Liefdedgiften Voor (te weduwo met aetit Kinueren, uie naar man na een langdurig lijden heeft verloren, is aan ons Bureau ontvangen van wed. V. ƒ1, T. H. ƒ 5 en mej. C. M. ƒ5. Voor den werkman, die sedert 6 weken zonder werk is, ontvingen we van L. K. ƒ1, een onbekende ƒ10, V. O. V. D. B. ƒ2.50, wed. V. ƒ1.50 en Zee-Bro ƒ5. i --- Advertentie ISGKfcSPAREA' MEREDEELI1SGEW." ƒ 8 van 1—5 regels. — 50 c. iedere regel meer. --- TEER-CAPSUL.ES THEVEIOT. Verkoudheid en uorstaanaoening. De Flacon II. 0.60. Ajptol-Capsules Thevenot. Zenuw-Koortsen. De Flacon fl. S. Veikrijgbaar in de meesta Apotheken. [1S96]§ --- 5e Concert-IMligentia. 4 Februarij. Mortier, Figaro's //Monsieur de 1’orchestre”, deelde onlangs zijn’ lezers mede , dat hij zich den vorigen avond eens de uitspanning had veroorloofd om .... thuis te blijven. Voor den Haagsehen muziek-verslaggever wordt zulk een avond van dolce far niente langzamerhand een even groote uit- of althans ontspanning als voor den Parijzenaar; gelijk men, naar de anecdote wil, Eabrbacb radeloos maakt door hem te vervolgen met zijn eigen populairen wals, zoo begint den verslaggever in de residentie soms het hoofd te duizelen van al de muziek, die hij te genieten krijgt; naauwelijks heeft hij den tijd om, tusschen ontbijt en middagmaal, zijn dagtaak te vervullen of nieuwe muziek roept hem reeds weer weg van het nog niet gecorrigeerd verslag over den vorigen avond; een //avant-première” Maandag, Dingsdag Cecilia, Woensdag Diligentia, de Czarine Donderdag, — voort! voort! telkens nieuwe voorraad muziek; «Ah! lais3ez-moi respirer!” En welke muziek, o genius der toonkunst 1 welk een overvloed op één avond als die van gister! Schier te veel om het te kunnen aanhooren; niet minder als: een symphonie van Mozart, Beethoven’s viool-concert (op. 61), orchest-variatiën van Brahms , vier strijkorchest-stukken van Gade , twee viool-soli, een ouverture van Mendelssohn (Rug Bias) eri een extra-vioolnummer I Geen menschelijke stem brak gister de heerschappij der instrumenten af;’t was alles instrumentaal, en niet van de ligtste soort bovendien. In dien stand van zaken zullen ook zij, die anders door Mozart als symphonie-componist liever de plaats zien ruimen aan meer modernen, wel met dit melodieuse, minder zwaarwigtige nummer genoegen hebben genomen. Brahms’ variatiën op een koraal-thema van Haydn gaven hun trouwens voldoende vergoeding in een ander genre, en dit nummer, even uitnemend uitgevoerd als de keurige Novelletten van Niels Gade, wekte dan ook een luid applaus. De ouverture Ruy Bias verdiende dat niet minder. Het ©rchest had dezen avond het leeuwendeel, maar was dan ook bijzonder in zijn kracht. Slechts één solist, — een der redenen waarschijnlijk waarom het 5e concert niet druk bezocht was. Toch had de heer Martinn Marsick, uit Parijs, de violist, ook wel onverdeelde belangstelling verdiend; want zijn spel is zeer geacheveerd en fraai en zijn voordragt keurig; vooral bleek dit in zijn eigen //Prière” en in Paul Sarasate’s //Zigeunerweisen”. Wij hoorden liem dan ook met zeer veel genoegen, al valt ’t niet te ontkennen, dat het eentoonig wordt, altijd of viool of piano óf cello te moeten hooren. Het Bestuur schijnt in ons gevoelen niet te deelen, want de Diligentia concerten nemen in aantal toe ; wij willen nogtans ons advies nog eens herhalen om dat getal in te krimpen, ten einde de belangstelling niet te vermoeijen en een voldoend aantal beroemde artisten in afwisselende genres te behouden. Het 6e concert gister over veertien dagen, 18 Februarij. --- Meeting - Pierson. Voor eea stampvoHe zaal — zelfs geen staanplaats bleef onbezet — trad gister-arond dr Pierson in het Gebouw der Loge op om zijn aangekondigde voordragt te honden over de Prostitutie quaestie. Over de quaestie zeggen we, daar het niet zoozeer de zonde zelre was die door spr. werd aangetast of in haar vreesselijken omvang ten toon gestelds maar ditmaal meer bepaald zijn wapenen gewet, w-arzn tegen de reglementering, tegen het dusgenaamd sanitair toezigt op de prostitutie. Handelt men — zeide spr. — over dat sanitair toezigt, dan denkt menigeen dat het een zaak geldt die altijd zoo geweest ia en ook wel altijd zoo blijven zal. Geenszins is dit echter het geval. Dit toezigt dagteekent eerst van den tijd kort na de Fransche revolutie, meer bepaald van den tijd van Napoleon, alzoo van het laatst der vorige en het begin van deze eenw. Vooral was het Fraokrijks eerste Keizer die, staande voor de gevolgen van de zonde der ontucht welke zich in vreesselijke ziekten openbaarden, mceude dat krachtig optreden uoodzakclijk was, een optreden dat echter niet het kwaad zelf aantastte, maar alleen de gevolgen wilde bestrijden, en daarom alle vrouwen die zich aan ontucht overgaven wilde stellen onder streng sanitair toezigt, opdat, zoodra zij krank werden bevonden eu er dus vrees bestond dat zij de gevaarlijke ziekte zouden verspreiden, zij in daartoe bestemde hospitalen zouden afgezonderd en verpleegd worden. Dit systeem had een dubbele schaduwzijde, namelijk vooreerst dat door dezen maatregel het aantal huizen van ontucht moesten toenemen , en ten tweede aan de politie een onbegrensde magt werd toegekend, een magt die Diet zelden vreeger en later misbruikt werd, zoodat zelfs eerbare vrouweD, zoodra ook | maar eenige verdenking op haar lag, door de politie — i zelfs door dea politieagent — gedwongen werden zich aan het sanitair toezigt te onderw-erpen. Ook in ons land wiet Napoleon dit systeem in te voeren, echter niet zonder weerzin te verwekken, en naapwelijks was hij vertrokken of overal openbaarde zich sterke oppositie, en vaar de reglementering was ingevoerd, verslappiug in de toepassing er van. Zoo stonden de zakcu, toen in 1830—40 een belangrijk werk verscheen over de prostitutie in Parijs van de hand van Parent Duchatelet, die, voorstander van het sanitair toezigt, met de grootste onpartijdigheid het vraagstuk heeft behandeld , en niet slecht» de medische maar ook do morele en juridische zjjde der zaak aan een naauwkeurig onderzoek onderworpen. Het gevolg daarvan was dat in Frankrijk, en na 1850 en vooral na 1860 ook in ons land op vele pilaatsen de reglementering werd iogsvoerd of Btrenger gehandhaafd; terw^l ia Engeland zulks ook geschiedde, doch niet slechts als politie-maatrcgel, maar hij Parlemeutswet in i864 uitgevaardigd, doch voorloopig slechts in garnizoens-plaatsen en zeehavens toegepast. Nu echter verhief zich de krachtige stem van Mevrouw Butler, die als kampioen optrad voor het regt der vrouw tegenover den man, eu zich zoo sterk mogelijk tegen het sanitaire toezigt verklaarde De geneesheeren te Lirerpooi stonden meerendeels a-in haar zijde, doch al had zjj ook alleen gestaan, zij kou niet nalaten in naam der Christelijke liefje te getuigen tegen deze verlaging der vrouw. Daar het door haar bestreden kwaad uit Parijs kwam, wilde zij diiar allereerst er tegen getuigen, en drong straks door tot Zwitserland en Italië, waar haar woord veel weerklank vond ln Italië sloten niet minder dan 1C00 werklieden-vereenigivgeu zich aan bij de beweging door haar in het leven geroepen, eu in Engeland maakte haar woord zooveel indruk, dat in 1870 een Parlements-commissie werd benoomd, waarin o a. prof. Mauiice, beslist tegenstander vau het sanitair toezigt, zitting had, om het vraagstuk aan een ernstig en veelzijdig onderzoek te onderwerpen, ’t welk ook zoo naauwkeurig mogelijk ingesteld werd, zonder echter tot practische resultaten te leiden In het rorig jaar heeft nu het Parlement een medische commissie benoemd, welker onderzoek nog niet ten einde is gebragt. ln ons land werd van dit alles niet veel bekend, tot in 1865 prof Huet zijn bekend rapport gst'. met groote onpartijdigheid uitgebragt, doch wantin hij zich als voorstander van het toezigt kennen deed De cijfers, zoo zeide hij, waren hem te magtig, en als hij nu de cijfers vergeleek , die bv. het aantal zieken in garnizoensplaatsen aaugaven waar het toezigt was ingevoerd met die waar het niet ingevoerd wb6, moest hij zich wel voor dat toezigt verklaren. Hier blijkt nu echter de moeijelqkheid om uit cij furs alleen een conclusie op te maken. Neem bv. Amsterdam, waar geen toezigt is, Daast’s Gravenhage waar streng toezigt wordt gehouden, dau heeft prof Huet gelijk als hij zegt dat Amsterdam in evenredigheid meer zieken oplevert dan ’s lïnge. Maar even waar is het — ziedaar, merkte spr. op, het argument ten eenenmale ontzenuwd — dat sedert de invoering van het toezigt Amsterdam zonder ] toezigt percentsgewijze even hard is roorwitgegaan, als 's Hage met toezigt is onAferaifgegaan. Wat bljjkt hieruit? I Dit althans, dat de statistiek hier niet alleen aan het | woord mag komen, dat bok op de moreele zijde der zaak moet worden gelet en wie, vroeg spr., zal dan regie j montering nog verdedigen ? Wat dan? Moeten wij dan de zaken maar laten zooals zij zijn? Geenszins. Drieëtlei is denkbaar: of vrijlaten, of reglementeren, of bestrijden. Reglementeren is volgens spr. het ergst van al; vrijlaten, hoewel minder erg, toeh onverantwoordelijk; bestrijden , ziedaar onze roeping. Reglementeren is noch op medische, noch op juridische, noch op moreele gronden te verdedigen. Op medische niet, omdat het de verspreiding der gevreesde ziekte geenszins belet, integendeel bevordert; op juridische niet, omdat het aanleiding geeft lot de grootst mogelijke willekear; op moreele niet, omdat het bij de toch reeds diep gezonken vrouw het schaamtegevoel nitbluscht. En zegt nn iemand, dat deze vrouwen geen schaamtegevoel hebben, dan vergist men zich grootelijks eu maakt zich tevens schuldig aan de verkeerde voorstelling, alsof deze vrouwen een afzonderlijk soort of ras uitmaken. Neen, deze waren eenmaal als alle anderen, do dochteren onzes volks; geen raag of stand of 88 werden er onder gevonden die afdwaalden en al dieper en dieper zonken; eu meermalen is het spr. in zijn werkkring gebleken, dat het schaamtegevoel, zelfs waar het jaren lang uitgedoofd scheen, onmiddellijk weer werd opgewekt, waar de gevallene werd bejegend als vrouw, eu niet, geljjk maar al te dikwerf geschiedt, als een dier. Bestrijding alzoo, maar langs welken weg? Allereerst handhaving vau de wet Artikel 334 van den Code Pénal zegt dat raantieSi en vrouwen beneden 21 jaren, die zich aan ontocht schuldig maken, strafbaar zijn. Deze en dergelijke bepalingen moesten streng toegepast worden. Voorts de vaderlijke tucht in menig huisgezin gehandhaafd, en niet toegelaten dat jongens en meisjes altijd latgs de straat slenteren en daardoor aan veel verleiding blootgesteld wordeH. Voorts de bordseleil, sy het ook langzaam, toch afgeschaft worden; en vreest men dat daardoor de claudestine prostitutie zou toenemen, Geuève en versohilleode plaatsen in Schotland zijn dasr, om van het tegendeel ons te overtuigen. En eindelijk moet men het denkbeeld trachten ingang le doen vinden, dat ontucht zonde is, en dat met hetzelfde regt, dat den bruidegom van zijn bruid doet eischen dat zij onbesproken van gedrag en rein van zeden zij, wederkeerig de bruid van den bruidegom vorderen mag dat hjj naar geen anderen maatstaf zich mete (Jf/plaus.) Nadat deze welsprekende cn zeer populaire voordragt tot het einde toe met de grootste belangstelling was aangehoord, werd door den spreker gelegenheid gegeven tot het maken van bedenkingen of het doen van vragen, waarvan allereerst gebruik werd gemaakt door dr. van Doores maal. De morele eu juridische zijde der zaak wilde hy lateü rusten, maar als medicus mogt hij niet zwijgen. Ily trachtte uit de cijfers aan te toonen.dat b.v. in de Eogelsche zeeplaatsen, waar de reglementering was ingevoerd, de ziekte was sfgmiomen, waar die was ingetrokken de ziekte was uitgebreid en wees op het verschynsel dat tydens den oorlog in Atjeh onze Regering aan de Engelsche verzocht had de reglementering uit to strekken tot Penang en Singapore, om de schrikbarende toeneming der ziekte tegen te gaan. Daarna verzacht do heer Domela Nienwenhnis het woord. Ily bragt gaarne hulde aan den yver van ds. Pierson, maar —■ terwijl hij hot betreurde, dat de vrouwen van deze vergadering waren buitengesloten — meende hjj dat het vr8agstuk door den redenaar niet diep genoeg wa« opgeval. Men moest den oorspiong van het kwaad opzoeken cn dan ; c itU- hij de toeneming der prostitutie een gevolg van de moderne beschaving, van de moderne maatschappy. De questie die ons bezig houdt is ten naauwste verwant met de sociale questie ; armoede, geringe verdiensten , lage werkloonen, achterstelling van de vrontv bij den man, ziedaar zoovele oorzaken van de toeneming van het kwaad. Bestrijd deze en gij znlt ook het kwaad wel niet uit* roeijen, maar toch binnen enge grenzen bepalen Ook achtte spr. dat al te strenge scheiding der geslachten , cn al te groote geheimzinnigheid op het gtbied van het sexaeele leven, de onzedelijkheid bevorderden. Beide sprekers replicerende, merkte ds. Pierson legen dr. van Dooremaal op dat het -werken met cijfer»” in een volksvergadering ais deze uiterst raoeijelijk is. Uit echter meende hij te moeten vaststellen , dat waar die cijfers tot zoo verschillend resultaat leiden , en do grootste geleerden met die cijfers in de hand elkander bestrijden, noch de een noch de ander den Staat dwingen mag om volgens zijn inzigt te h»udelen en vooral ook de jurist en de moralist aan het woord komen moeten. En wat de opmerkingen van den heer Domela Nieuwenhuis betreft, spreker zelf had hier gaarne vrouwen gezien, indien niet de bespreking van zoo teedere quaestie in tegenwoordigheid van vrouwen — vooral in het vuur van het debat — ligt tot moeijelijkheden aanleiding geven kon. Dat de prostitutie het gevolg zon zijn van de moderne beschaving, kon spr. niet toegeven , waar reeds de eerote bladzijden van Genesis het kwaad noemen en bestrijden. Dat waar de loonen het laagst zijn ook de prostitulie het meest zon gevonden worden, dit wordt niet slechts door de werkelijkheid tegengesproken , maar ook het tegenovergestelde is waar: waar de prostitutie het nne.t is worden de loonen het laagst. En moge nl de onducht — dit stemt spr. gaarne toe — onuitroeibaar zijn , de prostitutie is het niet; met vereende krachten kan er in dezen veel worden nedaan. Voordat de Vergadering uiteengaat, wordt nu door ds. Herman de Ridder den spr. hartelijk dank gezegd voor zijn belangrijke voordragt. Zal menigeen welligt van hem verschillen en zou hrj zelf zich ongaarne ouniorwaardeliik aan zijn zyde scharen , toch zal bij allen de weusch levendig zij n, ds. Pierson andermaal in ons midden Ie mogen zien en over menig punt in dezen strijd met hem vau gedachten le mogen wisselen. --- Vereenigingen. Gister-avond werd door de Typogralische Vereeniging Genoegen, gevestigd ter Algemeene Landsdrukkerij, de aangekondigde tooneelvoorstelling gegeven , welke was georganiseerd ten voordeele van dc noodlijdenden door den jongsten watersnood Een zeer talrijk publiek was in de groote zaal der Sociëteit de Vereeniging aanwezig. Eerst werd opgevoerd het tooneelspel ilarie Jeanne, of de vrouw uit de volksklasse, vau 11. Tiggelaar. Al de optredenden kweten zich op uitstekende wijze van hun taak; de hoofdrollen waren in goede handen. ])» dames karakters werden zoo te zien gegeven, dat men werkelyk baast niet kon gelooven, dut men niet met actrices van professie te doen had. De mannen rollen werden niet minder verdienstelijk vervuld. Groot was dan ook de indrnk, door deze opvoering te weeg gebrogt. De daverendste toejuiehingen weêrklonkeu telkens iu de zaal. Nummer 66, een operette in één bedryf, vertaald door C. P. T. Bigot, vermaakte de talrijk opgekomenen niet weinig. De rol van Gritly was iu handen eener dame, wier stem haar uitstekend geschikt voor dat emplooi deed zijn. Zij werd iu haar spel waardig door de anderen ter zyde gestaan. Ook het ten tooueele brengen van deze operette bewees zeer duidelijk, dat deze Vereeniging over goede krachten te beschikken heeft. Tnsschen da bedrijven werden door een gelukkig zamengesteld orchcst eenige vrolyke muziekstukken ten gehoor» gebragt. Deze muzikale afwisseling droeg belangrijk bij tot het genoegen van den avond. t Meest beteekenend feit was overigens dat het hoofddoel dezer voorstelling werd bereikt en dat dus Genoegen het edel genoegen zal kunnen smaken een aanzienlijke som op het altaar der liefde te kunnen offeren. --- KANTONGEREGT te ’s Gravenhage. (Binnenhof No. 15.) Teregtzitting van 5 Vebruary 1880. Mr. L G. Greeve, Kantouregter. Mr. G. Wttewaall, Ambtenaar van ’t O. M. Bij vonnissen van heden zijn.Vrijgesproken: A. \V. A. J. en V. V. B. C. R. v. H., van de ten laste gelegde overtreding het maken vau nachtgerucht. K d. H , van de aanklngtéD van te hebben gereden harder dan op een matigen draf en zonder licht. W. G. F. K , van het hem ten laste gelegde feit van mei opzet iemands roerend eigendom te hebben vernield. Veroordeeld: M. id. O., 11 B, M.A H, 11.JC.H., H. J. H., A. A.D, J.d J„ P.K., K B., J. Th A, C.v. B., J. J. B (2 malen), (J L. H„ E. K., J. H A H., wegens het maken van nachlgerucht, allen tot 1 5 50 of 2 dagen, uitgezonderd de drie laatstgenoemden, met aanneming ^au verzachtende omstandigheden, ieder tot f 1 of 1 dag. J J. B , tot f 3 of 1 dag ; C. v. B , J. Th A , C. B , P. K., J. d. J , A A. I)., W.J. H„ O L. H , E K. on J. II. A. H , tot fl of 1 dsg, allen wegens openbare dronkenschap. C. S„ J v d. V , H. de G , P Z, G. v. R.,W. K., W. v. Z , J Z , C. K., ieder tot f 3 of 1 dag en Coraeli» Star tot f 10 of 3 dagen, allen wegens het bezigen van honden aio trekdieren in de gemeente Wassenaar. J. J. de B, A. K., H. T., A D., J. G. M., G. P. L , ieder tot f I of 1 dag en C. J. H. G. B , tot f 3 of 1 dag, allen wegens het rijden zooder lichtgevende lantaarnen. C. J. H. G. B , tot f5 of 2 dagen en 2 dagen, M. H., tot f5 of 2 dagen, allen wegens het hard ryden met rijtuigen. J. r. d. H., tot vier malen f 10 of 4 dagen, J. v. K. en 1’. v. d. L, ieder tot f 10 of 1 dag en een dag. wegens het optrekken van scheidings- en slnitmuren, niet op de voorgeschreven dikte J. O, wegens het spannen van een hond onder een kar, tot f 1 of 1 dag. J. v. ü., C. P. v d. B , wegens het verlaten hunner paarden op de openbare straat, ieder tot f 3 of 1 dag J. H. M, wegens het stationeren met zijn riitnig op eene niet daarvoor aangewezen plaats, tot f3 of 1 dag. J. M. V , wegens het vervoeren van een kinderlijk in een niet daarvoor aangewezen rijtuig, tot f 3 ol een dag. W. F. II , wegens het tippen na bezetten tijd, tot i'8 of 1 dag De veroordeelden in de kosten --- HJERR- en SCHOOLNIEUWS. Chr. Geref. Kerk. Beroepen: te Smilde (voor de tweede maal) ds. Ph. W. H. E»kes, piel. te Fn.uckcr. Roomsch-Cath. Kerk. Mgr. A. Godschalk, bisschop van ’s Hertogenbosch, beeft benoemd: tot kapelaan te S*mbeek den heer G. Vermeer, tot kapelaan te R&vefctein H. vau der Loo, en tot paatoor te Uden A. Spierings. ---