ORIGINEEL RECLAME-IDEE 1' Omroeper van Katwijk in Amsterdam Eenigen tijd geleden werden bewoners en voorbijgangers in de Bosboom Tous3aintstraat en de Helmerstraten opgeschrikt door daverende gongslagen, lezen wij in het „Amst. HMd.”. De menschen stroomden samen rondom den maker van dit geluid, een typischen visscher, die met luider stemme den menschen kond deed, dat den zooveelsten op en Amstel 51 een bazaar zou worden gehouden ten bate van aer dekenfonds van Hervormd Amsterdam en de Diaconie. Temidden van het meest moderne verkeer liep daar de omroeper van Katwijk en trachtte de Amsterdamsche straatgeluiden te overstemmen. Het gelukte niet aldoor nu en dan ging de klank van zijn stiem verloren in het rtadslawaai. Maar de prachtig-gl’mmenie koperen gong bereikte wat dikwjjls 3en moderne luidsprekerinstallatie niet bereiken kan. De menschen stroomden belangstellend tezamen, om het bijna voor-wereldlijk gebeuren van nabij te aauschouiven, en strooibijetten deden de rest. --- OP BEZOEK BIJ RAS GUGSA. Rieten leunstoel dient tot troon. ^ De oorlogscorrespondent van het Fransche blad „Excelsior” heeft te Makalle met Ras Gugsa gesproken. Hjj moest zich met de ellebogen een weg banen door de soldaten, die in den hof van het paleis krioelden. De correspondent had eerst te wachten in een donker vertrek met als eenig huisraad twee kleeden, een rieten leunstoel — de troon van den Ras — en een houten zetel. Na een half uur verscheen Ras Gugsa Hij had generaal De Bono bij een bezoek aan zijns vaders graf vergezeld en reed op een muilezel, omstuwd door mannen die gewone en machinegeweren droegen. Zijn eerste minister sprak een beetje Italiaansch en diende als tolk. „Ik heb eens in een auto gezeten en ik wil er een koopen. Ik wil Italië zien en veel reizen. Ik ben maar eens te Addis Abeba en Asmara geweest. Ik ben niet van zins den opmarsch van de Italianen zuidwaarts te volgen. Makalle ■vordt de hoofdstad van Tigre in plaats van Adoea en ik ga mijn intrek nemen n het oude paleis van koning Johannes tiet belangrijkste bouwwerk van NoordA.bessinië” De prins liet zjjn pas gedrukte visiekaartje zien en de correspondent vertelt, dat Gugsa, op wiens hoofd de Aoessinische overheid een prijs heeft gesteld, op den beganen grond tusschen ;wee machinegeweren slaapt, --- ITALIË NIET ONVERDEELD GEESTDRIFTIG De verhouding met Duitschland. Badoglio was een der vinnig ste tegenstanders van de expeditie in Ethiopië De Romeinsche correspondent van het ( Alg. Hbld." schrijft dd. 18 November ! ijt Rome: De Groote Fascistische Raad had bij jjj zitting van Zaterdag de burgerij verzocht op den dag van 18 November „den dag van onrecht en smaad”, in het geheele land de vlag uit te steken. Aan jat verzoek is althans te Rome door ■eer velen gevolg gegeven. Natuurlijk is het heel moeilijk vast te stellen hoe groot het percentage is van diegenen, voor wie een dergelijk verzoek gelijk staat met een bevel. Winkeliers kunnen la zulke gevallen bijvoorbeeld niet goedschiks achterblijven en inderdaad is er dan ook bijna geen enkele winkel in welks uitstalkast niet eenige versiering ai de nationale kleuren te vinden is. Met dat al is de stemming allerminst feestelijk. Langzamerhand wordt het publiek zich hier steeds meer bewust, dat de sancties toch wei meer inhouden dan men bij het lezen der Italiaansche couranten denken zou. In die couranten is ui. tot nu toe vrijwel uitsluitend sprake geweest van de verdedigingsmethoden die 'Italië denkt toe te passen, m de Italiaansche producten waarmee w grondstoffen, waarvan de invoer ónmogelijk is geworden, denkt te verlangen, en van de mogelijkheid om grondstoffen uit landen te betrekken, ie niet aan de sancties deelnemen. Het zeer belangrijke punt, dat de ItaJaansche uitvoerhandel vrijwel geheel komt stil te liggen, is tot nu toe naar verhouding veel minder ter sprake gebracht. Doch zij, die bij den uitvoer betrokken zijn, voelen de beteekenis van dat punt natuurlijk terdege, en zijn allerminst In de stemming om met vlagen en ander vreugdevertoon dezen dag ie vieren. In de stad merkt men, behalve de ïaggentooi, en de manifesten, aan de Beldëuren geplakt, waarop te lezen staat: „Hier worden geen producten «tocht uit landen die aan de sancties deelnemen” eigenlijk zeer weinig. Groefffl studenten trekken door de hoofdstraten, en zingen fascistische liederen ai de nieuwe liederen, die betrekking tóen op den veldtocht in Afrika. Af in toe hoort men ook kreten „Weg met sancties,! weg met Engeland, weg net Eden, weg met Frankrijk”, enz. Voor de gezantschapsgebouwen, de consulaten, de wetenschappelijke insti- j ito en academies der belangrijkste binden die bij de sancties betrokken zijn, I tót men een sterke politiemacht op- ; Weid, met het oog op eventueel© rel- ■ l(tjes. Vooral in de omgeving van de j fhgelsche en Fransche ambassade vormen duizenden soldaten in volledige uit- ’ rusting een cordon, en iedereen, die de !tr&at, waarin deze gebouwen gelegen Vi wil betreden, wordt onderzoekend sdionsterd. Jeugdige personen worden ® tot geheel niet doorgelaten of na «st papieren te hebben getoond, of te tobben uiteengezet om welke reden zij m die straat willen. Ook de Piazza di Spagna en de Spaansche trap en omgezijn geheel afgesloten, wijl zich tot Engelsche consulaat bevindt, Hedenavond is maarschalk Badaglio !t ^Pels naar Oost-Afrika scheep geil®1' Over de oorzaak van de vervanW van De Bono door Badaglio doen cleriei geruchten de ronde, die voor ®eerendeel nogal fantastisch zijn. “®3iige personen beweren dat er tus* ® De Bono, die Hooge Commissaris ®°3t‘Afrika wag en als zoodanig et opperbevel had over de strijdkrachop alle fronten, en generaal Gra. > die In Somaliland het bevel voert, ® onder De Bono staat, een ernstig ‘“schil van inzicht heerscht. GraziaJ°u vau meening zijn dat de oorlog , to Srootst mogelijke energie, in een ’ ? teraP°> en, indien zulks noodig, op onbarmhartige wijze gevoerd worden. De Bono verwacht meer sjjn methode om, alvorens nieuwe tJt7en 7311 Abessynië te bezetten, s bezette gebieden alle aanwe^ Abessynlsche soldaten onsehadelijk te maken en daarnaast de sympathie te winnen van de civiele bevolking door voedseluitdeeltng, medische hulp, verbeterde rechtspraak, enz . Natuurlijk is die laats tte methode veel langzamer, en het zou nu Graziani gelukt zijn, de regeering te Rome ervan te overtuigen, dat zijn methode de betere is. pe tweede verklaring, die eigenlijk op hetzelfde neerkomt, luidt als volgt: Mussolini zou van oordeel zijn dat, in verband met de sancties, Italië in versneld tempo een zoo groot mogèlijk gedeelte van Ethiopië moet bezetten, teneinde, wanneer men daartoe door de sancties genoodzaakt zal overgaan, bij de vredesonderhandelingen een belangrijk gedeelte van het Zwarte Keizerrijk in handen te hebben, zoodat de geheele onderneming dus voor Italië zooveel mogelijk vracht zal afwerpen. De Bono is nu voor een dergelijk snel optreden niet de man en Mussolini zou Badaglio met het opperbevel hebben bekleed, wijl diens strategisch beleid bekend is en men van hem grooter doortastendheid verwachten mag. Het verdient vermelding dat in het voorjaar, toen de eerste voorbereidingen getroffen werden voor de expeditie in Oost-Afrika Badaglio een der meest vinnige tegenstanders was van deze onderneming. Gedurende eenigen tijd was het zelfs publiek geheim, dat hij zijn ontslag wilde nemen uit den effectieven dienst. Er wordt hier groote beteekenis gehecht aan het onderhoud dat Mussolini had met den Duitschen ambassadeur. Kennelijk is daar gesproken over de mogelijkheid om de handelsbetrekkingen tusschen de beide landen uit te breiden, zoodat de gevolgen der sancties voor Italië minder ernstig zouden worden. Het is echter ook duidelijk dat Italië de laatste weken pogingen doet om met Duitschland tot een betere verstandhouding te komen. Overdreven zijn echter de berichten, die vooral in Zwitserland en Frankrijk rond gaan dat Italië, teneinde zich de Duitsche sympathie te verzekeren zich niet langer zou interesseeren voor het Donauvraagstuk. Dit is reeds daarom overdreven, daar ieder begrijpen kan dat juist Italië veel meer dan Frankrijk belang heeft bij de onafhankelijkheid van Oostenrijk. Het gaat hier om de voornaamste vracht van den wereldoorlog die Italië heeft gekregen: het heeft nl. de groote Habsburgsche macht aan zijn grenzen kunnen vernietigen en grenst thans in. het Oosten alleen aan staten van den tweeden rang. Door Duitschland aan de Brennergrens e hebben zou dit heel belangrijke voordeel voor Italië verloren gaan. --- DE NAAMLOOZE STRATEN VAN IJLST Oud Stedeke doet mee aan den Nieuwen Tijd Het Friesche stadje Ulst heeft het voorrecht stad te zijn, aldus de „N. R. Gr.” — een der Friesche elf steden! — ïn tegelijkertijd weinig of geen stedelijke kwesties te bezitten. Kwesties als het „éénrichtingverkeer” zullen nooit de LJlst bevolking verdeden, om de eenvoudige reden, dat er te Ijlst maar één richting bestaat en bijgevolg slechts een verkeer er mogelijk is. Het stedeke is gebouwd langs de oevers van het groote vaarwater de Geeuw. Zóó klein is Ijlst, dat de stralen er zelfs geen namen hebben! Dat zal nu veranderen. De naamiooze straten zijn in dezen tijd niet meer te lulden, zélfs te Ijlst niet, waar men slechtjs een hoofdweg heeft, met een paar korte zijarmen, die dood loopen, mitsgaders buiten de korpskom een paar blokjes huizen, Daarom stelden B. en W. van Ulst voor, de straten in de gemeente van een ïaam te voorzien. Het raadslid Couperus zeide, niets te gevoelen voor deze grootdoenerij! Het voorstel van B. en W. werd aangenomen. Men krijgt nu in Ijlst de volgende straatnamen: Nijezijl, Hemdijk, Stationsweg, Stadslaan, Geeuwkade, Zevenpelsefy Uilenburg, Popmawal, 3egracht, Galamagracht, Sneekerpad, Kerkhofsteeg, Het Zouw, Lemmerweg m de W. M. Oppedykstraat. --- BRUUSKE UITVAL VAN NEW-YORKS BURGEMEESTER Felle woorden tegen Berlijn — Hij weigert Duitsch staal voor een brng toe tte laten New-York, 15 Nov. De burgemeester van New York, La Guardia, heeft opnieuw een aanval gedaan op Duitschland. Hij heeft nl. geweigerd vergunning te geven voor het gebruik van Duitsch staal bij den bouw van de nieuwe Triborough-brug. „Het eenige artikel", aldus La Guardia, „dat wij op het oogenblik uit het HitlerLand kunnen invoeren, is haat. Daarvan willen wij niets in ons land hebben”. Deze aanval werd gedaan in een brief aan den voorzitter van de commissie, belast met den bouw van de Triborough-brug. Reeds eenige dagen bestond een controverse in verband met den aankoop van Duitsch staal voor een bedrag van 19.000 dollar voor den bouw van de brug. La Guardia kwam tuaschenbeide en zond een brief, waarin hy schreef: „Niemand wil het vervloekte staal hebben. Geef den aannemers Amerikaansch staal, -dat zal economischer zijn. Als burgemeester kan ik niet toestaan, dat staal voor het vei-vaardigen van bruggen gebruikt wordt alvorens ik overtuigd ben, dat de veiligheid niet in gevaar wordt gebracht. Daarvoor moet ik eerst ieder stuk van het in Duitschland vervaardigde materiaal laten onderzoeken voor het kan worden gebruikt. In verband met dit geschil over het koopen van Duitsch materiaal voor bruggenbouw verklaarde de minister van Binnenlandsche Zaken, Ickes, dat geen buitenlandsch materiaal voor de publieke werken zonder zijn persoonlijke goedkeuring mag wonden gekocht. Hij verklaarde echter, dat de orders op Duitsch staal, die reeds zijn geslopen, ook zullen doorgaan. In de toekomst zullen echter alleen dan bestellingen kunnen worden, gedaan, indien de volgende vragen beantwoord worden: Is de buitenlandsche aanbieding lager, omdat de betreffende buptenlandsche Regeering op grond van speciale deviezcnbepalingen den uitvoer steunt? Is dte Amerikaan sche aanbieding ongewoon hoog? —■ (United Press). --- HET WONDERLIJKE LEVEN. Aan het eind van de vorige eeuw , emigreerde eën jong meisje met haar ouders uit Denemarken naar de Vereenigde Staten. Daar huwde zij in 1914 een welges telden Deensch-Amerikaanschen apotheker, Lauritzen genaamd. Uit dit huwelijk spoort een dochtertje voort, de vader trok naar het front in Frankrijk en sneuvelde. Eenigen tijd na den dood van haar man maakte mevrouw Lauritzen met haar dochtertje een autotocht. Daarbij kwam haar auto in botsing met een andere en moeder en kind werden zwaar gewond. Daar men de gewonden niet kon identificeeren en niet wist, hos men bet best voor het kind zou kunnen zorgen, gaven de omstanders het meisje aan een echtpaar mee, dat in een auto de plek van het ongeval passeerde. Het echtpaar gaf zijn adres op, doch door de consternatie ging het briefje verloren en toen de moeder na langen tijd weer bij kennis kwam, kon niemand vertellen, waar het kind gebleven was. Overal werden nasporingen gedaan, doch het meisje was en bleef weg. Eerst thans zjjn moeder en dochter door een toeval weer bjj elkaar gebracht, vertelt de Tel. In een krant las de moeder het overlijdensbericht van een petroleumkoning uit Texas, die een vermogen van elf millioen dollar aan zjjn aangenomen dochter Mildred had nagelaten. In het artikel werd verteld hoe de petroleumkoning en zjjn vrouw 0p een dag in hun wagen langs een verongelukte auto waren gereden. Van de Inzittenden was alleen een zuigeling nog in leven. Dit kind hadden zjj na achterlating van hun adres meegenomen, doch van de verwanten werd sindsdien nooit meer iets vernomen. De moeder stelde zich met ds jonge millionnaire in verbinding en toen bleek al spoedig, dat het inderdaad haar dochter was, die bij het ongeluk was „ontvoerd". --- EEN 118-JARIGE. Uit Glebokie, een niet ver van Wilna gelegen gemeente, wordt een merkwaardig geval van hoogen ouderdom gemeld. Een landbouwer van die plaats is 118 jaren oud en schijnt de oudste man van Polen te zijn. Deze moderne Methusalem is geboren in 1817, geniet nog een uitstekende gezondheid en schijnt nog nooit ziek te zjjn geweest Hjj herinnert zich nog goed den Poolschen opstand van 1830 en vertelt graag episodes uit den opstand van 1863, waaraan hij heeft deelgenomen --- BIJ LADY KINGSFORD SMITH ,Aln Zoontje Charles zal nooit Vlieger worden”. In de weken van angstige spanning omtrent het lot van Sir Charles Kingsford Smit'h zullen veler gedachten vooral zijn uitgegaan naar zijn echtgenoot©, die in Sydney wacht en hoopt, nog steens hoopt, en voor wie eiken dag een vreeaelpe marteling moet beteekenen De 26-jarige Lady Kingsford Smith is door de Australische per3 niet met rust geialen. Zij heeft een interview moeten af staan en ondergaan, en wij ontleenen daaraan in de eerste plaats, dat „Smit- 1 hy s echtgenoote met het verstrijken der dagen in vruchteloos zoeken weliswaar de wanhoop nabij is, maar dat ze toch ondanks alles blijft hopen en vertrouwen. „Wellicht”, aldus verklaarde zij, ,zijn Smitliy en zijn metgezel Pethydridge wel veilig bij den of anderen stam in de wildernis of toeven zjj bij de visschers op een van die vele kleine eilanden”. Wie helpt het haar niet hopen ? ,JDe periode, welke aan een groote vlucht voorafging, is altijd de tijd van de grootste zorg en ongerustheid voor mjj geweest”, vertelde ze. „Er is dan zooveel onzekerheid omtrent het tijdstip van I vertrek en het weer. Ik was altijd zoo bljj, als Smithy eenmaal was opgestegen Ja, ik heb dikwijls geprobeerd hem over te halen, om het vliegen op te geven. Ik heb hem er op gewezen, dat imimers de meest beroemde vliegers, nadat ze eenmaal in het brandpunt hadden gestaan en beroemd waren geworden, het ondernemen van riskante vluchten er aan gaven”. , Vervolgens vertelde Lady Kingsford Smith van ervaringen, welke haar wel net meest ontzettend moeten zijn geweest. Dag en nacht rinkelt de telefoon. Nu eens is het een helderziende, die komt mededeelen dat de een of andere séance is onderbroken door een slag en het geflikker van lichten, en men verte’t Smithy’s vrouw dan, dat dit het psychologische moment is geweest waarop Smithy den laats ten adem uitblies. Een anderen keer is het iemand, die komt vertellen, dat Smithy is gevonden, en al spoedig blijkt deze heuglijke tijding zonder den minsten grond te zjjn gedaan. „Als het ergste mocht gebeuren”, aldus eindigde het interview, „dan zal ik altijd mijn zoontje Charles nog hebben. Hj) is nu 31/2 jaar oud, en hjj zal dan mijn eenige troost zjjn. Maar dit staat voor mjj wel vast : de kleine Charles zal nooit vlieger worden”. --- WAT WETEN WE EIGENLIJK VAN DE MAAN? De fantasieën van een journalist. Geen sprake van maan-bewoners door PAUL HOFFERT. „Talrjjke duidelijke sporen van Maanbewoners, in de eerste plaats van een kolossaal museum, ontdekt”. Lieve help, wat is dat? Fantasie van een krankzinnige of de nieuws te astronomische sensatie? In de eerste plaats een klein jubileum. Het gaat hier namelijk om den titel van het zeer wetenschappelijke werk van een astronoom, die nu ruim een eeuw geleden geboren werd en buitengewoon geïnteresseerd was in alle hemellichamen in het algemeen en de maan in het bijzonder. Gruithuisen genoot zeer veel aanzien in zijn tijd, en is, wat betreft zjjn sensationeele ontdekking van de Maanbewoners en hun „kolossaal museum”, alleen het slachtoffer geworden van een gezichtsbedrog, hetgeen natuurlijk in de eerste plaats te danken, of liever te w^ten is aan zijn zeer primitief verrekij leertje. Een zeer merkwaardige verrekijker. Een grappige kerel was ongetwijfeld de jonge Mis .er R. A. Loke. Nauwelijks was de wereld eenigszins bekomen van de schokkende mededeelingen van Gruithuisen, of het werd Mister Loke duidelijk, dat zijn kans gekomen was, de kans om „te stiften’. De heer Loke was namelijk een jong, Amerikaansch en zeer bijdehand reporter. Reeds babbelde de wereld over de geheimzinnige Maan-bewoners, en rteds had Sir John Herschel, de zoon van den beroemden ontdekker van Uranus en eveneens astronoom, in 1834. aan Kaap Je Goede Hoop een observatorium opgericht met het doel om de Zuidelijke sterrenhemel te bestudeeren. Nu was de njd gekomen, vond Mister Loke, , En zoo kwam het dat hij. ook honderd jaar geleden, in de New Yorkscha courant „Sun” een aantal opstellen publiceerde, over de ongeloof «lijke astronomische v,etenschappenjke on:dekkingen, die Sir John Herschel met zijn verrekijker op de maan gedaan had. De wereld hield den adem in De groote sensatie wós er, de sensatie, die Gruithuisen voorspeld had Een wonder van fantasie-rijkdom was de „nauwkeurige” beschrijving van de sprookjesachtige telescoop van Herschel. Volgens Loke zag men de maan van zóó dichtbij, dat men elk détail kon waarnemen, alsof men, bij wijze van spreken, op de eerst verdieping van zijn huis zijnde, op straat keek. Maar dat was nog allemaal niets! De geïnspireerde reporter toonde pas zijn i geheele rijke fantasie bij het schilderen J van hetgeen Herschel op de maan ge- . zien had zoogenaamd. „De Maam-bewoners lijken op vleermuizen!” O wonder! Een paradijsachtig landschap — grazende dieren — prachtige pelikanen en snelle kraanvogels. Troepen geiten, die omdat ze nu eenmaal ^een aardsche, doch Maan-geiten zijn, slechts één hoorn hebben! En dan de Maan-bewoners zelf Menschen ? ? Nee, niet wat wij onder menschen verslaan. De zonder twijfel verdienstelijke astronoom Gruithuisen had zich in dit opzicht vergist. Wat vergefelijk is, : waar Gruithuisen immers niet over een verrekijker zooals Herschel er een had, beschikte. Kort en goed: de Maan-bewoners zijn schepselen, die veel overeenkomst vertoonen met menschen; tegelijkertijd zijn ze echter ook een vleermuis-soort. Inderdaad, het klinkt vreemd. Toch is het zoo. De Maan-bewoners z|jn menschen met reusachtige vleugels, waarmee ze vliegensvlug vooruit kunnen komen. Mis ter Loke voelde zich kennelij k zeer op zijn gemak, toen hij dat alles beschreef, en hij deed het op zoo’u natuurlijke wijze, alsof hij zélf door Herschel’s verrekijker naar onze „neven” op de Maan gekeken had, en dagen en nachtenlang hun leven had bestudeerd! Bluf- en niets anders. De geweldige sensatie was er — en Loke was verstandig genoeg om tijdig, voordat men hem energiek op de vingers tikte, te vertellen, dat wat hij ge- 1 schreven had, niets anders dan bluf \vas geweest. Dat zijn heele „wetenschappelijke reportage” over Herschels „ontdekkingen” niets anders Was dan bluf, bluf en nog eens bluf. Maar — Loke had zijn doel bereikt; hjj had zijn kans benut en was zeer succèsvol „gestart”; zjjn naam was bekend geworden over de geheele wereld, hjj waa een „gearriveerd man”, en de 'kranten in de Nieuwe Wereld streden om het hardst om hem, om den kerel, die bewezen had over zóóveel humor, fantasie en onbeschaamheid te beschikken. De kratervormige bergformatie’s. We kennen dus de resultaten van een tweevoudigen blik door den verrekijker op de maan, honderd jaar geleden. Een verrekijker, die in onze oogen buitengewoon primitief is. Wat zjjn de resultaten van een blik door onze moderne verrekijkers op de maan in onzen tijd ? Nu is er geen sprake van een [vergissing, zooals Gruithuisen beging, en evenmin van de bluf van een jongen reporter die naam wilde maken. Wanneer we tegenwoordig door een verrekijker naar de maan kijken, dan schrikken we haast van hetgeen we zien. Niet vanwege de „vleermuis-achtige menschen”, maar van de kale, eenzame wereld, die we dan aanschouwen. Een chaos van schaduw en licht. Groote scheuren en kloven, diepe kratermonden, steile rotskammen. En alles even kaal, onherbergzaam, eenzaam Wat is er te zien van het „paradjjs” van Loke? Niets! En de groene dalen? Alleen lange bergkammen zien we, duizenden meters hoog. Ontelbaar zjjn de vele raadselachtige ringgebergten. Op de kaart van Smidt bijvoorbeeld zien we 33 000 van zulke bergformatie’s. Hoe zijn die oude formatie’s ontstaan ? Er is in den loop der tijden zeer veel over geschreven, en er is een stortvloed van verklaringen ontstaan, en toch bevredigen zjj geen van allen. Eén verklaring willen wij hier noemen. Zij is afkomstig van Professor Martus, een expert op dit gebied, die veronderstelt dat de maankraters ontstaan zjjn doordat vreemde lichamen op de maan terecht kwamen. Moeten wij verder nog vertellen, dat de derde, de „moderne” blik door den verrekijker, geen maan-bewoners meer ontdekt ? --- NIETZSCHE’S ZUSTER OVERLEDEN Behoedster van het nietzsche archief Met haar man, den ontdekkingsreiziger Poetster, stichtte zjj Duitsche kolonie in Paraguay Weimar, 8 Nov. De zuster van den philosoof Nietz— sche, mevrouw Elisabetii FoersterNietzsche, is tegen 7 ni overleden. Het Nietzschearchict was aan haar hoede toevertrou vd, Mevrouw Elisabeth Foerster-Nietzsche werd op 10 Juli 1846 te Rcecken bij Lützen geboren. Reeds als kind was zij aan haar broeder, den lateren grooten philosoof gehecht. Tijdens haar leven toonde zij een onwrikbaar geloof in haar broeder Friedrich en in zjjn werk. Toen zjj in 1885, dus op 39-jarigen leeftijd, den ontdekkingsreiziger Bernard Foerster had gehuwd, duurde het niet lang, of zij deelde met haar man de gevaren, welke diens beroep met zich brachten. Zij ging met hem naar Paraguay. Daar stichtten beide de Duitsche kolonie Neva Germaina. Na den dood van haar man, in 1889, keerde zij in 1893 naar Duitschland terug, waar zjj eerst te Naumburg met haar geliefden broeder ging wonen. Haar geheele verdere leven stond nu in dienst van haar broeder en diens werk. In 1896 verhuisde zij met den toen reeds ernstig zieken Fridrich naar Weimar, die hier op 25 Augustus 1900 door haar vepleegd en verzorgd, overleed. Het verdriet, de smart over het verlies van haar broeder wist zij spoedig te boven te komen door zich van nu af aan bijna uitsluitend aan het „Nietzsche-archief”, waartoe zjj reeds in 1897 met den steun van getrouwe vrienden den grondslag had gelegd, te wijden. Nu zij den levende niet meer kon eeren, heeft zij door haar publicaties over Nietzsche, de uitgifte der briefwisseling van haar broeder en andere werken den doode hulde bewezen. In 1923 werd zij door de universiteit te Jena benoemd >t doctor h.c. in de wijsbegeerte. ---