DE CHABTREU SE-STOKEBU TE FOURVOIRIE Met nieuwe fhadc bedreigd in aansluiting op de telegrammen betreffende de zware aardschuivfng bij Qrenobie, waardoor de beroemde Cbartreuse-stokerij zeer ernstig werd beschadigd, schiijft de „Nwe Rolt. Crt.” nog: Door de tot dusverre aangerichie verwoestingen zijn 300 personen dakloos geworden. Er bestaat gevaar, dat door de aardverschuiving de in de nabijheid : van de stokerij loopende bergbeek opgestuwd zal worden, zoodat men dan een overstrooming kan verwachten. Het geheime recept der Cnartreuselikeur en van het Chartreuse-. Hx r is reeds sinds 1607 in bet bezit van de inrichting met veel belangstelling bezichtigd Prinses Juiiana heeft een bezoek gebracht aan de psychiatrische inrichting „Het Apeidoornsche Bosch” ter bezichtiging van het paedagogium voor jeugdigpatiënten. Dit nieuw gebouwde opvoedingsgesticht voor geesteszwakke en moeilijke Jooösche kinderen is in het voo jaar gereed gekomen en officieel geopend. De Prinses was destijds verhinderd de openingsplechtigheid bij te wonen. Zij heeft thans gevolg gegeven aan haar toen kenbaar gemaakte voornemen hst gesticht alsnog te komen bezichtigen. In gezelschap van haar secretaris, baron Baud, en baronesse Van Heemstra arriveerde de Prinsss te drie uur aan de inrichting en werd verwelkomd door het bestuur, van wie o.a. aanwezig waren mr. G. Parser, voorzitter, mr. L. D. Frank, mr. J. B. Drilsma en de geneesheer-dlrecteur, dr. J. Kat. Bij de aankomst van de Prinses brachten ongeveer 65 jongens en meisjes, die in het gesticht verpleegd worden en het verplegend personeel het Wilhelmus ten gehoore, waarop namens de kinderen Annie Pens een ruiker roode anjers aanbood. Mr. G. Parser heette H. K. H. welkom en verklaarde, dat de vereenigirg zich ten zeerste vereerd gevoelde met dit bezoek. Dr. J Kat diende bij het bezichtigen van de gebouwen H. K, H. van voorlichting en zette uiteen, op welke grondslagen het opvoedingssysteem berust. Ook de werkplaatsen, waardoor de verpleegden handenarbeid wordt verricht, werden bezichtigd, waai bij een der verpleegden H. K. H. een zelf vervaardigde vloermat aanbood, waarin net Nederlandsche wapen was verwerkt. Op de meisjesafdeeling boden twee verpleegden de Prinses een voetkussen van Srnymawerk aan, eveneens zelf vervaardigd. In den loop van den dag had H K. H. gebak en versnaperingen laten bezorgen, welke attentie door allen zeer op prijs werd gesteld. („A. I. D”). --- DOODELUK ONGELUK AANBOORD De 21-jarige S. Bakker, zoon van fe schipper van den botter H, D, 23 Den Helder is aan boord van zjju Vl. ders schuit op vreeseljjke wjjze verougu lukt. De schipper liep bjj zjjn VergK. sche reddingspogingen eenige kwetsura op. De H. D. 25, in Den Helder thuishoor end, lag ten noorden van Terschelling. Er waren vier man aan boord Schipper Bakker en zjjn zoon stonde; aan de winch, terwjjl men bezig W!1 de vischnetten in te halen, meldt het Volk. Plotseling raakte de los-gedrage; stevige oliejas van den jongeman tusseben het touw van de winch en hei net. Hjj werd tegen het dek geslagen een paar keer rondgeslingerd, en kwa. daarbjj verscheidene keeren op hoofd terecht. Een medisch onderzoek heeft uitgewezen, dat dientengev% hoogstwaarschijnlijk de dood reeds onmiddelljjk was ingetreden. De schipper had inmiddels nog eeu wanhopige poging gedaan,, zjjn zoo: te redden. Daarbjj geraakte ook hjj tusschen het touw en het net, hjj sloeg tegen den grond, en zeker zou ook zjj; leven verloren zjjn geweest, als één 3» knechts, die kwam toeloopen, niet dt tegenwoordigheid van geest had gehad, den riem van de spil af te gooien et, zoo de winch tot stilstand te brengen, Onderwijl was S. Bakker al overboord geslagen. Zjjn ljjk werd spoedig daarna uit het water opgehaald. De H. D. 25 voer daarop onmlddelip naar Terschelling. De schipper werd in het marinehospitaal onderzocht, Hj bleek verschillende inwendige kneuzingen te hebben opgeloopen en kon ml, na te zjjn behandeld, naar huis begeven, Bjj de sectie op het ljjk van zjjn. zoor kwam men tot het resultaat, dat dt dood direct ingetreden moest zjjn, Hu stoffelijk overschot was deerljjk vermin kt; de rechterarm was geheel uit het lichaam gerukt. De ongelukkige was ongehuwd es woonde te Den Helder bj) zjjn ouders fc. --- TOEPASSING DER LYNCHWET uu u "uiuui'd ju ucn miijciihzsaiibincn strat Texas wordt gemeld, dat ongeveer 700 p rsonen, waaronder vele vrouwen, op de brug over de Goloradorlvier een transport gevangenen overvielen en den escorteerenden manschappen twee 16 jarige negerjongens wisten te ontrukken, die beschuldigd werden van moord op een blank meisje. Men knoopte de negers op aan een boom in de nabijheid In hun doodangst beschuldigden de jongens een derden neger van den moord, doch zij ondergingen niettemin het hun toegedachte lot. Ook uit R pleyin West-Virginia wordt een lynchgeval gemeld. De menigte sloeg een blanken arbeider dood, overgoot het ljjk met benzine en stak bet in brand. --- BUBELFRAGMENT ONTDEKT Dafeering van het Evangelie van IfJllUlnpy Over de ontdekking van een onbekend fragment van het Evangelie van Johannes in de Rylands Library te Manchester schrijft de „Manchester Guardian” o. m. het volgende: Dit fragment behoort tot de collectie van papyri, die Granfell en Hunt uit Egypte hebben aangekocht, omstreeks 1900. Het is een deel van een blad van een paryxus-codex, in goede conditie, en schij it uit de eerste helft van de rweede eeuw te zijn. Op den voorkant (recto) staat een deel van Johannes 18. 31 33, en op achterzijde (verso) een deel van Joh, 18 37-38 Deze bijbelgedeelten luiden in de Statenvertaling resp. : (Job. 18, 31 33). „Pilatus dan zeide fot hen : Neemt gij hem en oordeelt hem raar Uwe wet. De Joden dan zeiden tot hem: Het is ons niet geoorloofd iemand te dioden. Opdat het woord van Jezus vervuld wterd dat Hij gezegd had, beteekenende hoedanigen dood Hij sterven zoude. Pilatus dan ging wederom in bet rechthuis, en riep Jezus, en zeide tot hem : Zijt gij de koning der Joden?* (Joh. 18, 37 38). „Pilatus dan zeide tot hem: Zijt gij dan een koning ? Jezus antwoordde: Gij zegt dat Ik een koning ben. Hiertoe ben Ik geboren en hiertoe ben Ik in de wereld gekomen, opdat Ik de waarheid geiui, enis geven zoude. Een iegelijk die U’t de waarheid is. boort Mijne stem. Pilatus zeide tot hem: Wat is waarheid ! En als hij dat gezegd had, ging hij wederom uit tot de Joden, en zeide tot hen: Ik vind geen schuld in hem*. Hst belang van de ontdekking is, dat, aangenomen dat de genoemde dateering juist is, hiermede een bewijs is geleverd, dat bet evangelie van johannes in bet begin van de tweede eeuw na Christus reeds in zijn tegenwoordigen vorm bestond. Dien ouderdom van den papyrus leidt men, behalve uit meer algemcene gegevens over den tijd waaruit deze handschriften stammen, speciaal hieruit af dat op het fragment de naam Jezus in niet verkorten vorm is geschreven: in lateren lijd werden de „heilige namen” steeds afgekoxt. Men weet uit Justinus Martyr (Kerkvader uit de tweede eeuw) ! dat het evangelie te Rome in de tweede | helft der tweede eeuw bekend is geweest, en het is mogelijk dat bisscbop Papias van Klein-Phrygifi die tusscben 135 en 165 na Cbr. zijn werken heeft geschreven, met zekere uitdrukkingen die hij gebruikt het evangelie bedoelt Op grond van het nieuwgevonden fragmentje neemt men nu aan, dat het evangelie van )ohannes reeds voor het midden der tweede eeuw in Eyypte circuleerde, waaruit dan volgt dat bet reeds veel eerder geschreven is; het moet nl. voor een kleinen kring van Cnristenen te Efeze in K ein-Az fi geschreven zijn, en kan vandaar, gezien de omstandigheden van dien tijd, pas verscheiden tientallen jaren later over E ypte verspreid zijn, De „Manchester Gjardian” ontleent zijn mededeelinpei aan een publicatie van dr. Roberts, bibliothecaris der Rylands Libraiy. --- SMOKKELAAR AANGESCHOTEN. . Rijksambtenaren ontdekten op dei j • Napoleonsweg onder de gemeente Thorn (L.) nabij de Kanaalbrug een persoon, die een zak suiker op zijn schouders vervoerde. Op het haltgeroep der ambtenaren liet deze zijn vrachtje in den steek en ging aan den haal, achtervolgd door den politiehond der ambtenaren. Toen de hond hem inhaalde en tot staan bracht sprong hij in het kanaal en trachte zwemmende den anderen oever te bereiken, aldus de Msb. Hier wachtte hem den gemeente-veldwachter van Grathem op, die hem verzocht aan wal te komen. De zwemmer maakte echter 1 weer rechtsomkeert. Toen hij aan den oever in handen der ambtenaren viel, bleek hij door een kogel in den rug te zijn geschoten. Per gecharterde auto werd hij naar het Ziekenhuis te Venlo . overgebracht. Daar, zooowel de ambtenaren als de J veldwachter verklaren, niet te hebben geschoten, bljjft het de vraag, wie dat schot gelost heeft. j --- HEEFT ABESSYNIE ONZE BESCHAVING N O O D I G ? Een vergelijking tusschen „blanke” en „zwarte” cultuur door Dr. E. JOLOW1CZ. Als de Europeesche volken al hetgeen zjj met hun cultuur bereikt en tot stand gebracht hebben te vuur en te zwaard aan de zwarte, gele, roode, bruine stammen opdringen, dan gaan zij daarbjj uit van de overtuiging, dat zjj den primitieven mensch iets goeds en moois brengen, iets van hooger waarde, een edeler moraal, een betere religie, een fjjnere beschaving. De Europeaan beschouwt het als volkomen vanzelfsprekend, dat zjjn cultuur hooger staat dan die van de volken, welke hjj „primitief” noemt. Deze hoogere cultuur komt zichtbaar tot uiting in vuurwapen, vliegtuig, waterleiding, radio en alcohol — uitingen van een vooortschrjjdende civilisatie, doch niet van edeler cultuur. De heilige wet van het „taboe”. Nemen wjj slechts een der belangrijkste sociaal-ethische wetten der volken, het „taboe’ -der primitieven, een begrip, dat niet met een enkel wooord is weer te geven. Wilhelm Wundt noemt het in zjjn „Völkerpsychologie” de oudste codex van ongeschreven wetten, die de menschheid kent. Volgens den Engel schen anthropoloog Northcote W. Thomas omvat „taboe” het heilige karakter van personen en dingen, den aard der besprekingen daardoor opgelegd en de gevolgen van overtreding van het verbod. Het taboe is de uitstraling van een geheimzinnige kracht, het „Mana”, de macht waaruit al het onverklaarbare ontstaat en die geheiligde personen, heerschera of priesters en geheiligde voorwerpen eigen is. Voor Wundt omvat het taboe alle gebruiken, waarin de eerbied voor bepaalde religieuze voorwerpen of handelingen tot uiting komt. Onmiskenbaar is de overeenkomst tusschen het taboe van een neger-stamhoofd en de Europeesche wetten ter bescherming van een staatsidee of een vorstelijke persoonlijkheid. Het ceremo- ■ nieel aan het hof van een stamhoofd is niet minder gecompliceerd dan het ceremonieel aan het Engelsche hof, en overtredingen van de etiquette worden zoowel hier als ginds zeer kwalijk genomen. Het taboe van de primitieve volken ligt, zooals Freud heeft aangetoond, niet zooo ver af van de zedelijke en moreele geboden, waaraan wij gehoorzamen. Het huwelijk bjj /.wart en blank. Wanneer bijvoorbeeld bij de bevolking van de Zuidzee-elianden — en bij ie negers in Afrika is het in den grond niet veel anders — een jonge man naar de hand van een meisje dingt, dan on- j derhandelen de ouders over de weder - | zjjsche geschenken, juist zooals elders de ouders van de bruid over den bruidsBchat onderhandelen. Probeert het paar Dm zonder toestemming van de ouders als gehuwden samen te leven, dan komt de familie van het meisje en haalt haar met geweld terug. Zijn daarentegen de geschenken eenmaal uitgewisseld, dan geldt het huwelijk als wettig voltrokken en wordt erkend, wanneer men ziet, dat de jonge menschen samen wonen. Van vier kanten moeten de huwelijksgiften .worden uit/gewisseld, waardoor de toestemming van beide families wordt bekrachtigd. Aard en hoeveelheid van deze geschenken, alsmede de wijze, waarop de overdracht moet plaats hebien, zjjn nauwkeurig voorgeschrexeii; Dok zonder een bepaalde huwelijksplechtigheid is het ceremonieel bij deze primitieve volken minstens even gecompliceerd ais verloving, ondertrouw ;n huwelijk bij ons. Beschaafd of primitiel. Beschouwen wjj een andere sociale instelling, het erfrecht. Hoe gecompli- i ceerd zjjn de erfkwesties niet in Europa en hoe verschillend worden zjj niet behandeld al naar gelang van de wetten, waaraan privaatbezit, familiebezit en staatsbelang onderworpen zjjn. Majoraat en fideicommis, vierdeeling van goederen van een erflater — uit dergeljjke kwesties ontstaan problemen voor juridische spitsvondigheden. In den stam van een primitief volk, waar het moederrecht heerscht, kan de man zijn benittingea niet aan den zoon vermaken, daar deze geheel tot de familie van de moeder behoort. Doch onder bepaalde, zeer gecompliceerde omstandigheden, i3 de vader in staat, den zoon, zoolang hjj (ae vader) leeft, het burgerrecht en daarmede het vruchtgebruik van de openbare instellingen in zijn oorp te verzekeren. Wij treffen daarin weer een volkomen soortgelijke juridische spitsvondigheid aan als in Europa. Of is het soms een teeken van alleenzaligmakende cultuur, dat in Eurojpa de meest gebruikeljjke liefkoozing de kus i is, die den meesten anderen volken — zoowel de Chineezen met hun duizenden jaren oude cultuur, ais de Afrikanen en Australiërs — ten eenenmale onbekend Is. Andere betuigingen van teederheid, zooals het wrjjven van neuzen of — als moederljjke liefkoozing — het beademen van het kinderlichaampje, vervangen den kus der Europeanen volkomen. De politiek. En dan de politiek 1 Ras Taffari, als Hailé Selassié, tegenwoordig een persoonlijkheid, die in het centrum van de wereldpolitiek staat, heeft jarenlang het verzet van de Abessynsche grooten en den invloed van de omgeving van zjjn voorgangster, Keizerin Zaolitoe, moeten bestrijden. Hjj streeft naar een sterk centraal gezag en naar de eenwording van het geheele land onder dit centrale gezag. Hoe lang hebben als Frankrjjk, Italië en Duitschland er bijvoorbeeld niet over gedaan, om ditzelfde ideaal van de staakundige eenheid te bereiken! En tot welke militaire en diplomatieke middelen moest men daarvoor niet zjjn toevlucht nemen! Europeesche cultuur hooger? i De primitieve volken bezitten een ! feven oude cultuur als Europa; in vele j gevallen — men denke slechts aan I China en Egypte — zelfs een aanmerkelijk oudere. Toen de Spanjaarden en Portugeezen naar Amerika kwamen, vonden zjj daar een op hoogen trap staande cultuur, — die van de Azteken — welke geen enkel verband hield met de Europeesche. De enkele spaarzame resten, die ons nog van deze cultuur zjjn overgebleven, zijn even zoovele bewjjzen voor haar hooge ontwikkeling. Daar den vreemden indringers deze cultuur volslagen onbekend was, noemden zjj haar barbaarsch en roeiden haar zonder eenige aarzeling met de gruwelijkste middelen volkomen uit. Ons Europeanen heeft de civilisatie de middelen verschaft, waardoor wij beter in staat zijn de natuur — met inbegrip van de menschen — te behèerschen. Onze cultuur, het geheele complex van onze ethische en religieuze voorstellingen, is echter niet beter dan die der primitieve volken — zij is slechts anders. In cultureel opzicht zjjn de primitieve volken geenszins primitief. (Nadruk verboden). --- PREDIKANT TE DOKKUM KBLJGT TWEE WEKEN. In de zitting van Woensdag 30 October stond voor de rechtbank te Leeuw' arden terecht een predikant te Dok kum, wien ten laste was gelegd opruiing op 7 Augustus jl. door in het openbaar gehouden redevoering, waarvan de algemeen© strekking was: dienstweigering en propaganda tegen den oorlog, Volgens een getuige k charge bjj dl behandeling dezer zaak moet de predikant tot zjjn toehoorders hebben gezegd, dat zjj in geval van oorlog ol mobilisatie niet naar de kazernes moesten gaan, niet moesten opkomen en ge« belasting moesten betalen. De inspecteur van politie had letterljjk genoteerd: „Broeders, breekt de kazernes af. II weet dat ik mjj aan wetsovertreding schuldig maak, want ik rui op." De eisch in deze aaak luidde zes weken gevangenisstraf en dezer dagen veroordeelde de rechtbank den predikan; tot twee weken gevangenisstraf. --- ARNHEM MET EEN MILUOEN TEKORT B. en W. der gemeente Arnhem hebben in een nota den gemeenteraad medegedeeld, dat yoor 1936 gerekend moei worden op een begrootingstekort vaa ruim f 1.200.000. Zij geven een aantal bezuinigingsmaatregelen aan, waardoor een bedrag van ƒ 255,000 kan worden bespaard. Wat het overblijvende tekort ad ƒ 890.000 betreft, stellen zjj voor, een beroep te doen op de regeering ei haar te verzoeken, de gemeente te steunen door het verleenen van een extrabijdrage uit het werkloosheidssubsidiefonds en van een belastingbijdrage. --- NIETS NIEUWS ONDER DE ZON On’angs heeft de Fransche historicus Morlet, lid van de „Académie des Inscriptions.”, aan de hand van een door hem ontdekte en ontcijferde Egypt'$:he pajy us, een aantal noogst interessante bijzonderheden medegedeeld omtrent toestanden en gebeurtenissen in het Tbebe der laatste Ramsessen, toen, ruim drie duizend jaren geleden, bet eens zoo luisterrijke en machtige rijk der Piarao’s ten verval ne!gde, meldt ae „N R. Crt.”: Onder het Egyptische volk van die dagen was de aloude gelooftij xer der voorvaderen verdwenen; op allerlei gebied waren ernstige misstanden ontstaan. Exn aanzienlijk deel der bevolking leed bittere armoede, en het aantal misdrijven nam op onrustbarende wijze toe. Zelfs van eerbied voor de afgestorvenen was geen sprake meer, en op een gegeven ooger.biik werden de koninklijke graftomden door bandieten opengebroken en van de daarin aanwezige, aan de vorstelijke mummies meegegeven juweelen en andere kostbare sieraden beroofd. Een prefect van Thebe wilde de rooversbenden achtervolgen en straffen, maar ze vonden bescherming bij almachtige politieke personages. En precies als onlangs bij de zaak Stawisky, werd er een enquéte-commissie ingesteld. Deze wist het zoo te draaien, dat de schavuiten blank als sneeuw uit de affaire te voorschijn kwamen i In politiek zedenbederf gaf het Tbebe van 30 eeuwen geleden dus reeds niets toe aan een zekere Europeesche boofdstad van tegenwoordig 1 (Oeze laatste niet zeer vleiende vergelijking is niet van ons, maar werd door den heer Morlet zelf getrokken, onder instemming van zijn talrijk gehoord I) --- „NEGUS” ALS HUISVADER Bijzonder schouwspel in Artb Een bijzonder merkwaardig tafereel uit het intieme leven der roofdieren geeft Artis sinds eenige dagen te aanschouwen, lezen we in het „Alg. Hbl.” van 10 Nov. De geweldige Aoessinische leeuw Negus, niet te verwarren met den leeuw van het jonge paar, dat onze Koningin van den Keizer van Abessin i ten geschenke ontvingen en aan de zorgen van bet Genootschap heeft willen toevertrouwen, buist er roei twee leeuwinnen, die onlangs korten tijd na elkaar moeder zijn geworden. Niet alleen dat deze leeuw (everats het geval is mei den indertijd in Artis geboren Brutus)en zijn wijfjes elkaar dermate verdragen, dat men hem, ook waaneer de wijfjes hun welpen verzorgen in hun gezelschap kan laten, *ook de leeuwinnen onderling verdragen elkaar zóó goed, dat men ze di'maal zelfs tijdens naar moederschap niet behoefde te scheiden. Zoo biedt Artis dan nu het inderdaad buitenge wone schouwspel van een leeuw met twee leeuwinnen en hun onderscheidene welpen in familieverband en daarbij in de grootste wederrijdsebe harmonie bijeen. Negus „vadert” waardiglijk en behoedzaam over alle vijf welpen en beide leeuwinnen verzorgen zonder aanzien des persoons teederlijk zoowel hun eigen als elkanders kroost. Ze blijken over en weer eikaars iongen te zoogen en deze zijn thans zoover dat ze dagelijks in de groote buitenkooi spelenderwijs en ten aanschouwe van de bezoekers hun dartele driftuitlevlng aan elkaar, zoowel als aan de drie ouders in hun wonderlijke verdraagzaam heid, botvieren. Hoewel de drang van het ouderlijk verzorgend instinct bij roofdieren in den regel alleen in bet vrouweiijk geslacht tot uiting komt, heeft men in Artis indertijd bij een Frr.sc e das, bij een vos en voorts bij de bovengenoemde leeuwen de ervaring opgedaan, dat ook het roofdiermanneija wel tot ouder ijke verzorging en teederbeid geneigd kan zijn. In den Beilijnschen dierentuin heeft men tens een soort- i gedjke ervaring met een Bengaa’scben koningstijger opgedaan en in de natuur schijnt bet bij leeuwen ook wei voor te komen, dat mannetjes zich als goede familievaders gedragen. — i ---