VADERLANDSCHE CLUB. EERSTE BLAD Dit nummer bestaat uit l'RIE bladen , —^———— De talrijke afgevaardigden van de Vader- t landsche Club, die in Djokja kwamen om de k op gisteren gehouden constitueerende verga- d dering bij te wonen, sommigen vergezeld van a hun dames, veroorzaakten een ongewone drukte s in onze anders kalme plaats van inwoning. Ook de afgestudeerde studenten van Wa- ' geningen, die in de Su'tansstad een reünie 1 hielden, droegen daartoe bij. Toevallig begon Zaterdag ook de Edison ( week met hare schitterende illuminatie van < de Witte Paal, de paal op den kruissprong bij de Sociëteit en niet te vergeten de sprook- ’ jesachtige verlichting van het Westra-park < met honderden gekleurde lampions, zoodat > Djokja .bij avond een ongewoon feestelijken i aanblik opleverde. Daar vele zaken aan den etalage-wedstrijd deelnamen en extra verlicht waren, kon men ' zich verbeelden in een groote stad te wonen, I vooral ook, omdat honderden Inlanders op de : been waren om zich aan de illuminatie te vergapen. Het Grand Hotel, waar de meeste gasten hun intrek hadden genomen, vertoonde een bizondere bedrijvigheid. Daar werd een vóórvergadering gehouden door het hoofdbestuur van de Vaderlandsche Club met de afgevaardigden, teneinde de algemeene vergadering een vlot vtrloop te doen hebben, opdat het mogelijk, zou zijn voor verschillende afgevaardigden op Zondagmiddag weder naar hun standplaatsen terug te keeren. Die vóórvergadering duurde tot negen uur, ( waarna men zich aan den disch verzamelde, welke zich kenmerkte door opgewekte stem- ^ ming en tot half elf duurde. De volgende plaats van samenkomst was de socjeteit, waar ' reeds, zooals in den laatsten tt,d op Zaterdag- j avond steeds het geval was, vele liefhebbers voor den dans bijeen waren. Ter eere van de Vaderlandsche Club en de Wageningers was ook het soosgebouw extra geillunineerd, terwijl de voorzaal met de Vaderlandsche driekleur was gedrapeerd. Het behoeft wel nauwelijks gezegd, dat het er zeer gezellig toeging en ook de V. C-ers van de hun geboden gelegenheid tot dansen een ruim gebruik maakten. Zondagmorgen, precies om half negen, werd de algemeene vtrgadering aangevangen in de schouwburgzaal, welke voor deze gelegenheid keurig was versierd. Achter de bestuurstafel prijkte het borstbeeld van Hare Majesteit de Koningin, terwijl aan weerszijden daarvan verschillende bloemstukken een plaats hadden gevonden. Onder de aanwezigen bevonden zich de Gouverneur en de Resident van Djokjakarta. Onmiddellijk na opening van de bijeenkomst door den voorzitter van het Hoofdbestuur van de V.C., den heer Winter, gaf hij het woord aan den praeses van kring Djokja, den heer Hofland, die uiting gaf aan de vreugde van den kring, dat deze constitueerende vergadering in de Suitansstad werd gehouden. Spreker gat de verzekering, dat Djokja den naam van een gastvrije stad zou weten te handhaven er. overhandigde den Bondsvooizitter een fraai bewerkte voorzittershamer. sj De heer Winter dankte daarop voor del ai schitterende ontvangst en voor het geschenk, waarop een krachtig applaus volgde. a; Vervolgens sprak de voorzitter van het ^ hoofdbestuur de volgende openingsrede: li Dames en keeren. riet is mij een voor- v recht, deze eerste Algemeene Vergadering van de V. C. te mogen openen en ik wn g daarbij aanvangen met een woord van harte- v lijk welkom aan U allen. In de eerste plaats p aan U, atgevaardigden van Kringen, die hier g zijt gekomen om aan de beraadslagingen deel t te nemen en mede te helpen beslissen over ^ de toekomst van onze jonge en mooie veree- g niging; in de tweede piaats aan U, Dames z en Heeren, overige aanwezigen en aan de g vertegenwoordigers van onze persorganen, 2 die van Uwe belangstelling in öns streven c zoodoende blijk geven. ' En naast dit welkomstwoord, een woord _ van hartelijken dank aan het ijverige Kringbestuur van Djocja, dat zich de moeite heeft , getroost, alle voorbereidingen te treffen, op- i dat deze vergadering alnier zou kunnen plaats j vinden. ■ Dames en Heeren 1 Indien de teekenen zich ( niet al te zeer bedriegen, dan staan wij op i dit oogenblik voor een mijlpaal in de geschie- l denis van Ned.-Indie. Immers, hier zijn te samen gekomen de vertegenwoordigers van die Nederlanders in deze gewesten, die zich I bewust zijn geworden, dat zij, primo Neder- i landers zijn met al de onderscheiding aan dezen naam verbonden, secundo, dat zij ook als Nederlanders in Nederlandsch-Indië wenschen te blijven. Met welk doel de V. C. is opgericht en waarom wij hier bijeen zijn, dat zal ik U thai.s niet meer uiteen behoeven te zetten, omdat gij dat allen weet. Het gaat nu slechts om het bepalen van de wijze, waarop wij dat doel zullen moeten trachten te bereiken. Wij vormen nu reeds een in aantal en, naar ik hoop, in eensgezindheid en in qualiteit, krachtige organisatie. Maar zelfs zulk e;n organisatie kan grootendeels machteloos worden, indien zij haar schoone gedachten en beginselen niet in daden weet te belichamen. Het is de groote verdienste geweest van die weinige mannen daar in Soerabaja, dat zij de gedachten bij zoo velen aanwezig, doch niet zelden in lantenten vorm, hebben weten om te zetten in een daad en het is aan ons om thans op den ingeslagen weg voort te gaan. Voor die daad, voor die daden, voor hun energie en werkkracht past mijnerzijds slechts, een woord van eerbiedige hulde. Ik wil geen namen noemen, eensdeels om niemand te vergeten, anderdeels omdat ge die namen wel zult kennen, maar ik hoop en vertrouw, dat gij allen met mij zult instemmen, wanneer ik hier die mannen en hun 1. ï 1 J ~ werk hulde breng. Dames en Heeren 1 Het is U bekend, dat 1 het Kringbestuur Soerabaja op zich heeft genomen, voorloopig als H. B. op te treden en daarmede de inleidende en dus tot op zekere ! hoogte de leidende werkzaamheden te verrichten Ons Bestuur zag zich bij deze dubbele taak voor groote moeilijkheden geplaatst. Alles moest van meet af worden opgebouwd. At spoedig groeide het aantal kringen en leden op een dergelijke wijze, dat naar meerdere hulp moest worden omgezien. Onze Secretaris zag zich gedwongen, zijn functie per 1 September neer te leggen. Hoewel de mogelijkheid van directe politieke actie van den aanvang-af wel was voorzien, daarmede echter eerst later rekening moest worden gehouden, was ons uiteraard de houding van de overige partijen en vereenigingen niet bekend en hebben wij in den aanvang de hoop gekoesterd — een hoop, door vele onzer leden gedeeld —, dat wij ons zouden kunnen houden buiten eigen directe politieke actie. Kennisnam t van de houding van de leiding dier partijen en vereenigingen deed ons weldra inzien, dat wij inderdaad door de omstand.gaeden zouden worden gedwongen, als één van onze middelen om ons doel te bereiken, die directe politieke actie voor onze rekening te nemen. Men heeft ons critiek over de niet vastge stelde gedragslijn inzake de uitwerking onzer beginselen niet bespaard. En toch, wij vragen u, of het billijk is geweest, reeds terstond den staf te breken over hetgeen wij hebben gedaan ? Daar was en is een H.B., dat zich feitelijk zelf heeft geconstitueerd, als tijdelijk H.B. Het heeft dus geen mandaat; berust niet op statuten, want deze zijn nog niet goedgekeurd; er was geen Huishoudelijk Reglement; geen door de leden goedgekeurde beginselverklaring; er was geen afgebakende richting — de facto is er momenteel zelfs nog niet — waarin het scheepje, moest worden gestuurd. Zoo vingen onze werkzaamheden aan en terstond waren onze tegenstanders gereed met hun critiek, onze vrienden gaven ons slechts sporadischen steun, de onverschilligen wachtten af. Indien er fouten zijn gemaakt, indien deze v door mij zijn gemaakt en ik twijfel er niet aan, ten volle neem ik deze voor mijn rekening, n daarbij gaarne erkennende, dat politieke scho- 1, ling ons en mij heeft ontbroken. Is de leiding z van een bestaande politieke partij - nog dezer F dagen is dat gedemonstreerd bij een onzer f partijen—reeds moeilijk, hoeveel meer voetan- i gels en klemmen liggen er niet op den weg I van de leiders eeuer vereeniging, die geen j politieke partij was en zelfs nog met eens haar 1 gedragslijn in zake de politiek had vastgelegd, i Het is mede om zoo spoedig mogelijk den I te sturen koers te kunnen vastleggen, dat wij < besloten reeds heden de constitueerende ver- < gadering te houden, welke over een en ander I zal hebben te beslissen. Gij zult straks gelegenheid krijgen U uit te I spreken, nadat de diverse meeningen ter zake zullen zijn vernomen, over de richting, welke de V.C. zal uitgaan. Ge zult de beginselen vaststellen, ge zult U een H. B., een leiding kiezen en U daarna vrijwillig onderwerpen aan door Uzelf vast te stellen reglementeering. Moge dit alles plaats vinden op een wijze, welke er van getuigt, dat, ondanks het feit, dat ter zake van onderdeden verschillende meei ningen voorkomen, omtrent de schoone hoofdbeginselen van de V.C. algemeene overeenstemming heerscht. Mogen wij allen daarbij 1 gedragen worden door de liefde en trouw voor • onze Koningin en aan ons Vaderland, door onze . gehoorzaamheid aan de wetten des lands en , door onzen oprecnten wensch mede te werken ' bij alles, wat de welvaart van Nederlandsch1 Indië, als deel van het Koninkrijk der Nederi landen kan bevorderen. Ik stel U voor, van deze onze gevoelens te getuigen door het zerden van het volgende ! telegram aan H. M. de Koningin: „Leden Vaderlandsche Club ter constitueeren- ( „de vergadering te Ujocja bijeen geven Uw „Majesteit verzekering van onwankelbare trouw „en genechtheid ” Voorzitter.” En wanneer Uw teeken van instemming daartoe zal zijn gegeven, dan vei klaar ik, dat cp den 20sten October 1929. definitief is geconstitueerd de Vereeniging „De Vaderlandsche Club” Dames en Heeren „Leve de Koningin 1“ (langdurig applaus ) Vervolgens richtte de heer Winter zich tot den Gouverneur en den Resident, dezen dank zeggende voor hunne aanwezigheid, welke op hoogen prijs wordt gesteld. Moge de indruk die ge meeneemt van deze vergadering van dien aard zijn, dat ge overtuigd zijt, dat de vereeniging zich waardig heeft gedragen. Daarop wendde spreker zich tot de vergadering, met het verzoek de besprekingen zoo zakelijk mogelijk te houden en trachtten elkander te naderen door alleen hoofdzaken te behandelen. Als hoofdschotel van deze bijeenkomst leidde spreker de vraag in, op welke wijze de Vaderlandsche Club zich zal mengen met de politiek, als een der middelen om haar doel te bereiken. Spreker behandelde de verschillende stroomingen onder de leden ten aanzien van het voeren van politieke actie welke in woord en geschrift zijn tot uiting gekomen. Hij memoreerde het feit, dat de kringen zich uitgesproken hebben en de meeste zich achter het Hoofdbestuur scharen. De heer Münch, afgevaardigde van Tegal, zeide een groot voorstander van de V. C. te zijn, doch acht het deelnemen aan de actieve detail-politiek onjuist. Het nationaal gevoel spoort iemand aan om mee te doen met een vereeniging als de Vaderlandsche Club, zoodat afgevaardigde het wenschelijk acht om voortdurend propaganda te maken voor de Vaderlandsche gedachte. Wanneer wij echter aan politiek gaan doen, gaat de oorspronkelijke gedachte, welke bij de oprichting heeft voorgezeten, n. 1. het nationaal gevoel aan te kweeken en te bevorderen, verloren. Hebben wij menschen in den Volksraad, dan zullen wij voor verschillende moeilijkheden komen te staan. Spreker besloot met de raadgeving, om niet aan de actieve politiek deel te nemen. De heer Wolf, afgevaardigde van Bandoeng deelde mede, dat kring Bandoeng zich had verklaard tegen het y eren van de actieve politiek. Naar de ineeni..:, van dezen kring mag de V. C. geen politieke vereeniging zijn, maar uitsluitend een nationale partij. Wel heeft Bandoeng geen bezwaar tegen het vervullen van eenige zetels in den Volksraad door leden van de V. C., doch dit overste laten aan den G. G. om die te benoemen. De heer Feuilleteau de Bruin, afgevaardigde van Malang, zeide, dat het hem gebleken is op de gisteren gehouden vóórvergadering, dat over het algemeen een zeer onbestemde stemming heerscht in de verschillende afdeelingen. Wat wil men? De afdeelingen weten nog geen antwoord te geven op die vraag. Als militair ben ik er mij van bewust, dat het een psychologische kracht is, dat een mensch doet weten wat hij wil. Als een overtuigd V.C.- er een beginselprogram vaststelt, komt hij vanzelf tot het stellen van de volgende vragen. Wat zijn wij eigenlijk als volk? Wat is het, dat ons aan elkaar bndt? Het antwoord daarop is: dat er oerkrachten op ons inwerken. De nationaliteit verbindt de menschen, terwijl bewuste krachten de individuen van elkander onderscheiden. Spreker trachtte dan de verschillende stroo- ] mingen uit de oerkrachten te verklaren. Hij deed , een stap terug in de geschiedenis, releveert het ( groot priveligie van Maria van Bourgondië en de Magna Charta der Engelschen, tengevolge waarvan de decentralisatie ontstond van leger, justitie enz. In ons bestuur is het autonoom beginsel vastgeworteld. Wij decentraliseeren ten koste van het Centrale Gezag. Er is een strooming ontstaan door het nationale bewustzijn, om een natuurlijke eenheid te vormen. Verder werd door den heer de Bruin nog aangehaald de Hoeksche en Kabeljauwsche twisten, hoe de strijd met de Prinsgezinden eindigde in een onthoofding van Oldenbarne- /elt. Niemand onder ons, die de partij-politiek liet veracht. De oude drang, die in de Nederlanders leeft, is die van prinsgezindheid. Wij zullen een grooten strijd hebben te voeren. Maar ten slotte zal onze liefde voor het Oranjehuis overwinnen. Wat zal de houding van de V.C. zijn jegens de Inlanders ? Hebben wij Nederlanders niet 80 jaren voor onze vrijheid gevochten ? Strijden de Inlanders niet voor hun vrijheid ? Ook op dit punt ging spreker nader in. Nog tot op heden heerscht despotisme, het logisch gevolg van de historische ontwikkeling. De Inlander heeft steeds gestaan onder terreur van het despotisme. Een donkere bladzijde van de Indische geschiedenis is het Cultuurstelsel, dat immers eveneens daarop berustte. Daarna is gekomen de ethische P°Alse wij nu heengingen, zouden onmiddellijk weer onrecht en wreedheid heerschen. Economische plichten hebben wij hier te vervullen. De Inlander is gene gd tot geven. Erkend dient te worden, dat zonder het Westersch kapitalistisch stelsel een economisch welvarend Indië niet mogelijk is. .. .... . Op welke wijze moeten wij aan politiek doen? Spreker citeert dan Tan Malakka, die zegt om aan massa-actie te doen. Het hoofdbestuurslid Zentgraaff interrumpeerde van de bestuurstafel, om Tan IVialakka, den communist, niet aan te halen. De afgevaardigde van Malang vervolgde dan verder, dat de beginselen van de V. C. nog niet vaststaan. Wanneer wij ons in de politiek storten, dienen wij voorzichtig te zijn, zoo min mogelijk aan partij-politiek te doen. De afgevaardigde van Modjokerto gaf te kennen, dat het grootste gedeelte der leden is tegen het doelnemen door de V.C. aan de actieve politiek. Daartegenover wil menstellen een politiek van hooger gehalte, welke alleen voor oogen houdt het landsbelang. Het woord werd daarop gevoerd door den heer Zentgraaff, die zeide, dat de afgevaardigde van Tegal eigenlijk niet anders geleve d heeft dan een pleidooi voor de belangen en de ideeën van andere vereenigingen. Door Malang is gegeven een beeld van een idealistische nieuwe samenleving. Wanneer het ging om de constructie en den opbouw van een nieuwe samenleving zou dat op z’n plaats zijn. Wij hebben allen in te zien, : het landsbelang volgens de idee van de Va> derlandsche Club. Moeten wij in de samenle: ving een defaitistisch standpunt innemen? Moei ten wij ons onttrekken aan politieken arbeid? : De partij-politiek is eigenlijk minder aan de orde, doch wel wat in sub c. van artikel 4 - van de Statuten is omschre.en: het voeren van ) een actie ter verkrijging van medezeggenschap i in de vertegenwoordigende lichamen in N. 1. 1 als in Nederland. Een andere kwestie is de uitvoering daarvan. Spreker constateerde daarom t met genoegen, dat er eigenlijk geen vei schil 2 van inz.cnt bestond Men moet niet al te veel t letten op het woord paitij-politiek, maar op de jeest daarvan. Resumeerende, concludeerde spreker, dat men het primair eens is en secundair nog wel een compromis kan vinden. Hij stelde verder voor, het tusschenvoorstel van Malang, zoo min mogelijk aan partij-politiek te doen, in de notulen op te nemen. In the long run, wanneer die noodig is, zullen wij er ons niet aan onttrekken, een kwestie van beleid dus. Het hoofdbestuurslid Kaan vroeg om het woord, om aanmerking te maken op hetgeen de afgevaardigde van Malang had gezegd. Wij moeten een groot verschil maken tusschen de door de Inlanders begeerde onafhankelijkheid en den 80-jarigen strijd voor onze vrijheid. Holland had in dien tijd reeds een textielindustrie enz., terwijl Indië met een groote bevolking alleen aan Kleinlandbouw doet. Wij brengen als Europeaan het grootste deel van de belasting op: wij brengen dit land tot ontwikkeling. ue voorziuer greep m en was van mccimig, dat geen debat Kon worden toegestaan. Wij moeien stemmen over artikel 3. Ook Malang is van oordeel, dat wij aan directe politiek kunnen doen, maar geen partij-politiek moeten voeren, welke slechts als hulpmiddel noodig kan zijn. Wij kunnen echter geen wissel trekken op het benoemingsrecht van den G. G. Het gaat niet aan daarop te speculeeien. Het hoofdbestuur zal zich heusch niet dadelijk in de polit.ek storten, doch dat alleen doen met bedachtzaamheid, Wij zijn een vereeniging met schoone idealen. Politiek beschouwen wij als een hulpmiddel om ons doel te bereiken. Mochten wij door het deelnemen aan actieve politiek vele leden verliezen, dan zullen wij anderzijds ook vele leden winnen. De V. C. is een vereeniging met ruim 6100 leden, dus een der grootste vereenigingen. Het voorloopig hoofdbestuur wil de resolutie van Malang steunen maar houdt zich aan het principe, oua, mdien noodig, afgevaardigden van de V.C. in vertegenwoordigende lichamen te brengen. De resolutie van Malang werd daarop in stemming geDracht. Van de 6173 stemmen ( verklaren 3595 zich tegen en 2578 voor het tusschenvoorstel-Malang, zoodai dat tusschenvoorsiel dus werd verworpen. Artikel 4 blijft derhalve gehandhaafd. De afdeeling Kediri maakte bezwaar tegen sub b. van artikel 4, voor zoover daarin gesproken wordt van overzeescnedeelen van het Koninkrijk. De toestanden in West-Indië zijn anders dan in üost-lndië. Wij zijn slecht op de hoogte van de toestanden in West Indië, ‘ daarom stelde Kediri voor achter de woorden : „overzeesche deelen" toe te voegen, „in het j oizonder Oost-inuië. Batavia en Bantam prefereeren de zinsneden 1 onder a. en b. van artikel 4 te laten vervallen, opdat wij niet uitsluitend zijn een politieke 1 partij. Punt b. is onnoodig, omdat wat daar “ wordt gezegd van ieder Nederlander wordt ’ vereiscbt. Zij, die punt b. niet onderschrijven " moeten uit de V.C. treden. 1 De afdeeling Buitenzorg wil in art. 4 opgenomen hebben, dat de V.C. zal medewerken , aan de versterking van het Nederlandsch _ Gezag. ■j De voorzitter merkte op, dat het hier 1 betreft de statuten en het aanbeveling verdient J zoo min mogelijk te peuteren aan de redactie van de artikelen, indien zulks niet strikt ” noodig is. , Daarop worut artikel 4 met algemeene stemmen aangenomen. üp voorstel van den voorzitter werd besloten de naam „Vaderlandsche Club", waarvan ’ vriend en vijand zich bediende om reclame te maken, te behouden, waarmede de verga.' dering met algemeene stemmen accoord ging. De afgevaardigde van Probolinggo maakte ’ bezwaar tegen sub 5 van art 5 (donateurs p kunnen zijn alle mannelijke en vrouwelijke personen, alsmede rechtspersoonlijkheid bezittende lichamen enz) Onze tegenstanders, aldus * gemelde argevaardigde, zouden van deze regeling zeggen, dat wij aan den leiband loopen j van hei Westersch groot-kapitaal. Indien ka' pitaalkrachtige personen ons willen steuj nen, kunnen zij dat doen als een persoonlijke handeling, doch wanneer dit geschiedt door lichamen of instellingen, zouden je onze tegenstanders al dadelijk spreken van het groot kapitalisme. n_ De voorzitter was van meening, dat de oor~ spronkelijke redactie ongewijzigd dient te ’ blijven. Óf personen dan wel zaken ons steun ,n verleenen, men zal toch zeggen, dat wij aan oen ieiband loopen van het kapitalisme. Voor ek het nastreven van idieele doeleinden is nu een30 maal veel geld noodig, niet alleen van leden maar ook van lichamen en instellingen. De heer Zentgraaff merkte op, dat het groot kapitaal opportunistisch is. Hij waarschuwt derhalve tegen het groot-kapjtaal en zou willen aanraden, laat ons er buiten blijven. Het groot-kapitaal is boosaardig en karakterloos, echter met de personen die het dienen. Over sub 3 van artikel 5 (de benoeming tot leden van verdienste van Inlanders) ontstond eenig debat. Het hoofdbestuuislid, Mr. Hamer, gaf een uiteenzetting van het standpunt van net hoofdbestuur. Het verschil tusschen de V.C. en de P.E.B. bestaat hierin, dat in de V.C. de Nederlanders het algemeen belang dienen. In den P. E. B. werken Nederlanders en Inlanders samen aan het Nederl.-Indisch belang. Artikel 3 zich dus niet tegen de Inlanders, het hoofdbestuur stelt er prijs op, dat dit onderdeel van artikel 5 gehandhaafd blijft. De leden van verdienste orengen geen stem uit, dus kunnen zij geen invloed uitoefenen op de vereeniging. Het hootdbestuurslid Zentgraaff was van meening, dat het niet noodig is clausules op sub 3 te maken, daar geen inlanders leden van verdienste willen zijn, daar dit tiun in de oogen van rasgenooten geen goed zou doen. Bij stemming werd sub 3 van artikel 5 gehandnaatd. Inzake de benoeming van adspirant-leden werd door den voorzitter opgemerkt, dat net noodig is om jongeren de denkbeelden van de V. C. bij te orengen. Het spreekt vanzelf, dat men geen adspirant-leden zal benoemen van Geneden de 16 jaar. Men moet echter bij dc jeugd de Vaderlandsche gevoelens aanwakkeren en hen in de gelegenheid stellen de vergaderingen , af en toe bij te wonen. De meerderheid verklaarde zich daarop voor , handhaving van sub 2. Artikel 5 werd daarop in zijn geheel goedgeI ^ keurd. De afdeeling Probolinggo kon zich niet vereenigen met onderdeel 3 van artikel 7. (De voorzitter van het hoofdbestuur wordt gekozen voor onoepaaiden tijd). Probolinggo stelde op den voorgrond, dat het geen aanval betrof op den voorloopigen voorzitter. De afdeeling probolinggo wil den voo.zitter gekozen nebben voor 2 jaren, dus voor bepaalden tijd. Mr. Hamer legde uit, dat het een kwestie is van de dubbeltjes. Wanneer de voorzitter voor twee jaren wordt gekozen en hij na 1 maand reeds door de algemeene vergadering tot üeengaan zou worden gedwongen, hij een vordering van 23 maanden salaris op de vereeniging kan doen gelden. Djemoer wil den voorzitter voor slechts 1 jsar gekozen hebben, heigeën Mr. hamer meenue te moeten ontraden, wijl niemand daarvoor zou»gevonden kunnen worden. bolo wenschte een debat uit te lokken inzake de standplaats van den voorzitter. De afgevaardigde van die plaats vond Batavia meide aangewezen plaats, omreden de voorziter in oe eerste plaats voeling dient te houden met de leden en eerst in de tweede plaats met de Regeering. Hij stelde daarom voor, Djokja dan wei Soerabaja ais standplaats van den voorzitter, den secretaris en een hoofdbestuurslid aan te wijzen, ook al uit de overweging, dat de meeste leden in Uostelijk Djokja woonacntig zijn. De voorzitter gaf ais zijn gevoelen te kennen, dat hij het noodig acnt om het hoofdbestuur te vestigen op de plaats, waar het zich bevindt, in net brandpunt van de Regeering, d.i. Batavia opdat het gelegenheid zai heouen voortdurend in contact te komen met ae Centrale Regeering. Mi. hamer maakte de opmerking, dat het | terrein van actie immers niet beperkt zal blijven tot Java. De heer Zentgraaff meende te moeten wijzen op het feit, dat de meeste zeggenschap over ue vereeniging heeft oat deel van Java, netwelk het meeste ieaen teit. Men behoefde de aanwijzing van Batavia als zetel van het hootdoestuur dus niet al te tragisch op te vatten. Vervolgens werd artikel 6 in zijn geheel aangenomen. De heer Hombrink, afgevaardigde van Semarang, maakte kenbaar, dat Setnarang sub 1 van aitikel 11 (Eenmaal per jaar moet op tijd en plaats als in het Huish. Reglement te bepalen, doen vóór 31 December, een algemeene vergadering der leden worden gehouden enz.) gewijzigd wil hebben daar de afdeeling 31 December te laat acht en in de plaats daarvan zou willen stellen vóór 31 Juli. het Hoofdbestuur nam dit voorstel over. Kediri wil sub 2. van artikel 2 (de ontbinding der vereeniging betreifende) bij referendum laten beslissen. De voorzitter verklaarde zich er tegen, omdat men hiermede de knuppel in het hoenderhok zou halen. Het gaat toch niet aan, dat leden van achter hun schrijftafel zouden beslissen inzake een aangelegenheid, van zoo’n ernstig belang voor de vereeniging. In verband met een voorstel van Bandoeng, om in sub 4 van artikel 15, indien tot likwidatie wordt besloten, de eigendommen en , lechten der V.C. aan een lichaam ten algemeene nutte te schenken, ontlokte dit den heer ! Zentgraaff de ontboezeming, dat aan onze ' wieg voortdurend doodgravers zich aanmelden ■ (gelach). Ten slotte worden de Statuten aangenomen, i De vooraitter schorste daarop de vergadering voor 10 minuten, nadat de vergadering het . hoofdbestuur gemachtigd had, die veranderin. gen in de Statuten aan te brengen als door . de Regeering wellicht mocht worden gevorderd. ï Na de pauze werd de vergadering op de gevoelige plaat vereeuwigd door Corn. Weers. Gedurende de pauze hadden Gouverneur en Resident, na afscheid te hebhen genomen van het hoofdbestuur, zich verwijderd Onmiddellijk na heropening van de vergadering stelde de voorzitter aan de orde de bespreking van het beginsel-programma, waarop de Vaderlandsche Club zich heeft gebasseerd, de kringen zich gevormd en de leden zijn toegetreden Wanneer men dus een toevoeging noodig acht, mag niet aan de basis worden getornd. De heer Boeye, afgevaardigde van Magelang, stelde voor het beginselprogram en bloc aan te nemen. De heer Ir. Jacometti zeide niet tegen het beginsel te zijn, doch de afdeeling DJokja had hem opgedragen boven het beginsel program als moto te plaatsen, dat gedeelte uit Zentgraaff's brochure, voorkomende op bladzijde 6 (leder Hollander in deze landen heeft rekening te houden met de gestadige ontwikkeling der Inlandsche maatschappij enz.) Mr. Hamer ontraadde dit, terwijl Zentgraaff opmerkte, dat het zuiver privé-schrijverij betrof, waarop Djokja z’n voorstel introk. Op voorstel van Mr. Hamer werd in de laatste alinea van sub 2 van letter B. van het beginselprogram het woord Europeesche weggelaten. Het beginselprogram werd daarop met applaus aangenomen. Aan de orde kwam daarop het Huishoudelijk Reglement. Soerabaja stelde voor het H. R. door een Commissie te doen behandelen, met uitzondering van de contributie, welke nu dient te worden vastgesteld. Na eenige discussie werd besloten het H. R door een Commissie te doen behandelen, waarna het ontwerp door die Commissie ontworpen aan den Raad van Advies en Bijstand zal worden voorgelegd en eerst daarna door het hoofdbestuur bekrachtigd. Met de contributie-regeling heeft de commissie ge^n bemoeienis, die behoort nu afge-. handeld te worden. Het woord werd daarop gegeven aan het hoofdbestuurslid Kaan, die een overzicht voorlas van den stand der geldmiddelen. Op het oogenblik zijn in de kringen diverse contributie-regelingen van kracht. Daarin behoort verandering te komen. Het hoofdbestuur moet kunnen rekenen op f 0.75 per lid als minimum. In verband daarmede werd voorgesteld f 1. als minimum contributie aan te nemen. Het hoofdbestuur eischt 75 procent van de contributie. Vrijstelling van contributie wordt niet raadzaam geoordeeld. In de commissie ter behandeling van het Huishoudelijk Reglement werden aangewezen zitting te nemen : de heeren Boeye (Magelang), Hornbrink (Semarang), Hofman (Solo), Mr. Paulus (Djokja) en de Veer (Semarang). Wanneer de kringen op- en aanmerkingen hebben op de ontwerp-statuten moeten zij die bij de Commissie voorbrengen. Verder werd machtiging verleend aan het Hoofdbestuur een secretaris op een maandelijksche bezoldiging van ten hoogste f 750 aan te stellen. Men zal uitzien naar een persoon, die den voorzitter zou kunnen vervangen. De vergadering vereenigde zich daarmede. Door de vergadering werd goedgekeurd, dat het te verkiezen hoofdbestuur in dienst zal treden op 1 Januari 1930, opdat het voorloopig hoofdbestuur de verschillende zaken geheel kan afwikkelen en het nieuwe hoofdbestuur de gelegenheid zal hebben zich geleidelijk in te rot*Ir on ö o J werken. Op voorstel van den heer Boeye (Magelang) werd een motie aangenomen, waarin het hoofdbestuur gemachtigd wordt zich in verbinding te stellen met daarvoor in aanmerking komende personen en deze te polsen voor een candidatuur als voorzitter. Daarna zal weder een algemeene vergadering worden uitgeschreven met Soerabaja als plaats van samenkomst, ter verkiezing van het hoofdbestuur. Bij de daarop gehouden rondvraag stelde de heer Boeye voor, een werkfonds te stichten, welke zal bestaan uit vrijwillige inteekeningen. De voorzitter antwoordde dit in overweging te nemen en op de agenda van de volgende vergadering te zullen brengen. Loemadjang verzocht den voorzitter die afdeeling te bezoeken voor het maken van propaganda, hetgeen door den voorzitter werd toegeztgd. Probolinggo wil een eigen vereenigingsvlag hebben. De voorz'tter is van meening, dat de Vaderlandsche vlag geen ander kan zijn dan de nationale driekleur (applaus). Wel is een insigne ontworpen in de kleuren rood, wit, blauw en de letters V. C. daarin aangebracht. De afdeeling Djember bracht den dank van de vergadering uit aan de heeren Zentgraaff en Mr. Hamer voor den door hen verrichten belangeloozen arbeid in het belang dei V. C. (applaus). Zentgraaff bracht hulde aan den voorzitter voor zijne leiding (applaus). De heer Winter eindigde met de woorden, dat op deze constifueerende bijeenkomst veel werd bere-kt door de medewerking der lede n, waarvoor hij dank zegde. --- Advertentie Kent Gij het 3STovam.ta.rief der Hoofdkantoor voor Ned.-Indië: Soerabaia, Willemakade 3. Inspecteur: J. J. J. W Y BENG A Peterongan 46 — Bemarang — Tel. No. 215 ---