 voor de resultaten, die nu reeds zijn 1 bereikt. Aan U blijft de som van al i het doorleefde, van het verkrijgen van nieuwe indrukken, van de verruiming van den gezichtskring, van het overwinnen van tal van moeilijkheden, als een kapitaal in U zelf belegd, bestaan, ■ een kapitaal, dat steeds rente zal geven I in den vorm van herinneringen, die U steeds bij zullen blijven. Het Comiié is U dankbaar voor de wijze, waarop gewerkt is, want het is niet alleen, wat gedaan is, maar hoe, met welke liefde het werk verricht is, dat de waarde van den arbeid bepaalt. Magna res Amor, de liefde is een groot iets, een kracht, die in staat stelt, den arbeid tot een hooger plan op te voeren. Laten w^ op het oogenblik, dat wfi bij elkaar zijn, dan ook slechts denken aan Uni «irn4 nOrlsin i Q nei goeae, wai geuaan ia. In de eerste plaats mogen mflne woorden gericht zijn tot de wetenschappelijke medewerkers. Aan U is het gegeven geweest, veel materiaal bijeen te brengen, Uw naam zal verbonden blijven aan de verkregen resultaten. Zonder twijfel zal na vele jaren, wanneer alles zal zijn uitgeweikt, een belangrijke bijdrage tot de kennis van dit'zoo Interessante gebied zijn bereikt. Mijnheer Witkamp, wij waren zeer gelukkig, toen wij hoorden, dat U Uw zoo rijke ervaring door jaren arbeiden in deze streken gevormo, ter beschikking van de expeditie wilde stellen. Wij hebben U in Uw interessant zoo uiterst moeilijk en vermoeiend werk, kunnen volgen in Uwe schetsen over de geologische geaardheid van dit gebied. In net bijzonder dank ik U voor Uwe toewijding en de zoo belangelooze medewerking. Als collega botanicus en kenner van het werken in de rimboe, valt het mij gemakkelijk U, heer Endert, toe te spreken U mijn bewondering te uiten voor alles, wat door U gedaan is. Niet alleen, dat U een zoo groot aantal planten bijeen gebracht heeft, als zelden in denzelfden tijd en onder dezelfde omstandigheden is verzameld, maar ook geldt onze bewondering de fraaie photographiën en Uw werk in de grotten van den Kombeng, dat ook door professor Bos in het bijzonder geroemd wordt. Uwe geregelde en en uitvoerige mededeeüngen over de vegetatie hebben ons een duidelijk beeld gegeven van de onderzochte streek. Ook door den heer Siebers, den zoöloog der expeditie, is veel en waardevol materiaal bijeengebracht, waarvan U enkele voorbeelden voor U ziet neüergeiegd, die, zij het ook een zwakken, indruk kunnen geven van het rijke leven van deze nog zoo zelden betreden gebieden. Zeer veel dank is het Indisch Comité verschuldigd aan de Regeering van Nederlandsch-Indië, aan den Legercommandant en aan de verschillende Hooiden van Departementen en Hoofden van Diensten op Java voor alles, wat zij voor het welslagen van de expeditie hebben gedaan. En wel zeer byzonder veel dank zijn wij aan Resident J. de Haan verschuldigd, voor zijn krachtigen steun. Zonder zijn geestdriftige hulp zouden de resultaten nooit zoo groot geweest zijn. Ook aan den Oewestelijk Militairen Commandant, overste Hofkamp, zij onze dank gebracht, eveneens aan het Bestuur in Oost-Borneo, in het bijzonder aan den Controleur van WestKoetai, Hirschman, die de expeditie zoo uitstekend in den rug heett verzorgd en geadministreerd,en zoogoed gezorgd heeft voor den opvoer van vivres, voor verstrekking van koelies en prauwen. Ook aan Luitenant Raden Soeratman, die als commandant van het dekkingsdetachement ondanks ziekte zoo uitnemend gezorgd heeft voor de beveiliging en ue verpleging van de expeditie zy onze erkentelijkheid getoond. En niet minder aan den Europeeschen sergeant Van Opstal, die de eerste maanden als etappecommandant van Wahau den op- en afvoer bijzonder goed geregeld heeft en op den tocht naar den Kajan een opgewekten, geest onder de troep heeft weten te bewaren, aan den Menadoneeschen sergeant Sembek, die als etappe-commandant van het hoofdbivak zeer goede diensten heeft bewezen aan den Mantritopograaf, Tjitroardjaja en aan Beng Woeng, Radja Oeloe Telen, die ondanks zijn hoogen leeftijd de geheele expeditie heett medegemaakt en gezorgd heeft, dat zijn üajaks steeds goede hulp verleenden, moge enkele woorden van dank gewijd zijn. Maar er is een stille, bescheiden werker onder de leden van het Comité, tot wien ik het woord wilde richten, tot U, Mijnheer Le Roux. ik ben ervan overtuigd, dat wij allen het er over eens zijn, dat door U inet ongekende toewijding aan de voorbereiding en aan de verzorging van deze expeditie is gewerkt. Het doet mij persoonlijk bijzonder genoegen dat hst mij gegeven is openlijk te getuigen, dat het welslagen van deze expeditie voor een belangrijk deel ook aan Uw arbeid te danken is. Ook de pers en in het bijzonder het persagentschap „Aneta*, zfln wij erkentelijk voor de medewerking en de getoonde belangstelling. Ais ik ten slotte U, Kapitein Buys, het laatste toespreek dan is het met, omdat ik U, wat Uw werk betreft, achteraan zou stellen, maar omdat ik zoodoende met het mededeelen van een heugelijk feit kan eindigen. Zeer weinigen onder ons is het in dezen tijd van rusteloos werken gegeven, om in geheel onbekende gebieden baanbrekend werk te verrichten. U is niet alleen de kans gegeven, maar U heeft deze kans ook benut en het witte gedeelte op de kaart van Borneo is door Uw geestdriftig werk tenminste voor een belangrijk deel verdwenen. Hartelijk wenschen wij U met dit resultaat geluk, maar bovendien verheug ik er mij over, dat ik U namens den Gouverneur-Generaal mede kan deelen, dat het aan Hare Majesteit onze geëerbiedigde Koningin behaagd heeft, U te. benoemen tot Officier in de Orde van de Oranje Nassau. Het spreekt vanzelf, dat U met dit eereteeken niet alleen persoonlijk geëerd zijt, maar dat alle expeditieleden daarin met U deelen. Het zij mij vergund U het eerst geluk te wenschen en U het eereteeken op de borst te spelden. --- Gerucht-makende Landraadzaak. Men schrijft ons uit Weltevreden dd. 6 dezer: Heden vervolgde de Landraad van Meester Cornelis onder Voorzitterschap van Mr Abell de behandeling van een oude en om onverklaarbare redenen niet nader onderzochte moordzaak. De kwestie namelijk is dat in een tapioca-tuin in kampoeng Oetan Kebajoran een oude Inlander, Mian Bapa Rasin, zes jaar geleden vermoord werd gevonden, terwijl men het volgens het sedert op even onverklaarbare wijze zoek geraakte proces-verbaal van voorloopig onderzoek heeft doen uitkomen alsof Mian tapiocadief was, die uit zelfverdediging werd afgemaakt door den eigenaar van den tuin. Dit blijkt althans uit het sedert opgediepte politierapport. Beklaagden worden bijgestaan door den verdediger Koesmoeljoedo. Volgens een kort geleden uitgevaardigd besluit is voor moordzaken rechtskundige bijstand voorgeschreven. Voorgeroepen wordt getuige Mas Mangoen Dimedja, sedert Maart 1921 (dus na den moord) assistentWedana van Tjiledoek. Getuige heeft beklaagden Saaean en Amad, beide landbouwers te Tjiledoek, niet geicena. In October van het vorig jaar kreeg ik, aldus getuige, in den nacht bezoek van Bataviasche politie-mannen waaronder de heer Pieters. Op verzoek van deze politie-mannen hebben wij eenige verdachten In de moordzaak Mian gearresteerd. Getuige weet niet wat men met het zoek geraakte proces-verbaal van voorloopig onderzoek heeft uitgevóerd. In het politie-rapport stond vermeld dat de verslagene Mian indertijd veroordeeld was tot twaalf jaar gevangenis, dit blijkt onjuist te zijn. De Voorzitter vraagt, waar of de stukken van overtuiging, een lans en een kapmes thans onvindbaar, gebleven zijn. Beklaagden : Deze werden door den toenmaligen assistent Wedana van Tjiledoek in beslag genomen. Verhoor v a n g e t u i g e P i e t e r s, politieopziener le klasse te Meester Cornelis. Eenige maaden geleden kwam op het politiebureau hoek Gang Pool, een Inlander Deni, die mij het een en ander mededeelde omtrent den zes jaar geleden plaats gehad hebbenden moord op Mian Bapa Rasin in kampoeng Oetan. Op mijn verzoek kwam hij later nog eens terug met eenige getuigen. Het een en ander leidde er toe dat ik besloot eenige bijnamen genoemde schuldigen in de»zaak te arresteeren. Toen ik mij naar genoemde kampoeng begaf vertelde Dani mij nog, dat de Loerahvande kampoeng aan beklaagden moet hebben gezegd, dat zij zich bij mogelijke arrestatie moesten verzetten, en op de kikir slaan, om hem in dat geval tijdig te waarschuwen. Bedoeld wordt de Loerah Gatto. Dani zeide verder, dat de bedoelden loerah vermoedelijk aan de zijde van beklaagden zou staan, en wel omdat hij, de loerah, den verslagene Mian als tegengetuige in een oude sawah kwestie vreesde. Deze moest dus uit den weg worden geruimd. Van eenige (bij name ge noemde) personen hoorde ik, aldus getuige, na lang ondervragen ook nog, dat zij tijdens den moord In de buurt van de plaats waar het misdrijf plaats vond de stemmen van Dogol (sedert overleden) en beide bovengenoemde beklaagden hoorden. Een van hen riep oa. djaga (pas op). Ik zag, vervolgt getuige, toen ik in kampoeng Oetan kwam, iemand hard wegloopen in de richting van de woning van den luerah Gatta. Getuige Dani verklaart dat getuige Mantri voor den assistent -WedanaMas Mangoen Dimedja een bekentenis omtrent de daders aan den moord heeft afgelegd, welke verklaring bevestigd wordt door getuige Riman. Getuige a ss i s t e n t-W e d an a MasMangoen Dimedjoontkent. Deze zware beschuldiging (meineed) heeft het gevolg dat de voorzitter bedoelden assisten t-W edana verzoekt, voorloopig de raadkamer te verlaten. De voorzitter wijst getuige op den ernst van de beschuldiging, nl. dat hij een assistent-Wedana er van beschuldigt valsche stukken van onderzoek te hebben opgemaakt (valschheid in geschriften en meineed). Getuige krijgt den tijd om over deze beschuldiging na te denken. Getuige Riman verklaart, dat Mani hem ria den moord gezegd heeft, dat hij alles heeft zien gebeuren, terwijl hjj mij als daders noemde de beide beklaagden en Dogol. Get. Mami ontkent. Getuige Riman persisteert. 1 Wegens het vergevorderde uur wordt de zitting verdaagd tot zestien Februari negen uur v.m. --- Advertentie e n NIEUWE || *1 ZENDING 1 :r j i, BIERSEIDELS le 11 ? Matige prijzen. >k 5-- ï! ■ 3 SPIEBEL ■ BOD JONG --- Advertentie OOK DAT NOG! NIEUW MODEL thans slechts f 1740.- ---