DE MILITAIRE SALARISSEN. Z. klaagt in de „Java Bode“ over de verlaging van de luitenantssalarissen. Hij vindt het niet juist dat een jong luitenant begint op f 275.— in de maand, hetgeen f 25.— minder is dan andere academici. Zeker, de academici vallen van een salaris, dat zich tusschen f 400 en f 1100 beweegt, terug op een dat van f 300 tot f 900 beloopt; het aanvangssalaris valt dus met 25 procent. Een luitenant, wiens beginsalaris van f 350;op f 250 valt, gaat niet „ongeveer 15 procent” achteruit — zooals de commissie ten onrechte opmerkt — doch 21,4 pCt. Een kapitein ziet zijn eindsalaris dalen van f 925 tot f 825, dus met ongeveer 11 procent, een majoor van f 1150 tot f 975, ongeveer 15 procent en een luiienant-kolone! van f 1250 op f 1100, of een verlies van 12 procent. Is in deze rangen niet eenige correctie mogelijk zoodat een luitenant met f 300 kan beginnen ? Ook de commissie is van meening, dat de hoofdofficieren het, in vergelijking tot de burgerlijke ambtenaren, die maar bij booge uitzondering boven de f 1050 komen (vroeger f 1250), het er met de salarisregeling niet kwaad afbrengen. Natuurlijk moet men met alle bedragen schipperen; geeft men de ééne groep teveel, dan wordt de andere ontevreden. Dit alles is zeer begrijpelijk en onze opmerking geldt dus alleen den luitenant bij indiensttreding. De salarissen der jongere onderofficieren zijn — na de kortingen — aan den lagen kant, vooral wat de gehuwden betreft; men heeft die bezoldigingen thans ontzien. Een sergeant begon met f 200 en eindigde met f 275; deze bedragen worden nu: f 180 tot f 255. Een sergeant-majoor zal nu beginnen op f 190 en opklimmen tot f 310, zoodat hij nog iets meer ontvangt, wat het eindsalaris betreft, dan thans met de beide kortingen. Een adjudant-onderofficier krijgt van f 200 tot f 350 dus slechts f 25 minder dan zijn vroeger eindsalaris vóór de koriing. Een onderluitenant komt van f 250 tot ! f 475 terwijl vroeger zijn eindsalaris f 525 was, zonder de korting. Er komt een einde aan de „doorloopende diensttijd-waardeering" voor de officieren, terwijl geen bevordering van kapitein tot majoor meer zal plaatshebben na een bepaald aantal dienstjaren. De „kasian“ majoors worden derhalve afgeschaft. Alleen voor de mindere militairen blijft de „doorloopende diensttijdwaardecring" gehandhaafd, hetgeen moet worden toegejuicht. De soldijen zullen — worden de voorstellen aangenomen — bedragen : Voor een Europeesch soldaat 2e klas f 0.65 per dag, na 12 jaren f 0.85. Voor een Europeesch soldaat le klas f0.80 per dag, na 15 jaren f 1.40. Voor een Europeesch korporaal f 1.10, na 16 jaren f 1.70. o --- EEN VROUWELIJKE AHASVERUS. 27 Jaar de Wereld rond. Op het oogenblik vertoeft te Soerabaja een oude globetrotster, die haar intrek heeft genomen in Hotel Sarkies in Embong Malang. Zij is oud van jaren en ook oud als wereldreizigster, want meer dan 27 jaren trekt zij de wereld rond, nu eens hierheen, dan weer daarheen. Een bepaald doel heeft zij niet. Zij beschikt over veel tijd en ook over een kapitaaltje, zoodat de omstandigheden het haar ook mogelijk maken om over den aardbol te zwerven. Mevr. Benham is overal geweest, aldus de „Ind. Crt.” Vroeger trok zij moederziel alleen en te voet door Afrika. Reeds een kwart eeuw geleden bezocht zij den Indischen Archipel. Veel vond zij veranderd, maar lang niet altijd verbeterd. De moed ontzinkt haar weleens om langer langs den „gordel van smaragd” te trekken. Vele mooie plekjes zijn door de buitenlandsche touristen „ontdekt”. Ook de Inheemschen zijn veranderd. Zoo bijvoorbeeld de Balinees. Wat is die in zijn geheele optreden veranderd 1 Vroeger dacht hij er niet aan om zijn hand op te houden om een „presèn” te vragen. Tegenwoordig echter worden de toeristen door hen als het ware „belegerd”. Via Makasser bezocht zij Bali, maar heel veel lust om het land na die 25 jaren opnieuw te z:en, had zij niet. Voor Java geldt hetzelfde. Daarom vertrekt mevr. Benham van Soerabaja via China, Japan en de Vereenigde Staten weer naar het steeds opnieuw interessante oude Europa. o --- VAN KLINGALEES TOT BOMBAYER. OOST-JAVA CAUSER1EEN. DE SNELLE GROEI VAN DE ROMBAY TOKO’S. Scherpe concurrentie, maar toch duur ! (Van onzen redacteur.) Slechts ruim een dozijn jaren zijn er noodig geweest om van den eertijds bekenden Kling, die met groote en zware pakken goederen langs de deuren zeulde, een fatsoenlijk „tokomanager” te maken, iemand, die aan het hoofd is komen te staan van een flinke, ruime zaak, waarin zeer uitgebreide collecties zijden en andere stoffen zijn opgestapeld, maar ook tal van bekende Klingaleesche artikelen, snuisterijen, zoo men wil; toko’s, waarin een nalf dozijn en soms nog meer bedienden, het winkelend publiek beleefd en minzaam te woord staan. De Klingalees, zooals we die kennen uit de jaren van voor den oorlog, toen we pas in Indië voet aan wal hadden gezet, ziet men te Soerabaia nagenoeg niet meer. Zij kwamen toendertijd als de Chineesche klontong, geëscorteerd gewoonlijk door een of meer koelies, die de pakken en vrachten of maanden pikelden, aan de deur, ontpaklen alles op de stoep of in de voorgalerij, overvroegen geweldig, hadden altijd en eeuwig roegih besar, maar verdienden schatten. Zeker, men kon zonder bezwaar geducht afdingen, maar daar waren de prijzen op ingesteld en wanneer men na veel gepingel de gelukkige eigenaar was geworden van daigene, wat men verlangde, dan kon men er zich van verzekerd houden, dat men nog duur uit was. En schier alle dames van de kotta, van de njonja residen tot de njonja commies, stonden bij den Kling in het krijt, dikwijls zelfs vrij stevig; aan het begin van de maad betaalden ze wat af en sloegen meteen nieuwe voorraad in, zoodat de beer het eeuwige leven had, maar niet dikwijls gromde. In die dagen kwam alles nog terecht. Doch dat slag van nuttige specimen, dat bovendien nog graag handelde in kleurrijke steenen, die in ringen behoorden te worden gezet, maan- en geluksteenen en wat al niet, die mannen met fraaie kaftans en volle ringbaarden, schijnt te zijn uitgestorven; men ziet ze, althans te Soerabaia, niet meer „klilingen”. De Klingalees stierf uit, maar de Bombayer werd geboren. En een Bombayer heeit een toko, groot, klei» ol middelmatig, dat doet aan de kwestie weinig af, maar een toko heeft hij. Vroeger, d.w.z. een tiental jaren geleden, had Soerabaia een bepaalde Bombaystraat, al droeg die dan ook den naam Kembang Djepoon. Daar lagen ze allemaal naast en tegenover elkaar en men deed er goede zaken. Doch met de stadsuitbreiding kwam er steeds minder publiek en dies ging een durfal er toe over te verhuizen en nog wel liefst midden tusschen de Europeesche zakeri op Paser Besar. En zie, hij deed zaken om van te watertanden, want hier kwamen de dames nog wel, maar voorbij de Roode Brug waagden ze zich niet. En het succes van die eene was voor broeders in het vak aanleiding ook maar te verkasten; en zoo kwam het, dat er van die een meer kwamen en nu zit half Paser Besar vol Bombay-toko’s, die de gekste naaien umgcii. jc ncui ci ccu i-ic uij, i uc r Summerhouse, Wassiamull, waarvan de volksmond heel wat anders heeft gemaakt, Bheroomal en weet ik wat voor „mals“ nog meer. Vroeger, op Kembang Djepoon, zaten de heeren rustig bij elkaar, waren als goede landgenooten zelfs gewoonlijk ook dikke vrienden, maar op Paser Besar is alle vriendschap verdwenen en als ze de kans krijgen geneeren ze zich niet elkaar glashard dood te concurreeren. Daartoe bezigen ze alle middelen, zelfs de nieuwste op reclamegebied. De een heeft nog schitterender lichtreclame dan de ander en de dagbladen varen bij die concurrentie lang niet kwaad, want krijgen advertenties bij lappen tegelijk. Dezer dagen was er een, die zeifs aan een volle pagina nog niet genoeg had en er liefst twee tegelijk nam, naast elkaar. En pakkend, dat die advertenties zijn 1 Eenvoudig om van te rillen. Maar met dat al zitten de Bombayzaken nu midden tusschen de Europeesche modezaken in en inderdaad doen zij aan die huizen heel wat concurrentie aan. Nu is Wassiamull er toe overgegaan, ook den Paser Besar den rug toe te keeren en komt nog wat meer afzakken naar de drukte der Europeesche winkelwijk. Het pand, waar tot voor kort het Warenhuis Adler was gevestigd — eigenlijk is het er nog, maar het wordt dezer dagen ontruimd — zal door Wassiamull worden betrokken, pal naast Tutti Frutti. En let op, de andere Bombayzaken volgen spoedig. Als er maar wat leeg komt op Toendjoengan. Wat Soerabaia dan met Paser Besar moet beginnen ? Nu eindigt de stad bij de Aloon-aioon Tjontjong, straks bij het kruispunt Genteng en Gemblongan 1 Het zal geen drie jaar meer duren, of de Bombayers met hun zijden, half zijden en ivoren stoffen en artikelen nestelen zich ook op Toendjoengan. Doe er maar wat tegen. En hoewel er zeker een dik dozijn van dit soort toko’s zijn en men gemeenlijk toch maar een enkele zijden kimono of een paar el stof tegelijk koopt, doen ze allemaal blijkbaar zelfs in dezen malaisetijd goede zaken. Gaat men af op de geweldige reciame, dan mag men zelfs van uitstekende zaken spreken. Het vreemde is wel, dat de prijzen steeds sterker dalen; een kimono, die in de eene zaak al „paling moerah” is, krijg je in de naastaanstaande haast voor niets. Geruimen tijd is dat anders geweest en hadden de zaken een stille overeenkomst om de artikelen op prijs te houden. Hieraan is nu echter een einde gekomen met als gevolg een doodende concurrentie. Eertijds hield ieder op zijn beurt, zulks bij onderlinge afspraak, „obral besar” en dan hingen groote gekleurde doeken buiten om zulks den volke kond te doen. En de overigen zwegen correct, want straks kwamen zij immers aan de beurt, ieder volgens de kalender, die ze zelf in elkaar hadden gedraaid. Maar toen gebeurde het een paar maanden geleden, dat er een oude en zeer geroutineerde chef uit Bombay kwam, die zaken heeft over heel Oost-Azië, een paar dozijn wel liefst en die decreteerde, dat de goederen hier veel en veel te hoog geprijsd bleven. Van een stille overeenkomst met anderen moest hij niets niemendal hebben en hij verlaagde zijn prijzen beduidend. De anderen waren geweldig boos, maar moesten wel volgen in die prijsdaling en nu zijn ze er onderling op uit, de laagst mogelijke prijzen te noteeren. Of we vroeger ook eventjes afgezet werden En wie zal het zeggen, misschien nu ook nog. --- INDIë ADMINISTREERT ZICH DOOD. Efficiency in de Lands-administratie. De redacteur in West-Java van het „Soer. Hbld.” schrijft: De klacht der begrootingscommissie in dit blad gememoreerd — met betrekking tot het gebrek aan voortvarendheid der verantwoordelijke departements-ambtenaren bij de uitvoering der bezuinigingsmaatregelen—vestigt opnieuw de aandacht op toestanden en mogelijkheden in de landsadmindstratie, welke niet voldoende scherp kunnen worden gesignaleerd ! Deze blijven blijkbaar een barrière vormen, welke eiken vruchtbaren reorganisatie-arbeid onmogelijk maakt ! Pogingen tot vereenvoudiging van de landsadministratie, tot invoering van een meer efficiënte werkwijze, stellig ook belangrijke middelen, om tot bezuiniging te geraken, stuitten trouwens reeds eerder af op dèn onwil der ambtelijke instanties en bleken onmogelijk doorvoerbaar ! Dat echter heel wat papieren rompslomp kan worden uitgeschakeld, leert onder meer de befaamde methode, waarop de vereffening plaatsheeft — regularisatie heet dat met een mooi woord — tusschen de verschillende departementen onderling bij de aanschaffing van goederen, welk het eene departement van het andere kan betrekken Men bedenke eens, hoe dit gaat ? Een departement A. van het gouvernement heeft iets noodig uit den voorraad van het departement B, van ditzelfde gouvernement. A. maakt nu een aanvrage op, minstens in tweevoud, maar vaak ook in 3, 4, 5, ja zesvoud...! Via eenige chefs van A. bereiken de papieren, voorzien van de bewijzen van instemming van de chefs van dit departement A, waarop namens den directeur van dit departement A. het „fiat” voor de aanschaffing wordt gegeven, het departement B. Thans gaan ze naar het verstrekkende departement, waar het „fiat-verstrekken” wordt verleend, vandaar naar den verstrekker, die de goederen moet verstrekken en expeditielijsten opmaakt Via den departementschef van departement B. gaan de papieren weer naar den departementschef vanA. die ze langs den hierarchieken weg naar den aanvrager toezendt met een bewijs voor ontvangst te teekenen... Geteekend gaat het origineel den langen weg terug, om in het archief van B. te worden opgeborgen. Het eveneens voor de ontvangst geteekende duplicaat wordt nu in de regularisatie-machine gestopt, want A. zendt dit via zijn chefs, via departement A. naar departement B., waar er een regularisatievoorstel van wordt gemaakt, (een z.g. „verklikker” gaat naar Financiën...) en waar de betrokken afdeeling aan het boeken slaat Dit doet de afdeeling comptabiliteit ook. Daarna heeft dezelfde lijdensgeschiedenis op het departement A. plaats, waarna het wordt doorgezonden naar het departement van Financiën En tot slot boekt de Alg. Rekenkamer het bedrag nog eens in ! En dit is dan zoo de meest eenvoudige gang van zaken ! Wat er gebeurt, wanneer het z.g. affectatienummer verkeerd is, of als er eens een telfout is gemaakt wagen wij niet te schrijven Maar waarom kan dat in het particuliere toch veel eenvoudiger Deze koopt, betaalt en boekt daarmee uit ! Politieke discussies in plaats van werken! Een ander geval van gouvernements-administratie verdient de volle bewondering ; evenals de instelling waarvan dit emaneert ... , ... Wij bedoelen het Centraal kantoor voor de j Statistiek ! i Voor ons ligt een — dichtgeslagen — vel ! papier van 43 bij 33 c.M2., onderverdeeld in ... ; ...30 kolommen. Dit is bestemd voor hoofden van scholen, die hierin inlichtingen moeten geven omtrent de leerlingen, die bij hen onderwijs genieten Van deze „schapen” moet worden opgegeven: Naam en voorletters, landaard, sexe, geboorteplaats, leeftijd aan het eind van het schooljaar, beroep van den vader, van den verzorger, inkomen per maand, waarnaar het schoolgeld berekend wordt, categorie van betaling, gratisleerling, of gratis leerling met gratisverstrekking van leermiddelen, datum van inschrijving, en in welke klasse, school waarvan afkomstig, stamboeknummer, en een kleine twintig vragen meer ... ... Het belastingbiljet geeft weinig minderonbescheiaen vragen te beantwoorden Van eiken leerling in elke klasse zijn deze gegevens noodig Het Centraal kantoor voor de Statistiek ontvangt de staten om er moctit neer om te zien Maar ze moeten worden geagendeerd, geadministreerd, geëxpedieerd en de weelderige staf van dit kantoor moet toch aan het werk gehouden worden......! Wat dit kantoor betreft, mogen wij er dringend de aandacht op vestigen dat hier de bezuinigingsmcgelijkheden dik gezaaid liggen. Er wordt door het personeel zoo weinig gewerkt, dat een aanzienlijke inkrimping van het aantal der ambtenaren zeker geen stagnatie in deze werkzaamheden zal teweegbrengen. --- WIJ ADMINISTREEREN. Ons is uit betrouwbare informatie gebleken, dat door ambtenaren, die op dat kantoor leidende functies bekleeden, veel meer tijd wordt besteed aan de voorbereiding van politieke vergaderingen, het bespreken van politieke vraagstukken, het behandelen van rassen-tegenstellingen, discussies over de salarispolitiek der regeering dan aan het werk, waarvoor zij zeer behoorlijk worden betaald. Er heerscht op dit kantoor een merkwaardige sfeer van politiek geharrewar. Oudvoormannen van de Nationaal Indische partij — uit den tijd van Douwes Dekker — houden er genoegelijk „koempoelans”, bespreken tactische manoeuvres om invloed uit te oefenen op den gang van zaken in het IndoEuropeesch verbond;, richten ./jeugdorganisaties” op, waarvoor leden en donateurs onder de overige collega’s worden „geklontongd”, en men heeft het er druk over „Importkrachten”, die „witte mieren” worden genoemd, welk ongedierte met alle mogelijke middelen moet worden onschadelijk gemaakt ! Alles in Gouvernements (bezuinigings) — tijd! Nu is het waar, dat het Centraal kantoor voor de Statistiek in dit opzicht een unicum is; op geen enkel ander kantoor wordt zooveel aandacht en tijd besteed aan de behartiging van de particuliere belangen der ambtenaren als aan den Schoolweg De telefó5n-Ceritf#ie van' dit kantoor is danook voortdurend zwaar overbelast, zoodat het bijna niet mogelijk is een verbinding ermede te verkrijgen voor het voeren van een zakelijk gesprek. Er hebben dan gewichtige gesprekken plaats met afdeelingsvoorzitters, over partijzaken of de verschillende „langganans” worden geïnstrueerd voor de bestellingen, die moeder de vrouw heeft opgjsgeven met de opdrachjt, ze vooral voor éénen te laten thuisbezorgen. Zoolang de anarchie der papieren rompslomp en de terreur der ambtelijke lijntrekkers niet onmogelijk wordt gemaakt, is elke bezuinigingsarbeid gedoemd te mislukken ...! --- UIT MAGELANG. I. E. V. Heden, Zaterdagavond, te 7 uur n. m. zal de afd. Magelang van het I. E. V. een algemeene ledenvergadering houden in de tooneelzaal der Militaire Sociëteit. De agenda vermeldt o. m. bespreking afgevaardigden congres. Na afloop der vergadering dansen tot 2 uur nm. Muziek van de Micky Mouse band. Alhambra Theater. Het Alhambra theater vertoont tot en met Zondag a. s. „De verloren escadrille”, een luchtdrama, gebaseerd op het beroemde boek van Dick Grace. O. K. K. Zondag a.s. zal door de afd. Magelang van de Inh. ond. off. vereen. Oentoek Keperloean Kita een ledenvergadering worden gehouden. Aanvang 7 uur nm. O. A. B. De Eur. Ond. Off. Vereen. „Ons Aller Belang” zal op 3 Juni a.s. een gecombineerde ledenvergadering van alle afdeelingen van Midden-Java beleggen in de tooneelzaal der Militaire Sociëteit te Magelang. Punten van bespreking zijn o.m.; Salarissen, pensioenen en bevorderingen. Gemeenteraadsvergadering. Op Maandag 22 Mei a.s. te 6.30 n.m. vergadering van den Stadsgemeenteraad. De agenda vermeldt 32 punten van behandeling. Sociëteit „De Eendracht”. Heden (Zaterdag) aanvangende te 9 uur n.m. in de kleine zaal Dans-avond. (Cocktailbar aanwezig). o—— --- PASAR GAMBIR 1933. Tait’s Manilla Show heeft het monopolie. Het Pasar Gambir-bestuur heeft een contract afgesloten met den bekenden ManiliaShow-exploitant Tait, waarbij deze het alleenrecht heeft verkregen om op het achterterrein van den Pasar-Gambir-1933 diverse gelegenheden voor vermaak te exploiteeren, meldt de „Java Bode.” Echter is dit voorbehoud gemaakt, dat de Hollander Van Dijk eveneens het recht zal hebben er zijn kermis-tentjes te exploiteeren. Men weet, dat er bij den vorigen Pasar Gambir nogal wat te doen is geweest over het verleenen van het monopolie aan mr. Tait. Het P. G.-comité wilde ook Nederlandsche onderdanen — en hierbij was speciaal gedacht aan de vele werkloozen — een kans geven. Dat liep evenwel uit op een fiasco. Ook met de Jaarbeurs te Bandoeng, de Jaarmarkt te Soerabaja en den Pasar Malam te Semarang heeft de heer Tait voor dit jaar monopolie-overeenkomsten gesloten. Een nieuwe attractie op den komenden Pasar Gambir zal zijn een „Hippodroom,” waarin twaalf paarden het publiek in staat zullen stellen zijn hippische hartstochten bot te vieren. Het hippodroom zal onder leiding staan van den heer Van Laar. --- REPRISE SOLOREVUE. Onze red. te Solo schrijft: Naar wij vernemen, zal op 10 Juni e. k. een reprise van de zoo buitengewoon goed geslaagde Solorevue, in de sociëteit de Harmonie gegeven worden. Bij de primeur, op 4 Februari 1.1., was de zaal tot aan de nok toe gevuld en de lachsalvo’s waren van dien aard, dat de administrateur der soos angstig naar de muren keek, daar hij vreesde, dat die eens zouden kunnen barsten. Als bijzonderheid kunnen wij nog mededeelen, dat in de revue enkele nieuwe tafreelen zullen worden ingelascht. Solo’ers, een zeldzaam aangename avond wacht U op 10 Juni a. s. ! ! o --- WERKLOOZENSTEUN KLATEN. Het comité voor werkloozen-steun in het regentschap Klaten ontving over April aan bijdragen totaal f 348, terwijl aan geld en natura f 249,68 werd uitgegeven. Het saldo op ultimo April bedroeg f 2720,31%. o --- DE PENSIOEN-UITBETALING. Nieuwe Regeling ingaande Juli. Onze red. te Djokja schrijft: Zooals reeds in de dagbladen is medegedeeld, worden de pensioenen onderstanden, gagetnenten enz. vanaf Juli a. s. steeds op den tweeden werkdag van elke maand uitbetaald. In verband hiermede zullen op die pensioendagen tien loketten worden opengesteld en wel vijf voor de uitdeelingen der volgnummers en het stellen van de handteekeningen door de gepensionneerden enz., en vijf voor de uitbetaling der pensioenen, gagementen, onderstanden enz. De eerstgenoemde loketten zullen voorzien zijn van op een behoorlijken afstand leesbare cijfers 1 — 2 — 3 — 4 — 5. Loket 1 is bestemd voor de volgende groepen van gepensionneerden : a. Europeesche burgerlijke ambtenaren, b. Europeesche militairen, c. Locale ambtenaren. Loket 2 de ondervolgende groepen van idem : a. Inlandsche burgerlijke ambtenaren. Loket 3 de ondervolgende weduwen: vau Europeesche ambtenaren, van Europeesche militairen, van Inlandsche ambtenaren, van Inlandsche militairen en van Inlandsche burgerlijke ambtenaren. Loket 4 en 5 de groep Inlandsche militairen. De loketten van uitbetaling der pensioenen, gagementen, onderstanden enz — in volgende der uitgedeelde nummers — zijn genummerd met Romeinsche cijfers I — II — III — IV — V. De betrokkenen worden beleefd verzocht zich te verzamelen, zooveel mogelijk en queue voor de betrekkelijke loketten. De volgende werkdagen zijn voor uitbetalingen bestemd : 3 Juli, 3 Augustus, 2 September, 3 October, 2 November en 2 December. Hoewel de 2e September en 2de December 1933 vallen op een Zaterdag zijn deze dagen aangemerkt als 2den werkdag van genoemde maanden, --- INBRAAK TE PEKALONGAN. Op postkantoor. Het hoofdbureau der Posterijen alhier deelt ons mede dat er een inbraak is gepleegd op het postkantoor te Pekalongan. Er wordt echter niets vermist. Van de daders is niets bekend, (A.I.D.) --- DE OUDSTE VEREENIGING. Boedi Oetomo’s zilveren Jubileum. Onze red. te Djokja schrijft: Heden wordt overal op Java het 25-jarig bestaan van de Javaansche vereeniging Boedi Oetomo op min of meer feestelijke wijze herdacht. In Djokja zal onder meer het afdeelingsbestuur eene receptie houden in Djojadipoeran, welke Zaterdagavond om 7 uur aanvangt. Boedi Oetomo is de oudste Inheemsche organisatie, doch teekenend is het wel te noemen, dat men van het jubileum vooral een politiek feest maakt. Want een politieke vereeniging is Boedi Oetomo in den aanvang niet geweest. Zij was het ook niet toen in Solo op schitterende wijze het tienjarig bestaan werd gevierd. De oude organisatie was toenmaals volkomen van politieke smetten vrij. Zij immers was de beschermster en de propagandiste voornamelijk van de javaansche cultuurgedachte, welke taak nu door het Java Instituut werd overgenomen. Wij spraken hierboven van het tienjarig bestaan. Men kan dat thans uit een jong historisch standpunt beschouwen als het hoogtepunt uit de loopbaan van de thans jubileerende vereeniging. De gansche omgeving sprak van de fiere, Javaansche cultuur. De fraaie pendopo zoo goed als het geheele gezelschap, dat zich naar het feest had opgemaakt. Daar was aanwezig de bloem der hooge Javaansche aristocratie, vertegenwoordigers der Vorstenlandsche zelfbesturen. En het feest-congres nam verscheidene dagen in beslag, telkens durend tot het zeer vroege morgenuur, toen aan de kim de eerste flauwe lichtschijnselen van den nieuwen dag gloorden. Uit dien ouden glorie-tijd dateeren de namen der B.O.-bestuurderen Dwidjosewojo en Sastrowidjono. Wanneer men zich herinnert hoe de eerste door de eigen vereeniging als vertegenwoordiger van B. O in den Volksraad werd gedesavoueerd en tot aftreden gedwongen, dan is het zonder meer duidelijk, dat er veel in dien tusschentijd veranderd moet zijn, zonder de gebeurtenissen zelf beleefd te hebben. Er is inderdaad véél veranderd. Het gansche aspect is gewijzigd. Want na het tienjarig bestaan bleek de oude, aristocratische vereeniging niet bestand te zijn tegen den stormloop van de communistische denkbeelden van Semaoen en de zijnen. De Javaansche cultuurgedachte schonk vooral den jongeren, de onstuimigsten in den te vroeg geboren nationaüstischen drang geen bevrediging meer. En in ’ 925 had de omzwaai plaats op het in dat jaar gehouden congres, na een uiterst verbitterden aanval van die jongeren. Boedi Oetomo werd eene politieke vereeniging. De cultuur, de banden welke het Javaansche volk in geestelijk opzicht verbonden met de oude glansperioden werden radicaal doorgesneden. De organisatie is vanaf dien tijd een doodgewone politieke organisatie geworden en als zoodanig heelemaal geen succes geweest. *. * * Er is één naam aan de oprichting van Boedi Oetomo in 1908 te Djokja verbonden, welke héél merkwaardig is, omdat hij verbonden is aan den eersten opposant tegen de Javaansche aristocratie. Niettemin behoorde hij tot een der oprichters Maar zal men zich in B. O. — kringen op dezen dag den vroegeren dokter djawa TjiptoMangoenkoesoemo herinneren ? Zeker: een opstandeling en deswege verbannen naar Banda, zooals dat hoort. Doch wij moeten onder alle Javaansche leiders nog zijn evenknie zoeken in: beginselvastheid en zelfverloochening. o --- CONFERENTIE P. P. B. B. Genoemde conferentie zal, gedurende de Pinksterdagen, te Solo gehouden worden, terwijl de vice-voorzitter van het H. B„ tevens Volksraadslid, Raden Soetardjo, er bij tegenwoordig zal zijn. o --- EEN MODDERGESCHIEDENIS Onze red. te Solo schrijft: Telefonisch bericht ontvangen van den Stationschef van Balapan, dat de sneltrein van 5.51 n.m. uit Semarang komende, bij Najoe met modder werd gesmeten. Panewoe Kalioso werd er bereids mede in kennis gesteld. --- NIEUW GUINEA KOLONISATIE. Door de S.I.K.N.G. Onze red. te Djokja schrijft: Op verzoek herinneren wij gaarne aan de heden—, Zaterdagavond in de bovenzaal van de sociëteit „De Vereeniging” om 8 uur uitgeschreven propagandavergadering van de Stichting Immigratie en Kolonisatie Nieuw Guinea. In een der nummers van het SIKNG-orgaan van het vorige jaar verscheen een afschrift van een vleiend schrijven van den Amerikaanschen journalist Morton Hartman, die een bezoek aan de kolonisatie heeft gebracht. Deze collega erkent oprecht aan den heer Hessing in den aanvang getwijfeld te hebben, maar dan beschrijft hij op eenvoudige wijze de schoonheid van den door hem gemaakten tocht, aan het eind waarvan hij terecht kwam op het perceel van L. van Kraayenoord, die toenmaals slechts vijf maanden in War Manguapi vertoefde. Ik heb — aldus Hartman — de blokhutten van de Amerikaansche kolonies in New Mexico, Arizona en Nevada gezien en ik moet je de waarheid zeggen, dat het minstens veertien maanden duurt om zooveel op deze kolonies te volbrengen als hetgeen Van Kraayenoord in vijf maanden tot stand heeft gebracht. Zaterdagavond zal een der nieuwe Nieuw Guinea-kolonisten een inleiding verschaffen. Wij wenschen hem en zijn tochtgenooten een voorspoedige reis toe en een succesvollen arbeid in het nieuwe land, dat misschien meer kans van slagen biedt dan het oude Java! o ---