Enorme lijst opvoeringen bij Berliner Festwochen Muzikale Reisbrieven 1 • • • De woordmuziek van Hölderlin’s Antigone OFSCHOON WE ONS TIJDENS de Berliner F estwochen alleen tot de muziek hadden willen beperken, zijn we toch naar de première van Antigone van Sophokles in de typische achttiende eeuwse Hölderlinbewerking in het nieuwe Schiller theater te Berlijn gaan luisteren en kijken, vooral daar we de letterlijke Hölderlin-tekst enige weken geleden in i München moesten aanhoren in de opera Antigone van Carl Orff. De opvoering onder regie van Heinrich Koch had het werkelijke Festival-peil. De regisseur had het toneel-zonder-voorhang gekozen, de Bühne was door een voortbouiven van de zaalwanden één geheel met de zaal geworden en alles speelde zich af op een rond plateau. Dit plateau is een hebbelijkheid van regisseur Koch die het overal en bij vele stukken gebruikt, het is het summum van vereenvoudiging en bij het Duitse publiek is het plateau zo. langzamerhand bekend geworden als de „Koch-platte”, dat een alleraar- J dieste woordspeling is. O O digste woordspeling is. 1 De uitvoering was grandioos en de ; hoofdvertolkster, Maria Becker, is een : van de grootste tragédiennes van Centraal , Europa: Zij heeft in haar stem wellicht t driemaal meer registers dan iedere an- ; dere actrice ons bekend. Daarnaast stond ' een Kreon van Wilhelm Borchert: de | onverzettelijke tyran in zijn lugubere ( wraakzucht, later de gepijnigde en door ( de góden verworpen waanzinnige, prach- | tig in stem en houding, groots in een , rijke gamma van acteursgaven. Voor ons ging het echter om het eindoordeel over Carl Orff en nu we het werk zonder zijn geruis-muziek hoorden en zagen, hebben we de opera Antigone nog verder verworpen. Want nu bleek dat men aan de woordmuziek van Hölderlins verzen genoeg had en dat Orff zich brutaal tussen dichter en acteur had ingeschoven. Daar hij echter niets kan geven dat op zich zelf boeiend was en dus het geheel op een ander niveau kan brengen, zoals iedere componist dit met melodieën èn cantilenen kan en moet doen — we beroepen ons dan op Mozart, die reeds verkondigde: eerst de muziek en dan pas het woord — stoort hij het geheel en doet aan het drama dus te kort. Men wordt door deze z.g. muziek van het woord afgeleid en daardoor ook van het dramatische gebeuren. En iets van een afzonderlijke schoonheid — het daardoor ontstane genre: opera dus — ontstaat door Orff niet. Mona Lisa van Max von Scliillings OVER DE UITVOERING van de bijna vergeten opera Mona Lisa van de vroegere Berlijnse intendant Max von Schillings berichtten we indertijd uitvoerig van het Festival van Wiesbaden. Weer heeft het werk ons geboeid — het ievat prachtige, hoewel ietwat kortdemige cantilenen en is dramatisch wei eer sterk. Het is veristisch als alle wer-1 :en uit het begin van deze eeuw, ofchoon we meer aan Eugen d’Albert dan an Puccini of Mascagni moeten denken. Veer luisterden en keken we gespannen laar Inge Borkh, een van de grootste ipera-zangeressen van deze tijd, die twee agen te voren een Elektra-creatie iracht, zó groots, dat zij de vertolking ’an Christel Goltz in deze rol in de Münhener Festspiele, die we uitbundig >rezen, tóch nog overtrof. In Mona Lisa varen de oude Ahlersmeier, vroeger de «rote ster van Dresden en Hans Beier ie jonge Berlijnse tenor, waardige en ichoonzingende partners van de grote :angeres, terwijl in Elektra èn Helena Verth èn vooral Margareta Klose, resp. ils Chrysotemis en Klytemnestra ereaies ons voorzetten die eigenlijk slechts net de meest uitgezóchte superlatieven oinnen beschreven worden. Margareta Klose hadden wij trouwens reeds enige ivonden tevoren bewonderd als Bran'ane in Tristan und Isolde, maar dat zij c :oit een dergelijke bezetenheid in staat I vas, als zij nu liet zien, hadden wij niet. i runnen vermoeden. c d American National Ballet Theatre * “p ALRIJKE VOORSTELLINGEN moe- , ten we voorbij gaan, een uitzondering ( villen we maken voor het American Na- \ :ional Ballet Theatre, dat in het nieuwe j 'ebouwde en tijdens de Festwochen her- r jpende Titania-palast triomfen vierde met al de bekende nummers, die deze 'roep voor drie jaren hier reeds bracht. ' Voor ons waren nieuw de Giselle-interpretatie van Alicia Alonso en het ballet 1 \leko van Massine en Mare Chagall op 1 muziek van Tschaikowsky. Van Giselle en de hele sfeer er omheen J moet men houden en de Berlijners had- 1 ten eerst kennelijk moeite met het ana- ( :hronistisch romantische gedoe, maar ‘ voor de „Hingabe” waarmede de Cu- ' baanse Alicia Alonso de Griselle-partij 1 danst, de echte dansvreugde die zij hier demonstreert, het aangrijpende spel in s de waanzinscène en verder alle technische | toeren die, zij als los van de aarde ver- ' richt, hadden zij al heel gauw de grootste bewondering. Met het ballet „Alekq” k.on- | den wij zelf niet overweg. Wat Massine 1 en Chagall in de laatste acte bedoeld ' hebben, is ons verborgen gebleven. Wel konden wij de grote discipline en het ’ fantastische kunnen van deze super-groep ook hierin bewonderen, maar wij geloven, dat deze vitale groep toch het best is in de typische Amerikaanse zettingen: Interplay en Fancy Free, voor de Duitsers, op dansgebied minstens één generatie achter, een openbaring. Twee opera-eenactera TTIT DE ENORME LIJST opvoeringen, waarbij vele premières, willen we nog twee eerste uitvoeringen naar voren halen: „Orphée” van Darius Milhaud en „Des Simplicius Simplicissimus Jugend” van Karl Amadeus Hartmann. Milhaud plaatst het antieke geheiligde verhaal van Orpheus en Eurid'ike in de tegenwoordige tijd en begaat hiermede o.i. een sacrilège. Het kan zijn dat wij voor de producten van Milhaud bij onze geboorte geen antenne hebben meegekregen. Van de muziek en van de geestigheden van deze componist begrijpen wij zo goed als niets. Wij hebben bij het horen en zien van deze eenacter de gehele tijd gedacht dat we met een persiflage — en niet eens ongeestig — te doen hadden en op het eind van het werk bleek het dat het gehele geval bittere en zelfs bloedige ernst was. Wel hebben wij deze keer genoten van de ariose-elementen in deze „musiquette” en van de doorzichtigheid van it partituurtje voor zestien orkestleden, de et werk, officieel „Les malheurs d’Or- Hi bée” geheten, is ongeveer dertig jaren id, maar is onlangs weer in revisie bij ■ componist geweest. st' „Des Simplicius Simplicissimus Ju- uj 5nd” — welke een ónmogelijke titel voor yi sn opera! — is een muzikale bewerking h m het bekende verhaal uit de 30-jarige m orlog van de 17de eeuwse Duitse dich- o\ :r Grimmelshausen, een verhaal, dat gC ier zo goed als onbekend, in Duitsland Ei Dg wel klassiek Is. fe 2,~\ Het is een oorlogsverhaal uit de grote ervormings- en Godsdienstoorlog en m artmann greep met dit boek te hoog, J( ant in zes korte flits-scènes, die eigen- w k alle te lang en te weinig flitsachtig aren, kan men de 30-jarige Oorlog met ee ,1e krijgsgeweld, gruwelen, vervolgingen, Ir erkrachtingen, het beroven en vermoor- V( en van boeren, enz. niet weergeven. .fgezien hiervan is dit echter een prach- v< g en boeiend werk. Ook hier zit een rkestje van een man of zestien in de or- h estbak en wat Hartmann met dit en- b: imble doet, is ongelofelijk schoon en je root. Doorzichtig met fraaie, dikwijls jr ser bijzondere kleuren, illustreert hij o1 et gruwelijke en moeilijke dramatische 0i egeven. Zijn voorbeeld was Strawinsky e1 ï zijn „L’histoire dus Soldat”, maar wij lenen nog een andere en meer directe ri oorganger te kunnen ontdekken: Leo ust'inus Kaufmann, de in 1944 in Saarrücken bij een bombardement omgekolen Duitse componist. Diens „G’schichte om schonen Annerl” speelt ook in de- 1! elfde oorlog, bevat ook de z.g. „volkse” v ruziek, die Hartmann goed ligt, is ook p en mengsel van soldatenliederen en j :oralen en heeft wel bijna zeker Hart- E lann als direct voorbeeld gediend. De a ruziek van Hartmann is echter kieuri- y er en moderner dan die van Kaufmann. _ De uitvoering van beide werken door [e Stedelijke Opera van Berlijn, was oortreffelijk, niet het minst door de leiier van het ensemble, Richard Kraus, en typische Napoleon-III-figuur, die net smaak en raffinement beide werken - beide te lang en te zwaar voor ééncters — ten doop hield. Ons vertrouwen in Karl Amadeus lartmann, wiens 2de Symphonie wij deze :omer tijdens het Holland Festival onder lllmendorff hoorden en over wiens 6de lymphonie wij uit München indertijd i'itvoerig schreven, is door dit werk — ils opera door de behandeling der stof vellicht een onding — wel sterk gestegen. Het zou ons niet verwonderen als lij de man-van-de-toekomst in de Duitse :oonkunst is. Concerten in Diligentia Het „Nederlandsch Impresariaat” zal gedurende het seizoen 1953/’54 een pianisen-serie en een serie van vier liederivonden in Diligentia organiseren. In de lianistenserie zullen George van Renesse, 3ernard Vitebsky, Debora en Boukje band, Hans Henkemans en Theo Bruins rptreden.. De liederavonden zullen gegeven worden door: Peter Pears en Benjemin Britten; Jeannette v. Dijck met Eelix de Nobel; Irmgard Seefried met Dr Erik Werba; en Dietrich FischerDieskau. Maria Becker (Antigone), Jotianna Wichmann (Ismene) en Wilhelm Borchert (Kreon) in Antigone van Sophokles-Hölderlin. --- Orgelspel en zang in de Julianakerk Naast orgelspel werd gisteravond in tfi e Julianakerk ook zang geboden: Henk u lerzog speelde orgelwerken van J. S. w lach en Mendelssohn, en begeleidde v en vocaal ensemble, dat ouder leiding G tond van Hans Schouwman. n Het omvangrijkste werk, dat werd a litgevoerd, was de Litanie in G voor rrouwenstemmen en orgel van J. A. lasse (tijdgenoot van Bach). Na een harnonisch Kyrie klonk een aantal soli iver het algemeen verdienstelijk. Een foede voordracht en toon hadden Hetty Engeltjes en Meta Bourgonjen. Het trefen van grote toonverschillen was een :wak punt van Tine Rolff—Muys; de p :lank van Helen Pet — die reeds teza- d nen met Rie de Geus een duet uit de 0 ’ohannes-Passion van Handel zong — y. vas niet voldoende homogeen. j Het vocale gedeelte bracht tenslotte . :en Duet uit Psalm 95 van Mendelssohn. n deze werken zorgde Henk Herzog d mor een uitstekende ondersteuning, be- 3 ïeerst op de achtergrond blijvend en y ralgzaam. ^ Het koraalvoorspel „Vater unser im y iimmelreich” van J. S. Bach vertolkte e lij gaaf, doch wat vlak. Meer nuancering egde de oreanist in de Prelude en Fuga j n d van Mendelssohn. De improvisatie z >ver „Gelukkig is het land” bood na een y onduidelijk-omschrijvende inzet vrij on- z ivenwichtige contrasten im toonsterkte, j, Het geheel vermocht een niet zeer tal- c rijk publiek voldoening te schenken. c s La Bohème ■ De Nederlanse Opera geeft Zaterdag . 19 September in het Gebouw voor K. en ( W. een opvoering van La Bohème van Puccini met Chris Scheffer als Rodolfo, ( Paolo Gorin als Marcello, Corry van 1 Beckum als Mimi en Mayo Ingen Soet i als Musetta. Het geheel onder leiding : van Cor Olthuis. --- HET VADERLAND 50 Jaar geleden 16 September 1903 In verband met de opening der StatenGeneraal liepen tusschen Rotterdam en Ihier vanwege de H.IJ.S.M. 14 extratreinen. --- Hendrik Hagenaars Hoek Terwijl er allerlei andere dingen in | hi de hele wereld gebeuren en gij misschien j w nóg over de millioenenmota gebogen zit, j vi hebben twintig zijner vrouwen zich bij q de verbannen sultan van Marokko ge- — voegd. Ik vind dit een poëtische détail in de meedogenloze loop der wereldgeschiedenis, dat ik waarderen kan. Zo’n man, zo’n heer, zo’n sultan zit daar maar in een vreemde omgeving, [helemaal onwennig, als ik mijn sultan . kèn, broeiend op wraak en dan is er * plotseling druk gerammel aan het tuinhekje en druk gekwetter van stemmer en het geluid van veertig vlugge voetjes op het grind en daar z ij n ze dan en gaan — denk ik — direct de boel beredderen. Dat geeft, denk ik kneuterig van het familiale en huiselijke en innig-genoeg- ^ lijke, véél gezelligheid en ik geloof dat ge, eerlijk gezegd, beter nog sultan-inballingschap wezen kunt, dan groot-man in de Groot Hertoginnelaan met altijd die éne die natuurlijk heel lief en aardig is, doch hoe meer zielen, hoe meer vreugd (zeg ik maar altijd) en ik denk dat de ex-sultam niet zo gauw aan patiencen toekomt als u en ik. Of wél I soms? Het zou mij eigenlijk niet eens verwonderen als die Sultan, wanneer hij , over het eerste wraakbroeien heen is, * eens behaaglijk in zijn gemakkelijke stoel gaat zitten, met al die dames aan zijn voeten en zeggen zal: „jongens, nu ( zijn wij eindelijk eens gezellig onder j elkaar; ik geloof dat ballingschap au 2 fond zo bitter niet is.” j Ge weet zo iets niet zeker en een i Marokkaanse ex-sultan heeft misschien i een totaal andere mentaliteit en een heel i ander gedachtenleven dan u en ik. Maar toch kan ik de gedachte niet on- < derdrukken, dat hij in zijn onvrijheid j zich minder verveelt dan de vrije, onverbannen Janssen van de Groot Hertogin- ! nelaan. Altijd aanspraak. Altijd met een ge- ■ zellig troepje aan tafel en nooit verlegen om een bridge-partner. Het i s zo gek niet op Corsica. --- Circus l.van Doveren r \ naverteld door HanS Meffna. 32 Want wie ik hier ook verwacht mocht hebben, hèm zeker niet! Ik voelde onmiddellijk, dat de gevaarlijke concurrent op de loer lag, daar de perschef van Gleich het niet in zijn hoofd zou halen om voor zijn privé genoegen naar Groningen te gaan, terwijl een zakenreis slechts kon betekenen, dat Gleich plannen had om naar Nederland te komen. Vóór hij mij ontdekt had, verliet ik het gebouw en belde een oude vriend van mij op, die in die dagen hoofdredacteur van de oude, goede, liberale „Provinciale Groninger Courant” was. Op mijn vraag, of mijn concurrent misschien ook een bezoek bij hem had gebracht, antwoordde hij, dat ik maar even bij hem aan moest lopen, daar hij juist voornemens was geweest mij over deze aangelegenheid een briefje te schrijven. Een ogenblik later zat ik reeds tegenover hem op zijn redactiekamer en vertelde hem uitvoerig van mijn toevallige ontmoeting. „Ja”, antwoordde hij, „die meneer kwam bij me met de mededeling, dat Sarrasani toch nooit naar Nederland zou komen, ep dat de aankondiging van zijn grote tournée slechts een manoeuvre was om de concurrenten af te leiden. Hij gaf me de raad, om geen copy over jullie ircus meer op te nemen, maar in plaats aarvan een bericht te lanceren, dat niet iarrasani zou komen, maar het wereldleroemde en ook in Nederland zo gunstig wekend staande Circus Gleich”. Ik wist nu hoe de zaken stonden, want lit optreden van Hoppé betekende niets neer of minder dan dat ik de degen met mze grote tegenstander zou moeten kruien. Ik had echter op hem voor, dat ik vist wat hij in het schild voerde, terwijl lij niet wist, dat ik het wist. Enfin, we iraatten nog een tijdje over de zaak door, inder het genot van een goede sigaar en :en lekkere kop koffie, met het resultaat lat er die avond niets over Gleich in de Jroningsche Courant stond, doch wel een ipvallend bericht over de komst van Sar■asani. Toen de heer Hoppé dit 's avonds as, zal hij wel even stom verbaasd op;ekeken hebben. In ieder geval belde hij ïoogst verontwaardigd mijn vriend op, ;oevallig juist op een ogenblik, dat ik als ;ast bij hem thuis aan zijn gezellige dis :at. Hoppé sprak zijn verbazing uit over iet artikel en nam meteen de gelegenheid :e baat om nogmaals op mijn volkomen «betrouwbaarheid te wijzen „Dat moet U hem dan zelf maar vertellen, want hij staat hier naast me”, antwoordde mijn vriend, waarop Hoppé haastig afbelde. Het spreekt vanzelf, dat ik die dag meerdere kranten bezocht had en gelukkig had ik al mijn relaties ervan kunnen overtuigen, dat het bezoek van Gleich’s perschef geen ander doel had dan Sarrasani dwars te zitten, en dat Gleich zelfs geen vergunning had om in ons land voorstellingen te komen geven. Gezien echter de manipulaties van mijn tegenstander, die ik waarlijk niet onderschatte, achtte ik het toch gewenst, mij telefonisch met mijn grote chef, die in Dresden vertoefde, in verbinding te stellen — zoals trouwens mijn opdracht luidde, voor het geval zich iets bijzonders voor mocht doen. Hierbij zij opgemerkt, dat ik pas een half jaar bij Sarrasani in dienst was; ik was dan ook nogal ontnuchterd, toen de grote Hans, na mij te hebben aangehoord, helemaal niet geschokt en zelfs niet verontwaardigd bleek te zijn. Hij antwoordde slechts, dat ik mij vooral niet uit het veld moest laten slaan, doch rustig door moest werken, tewijl mijn enige zorg mocht zijn, dat de couranten veel over Sarrasani schreven: de rest kwam dan vanzelf wel terecht. Ik wist dus, waar ik mij aan te houden had. Voor alle zekerheid belde ik diezelfde avond echter toch de kranten in Leeuwarden nog op, teneinde mijn college vóór te zijn. Ik vermoedde namelijk, dat hij hier hetzelfde zou proberen als in Groningen, in de hoop dat een der grote Amsterdamse dagbladen het bericht, over ’t nietkomen van Sarrasani, -over zou nemen. Ik weet, dat al deze dingen vreemd moeten klinken in de oren van een leek. Maar buitenstaanders kunnen ook moeilijk bevroeden wat zich afspeelt achter de coulissen van het circus als bedrijf, vooral waar het gaat om grote tournée’s. Dan is men tegenover concurrenten zonder genade, al heeft iemand het zelden zo bont gemaakt als Gleich. Hierbij dient men in het oog te houden, dat het daarbij vaak gaat om het „to be or not to be” van deze geweldige ondernemingen, hoewel dit natuurlijk geen excuus mag zijn voor minderwaardige concurrentie en nog minder voor de laffe pogingen om iemand in de rug aan te vallen. Neen, het publiek kan dit alles niet weten. En het heeft er ook geen belang bij; het wil alleen maar een avond door circusartisten geboeid worden, of gedurende enkele uren in prettige spanning zitten. Veel groter spanning biedt ons, insiders, echter de voorbereiding van een tournée. Buitenstaanders lezen belangstellend de courantenreclame, men ziet de boeiende affiches op muren en schuttingen, men ziet het altijd bonte tafereel van de komst van het circus, het opbouwen van de tent, doch van dat an■dere, het duel op leven en dood, ziet of weet men niets. Het spreekt vanzelf dat ik, in de gigantische strijd tussen Sarrasani en Gleich, slechts een betrekkelijk bescheiden rol speelde. Maar deze rol was voor mijn directie niettemin van groot belang, groter wellicht dan ik zelf in die tijd vermoedde. 0 0 0 Toen ik in Leeuwarden aankwam, bleek ik Hoppé inderdaad bij de bladen voor te zijn. waardoor hij ook daar met zijn intriges niet het minste succes had. Dit had tot gevolg — waarschijnlijk nadat hij telefonisch ruggespraak met zijn directie gehouden had — dat Gleich het offensief staakte en zijn perschef naar België terugriep. Inderdaad bleek later, dat Gleich in het geheel niet van plan was geweest om gedurende dat seizoen naar Nederland te komen. (Wordt vervolgd.) --- 25e Prinsjesdagconcert De hal van Houtrust was tot de laatste plaats bezet, toen Willem van Otterloo ie dirigeerstok ophief en het Residentieorkest het Wilhelmus inzette, als huldebetoon aan H.M. de Koningin, die dit Prinsjesda-g-concert met Haar hoge tegenwoordigheid vereerde. Van Johan Wagenaar, die in ons Nederlandse muziekleven als componist en als paedagoog zo’n belangrijke plaats heeft ingenomen, hoorden we de Ouverture „Cyrano de Bergerac”, een kleurig werk, tintelend, fris. kristalhelder en enthousiast door het Orkest gespeeld. Eduardo del Pueyo is wars van uiterlijk vertoon, van valse rhetonek en onzuiver sentiment. Hij was de solist in het Tweede Pianoconcert van Liszt, en i zelden hebben we dit zó feilloos en zó i koninklijk van opvattin? gehoord als van 1 deze meester-pianist.. Het is voor een i orkest een ontzaglijke ongave, om in de samenwerking met een dergelijk eminent ' solist diens niveau te evenaren, maar ' het Residentieorkest is daar gisteravond zeker in geslaagd, waarbij in het bizonder de solo-cellist genoemd moet worden. We kunnen ons voorstellen, dat het orkest vóór de pauze al ziin krachten had ingezet: Beethovèn’s Vijfde, waarmee de avond en tevens het zware seizoen geëindigd werd, vertoonde helaas enige zwakke plekken, maar al met al was het toch een feestelijk besluit van deze Prinsjesdag, een dag, die aan Den Haag elk jaar opnieuw zijn speciaal cachet geeft. K. G. H.M. de Koningin in gesprek met Willem van Otterloo en de pianist Eduardo del Pueyo --- Gouden tientjes voor Nederlandse wezen Getroffen door het leed van de wezen oj tn het watersnoödgebied, heeft dë Ame- y| rikaan Honegger, die nog 102 Nederlandse gouden tientjes onder zijn berusting had, deze geldstukken ter beschik- w king gesteld van het ministerie van Bui- g| tenlandse Zaken ter uitreiking aan de d wezen in het rampgebied. n De Nederlandse Bank heeft voor elk k gouden tientje een vergunning op naam uitgereikt, aangezien het bezit van gou- C1 den tientjes zonder deze vergunning ver- a! boden is. Het bleek, dat minder dan 102 h wezen waren geregistreerd, zodat ook de d jongsten van de halfwezen een gouden tientje kunnen ontvangen. De geldstuk- 2 ken zijn inmiddels aan de provinciale d bureaux van het Ministerie van Maat- P schappelijk werk voor uitreiking ter be- z schikking gesteld. v — c --- Xwoord VAN D* DAG No 27 Van dit kruiswoordraadsel geven wij nu eens niet de omschrijving maar de oplossing, echter zijn de letters van de sleutelwoorden vervangen door andere letters, zodat in feite de oplossing in geheimschrift gegeven is. Gevraagd wordt met behulp van het kruiswoordschema de oorspronkelijke oplossing terug te vinden. Horizontaal: 1. J—R—C; 4. G—N—F—P—Q; 7 A—B—C—D—E; 8. L—J;^9. J—I—L; 10. M—G- 16. O—F; 17. J—K—K—J—P; 18. H— E—S—N; 20. D—D; 21. J—J—M; 22. O—J—Q; 24. J—P—J—L—Q—F—J, Verticaal: 1. J—A—J; 2. R—B—J—J—D; 3. C—C—L; 4 G—E—B—F—M—J; 5. F—L— F—G; 6. P—J—J- 11 L—J—F—P—D—T—J; 12 M—J; 13 G—I—H—J—P; 14. J—D—S— M-—J; 15 G—K—J—J—L; 16. O—J—D; 19. E—J: 22. O—J; 23. Q—Q. A—B—C—D—E F—G H—I B—F—J—K H—C—C—L M—J N—C—C—L—O—J—F—M F—G H—I P—E—Q B—F—K—R—J—L vormen een spreuk. WAi I k U I I oplossing van de vorige puzzie Horizontaal; 1. uw; 3. auteur; 8. Rama; 10. olie- 11. kolom; 13. te; 14. bed; 15. emoe; 17. eg; 19. yonk; 21. gelag; 24. ad; 25. vrille; 27. gelei; 29. aan; 30. els; 31. lamp. Verticaal: 1. u.r.; 2. wake; 3. aal; 4. Tommy; 5. el; 6. uiten; 7. ree; 9. model; 12. oe; 14. bagage; 16. oorlam; 18. gave; 20. koen; 22. edel; 23. gril; 26. lap; 28. L.S. | --- Ned. Opera opent het seizoen KRIPS LEIDT FIDELIO DE NEDERLANDSE OPERA heeft op vi Prinsjesdag haar Haagse seizoen ge- ei ipend met een opvoering van Beethovens w inige opera „Fidelio” en daarmee een K ïitbundig succes behaald bij het niet zeer g alrijke publiek. Het is te betreuren, dat ei le zaal van het Gebouw voor K. en W. s< -oor een zo groot deel onbezet was, doch a lie er waren hebben op spontane wijze o liting gegeven aan hun enthousiasme, Jat is niet verwonderlijk, want de op- v roering gaf zeer veel te genieten, zowel b rocaal als orkestraal. n In de eerste plaats komt daarvoor alle h of toe aan Josef Krips, die wederom r jewees, welk een openadirigent van groot d órmaat hij is. Vooral met het orkest n ■vist hij wonderen te verrichten en in k iet bijzonder is dan te denken aan de e iitvoering van de derde Leonore ouver- f ure. Al is de uitvoering van dit zo geliaal gecomprimeerde drama misplaatst, i ie wijze, waarop het ten gehore werd i gebracht, verdient alle bewondering, r Justav Mahler heeft de ongelukkige ge- c lachte gehad deze ouverture in te lassen g als entre acte muziek tussen het tweede en derde tafereel in het tweede bedrijf. Aldus wilde hij de tijd van het changeren opvullen. Dat Hjkit een vondst, doch deze ouverture, die als samenvatting van heel het dramatisch gebeuren bedoeld is en daarom dan ook als hoogtepunt de vermaarde fanfare biedt, geeft juist na 1 dit in de actie bereikte spannende mo- 1 ment een verslappende herhaling, af- 1 breuk doende aan de dramatische ont- i wikkeling en allerminst bruikbaar als een verklanking van de bevrijding, het stijgen naar zon en vrijheid uit donker en kerker. Nu de uitvoering muzikaal zo’n succes heeft, zal het wel een ijdele hoop zijn, dat men die kans op applaus terwille van de zuivere dramatische eenheid van het werk zich zal laten ontgaan. Vocaal was de opvoering ongeveer gelijk aan die, welke tijdens het Festival werd gegeven. Jan van Mantgem was ditmaal Florestan en overtrof zich zelf. Zijn Kerkeraria „In des Lebens Frühlingstagen” zong hij met treffende bewogenheid. Ook in het duet met Fidelio „O namenlose Freude” voldeed hij vocaal uitnemend. Gré Brouwenstijn bewees wederom haar grote kwaliteiten, in deze vocaal haar zo prachtig liggende rol. Guus Hoekman was ditmaal Don Fernando en voldeed hoewel wat stijfjes van actie zeer goed. Corry van Beckum /ormde met Chris Scheffer als Marzelline sn Jaquino een innemend paar en men weet, welk een voorname gestalte Otakar Kraus aan de figuur van Don Pizarro geeft. Ook ditmaal voelde men in hem een sterke operakraeht. In dat opzicht schiet Gerand Groot zowel vocaal als in actie erg te kort. Zijn Rocco blijft ver onder het peil van zijn medespelers. Tegenover het hoge muzikale niveau, waarop deze opvoering staat, blijft het te betreuren, dat scenisch deze geen vernieuwing ondergaat en de décors gehandhaafd. blijven, die in plaats van ruimte te scheppen deze beklemmen en de gevangenen nog steeds meer lach- dan meelij wekkend geschminkt uit hun kerkers kruipen, terwijl de belichting eveneens een spijtig tekort aan decoratieve fantasie toont. Dit alles neemt evenwel niet weg, dat het publiek heel lang alle uitvoerenden heeft gehuldigd, terwijl niet alleen bloemen werden aangeboden, maar zelfs van de bovengalerij op het toneel werden gestrooid. W. A. K. Het voortbestaan der t Utrechtse Opera Zoals bekend, is het de bedoeling van c het daartoe gevormde comité ƒ 200.000 1 bijeen te brengen, benodigd om het voort- 1 bestaan van de Utrechtse Opera voor- c lopig te verzekeren. Als datum, waarop dit bedrag zou moeten binnen zijn, is 16 . September gesteld. Naar het A.N.P. ver- | neemt, kwam men op de vooravond van de fatale datum nog circa ƒ 70.000 tekort. ( Wanneer van het ontbrekende op de ] laatste dag van de gestelde termijn, nog 1 ƒ 25.000 binnenkomt, is er voor het i comité aanleiding de werkzaamheden nog voort te zetten. Deze aanleiding ' wordt gevonden in de verwachtingen, ’ welke er bestaan ten opziehte van de door vele zijden ondernomen acties, welke nu op gang beginnen te komen. Zo \ heeft een aantal bedrijven zich bereid verklaard per werknemer een gulden te storten. Voorts hebben de koorleden van de Utrechtse Opera besloten ƒ 850 van hun lonen niet te innen en dit bedrag aan het comité ten. goede te laten komen. --- Korte Metten BINNENLAND — De Ned. regering wil met Westïitsland onderhandelen over afschafïg van het Ned. visum voor Duitse beekers. — Hr Ms Mijnenveger Urk heeft Maang een bezoek gebracht aan het vooralig eiland Urk, waar de beide embleen aan weerszijden van het schip wern onthuld. — Ter bestudering van de dienst van ►lkshuisvesting brengt een aantal nbtenaren uit Hoboken (België) een izoek aan Rotterdam. — De gezamenlijke politieke jongerenganisaties hebben gisteravond in Emen een Europa-avond belegd, die het irakter fiad van een zogenaamd jeugdrum. — In Zwolle zijn gistermiddag de deel;mers aangekomen van de algemene irgadering van het verbond voor Vei' Verkeer. — De door de Ned. Katholieken gehonken klok voor de Willibrordus-baIiek te Echternach in Luxemburg is steren in de linkertoren opgehangen. — Door de Meppeler Handelsverening wordt een vierdaagse Tiroler markt jorganiseerd. — In een beeldenfabriek te Venlo is oor onbekenden een ravage aangericht oor onthoofding der beelden. — De N.V. Phomogram, Ned. Verkoop [ij voor Philips en Decca, wordt van aarn naar Amsterdam overgèplaatst. — De nieuwe school voor maatschapelijk werk „De Horst”, uitgaande van Kerk en Wereld” en de algemene diaonale raad, is Maandag te Driebergen eopend. — B. en W. van Utrecht hebben aan e raad voorgesteld de lonen en salaris;n van het gemeentepersoneel aan te assen aan de verbeteringen voor het urgerlijk rijkspersoneel, waartoe de ïinisterraad onlangs heeft besloten. — Zaterdag j.1. is de termijn afgelopen edurende welke de commissie Biewena het toezicht zou uitoefenen op het erplaatsen van stakers en de aansteling van nieuw personeel bij „De Omlelanden”. — De centrale recherche van de Amterdamse politie waarschuwt met klem egen de praktijken van personen, die oorgeven de geneeskunst machtig te ijn, doch in werkelijkheid hun slachtffer.. bedriegen, onder meer, door .het erstrekken van verkeerde geneesmidelcn, .. — Drie Engelse fabrikanten van rijrielonderdelen hebben in Amsterdam en showroom geopend ten behoeve van le Ned. industrie en groothandel die zij iu al bijna veertig jaar lang hun arti;elen hebben geleverd. — Onlangs is opgerichi 2 staf van de :hef-verbindingsdienst Kon. Luchtmacht, ils onderdeel van de speciale staf van iet hoofdkwartier. Chef-verbindingslienst is de kol.-vl. L. M. Kamp. — Op „Woudschoten” te Zeist zal op 11 en 22 September een conferentie worien gehouden van directeuren en lera-en van Christelijke kweekscholen, welke 5al worden geopend met een inleiding /an prof. dr J. Waterink over „De psychologie van het 10- en 11-jarige kind ,n verband met het onderwijs in het vierde en vijfde leerjaar”. BUITENLAND — Fausto Coppi, de vermaarde Italiaanse wielrenner heeft aan dë Paus een fiets aangeboden in de hoop, dat deze met dit rijwiel, waarop hij zelf zoveel triomfen heeft gevierd, wellicht een missionaris gelukkig zou kunnen maken. — Het Vaticaan heeft geestelijken verboden te gaan werken als gewone arbeiders, zo heeft kardinaal Pizzardo verklaard in een te Chartres verschijnend Katholiek weekblad. Hij gaf de Franse bisschoppen opdracht onmiddellijk de vergunning aan jonge kapelaans en seminaristen verleend om „priester-arbeider” te worden in te trekken. — De Zwitserse Raad van de staten heeft met algemene stemmen het besluit goedgekeurd, waarbij Zwitserland zich uitspreekt voor de oprichting van een Europees laboratorium voor atoomonderzoek te Genève. — De Duitse scheikundige prof. Paneth, die tijdens het «regiem van Hitler uit Duitsland is uitgeweken en in Canada en Groot-Brittannië heeft meegewerkt aan het atoomonderzoek, zal naar Duitsland terugkeren. Hij is benoemd tot directeur van het scheikundig instituut te Mainz. — Veldmaarschalk Montgomery, onderbevelhebber van de Nato in Europa, is Dinsdag in Zagreb aangekomen voor een particulier bezoek van vijf dagen aan Joegoslavië als gast van president Tito. — Chirurgen in München zijn er in geslaagd het hart van een jonge vrouw, dat bij een operatie stil was blijven staan, weer aan het kloppen te krijgen door middel van electrische schokken, nadat de stilstand van het hart reeds anderhalf uur had geduurd. — Russische en Turkse technici van openbare werken hebben te Igdir aan de Russisch-Turkse grens drie overeenkomsten getekend, waarbij de bouw van pompstations en dammen in de Arpacay en de Aras wordt geregeld. — Bij een enquete onder de leden van „Le seminaire des arts”, de oudste en belangrijkste filmvereniging in België, heeft de film uit 1928 van Charlie Chaplin „The Circus” de meeste stemmen gekregen als dg beste film. ✓— • 1 1 1 — --- GEEN VISUM MEER VOOR DUITSE BEZOEKERS? wij vinaen nei ieuK. ais jume komen, als je maar niet allemaal tegelijk komt. Een Nederlander. - / --- Advertentie Het Restaurant voor de sakenman --- Advertentie (Advertentie) GRATIS i verstrekken wij II de pas verschenen nieuwe > DECCA en PHILIPS ' CATALOGUS voor { LANGSPEELPLATEN i Deze platen zijn subliem in kwaliteit en E iveergave. Belt U ons op of komt U even I uisteren? I v.h. MUZIEK „SMITH” VIE UW STRAAT 25 TELEF. 112.883 ‘ (tussen Groenmarkt en Vlamingstraat) ' --- Advertentie ÊRf T rs een overmaat van maagKfMAgmn zuur da oorzaak van Uw lijden. U gevoelt zich achter verkwikt na ’t gebruik van M uEBISMUREERD MAGNESIUM Bevordert een goede ipijsverterlng. Verkrijgbaar In Apothmkmn en Drogls- --- Advertentie sd1fs321df — --- Advertentie in (Advertentie) vj Brandende pijn vanuit de maag tot hoog in Uw keel? ,i: e< Een of twee Rennfes blussen die pijn di dadelijk! Een kwestie van een of twee vi minuten. Houdt altijd een paar Rennies ei bij de hand. Ze zijn stuk voor stuk hygië- „ sch verpakt en water of wat ook komit er niet aan te pas. Gewoon laten smelten b op de tong en ze zijn nog smakelijk ^ 00k k --- Advertentie Uitgave en drukt De Courant HET VADERLAND Ndt» Parketraat 23-27 'a-Gravtnhage Telefoon i 184.340 Giro 122700 Directeur t TH. D- S T R U1C K Hoofdredacteur: Dr W. VAN Hl J N JBONNEMENTS PRIJZEN: f 24.69 per kalenderjaar, f6.25 per kwartaal err f2.15 per maand. Losse nummer* 8 centt ’j Zaterdags 15 cent ADVERTENTIE P R JJ Z E Ni 32 cent per millimeterregel,op contract van 26 cent af. Advertenties in de Ukst 2 maal de gewone prijs ---