Sterfte in Brabant ii. Met betrekking tot de zuigelingensterfte werd het volgende overzicht samengesteld. Tabel 3. Sterfte beneden 1 jaar per 1000 levendgeborenen per jaar ’41 ’42 '43 ’44 '45 '46 ’47 ’48 Nederland 43.6 39.5 40.1 46.3 79.7 38.7 33.6 28.9 Tilburg 43.0 50.8 61.3 61.8 80.0 42.8 29.7 23.9 's Hertogembosch 57.8 45.2 45.2 65.2 81.3 46.4 34.0 35.1 Eindhoven 44.8 38.7 36.8 42.8 65.9 44.8 38.5 26.1 Breda 48.1 42.4 38.4 52.8 73.3 48.2 39.4 33.9 Bergen op Zoom 48.6 39.0 48.9 60.3 77.5 30.0 23.4 25.8 Helmond 79.9 53.8 48.0 71.1 89.5 45.3 56.9 46.0 Roosendaal 60.6 40.2 37.6 60.8 51.5 45.5 30.4 23.9 Het eerste punt, waarop wij bij de beschouwing van bovenstaande •cijfers de aandacht wilien vestigen is, dat de zuigelingensterfte een hoogtepunt bereikte in 1945. Alleen Roosendaal maakt hierop een uitzondering. Wij herinneren er aan, dat bij het algemene sterftecijfer het hoogtepunt bij de meeste der betreffende gemeenten in 1944 lag. Verder blijkt, dat het cijfer van de zuigelingensterfte in Tilburg in 1941 nagenoeg gelijk was aan het gemiddelde voor het Rijk, in 1942 t.m. 1946, soms zelfs zeer aanzienlijk, boven het rijkscijfer uitging, en alleen in 1947 en 1948 beduidend beneden het landelijke gemiddelde lag. Het is jammer, dat wij niet beschikken over gegevens aangaande de zuigelingensterfte naar doodsoorzaken in onze stad. Mogelflk lagen daarin belangrijke aanknopingspunten voor een verklaring van deze ontwikkeling. Van de vier grote steden blijkt Eindhoven over het geheel weer de gunstigste cijfers te hebben, ’t Tilburgse cijfer, dat in 1942 t.m. 1945 tot de hoogste van de vier steden behoort, daalt in 1946 beneden die van de andere plaatsen, en blijft ook in 1947 en 1948 daar beneden. Bij vergelijking van Tilburg met Bergen op Zoom, Helmond en Roo sendaal blijkt Helmond de hoogste zuigelingensterfte te hebben. In de jaren 1942 t.m. 1945 ligt het Tilburgse cijfer hoger dan dat van Bergen op Zoom en Roosendaal. In 1948 was de zuigelingensterfte in de drie gemeenten vrijwel van gelijke hoogte. Sterfte wegens aangeboren lichaamsgebreken en lichaamszwakte, en vroegge. boorte, enz. De sterfte wegens aangeboren lichaamsgebreken en lichaamszwakte, en vroeggeboorte, enz. vindt vrijwel geheel plaats onder personen beneden de leeftijd van 1 jaar. Voor de zuigelingensterfte is deze oorzaak de meest belangrijke want circa 50% van deze sterfte is aan haar toe te schrijven. Wanneer de hier besproken sterfte wordt uitgedrukt in procenten van de totale sterfte, dan kunnen verschillen ontstaan als gevolg van versehillen in hef algemene sterftecijfer. Maar ook het geboortecijfer kan van invloed zijn. Stellen we eerst het geval van twee gemeenten, A. en B., die van gelijke grootte zijn en die een sterftecijfer hebben, resp. van 10 0/00 en 7 0/00. Stellen we verder, dat beide gemeenten een gelijk aantal sterftegevallen wegens aangeboren lichaamsgebreken, enz. hebben dan ligt hét voor de hand, dat we, als we deze laatste sterfte gaan uitdrukken in een percentage van de totale sterfte, voor de gemeente A. een aanzienlijk lager verhoudingscijfer zullen vinden dan . voor B. Nemen we in een ander ge-val twee gemeenten, C. en D. met een zelfde sterftecijfer, maar met een sterk uiteenlopend geboortecijfer, dan kan eveneens ver schil ontstaan. In de gemeente met het hoge aantal geboorten zal m.m., gemakkelijker een groter aantal sterftegevallen wegens de hier besproken oorzaak optreden dan in de gemeente met het lage aantal geborenen. Brengt men deze verschillende aantallen in verhouding tot de sterfte, die in beide gelijk is verondersteld, dan is een hoger percentage voor de gemeen te met het hoge geboortecijfer voor de hand liggend. Beziet men de cijfers van de vier grote steden in het licht hiervan, dan is het verloop soms merkwaar dig. De stijging van het algemene sterftecijfer in 1944 en 1945 als gevolg van de oorlogsgebeurtenis sen zou doen verwachten, dat de percentages van de sterfte wegens aangeboren lichaamsgebreken enz. welke sterfte niet of veel minder door de oorlog wordt beïnvloed, in die jaren zouden dalen. Toch is dit niet, of maar in enkele gevallen, het geval. Het sterk gedaalde sterftecijfer in 1946 maakt de stij ging van de percentages van de sterfte wegens aangeboren lichaamsgebreken, enz. in 1946 ver klaarbaar, en het hoge geboortecijfer van dat jaar kan verklaren, waarom de stijging uitgaat boven het niveau 1941—1942, toen het geboortecijfer lager was. Maar niet verklaarbaar is, waarom bij licht gedaalde stérfte en vrijwel gelijk geboortecijfer, de percentages van de sterfte wegens de hier besproken oorzaak, in 1947 niet onaanzienlijk dalen. Van de 4 steden heeft Eindhoven, over het geheel genomen, de hoogste cijfers. De cijfers van Breda en Den Bosch, in 1941, 1942 en 1943 de laagste, bewegen zich in stijgende lijn en liggen aan het einde van het 8-jarig tijdvak bo ven die van Eindhoven en Tilburg. Tilburg, dat in de eerste 4 jaren het hoogste cijfer heeft, heeft in 1948 het gunstigste percentage. Bij de kleinere steden vertonen de cijfers grotere afwijkingen. Hierbij wordt er op gewezen, dat bij de gemeenten Bergen op Zoom Helmond en Roosendaal slechts van geringe absolute aantallen sprake is. Vergelijking van jaar tot jaar is daardoor bezwaarlijk. Sterke wisselingen in dé gevonden percentages kunnen dan immers vaak het gevolg' van geringe ababsolute cijfers zijn. Niettemin moeten de gevonden cijfers bruikbaar worden geacht voor een ver gelijking van het niveau van de hier besproken sterfte in de verschillende plaatsen. De lage cijfers van Bergen op Zoom trekken de aandacht. In ver band hiermee herinneren wij aan hetgeen hiervoor ten aanzien van de invloed van het geboorte- en sterftecijfer op de berekende ver houdingscijfers werd gezegd. Bergen op Zoom had, zoals wij reeds gezien hebben, jiet hoogste sterftecijfer van de in de vergelijking betrokken gemeenten. Het had over de periode 1941—1948 tevens een der laagste geboortecijfers, nl. gemiddeld 26.3 per 1000 inwoners, tegen Tilburg 28.6, ’s Hertogenbosch 26.9, Eindhoven 27.2, Breda 26.2, Helmond 30.0, Roosendaal 25.8. Ook Roosendaal, dat vrijwel steeds een lager percentage voor de sterfte wegens aangeboren lichaamsgebreken had dan Tilburg, had een sterftecijfer, dat boven het Tilburgse uitging en een geboortecijfer, dat aanzienlijk beneden dat van Tilburg bleef. TILBURG, Januari 1950. Bureau van de Statistiek van de Gemeente Tilburg. --- MET RAAD EN RAAD Th. V. Welke KLM-toestellen zijn er in het afgelopen jaar ver ongelukt en op welke datum? Antwoord. De „Roermond” op 23 Juni te Bari; 2. De „Franeker” op 12 JuU te Bombay. Toean en Rland: Is er een wet die verbiedt dat Koningin Juliana naar Indonesië gaat? Is zij er ooit geweest? Was het ’t Oranjehuis vroeger veroorloofd Indië te bezoeken? Antwoord. Geen enkel lid van ons Koningshuis heeft ooit een bezoek gebracht aan Indonesië. Er is bij ons weten geen wet, die zulks Ver biedt, maar het Is nu eenmaal regel, dat een staatshoofd of mogelijke troonopvolger zich niet no deloos aan levensgevaar bloot mag stellen. Daarom ging ook niet Koningin Juliana, maar uitsluitend prins Bemhard, naar de West. Tenslotte zij er nog op gewezen dat een‘ dergelijke .lange reis veel tijd vergt, welke door ’n regerend vorst (vorstin) niet gemakkelijk vrijgemaakt kan worden. Een voorgenomen bezoek van prins Bemhard en Koningin Juliana in 1939 aan Ned. O. Indië, is wegens het uitbreken van de oorlog niet doorgegaan. P. K. Heeft de trekking al plaats gehad van de stichting „De Opbouw”? Zo ja, is er dan op mijn nummers iets gevallen? Antwoord. De trekking van deze loterij heeft inderdaad reeds plaats gevonden. Op Uw loten is niets gevallen. A. d. B. Gaarne vernam ik de naam van de filmster, die in de film „Moord onder Narcose” de rol van detective speelde. Antwoord. De naam van deze film ster luidt Alastair Sim. A. S. D. Wat is het aantal inwoners van de tien grootste gemeenten, volgens de gegevens van de laatste volkstelling ? Antwoord. Amsterdam 803847, Rotterdam 646248. Den Haag 532998, Utrecht 185246, Eindhoven 134527, Groningen 132021, Haarlem 156856, Hilversum 85051, Leiden 86914, Nijmegen 106523, Tilburg 114312, Arnhem 97350. (Denk er aan, dat deze gegevens dus betrekkelijk oud zijn). J. R. 1. Is een tandarts ook aan prijsbeheersing onderhevig? 2. Mag hij voor één stifttand er twee in rekening brengen (f 40) omdat hem de eerste is afgebro ken, waarvan de patiënt de onaangename behandeling ondervond? 3. Is de tandarts op verlangen van zijn patiënt verplicht een „specifieke” rekening te zenden? Antwoord. Wanneer men ziekenfondspatiënt is, géiden voor de zie kenfondsleden vastgestelde prijzen. 2. Particuliere patiënten kan elk gewenst bedrag in rekening worden gebracht. Daarom dient de particuliere patiënt, indien hij onaangename gevolgen vreest, van tevoren prijsopgaaf te vragen. De tandartsen beschouwen dit niet als onwellevendheid. Wanneer men meent onrechtvaardig te zijn behandeld, kan men zich met een Klacht wenden tot de Maatschap, pfl ter bevordering van die Tandheelkunde, Laan van Meendervoort 50C, Den Haag. Het risico voor breken van stifManden iu voor rekening van de patiënt. 3. De tand arts is niet verplicht een specificatie te geven, maar doet dit op verzoek van de patiënt ais regel wel. Bij klachten hierover wende U zich tot het onder 2 genoemde adres. J. B. Ik heb een erfenis gekregen van f 500.—. Later blijkt echter dat de erflater ook nog borg gestaan heeft voor f 10.000 Ben Ik nu ook aansprakelijk voor deze borgstelling? Antwoord. Wanneer U de wettige en universele erfgenaam bent, neemt U behalve de baten ook de lasten over. Hebt U enkel een legaat ontvangen, dan is de wettige erfgenaam aansprakelijk voor deze borgstelling, tenzij natuurlijk uitdrukkelijk in het testament bepaald is, dat U, behalve een legaat van f 500.—, ook de borgstelling moet ovememen. U kunt echter te allen tijde weigeren ’n erfenis te aanvaarden. Wendt U zich tot de notaris. A. d. L. Kunt U mfl" het adres verschaffen van een Engels sportblad, dat ongeveer in dezelfde geest geschreven is als het Nederlandse blad „Sportief” Antwoord. Wij kennen drie van dergelijke bladen, nl. „The Sporting Record”, uitgegeven bij Isadore Green, 184 Fleet Street, London W.C.; „The Sporting Life”, 93 Long Acre Londen W.C.; „Sport Weekly Magazine”, 149 Fleet Street, Londen W.C. 2. F. M. Ik geniet rijkspensioen. Hoeveel mag ik hijverdienen; blijft dit beperkt' tot maximaal het laatstelijk genoten salaris, of mag het dit salaris overschrij den? Antwoord. Bent U reeds 65 jaar oud, da.n kunt U naast Uw pensioen onbeperkt andere inkomsten ontvangen. Bent U nog geen 65 jaar oud en bekleedt U, hoèwel U gepensionneerd bent, een andere overheid®- of semi-overhèidsbe trekking, dan wordt indien Uw jaarlijks pensioen, vermeerderd met 70% van Uw jaarlijkse inkomsten, het bedrag van Uw laat stelijk voor Uw ontslag genoten salaris zou overtreffen, Uw pensioen met het bedrag dier overschrijding verminderd. Inkomsten uit eigen arbeid, handel of nering of in loondienst bij een particuliere werkgever mogen wel gelijktijdig met een pensioen worden ge noten. Abonnê. Bestaat er nog een mo gelijkheid om dienst te nemen bij het Amerikaanse leger? Waar kan ik mij in geval van een bevestigend antwoord, aajimelden ? Antwoord. Alleen tijdens oorlogstijd bestaat de mogelijkheid om dienst te nemen door vreemdelingen in het Amerikaanse leger. Thans worden derhalve geen vrijwilligers meer aangenomen. Zij, die zich in de Verenigde Staten van Noord-Amerika vestigen, krij gen eerst na vijf jaren het recht om bij de gewapende macht te dienen. Mevr. R. v. H,-v. D, Is er op een van mijn loten van de Zonnestraalloterfl een prijs gevallen? 2. Was Eva Braun voor ze met Adolf Hitler trouwde een filmster? 3. Is Henriëtte Davids getrouwd en heeft zij kinderen? Antwoord. 1. Op Uw lotnummers is niets gevallen. 2. Men kan van mening verschillen of Eva Braun ooit officieel met Hitler getrouwd is geweest, doch Voor ze met hem samenleefde, was zij toneelspeelster. 3. Henriëtte Davids is getrouwd doch heeft naar wij menen geen kinderen. Haar echtgenoot is de tekstschrijver Pinkhof te Amsterdam. Wilcon kreeg voor het inzetten van een ruit van 42x52 cm., welke zijn zoontje had stukgegooid een rekening van ƒ2.50. Hij vraagt of dat niet veel te hoog is. Antwoord: Vensterglas kost ƒ6,50 per m2. Het glas alleen kost dus fl,25, het uurloon van een schilder in karweiwerk is ƒ1,53. Met maatnemen, ruit snijden en inzetten is toch zeker wel een drie kwartier gemoeid geweest. Een rijksdaalder ivas dus niet te veel voor dit werk. (323) M. v. L. liet haar huis opschilderen. Omdat het werk niet behoorlijk is uitgevoerd, heeft zij ƒ50 afgehouden van het overeengekomen bedrag. De schilder dreigt nu mét een deurwaarder. Antwoord: L. mocht zo maar niet 50 gld. afhouden. Van zijn kant was de schilder verplicht goed werk te leveren. Volgens u heeft de schilder niet aan zijn verplichting voldaan. Als de schilder prijs stelt op zijn reputatie, zal hij goed werk afleveren. Het beste is, dat li en de schilder ieder een vakman aanwijzen, die het werk beoordelen en deze twee‘benoemen een derde aan wiens uitspraak beide partijen ?.ich moeten houden. De in het ongelijk gestelde partij betaalt de kosten. Als de schilder met een deurwaarder begint, komen er sok aardig wat kosten bij. (315) Gerald vraagt de uitslag van de op 9 October gespeelde wedstrijd Willem II—TSC. Antwoord: Willem II—TSC 3—1. (447) A. v. d. V. vraagt of men in België, Frankrijk, Italië en Zwitserland een kampeervergunning nodig heeft, evenals in Nederland. Antwoord: Ja, evenals in Neder; land heeft men een kampeervergunning nodig van de burgemeester van de gemeente, waar men 4. & Ben & grootvader te onderhouden ? Antwoord. Onderhoudsplichtig zijn bloedverwanten in een réchte, opgaande en neergaande lijn. U bent dus wel degelijk verplicht om in liét onderhoud van Uw grootvader mede te voorzien. •I. P. B. Het huis van m^n moeder werd in 1944 gebombardeerd en totaal verwoest. Op dit „huis” staat een hypotheek, die, omdat de oorlogsschade nog steeds niet uitbetaald is, nog niet werd afgelost. Moeten wfl nu maar steeds die rente blijven betalen ? Antwoord. U moet deze rente inderdaad door blijven betalen. Het geld van deze hypotheek hebt U toendertjjd toch uitgekeerd gekregen? Het huis diende als onderpand voor de kapitaalverschaffer. Nu dit huis er niet meer is, is wel het onderpand verdwenen, maar in plaats daarvan is nu de te ver wachten uitkering voor oorlogsschade gekomen. Deze kan dus als nieuw onderpand fungeren. Wanneer U de hypotheek wilt aflossen, zouden wij U aanraden eens te schrijven naar de instantie die Uw zaak in behandeling heeft. W. v. G. Wanneer iemand opgeroepen wordt voor de militaire dienst, ontvangt hij na afloop van de eerste oefeningen een bepaald percentage van zijn salaris, als hfl in overheidsdienst was, met vaste aanstelling. Geldt dit nu ook voor iemand in overheidsdienst zonder vaste aanstelling ? Antwoord. Uitkering voor militaire dienst neemt een aanvang na volbrenging van de eerste oefeningen (12 maanden). Dit geldt voor hen, die in vaste dienst zijn. Vóór arbeidscontractanten wordt in de regel deze vergoeding niet uitgekeerd. wil kamperen. Nadere informaties geeft de Ned. Kampeercentrale te Amsterdam en V.V.V. te Tilburg, Spooriaan, naast Hotel Mulders. (439) Puk moest aan iemand ƒ85 betalen. H?j gaf een biljet van ƒ 100.-. De andere kon niet teruggeven. Puk kwam de volgende dag om het wisselgeld maar de andere weigerde en weigert nog steeds te betalen. Wat moet Puk doen? Antwoord: De andere maakt zich schuldig aan verduistering. Puk kan daarvan aangifte doen bij de politie. (300) Jantje vraagt of ’n gepensionneerd agent van politie nog gerechtigd is, proces verbaal op te maken. Antwoord: Ja, taliën hij onbezoldigd Rjjks- of Gemeenteveldwachter is (425) R. G. vraagt inlichtingen over het meenemen van huishoudelijke artikelen, meubilair enz. naar Duitsland. Antwoord: G. moet daarvoor vergunning vragen aan de Centrale Dienst voor In- en Uitvoerrechten Piet Heinplein 6, ’s-Gravenhage. (429) C. K. beklaagt zich, dat hfl als gedem. militair niet, zoals hem en zijn vader was toegezegd, een woning ter beschikking is gesteld. Wat zijn op deze wijze beloften waard? Antwoord: Tal van instanties hebben zich met uw aangelegenheid, die o.m. ook in? de gemeenteraad is ter sprake gekomen, beziggehouden. De vraag is: Is het gemeentebestuur in gebreke geble ven, de belofte aan de militairen in Indië gedaan, na te komen? Deze vraag is niet zonder meer ontkennend, noeh bevestigend te beantwoorden. Als men echter weet, dat het gezin van de gerepatrieerde bestaat uit hem en zfln vader, dan weet u ook een van de moeilijkheden. Een woning voor twee personen is nog niet beschikbaar gekomen en kamers met pension, dus ergens in de kost gaan, daar voelen de gedemobiliseerde en zfln vader niets voor en dus zal de oplossing niet zo gemakkelijk gevonden worden (2n) L. J. v. Z. wil deze zomer met zijn gezin (6 personen) zijn vacantie doprbrengen bij familie in Denemarken. Wat voor papieren heeft hij daarvoor nodig? Wat mag hfl meenemen aan rookartikelen, luxe artikelen of koffie e.d. Als zfl ’s morgens hier weg gaan, kunnen zij' dan ’s avonds nog in Odense zijn? Antwoord: v. Z. moet een paspoort hebben voor hem, zfln vrouw en de kinderen van 19, 17 en 14 jaar, een transitvisum voor Duitsland aan te vragen aan het „Allied High Commission Permit Office Foa Germany te Den Haag (formulieren verkrijgb. bfl Wassings Reisbureau, Willem II-straat) en aan de Centrale Dienst van In- en Uitvoervergpnn., P. Heinpl. 6 ’s-Hage, moet hfl vergunning vragen voor de artikelen, die hfl mee wil nemen. Als v. Z. ’s morgens om 9 u. 23 uit Utrecht vertrekt, is hij ’s nachts om 1 u. 30 in Odense. (378) F. v. N. Volgens welke WET moeten radiozegels worden geplakt? Antwoord ï Volgens het Radioluisterbesluit 1945 (334) --- Vragen slaat vrij Hebt u moeilijkheden ? Laat onze deskundiger die kleine kwesties voor u oplossen. Wendt u tot de redactie van ons blad onder het motto: RAAD EN DAAD en het antwoord verschijnt in deze kolommen. J --- Avonturen van Eric de Noorman 30. Toen Eric zich op de ochtend van de vflfde dag naar het wachtlokaal begaf om zijn laatste oartfl schaak met de commandant te spelen was hij vervuld van som ïere onrust. Ming had hem medegedeeld dat zijn mannen nog steeds geen kans hadden gezien de muur te doorbreken. De kans om 3e aanslag op de Keizer te voorkomen was kleiner dan ooit. Gelachtenloos verzette hij de stukken welke de commandant reeds Klaargezet had, en deze glimlachje voldaan toen de Noorman verstrooid een paar verkeerde zetten leed. Zfl werden in hun spel gestoord doordat een wachter ietwat verbaasd kwam mededelen dat een onbekende vrouw toegang tot d*e commandant verzócht. Hoewel enigszins geprikkeld door de onderbreking stond deze toch op van achter het schaakbord. „Ge krflgt een ogenblik de tfld om over de volgende zet na te denken, barbaar”, zei hij spottend, en liep op de zwaar gesluierde vrouwenfiguur toe, die nu aarzelend het vertrek betrad. Het klonk Eric als wrede ironie toe. De volgende zet? Overgave! Het uiterst riskante spel voor een Keizerrflk, dat hfl al die dagen gespeeld had, was verloren. Hfl werd uit zijn droefgeestige overpeinzingen opgeschrikt door de stem van de gesluierde vrouw, die thans met zwakke stem de commandant vroeg of zich ook een blanke in de Toren bevond. Het was niet zozeer dat de vraag hem verwonderde, dan wel dat hij met een ruk die stem herkende; de stem van Lotus van Jade! Pas later begreep hfl dat de jonge keizersdochter, gedreven door angst voor het lot van haar vader, een primitieve poging in ’t werk had gesteld om hem te bevrijden. Op dat ogenblik echter was er uitsluitend plaats voor intense verbazing in zfln gedachten. Zijn ogen volgden elke beweging van het meisje, dat, terwfll zij op gedempte toon met de commandant sprak, zich langzaam zodanig omwendde dat zij vlak bfl Eric kwam te staan en haar gestalte hem een ogenblik aan de blik van de commandant onttrok. Het was Ming, die, vanuit de deuropening welke toegang gaf tot de hal der gevangenen, het eerst besefte wat het meisje van plan was. Hij was, wanhopig omdat de muur nog steeds weerstand bood aan alle doorbraakpogingen, hierheen geslopen om Eric op een of andere manier een teken xe geven. Nu zae hfl de hand van het meisje plotseling onder haar kleed tasten om het volgende ogenblik de Noorman een blinkend zwaard toe te duwen. En hij besefte dat dit zfln grote kans was! Doch Eriq was nog sneller da«v hij. Terwfll de mandarijn woest naar voren sprong was hfl reeds op de commandant toegevlogen. En, het zwaard op diens borst rich tend, schreeuwde hfl: „Ziehier, heer commandant! Mijn volgende zet!” , STORM OVER CHINA --- Advertentie (Advertentie) fOflT U ’M YifHCOUBMfte OPKOMEN ? Verkoudheid is lastig en vervelend voor Uzelf en voor Uw omgeving.