Delf tse studenten spelen Sartre s „De Duivel en God” Geslaagd experiment TTET DELFTSOH STUDENTEN TOONEEL . Kachel”, dat gisteren ter gelegenheid van de 58ste dies natalis van de Delftsche Studenten Borad in de Stadsdoelien in Delft êen voorstelling heeft gegeven van „Le diable et le bon Dieu'” van Jean-Paui Sartre, heeft hiermee in verschillende opzichten een verdienstelijke prestatie op .zijn. naam gebracht. In de eerste plaats door de. keuze van dit belangwekkende stuk. dat in. ons land nog niet eerder was opgevoerd; verder door het felle, overtuigende spel van de hoofdrolspeler. Henk G. Derksen, en tenslotte door de grote zorg, die aan de voorstelling als geheel was besteed, en de vlotheid bij d.e-Vele decorwisselingen van dit vier uur durende stuk. ..De duivel en God” is opgeboüwd om één figuur, de veldheer Go-etz. Hij is een bastaard en hij wil zich bóven de spot en de minachting, die deze afkomst bij zijn omgeving opwekt, uitwerken door zich bewust te richten op het doen van het kwade. Hij verraadt zijn broer, hij richt zich tegen de aartsbisschop, hij beeft besloten de stad Worms, die hij belegert, te vernietigenden dit alles met geen ander doel dan het van zijn medemensen onafhankelijk zijn. en, daarnaast, het uitdagen vari God, Godr blijft doof voor zijn lasteringen eh misdaden, maar toch voelt Goetz zich niét'bevredigd. Het doen Van. het kwade is geen privilege van. één mens. Bovendien moet hij, erkennen, dat zijn op-vernletiging en zelfbevrijding gerichte handelingen] in de kaart spelen van de gehate koning en edellieden. Hij merkt.; dat ook degene, die zich aan, ieder moraal wil onttrekken, die zich probeert te isoleren in, het absoluut kwade, toch altijd op een of ander manier de dupe blijft vam zijn, omgeving. Dit leidt hém tot het be.thiii zich op ;en andere manier van alle mensen te ?nderscjieiden, nl. door zich toe te leggen >P het doen van, het absoluut goede. Hij" ïeft het beleg op; bijgeeft Zijn, bezittintetl wéé aan de boeren eh bij sticht een :leine gemeenschap, waar alleen de iefde zal heersen. Maar ook deze keuze blijkt alleen tot vernietiging te voeren. ^ Hij daagt God opnieuw uit, dit keer om I hem te helpen de onheilen, die zijn, be- 8 slissingen blijken te hebben opgeroepen, n te 'bezweren, maar ook tegenover de v mens, die het goede wil, blijft God doof. r In, het laatste bedrijf komt de conclusie: e noch door het doen van, het kwade, noch door het nastreven van, het goede kan g men contact met God krijgen. God be- b staat niet voor de mens hij is alleen, op v zichzelf aangewezen. Goetz wil niet lan- n ger de monnikspij dragen; hij geeft het 0 zoeken maar de onbereikbare God, de j] onbereikbare eenzaamheid op. Om d‘e g leegden te vullen, die door het besef van u het ndet-bestaan van God in zijn, bestaan jj zichtbaar worden, wil hij zich weer om- n ringen met mensen. Hjj kiest de kant van (j. Duitse angst voor de B.S. In. het rapport van de enquête-eomnissie over de Nederlandse Binnenlandse Strijdkrachten in Bezet Ge/.ed komt een seer merkwaardige situatie ter sprake, iie zich ten tijde van de Duitse capitulatie in Wageningen heeft voorgedaan, ;n die een duidelijk licht werpt op het rntzag, dat de Duitsers voor de Binnen’andse Strijdkrachten hadden, De Duitse ;eneriaal Blaskowitz, die met zijn ehef;taf in Wageningen met de Canadese jeneraal Foulkes onderhandelde, verdóarde dat hij van zijn troepen niets (arandeerde, als de B.S.-ers niet in toom tonden worden gehouden. Hij beschouwle dit dus als een zeer- belangrijke facor en bevestigde zulks, toen hij ér toe >verging in eigen persoon zorg te dralen voor de distributie van een halve iuto vol propagandamateriaal voor de 5.S. ! Hij had toen nog niet eens defindief gecgpituleerd, maar hij verleende raag alle medewerking die er toe zou unnen bijdragen, dat de B.S. zich kalm .leid en zich niet aan een „bijltjesdag*' e buiten zou gaan. ieneraal pardon voor vluchelingen had geen resultaat Het generaal pardon voor vluchtelinsn, dat de minister van Justitie enige taanden geleden heeft aangekondigd, eeft geen resultaat gehad. Geen enkele mafide, hier te lande illegaal verblijtnd, , vluchteling heeft zich aangemeld, ’el hebben zich bij de rijksvreemdelinmdienst enkele personen aangeroeid, die leenden dat het generaal pardon voor hen , )ld, doch zij zijn gebleken geen vluchteng te zijn, althans geen bonafide. Degem, die zich meldden, zouden alsnog esyl innen vragen. Naar schatting zijn er verscheidene mderden vluchtelingen illegaal in ons nd. Doetinchemse moordzaak vóór Op 15 November zal voor de rechtbank Arnhem terecht staan de archivaris B. uit Den Haag, die ervan beschulgd wordt op 19 Januari j.1. te Doetinem zijn oom G. B. en diens huishouder, mevr. H. A. R. van het leven te hebn beroofd. de boerenopstandelingen, want hij weet nu, dat „beminnen betekent: dezelfde vijand haten”. Hij wil proberen als een streng .veldheer hun kansen te doen kieren. I7EN BOE IE NO STUK, waarbij de schrijver zijn, hoofd'persoon, meer dan een normale kans op het bereiken van een volledig isolement geeft door zijn ervaringen te gieten in 20e eeuwse termen, en hem daardoor, nog meer dan, door zijn bastaardschap. tegen zijn 16e eeuwse omgeving te doen afsteken. De belangrijke bij,-figuren, zoals de slet Cathérine, de verraderlijke priester Heinrich en de moedige, eerlijke leider van de boerenopstan,delingen Nasty, dienen 'voornamelijk alis klankborden voor Goetz’ overwegignen en monologen in dialoogvorm. Zij dienen alleen om zijn dubbele teleurstelling begrijpelijk te maken, zijn dubbele nederlaag, die aan het slot ophoudt nederlaag te zijn. omdat hij dan inziet dat de tegenstander van het begin af ontbroken heeft. De christelijke critiek op het stuk is: Goetz stelt zich steeds tegenover God; hij richt zijn, haat en zijn, liefdé op zijn omgeving, maar hem ontbreekt, zoals in het programma staat. ..het christelijk fundament voor het goede, de liefde voor God.” Maar hiermee miskent men het uitgangspunt van het stuk: de twijfel aan God, het gebrek aan vertrouwen, eerst in een straffende God, daarna in een helpende God. Liefde voor God is pas mogelijk als deze twijfel is opgeheven, maar om haar op te heffen is eerst iets anders nodig, dat men geloof of zekerheid zou kunnen noemen. Het heeft al'leen zin de conclusie van, het stuk — de ontkenning van het bestaan, van God — te beoordelen en desgewenst te veroordelen, als men het uitgangspunt — de twijfel — aanvaardt, In de wat luidruchtige, maar over het algemeen toch bewonderenswaardige voorstelling, die de Delftse studenten van dit stuk hebben gegeven, werd de imdruk nog versterkt, dat de omgeving van Goètz uitsluitend tot taak heeft zijn soms wat al te verstandelijk geconstrueerd aandoende ontwikkeling mogelijk temaken. Van eèn overtuigende wisselwerking tussen hoofdpersóon en hét hem omringende is nauwelijks sprake. Door zijn uitstekende- spel domineerde de hoofdpersoon gisteren zo mogelijk nog neer dan in Sartre’s bedoeling heeft gelegen, maar het voordeel hiervan was, iat het eenmans-karakter van het stuk jp deze manier misschien duidelijker tot iitdrukkimg kwam dan in een voorsteling, waarbij de bij-figuren en de 16e ;euwse achtergrond minder in de schaluiw zouden zijn, gebleven. De regisseur, Peter Holland, die het stuk ook vertaalie, verdient lof Voor zijn beheersing van iet grote aantal mensen, dat in dit stuk neespee'lt. De aandacht werd nooit afgeleid door rommeligheid. Het langdurige ipplaus moge voor spelers en regisseur iet bewijs hebben gevormd, dat dit .experiment, — een nuttige functie van het imateuirtoneel — zeker geslaagd mag vorden genoemd. K. L. P. I V,l.n.r.: Annette Verburg als Cathérine, Henk G. Detrksen als Goefe en Ger Dalenoord als Heinrich. --- Hand tegen nard 25 Op een lage tafel opzij van het bet stonden een radio en een televisietoestel Russische, Engelse en Amerikaanse tijdschriften stonden in een verplaatsbar* standaard. Niets was vergeten. Donken Russische sigaretten, Turkse, Players, er ook een pakje Camels lagen op een kleir bureau. Het dikke, blauwe tapijt bedekte de gehele vloer en liep zelfs door in de badkamer tot onder langs de rand va* het bad. Blauw-met-zilveren gobelingordijnen reikten van de zoldering tot de vloer. Petherans blik bleef rusten op de ramen zelf. Ijzeren, in het steen bevestigde tralies maakten, dat deze slechts enige centimeters open konden. Baroenov bemerkte Petherans felle, op dat traliewerk gerichte blik. Hij grijnsde „Dat van die tralies spijt me,” zei hij. „Maar veel kamers in deze club hebben die. Zelfs in onze Sovjetlanden bestaan vijanden van het volk.” Inziende, dat dit maar een doorzichtig smoesje was, hield hij op. „Natuurlijk is het een vergissing, dat juist deze kamer jou is toegewezen. Ik kan mij indenken, hoezeer je na je oorlogservaringen tralies bent gaan verafschuwen.” Ontwapend laohte Petheran hem toe. „’t Doet er heus geen bliksem toe. Het heeft er veel van, of il: per slot nog zou willen ontvluchten, is het wel?” Om dat onderwerp zo gauw mogelijk kwijt te zijn, keek Baroenov de kamer rond. „Ik vraag me af, wat er gebeurd is met de whisky, die ik voor je heb besteld!” Hij liep de kamer door en schelde. Bij1 na onmiddeilijk verscheen een witgejas-te . bar-man. „Vraag kameraad Drozk om tiwee fiesï sen Schotse whisky en gauw!” beval hij. ï Binnen de twee minuten verscheen de i whisky; bovendien vier glazen, een kris1 tallen karaf met water een een schaaltje ' - met stukjes ijs. Petheran trok eeri fles 1 : open en schonk twee glazen in. 1 „Op je gezondheid,” toastte de Engels- 1 man, „Dank je wel, dat je mij hier ge! bracht hebt. En deze op onze samenwerking!” ! „Nu moet ik verdwijnen,” zei Baroenov ' , en zette zijn glas op het blad. „Neem er 1 je gemak van. Rust uit! Je zult wel een ! , bad willen nemen.” : Bij de deur bleef hij staan. „Bel, als je iets nodig hebt. Het diner 1 [ wordt je hier gebracht. Jammer, dat jij 1 ! je vanavond niet kunt aansluiten bij de < officieren, maar deze opdracht is strikt 1 : geheim. Dimitri, Heinrich en ik komen 1 na het souper nog een afzakkertje bij je 1 : gebruiken.” c Petheran trok de gordijnen dicht, deed s ■ het licht aan en schakelde de electrische ' haard aan. Een klop op de deur. Twee 2 kellners kwamen binnen, die een rollende e dientafel van twee verdiepingen, be.aden z ; met dekschalen en plateaux, voor zich uit duwden. De mensen zeiden geen k woord, sloegen hun ogen niet op van het : vloerkleed. ® Hij inspecteerde het eten: het was uiterst royaal. Glaridge had het niet beter kun- a ; nen geven. Hors d’oeuvres, kruizemunt- t soep. „scampi”, sauce tartare. coteletten, en gegarneerde nierschotel, appelmoes < inaasappelcompote, in room gestoofi roenten, bleekselderij, appelen en e< ros druiven. Op het onderste blad van < ientafel stonden: een fles Chablis, e< les Moezelwijh en een fles Benedictine. Petheran at flink veel en smakelij laarna maakte hij de fles Chablis ope n goot die voor driekwart leeg in < i*.C. Uit de fles Benedictine schonk 1: tvee flinke borrels en goot die eveneei ieg in de afvoerbak. Daarna de hah .es whisky. Hij wist, dat zij nauwkeurig zoude agaan, wat hij gebruikt had. Hij wik oen, alsof hij dronken was, maar ve: oos het spul niet in zijn maag te hebbei Hij belde. Op slag verschenen de beid vijgende . kellners en rolden het tafeltj ■eg. Het was bi.1 negenen, toen Baroenc oinrich en Dimitri binnenkwamen voc et beloofde afzakkertje. Petheran za irect, dat Baroenov en Dimitri zwas epimpeld hadden. Zo niet, dan speelde j schitterend komedie. Baroenov had zij em niet in bedwang; zijn ogen stonde meveld. waren met bloed belopen. Voc ;t eerst zag Petheran die heldere, door •ingende ogen wezenloos kijken. Ook Di itri was dronken. Hij zag er volslage: ;rsuft uit, maakte gekke beweginge et zijn handen. Alleen Heinrich vertoon : geen uiterlijke tekenen van dronken hap. Hij was stil en op zijn qui-vive. Zelf had Petheran nicotinedruppels i: |n ogen gewreven om die te irriterei i in whisky gedoopt brood gekauwd on in adem een alcohollucht te geven. „Welkom, kameraden!” begroette hi :n fideel en wankelde ietwat op zijl men. „Kom een borrel drinken! Zei ■b ik al goed wat tot mij genomen." „Wij hebben hem ook aardig geraakt,’ itwoordde Baroenov korzelig, „tot Hl. :n, minuten geleden kwam”. „Wie kwam?” I I VPfe vnm nni7iun Heinrich viel in: „Luitenant-genera: Novi'kov. Hij had achteraf besloten, var nacht hier te blijven.” „Brengt hem dan hier! Brengt hem toe nier!” Gastvrij zwaaide Petheran mi rijn arm. Baroenov hield het glas, d: le Engelsman hem had gegeven, tege rijn lippen, en dronk. „Nog een!” corr nandeerde hij. Opnieuw werd zijn glas gevuld. H waaide heen en weer en begon onzin u ;e kramen, • „Nooit had ik gedacht, dat je me pre notie zou bezorgen en goed wat roebel üerr Schmi-dt-Petheran”, lalde hij m< ;en dronkemansgrijns. „Wéér een Engelj nan bekeerd, hè, Dimitri? Vol visha'ke: ïetjes in het net gekregen!” „Zeg nou, dat hij die papieren moet te tenen,” lijs-de Dimitri. „Ja — natuurlijk moet jé morgen papie ■en tekenen voor omkoopsom,” zei Ba oenov ironisch. „Dat eisen mijn supe ieuren. Je krijgt je trouw en idealism' ontant betaald”. Nijdig leegde hij het glas tot de laatst .ruppel en keek Petheran loerénd aan „Dit spul heb ik je bezorgd, hè?” Hi ield zijn glas op. „Nóg een!” Petheran lachte goedmoedig, wankeldi en beetje en hikte. Opnieuw vuldé hi iaroenovs glas. „Ook moet je voor ons een documen 2'kenen, dat je vrijwillig hier bent geomen en nu werkt voor het Kommissaiaat van Binnenlandse Zaken van Sovjet.usland”. Boerend zei Petheran: „Alles teken ik ls 'het maar van luitenant-generaal Noikov komt. Dat is een reuze-fijne vent. iem mag ik liever dan jullie een van llen”. Baroenov blies zijn wangen op. „Mijneer Anthony Eden.., ach: Petheran..," erbeterde hij sarcastisch. „Jij moet een witantie tekenen. In honderden van je ïertboeken heb jij je handtekening geit. Nou hoef je maar een paar handtekeingen voor ons op papier te zetten, lap je?” (Wordt vervolgd) --- Kryptogram OMSCHRIJVING Horizontaal: 1. Geen landrot onder de zoogdieren (6); 5. Achteraf bezien geeft de noot de hoogte aan (4); 6. Familie van de wilde asperge? (4); 8. In tirannie is er ieder tegen (4); 10. Zoekt men in toekomst of in verleden (4); 11. In een tekenapparaat komt hij te voorschijn (3); 12. Een eiland waar het groen rein is (4); 13. Water voor een zwerfvogel (4); 16. Ook in de uitspraak vindt i het z(jn plaats (4); 17. Een woord van de post om iemand in de maling te nemen (4) • 18. Blijft van het glas af. het vermindert in prijs (6). 'Verticaal: 1. Hij schittert ln de Lier (4)- ’ 2. In diefstal zit veel zwarigheid (4); 3! i Het is een riskante bezigheid en voor de bedrijver zit er een strop in (7); 4. Waarop , mên de voet zet, wanneer mén de stof onder de knie heeft (6); 7. Toch niet een instru- ' ment voor de gewijde muziek in een gras- 8 steppe van Zuid-Amerika? (7); 9. Een dwaas zeezoogdier (S); 14. Het belangrijkste deel I van een stand (4); 15. In een steekbeitel , ervaart men de stiive a-eaardheirf 1 1 s Oplossing van de vorige puzzle Horizontaal; 1. lab.; 4. adieu; 8. adem- 10 1; 11. vadem; 13. Est; 14. teint; 16. veine; . baret; 19. bot; 20. rebel; 23. ode- 24 de; 25. menen; 26. net. Verticaal: 1. laven; 2. Ada; 3. bed; 5. Ireneeest; 7. uit; 9. meter; 12. meier; 15. Inter' ■ vaten-17, palet; 18. bode; 19. bomi 31. benEda. ' --- Korte Metten — In tegenstelling tot een eerder bericht is nu bekend geworden, dat H.M. !t de Koningin niet beschermvrouwe, maar e ere-voorzitster van het Europese Congres n van de Soroptimisten zal zijn. Het Conn gres wordt in Juli gehouden. — In de botanische tuinen van de Sowje-trussische academie van wetenschappen n in Moskou zullen Nederlandse tulpen en hyacinten gaan bloeien. De Ned. vereni11 ging van bloemisten heeft onlangs 25.000 tulpenbollen en 10.000 hyacintenbollen 1 naar Moskou gezonden. n — Bij K.B. is dr W. Hünder, laatstelijk gezant te Ankara, op zijn verzoek eervol e ontslag verleend uit de buitenlandse e dienst, onder dankbetuiging voor de door hem aan H.M. de Koningin en aan het land bewezen diensten ‘ — B. en W. vragen de gemeenteraad " van Amsterdam maohtiging aan Ged. J Staten van Noord-Holland mede te delen, " dat de raad zich kan verenigen met het e' voorstel van G.S. de jaarwedden van d# ■ Amsterdamse wethouders met ingang van t 1 Januari 1955 te bepalen op f 16.500. — In Bergen wordt 14 November de eerste culturele dag Noord-Hqlland gehou- . : den, georganiseerd door de culturele ! raad Noord-Holland. 1 — Een militaire pipercub van D-eelen 1 heeft gisteravond bij de St Josephstichc ting in Apeldoorn een noodlanding ger maakt. De bestuurder, de 23-jarige 1 reserve-sergeant A, E. W. M. K. was de : koers kwijtgeraakt. Het toestel werd niet t beschadigd. 1 — Uit het paleis van justitie in Maass tric'ht is gistermiddag de 24-jarige J, J. de , B. uit Heerlen ontsnapt, toen hij van1 de 5 kamer van de officier van Justitie naar de - rechter-commissaris werd overgebracht. t — Ontslag van rechtsvervolging en ter - beschikkingstelling van de regering eiste i de officier van Justitie bij de rechtbank - in Zu-tfen gisteren tegen de dienstbode B. ? uit Lichtenvoorde, die terechtstond wegens opzettelijke brandstichting. t In Overloon heerst op het ogenblik een ? ernstige besmettelijke hazenziekte. Er zijn 1 al 30 dode dieren in het jachtveld gevon: den. i — In samenwerking met de rijksland; bouwvoorlichtingsdienst en de stichting maisteelt te Wageningen is in Kessel (L.) . het tweede interprovinciale kampioenschap maisplukken gehouden. Van de 10.000 ha mais in ons land bevindt 2ich de helft in Limburg. — Van 2 tot 7 Juli volgend jaar wordt in Amsterdam een internationaal kernphysisch congres gehouden, waaraan ruim 400 binnen- en buitenlandse kernphysici zullen deelnemen. — Jan Duco Kröner, een hotelier in Musselkanaal, heeft de oplossing gevonden voor het vraagstuk: snelverkeer en alcohol. Zijn bezoekers uit de provincies Groningen, Friesland en Drente zal hij voor een gering bedrag met bussen van huis laten halen en weer terugbrengen. Mijnheer Kröner is een zakenman, goed, maar gelet op de veiligheid, is dit misschien iets ter navolging. BUITENLAND — Hoewel de komkommertijd allang voorbij is, komt toch het monster van Doch Nes-s nog even ter sprake en wel door de plannen van de onverschrokken 72-jarige visser Stanley Tomkins, die met behulp van radar, een stalen sleepnet of een kabel met een dood schaap er aan als aas het monster eens wil vangen. Maar de mensen in de buurt, die wel varen bij de vermeende aanwezigheid van het toeristisch aantrekkelijke beest, verzetten zich heftig tegen de plannen. — Zijn ontzetting sprak luchtmaarsqhalk Arthur Vere Harvey in het Britss Lagerhuis uit over het feit, dat één op de zes Britten een vals gebit heeft en dan nog wel een slecht vals gebit, doordat de tandartsen het te druk hebben. Wat minder zoetigheid bij de „tea” zou misschien aanbevelenswaard zijn. — Paul Sethe, tot voor kort politiek hoofdredacteur van de Frankfurter Allgemeine Zeitung heeft na een degradatie ontslag genomen i.v.m. geschillen over de politieke kleur van het blad. Zijn medewerkers zouden het niet eens zijn met zijn scherpe critiek op Adenauers politiek. — De Sowjet-Unie heeft een visum toegestaan aan de r.k. geestelijke Louis Dion om de zielzorg voor de Amerikaanse Rooms Katholieken in Moskou op zich te gaan nemen. Hij wordt de opvolger van de geestelijke George Bissontte, die in Maart jl. uit Rusland werd gewezen als tegenmaatregel voor de weigering van Amerikaanse zijde om de verblijfsvergunning in Amerika van de Russische aartsbisschop Boris te verlengen. — Evenals in Ver. Staten hebben ook in Canada de twee grootste arbeidsfederaties, het „Congres van beroepen en arbeid” en het „Canadese Arbeidscongres ’, tot eenheid besloten. Men voorziet ln de toekomst moeilijkheden met het „Canadees verbond van r.k. arbeiders”, dat in karakter van de andere bonden verschilt en o.m. tegen het Amerikaanse kapitaalllsme is, dat ook in Canada grote ondernemingen heeft opgezet. — De kust van Brits Columbia, de meest westelijke provincie van Canada, is geteisterd door overstromingen. — Met de Amerikaanse gevangenissen ls nogal eens wat aan de hand. Als er geen opstanden uitbreken, dan breken wel gevangenen ui-t. Washington is nu gealameerd omdat tien gevaarlijke misdadigers via een gegraven tunnel uit hun gedwongen verblijf kwamen. Vier van hen zijn inmiddels weer gepakt f ^ Het rapport der parlementaire enquête-commissie over „Londense” regering tffeer uw gelaat niet anders naae- het verleden dan om te leren, hoe gij de toekomst moet ontmoeten. Melati van Java. --- Advertentie (Advertentie) £lllinillllllllllllllilllllllllllllllll!!llllll|||||||||||illllll|||||||||||!|||||||||||||||||||||||||||j| | MEVROUW, g Verlangt U terug naar Uw vroegere I jj haarkleur? Wij staan U met raad en | J daad terzijde. | * Km il e H Laan van Meerdervoort 316. | M Telefoon 33.63.12. flllilllilllllllllllllllllllll^ --- Advertentie , . , , ... vaak overst* was zeer pi Gré Brouv 8 Oct. 8.15 uur n.m. twee fragme Drs. C. H. Bagchus over de garo”. Ofs-ch trle m. filmische toelichting lijk detoneer rleurenfilmbeel-den niet geheel 1 en ƒ 1.20. Mauritskade 5. bliek toch c --- Advertentie Anno 1869 Uitgave en druk: De Courant HET VA D E R L A N D N. V. Parkstraat 25-27 *s-Gravenhage Telefoon: 184.340 Giro 122700 Directeur: TH. D. STRUICK Hoofdredacteur: Dr W. VA N WIJK ABONNEMENTSPRIJZEN: f26,10 per kalenderjaar, f 6.65 per kwartaal en f2,30 per maand. Losse nummers 13cent: fsZaterdags 17 cent ADVERTENTIEPRIJZEN: 32 cent per millimeiêrregel, op contract van 26 cent af. Advertenties in de tekst 2 maal de gewone prijs --- De Weense opera weer in volle glorie Modernste theatergebouw ter wereld JL herrezen j Wederopbouw kostte 40 millioen gulden ! Oostenrijk, en Wenen in het bijzonder, ziet reikhalzend uit naar de \ heropening van de beroemde Staatsopera, het majestueuze gebouw aan i de Ringstrasse, dat in Maart 1945 door een luchtbombardement in een 1 ruïne werd herschapen en dat thans in volle glorie is herrezen. De gala- , première in de nieuwe opera zal Zaterdag 5 November plaats vinden en i belooft de grootste première sinds de oorlog te worden. De belangstelling voor de vóórverkoop Is reeds to enorm geweest dat de politie er met speciale brigades aan te pas moest komen om de liefhebbers, wie het bordje „uitverkocht” van de cassa’s aanstaarde, te weerhouden van een bestorming van het gebouw. Uren en uren hebben de mensen voor de opera „gekampeerd”, wachtende op de opening der loketten, waar slechts nog 539 plaatsen beschikbaar waren. In de verhuurinriéhtingen van Wenen is geen rokcostuum en vrijwel geen smoking meer onbesproken voor Zaterdagavond, want het dragen van avondkleding is verplicht op de gala-openingsavond. Beethoven’s Fidelio zal de hernieuwde staatsopera Zaterdag inwijden. De muziek wordt uilgevoerd door het Weense Philharmonische Orkest onder leiding van -Karl Boehm. De beste plaatsen in de openingsvoorstelling kosten maar liefst 750 gulden per stuk, maar men heeft lang niet aan alle aanvragen kunnen voldoen. Sommige liefhebbers zonden blanco chèques, met een briefje: „Vul maar het bedrag in dat u wilt, als u mij maar twee plaatsen stuurt”. Fidelto zal een festival van een maand inluiden, in de loop waarvan behalve Fidelio zes verschillende opera’s en twee balletten uitgevoerd zullen worden. Alle voorstellingen zijn reeds uitverkocht. Op het programma staan: Mozart’s Don Giovanni, Richard Strauss’ Frau Ohne Schaten en Der Rosenkavalièr, Verdi’s Aida, Wagner’s Meistersinger, Alban Berg’s Wozzek, en de balletten Giselle van Adam en Othello van Blacher. Tenslotte zal Bruno Walter eenmaal de negende symphonie van Beethoven in het operagebouw dirigeren. Dirigenten van de verschillende uitvoeringen zijn: Karl Boehm, Hans Knappertsbusch, Rafael Kubelik, Fritz Rainer, Rudolf Moralt en Heinrich Hollrreiser. Kosten f 40 millioen De wederopbouw van de Staatsopera heeft ongeveer 40 millioen gulden gekost. Er is 7000 ton beton, 3700 ton staal in verwerkt, er z(jn VA millioen stenen gebruikt en 800 km electrische kabel en een heel bos aan hout. Aan het gebouw zelf hebben een 750 arbeiders gewerkt, aan de inrichting nog eens 1500. Toen de eerste opera in de jaren na 1860 werd gebouwd, in de gloriedagen van de Habsburgers, noemde men het „de grootste expressie van een gulden eeuw”, waar „men de helft der juwelen en driekwart van de adel van MiddenEuropa in de loges kon bewonderen”. De nieuwe opera is even schitterend als de eerste, maar heeft bovendien een aantal 20-ste eeuwse gemakken, zoals air-conditioning, zeer zachte zitkussens, een thermostatische verwarming en de modernste verlichting. Het reusachtige brandscherm, dat hydraulisch wordt open neergehaald, is met gouden platen bedekt (55.000 stuks). De keizerlijke loge van weleer is nauwkeurig gecopieerd en gestoffeerd in purper. Aangrenzend is de „thee-salon” van vroeger dagen herrezen. De kristallen kroon, die in het midden van de zaal hangt, is groot genoeg om er een klein gezin te huisvesten. Op uc viciuc gcaiciij zijju speciale luges gebouwd voor de televisie en de radio. De openingsvoorstelling zal dan ook per televisie worden uitgezonden. In de pauzes staan het publiek twee grote zalen ter beschikking: de tapijtenzaal en de marmeren zaal, welke ook dienst zullen doen voor gala-bals. Prof. Rudolf Eisenmenger heeft voor de eerste zaal dertien wandtapijten ontworpen met voorstellingen uit Mozart’s Zauberflöte. Enkele fresco-schilderingen zijn uit de ruïnes van het oude gebouw gered en in ere hersteld. Het aantal zitplaatsen is verminderd van 1758 in de oude opera ' tot 1658 thans, het aantal staanplaatsen van 547 tot 521. De autoriteiten van de Staatsopera verklaren met trots dat het nieuwe gebouw het modernste operatheater van de wereld is. Drie tonelen en een draaitoneel maken een verandering van decor bin- 1 nen enkele minuten mogelijk. De tonelen zijn onderling verwisselbaar, door achteruitschuiving, opheffing en daling. Voor massa-scènes kunnen het achter- en het voortoneel gelijktijdig worden gebruikt. Het derde toneel is een zijtoneel. Orkest, ballet en solisten beschikken over repetitielokalen, uitgerU'S't mét de modernste vindingen op het gebied van acoustiek. In dé solistenkamers zijn luidsprekers waardoor de solisten de gehele voorstelling kunnen volgen. Zandzuiger gekapseisd De zandzuiger Paula F van de firma Faasse uit Goes is gisteravond om half acht door nog onbekende oorzaak voor de monding van de haven van het Kanaal door Walcheren omgeslagen. De vier opvarenden konden zich met de sloep in veiligheid stellen. Het wrak ligt zeer gevaarlijk voor de scheepvaart. ^ De zuiger haalt al enige jaren lang voor commerciële doeleinden zand op uit ' de Zandkreek, die Veere met de Ooster- ! schelde verbindt. Het zand wordt in Middelburg gelost. De volgeladen zuiger was ‘ óo'k nu op weg van de Zandkreek naar Middelburg. Het Joegoslavische Kamermuziek ensemble ,,Les Solistes de Zagreb” geeft f o.l.v. Antonio Jaraigro Maandag 7 Nov. een concert In Diligentia, Het programma s bevat werken van Bach, Purcell, Vivaldl \ (celloconcert), Monteverdi " m.mlv. de j bariton Vladimir Ruzdjak, Mozart. Ros- i sini (sonate voor strijkers), Kelemen en 1 Hindemith. . < Geen rooie duit voor Winterhulp Hier volgt een specimen van berijmde schimpscheuten op de Winterhulp, welke Radio-Oranje de aether inzond om de Nederlanders in het bezette vaderland er van te weerhopden deze Winterhulp te steunen. „Het is zo heerlijk en zo fijn, Directeur van Winterhulp te zijn Vijftien mille verdient heer Piek Zes mille zijn medewerkersikliek De heren smijten met het geld Terwijl één vraag hun worde gesteld: Ja, wie zal dat betalen 7 Wij niet. Geen rooie duit voor de Winterhulp, maar we geven dubbel eh driedubbel voor onze eigen mensen en aan onze eigen instellingen. Vraag de adressen bij dominees en pastordes, vraag de adressen aan uw vertrouwensmensen. Gééf veel, geef ruim, geef in vrijheid. Maar geen rooie duif voor de afpersers van de Winterhulp”. (Uit het verslag van de Parlementaire Enquête Commmissie), --- HET VADERLAND Jv Jaar geleden 5 November 1905 Omtrent het bezoek van den Min. van Oorlog aan de militaire magazijnen te Delft verneemt de D. Ot. de volgende bijzonderheden: Voor de Minister het magazijn verKet, werd nog een kort onderhoud verleend aan den werkman J. Ter Haar, in zijn qualitedt als de voorzitter her Vareeniging De .Rijkswerkman, die Z. Exc. met nadruk er op wees, dat in de tegenwoordige omstandigheden een weekloon van f 7,80 minimum en van f 9,60 maximum, totaal onvoldoende is om in de allereerste levensbehoeften te voorzien. De minister beloofde de belangen /lar T*rA,r*1rH or1,or> +,« tii 11 en V»eh anti ffem --- Hendrik Hagenaars Hoek l IV DE NIEU WE BUSSEN van onze goede h* H.T.M. (die ik persoonlijk en alléén pt voor mij zelf Godot pleeg te noemen) zijn dr staanplaatsen voorzien voor 65 purzonen, de zeven onschuldige asempies per vierkante be meter. * vs Er zijn weer oer-ver-velende mensen die tegen deze wijze van vervoer „bezwaar hebben; ellendige betuttelaars; criticasters he die nou nóóit eiris tevreden zijn. Wat een onzin! i,tr Laten zij dat nu eens van de èndere kant bekijken; indien de goede heer Felix tr' nu eens èlle zitplaatsen had opgeheven — en bussen had gekocht waarin alléén maar staanplaatsen waren en als hij nu eens niet zo goedmoedig was geweest als hij a 11 ij d blijkt te zijn en nu eens verordonneerd had: gij zult met twaalven op één vierkante meter staan — wat dón? Dan hadt u immers tóch de bus moeten nemen? Dan hadt u immers tóch niet met ai uw protesterend gepruttel van de Thorbeckelaan naar het Hollandse Spoor jj door de regen gelopen? ( U moet rekenen dat Godot het zó maar . voor het zeggen heeft, dat gij, lieve vrije 1 burger, geen alternatief hebt dan Godot , of lopen en dat gij Godot néémt, ongeacht of ge met uw twaalven of met uw R ° zevenen op één vierkante meter door de u stad geslingerd en gerommeld wordt. En ?° dk vind dat het Faustus Felix Godot jU siert, dat hij dan tóch nog voor zitjes Ju zorgt en het bij die 65 en 7 laat. Zo ben ik óók altijd een oprecht be- he wonderaar van de éénmansbediening. Het ®°1 duurt allemaal wel een stief-kwartiertje. V J langer vooraleer alle dames langs de be- * dienaar gewrongen zijn, maar het is tenminste bediening. Er zou ook best — de met een beroep op het personeelstekort ceï — helemóél geen bediening kunnen zijn. . 1 Dan moest u tóch lopen. Ik vind het heel aa welwillend van Godot, dat hij ons über- ' haupt wil vervoeren. ”, Neem, men moet m ij niet aankomen met „ al die ongepaste, want onbillijke critiek. V1i Met z’n zevenen op één vierkante meter 1 is héél gezellig. Heb je nog eris aanspraak. s,m Kujjenoggeruslache. V Onfris en onhygiënisch? -'u' Kom, kom.... kaï Kan Godot er soms iets aan doen, dat lo® die andere zes zich alleen maar Zater- SCE dags wassen? C Met z’n vijf-en-zestigen heen en weer „’t geslingerd te worden is beter dan met hei zoveel spatie. Je stoot dan alleen maar wil itegem buiken en ruggen en dat komit altijd c zacht—an. kw _ ror --- Het Residentie-orkest ’ C' I'STERAVOND giaf het Residentie ^ Orkest in een uitverkocht Gebouw voor Kunsten en Wetenschappen het eerste concert voor de Haagse Personeelsverenigingen. Het programma, dat uitgevoerd werd onder leiding van 'ÉügeH Jochum, was- 'gehéél gelijk aan dat van het Woensdag gegeven abonnementsconcert. Wederom werd begonnen met de Symphonie in Bes van Mozart (K.V. 319), uitgevoerd in kleine bezetting, wat ten goede komt aan de klankverhouding tussen strijkers en blazers (2 hobo’s, 2 fagotten, 2 hoorns), welke laatste door een uitgebreid strijkerscorps vaak overstemd worden. De uitvoering was zeer puntig en Jochum hield het geheel doorzichtig en natuurlijk van beweging. Het orkest speelde voorbeeldig. Gré Brouwenstijn zong vervolgens de twee fragmenten uit „Le Nozze di Figaro”. Ofschoon zij aanvankelijk lichtelijk detoneerde en in het hoge register niet geheel vrij kwam, wist zij het publiek toch dankbaar te stemmen, zoals in het langdurig applaus tot uiting kwam. Na de pauze gaf Eugem Jochum een herhaling van Bruckners Vierde Symphonie. Ook ditmaal werd het een indrukwekkende uitvoering door de weelderige klank van het orkest, al blijven bezwaren tegen Jo-chums pathetische opvatting bestaan. Er mogen problemen rijzen omtrent authentieke „Urfassungen”, die oplossing kunnen brengen over het al of niet handhaven van de bekkenslag bij de eerste climax in de finale (maat 76) alsook over dynamische voorschriften, dO'Ch deze hebben geen betrekking met het stelselmatig versnel— len der temp! bij een crescendo en opbouwen van een climax. Dit zijn vertolkingsVrijheden, die men bewonderen of afwijzen kan, al naar gelang de opvatting van de diepere geest van het werk mede in Verband met hét ingetogen en devote karakter van de componist. Jochum verdedigt zijn standpunt met overtuiging en het valt niet te ontkennen. dat zijn weergave boeiend en bezield is en zijn uitwerking op het publiek niet mist, Zeer langdurig hééft men de dirigent gehuldigd, die terecht het orkest in zijn succes betrok. W. A. K. --- Advertentie FOCKE & MELTZEIt moasT^> I Vo°' SeZóé&fcett --- Advertentie 2 MIAMI van COTY ïavonete tint’ NIEUW in de beroemde reeks van PoudreCrème de COTY. De complete make-up in éénl Thans verkrijgbaar GRATIS if1 10 modetinten ‘ 3-95' 6 50 en 7.95. proefverpakklng MIAMI ontvangt U na inzending van 20 ct postzegels voor administratiekosten. [L§N|§R| ÉÉfi Stuur Uw aanvraag naar i iSo^a^^cat 40, Amsterdam * --- Advertentie öupa: KNEEDBAAR HOUT van Ceta Bever HL: --- Advertentie (navuTimuz) ONZE MAATKLEDING staat in Coupe en Elegance nog altijd aan de spits. Cleermakerij NITZOWITSCH Weimarstraat 320. --- Advertentie ZWITSERSE HORLOGES LANGE POTEN H . DEN HAAG ---