Residentiemeuws. ’s-GRAVENHAGE, 25 Jan. Sociale Politiek en Bescherming. Met volkomen instemming lezen wü in De Tijd de volgende opmerking, gemaakt naar aanleiding van het vraagstuk der arbeiderspensionneering: „De mensehheid is in verschillende Rijken en Staten met eigen wetgeving verdeeld. Worden nu in één land de productiekosten voor den arbeid verhoogd, dan moet natuurlijk aan dat land de concurrentie met andere Staten, waar die verhooging niet plaats vond, verzwaard of ónmogelijk gemaakt worden, tenzij het land, dat sijn productiekosten stelselmatig opdreef, door het heffen van hooge invoerrechten weder de gelijkh-id herstelle. „Wie arbeiderspensioen begeert, moet — zoolang niet overal een pensioensregeling is ingevoerd — voorstander zijn van beschermende rechten, inzonderheid in ons kleine Nederland. Hij moet dit zijn: „lo. omdat bij verhooging der productiekosten ten gevolge der pensionneering zonder beschermende invoerrechten de handel, landbouw en industrie van het Land, dat penaionneert. natuurlijk niet kunnen concurreeren tegen Landen, die niet pensionneeren (buitengewone omstandigheden en artikelen van zeer specialen aard. die slechts op enkele plaatsen kunnen geproduceerd of slechts door enkele Landen kunnen aangevoerd worden, niet medegerekend). „2o. omdat alleen door het heffen van invoerrechten, zonder groote en blijvende schade van het geheel, de geweldige geldsommen te verkrijgen zijn, welke de Staat zal behoeven, om eventueel de verzekering in gang te brengen, en niet veertig of vijten-veertig jaar voor de eerste uitbetaling uit de pensioenskas te laten verloopan." Volkomen juist! Wij betoogden reeds hetzelfde bij de bespreking der tegenwoordige Regeeringsplannen om den werktijd voor volwassen mannen te beperken, waarvan natuurlijk een minimumloon en verhooging der productiekosten eveneens het gevolg moeten zijn. Door al deze ideeën van kunstmatige bevoorrechting van den arbeider komt men tot hetzelfde resultaat: Men kan niet meer tegen het buitenland concurreeren. Nu zouden wij zeer zeker gaarne zien dat, en hoe eer hoe liever, verstandige bescherming ten goede kwam aan onze industrie en onzen landbouw En velen ten onzent denken er ook zoo over. Voor velen is het immers een levenskwestie. Doch nu valt juist in dit opzicht tegen één zaak te waarschuwen. Wij betreuren toch onder sommigen onzer landgenooten een stemming te vinden, die men het best aldus zou uitdrukken: „Laat het Ministerie met zijn sociale politiek zoo spoedig mogelijk maar het land ruïneeren, dan krijgen wij bescherming, dan is zij onvermijdelijk geworden!" Op deze wijze tot bescherming te moeten geraken, zou werkelijk al heel treurig zijn. En bovendien, is men er wel zoo zeker van ? De meeste onzer sociale hervormers hebben een treffende voorkeur voor hetgeen mr Van Houten zoo goed het „pompsysteem” noemde. Tegen protectie bestaat bij hen een zoo ingekankerde afkeer, dat op hun steun zelfs dan niet te rekenen valt. En al gelukte het ook ten langen leste door nood gedrongen aldus bescherming te verkrijgen, voor menigeen zou het dan al te laat zijn. Menige industrie zou haar niet meer behoeven, daar zij heeft opgehouden te bestaan! * H.M. de Koningin heeft Haar portret met lijst ten geschenke gegeven aan de Anna Paulowna-school te Scbeveningen, directrice mevr. Lee—Maas. De beeltenis der Vorstin werd gisteren door de leerlingen der school met luid gejubel begroet. * Het optreden van militairen bij de inhuldigingsfeesten van H. M. de Koningin hier ter stede, is een onderwerp dat nog steeds stof geeft tot bespreking. Ook de leden der Eerste Kamer hebben zich daarmede bezig gehouden, bij het afdeelings-onderzoek der Begrooting van Binnenlandsche Zaken. Zoo werd gevraagd of er maatregelen van regeenngswege waren genomen, waardoor in het vervolg belet zou worden dat, in strijd met artikel 184 der Gemeentewet, de Burgemeester het in de gemeantt aanwezige of naastbij zijnde krijgsvolk vordere buiten het geval van oproerige beweging, van samenscholing of andere stoornis der openbare orde opdat voorkomen worde een, gelijk de Minister van Oorlog gezegd wordt, door de civiele autoriteit naar willekeur beschikken over de militaire macht. Vrijdag, ter gelegenheid van den veertigsten verjaardag van den Duitschen Keizer, biedt de Duitscbe gezant, baron von der Br in cken, een feestmaal aan de leden der legatie en van de hoofdconsulaten aan. Morgen (Donderdag) geeft de gezant der Vereenigde Staten, de heer Stanford Newell, een diplomatiek diner --- Academienieuws. ue toestand van prof. R. Fr.uin te te Leiden blijft dezelfde, d. i. zorgelijk. * Prof. dr. De Groot, van Amsterdam, zal^ Maandag 30 Januari voor de leden der R.-K. Studentenvereniging te Leiden in een der lokalen van het Hotel Place Boyal een lezing houden. --- Kerknieuws. * Ds. C. G. Chavannes te Leiden I100Pt 3n Mei a. s. zijn 25-jarig predikambt bij de Waalsche gemeente aldaar te herdenken. Hij werd candidaat Waalsche Commissie 1855, pred. te Morken Zwitserland 1865, Leeuwarden 27 Oct 1872. Beroepen tot pred. bjj de Ned. Herv. gem. te Hoofdplaat (toez.) de heer J. Gouverneur, cand. te Rotterdam; — bij de Geref, kerk te Amsterdam ds. P. A. E. Sillevis van de Geref. kerk B te Rotterdam. Aangenomen het beroep naar de Ned. Herv. gem. te Opwierda door den heer A. M. van der Most van Spijk, cand. te Utrecht. Bedankt voor het beroep naar de Ned. Herv. gem. te Medemblik door ds. J. Visser te Woudenberg; — te Stavenisse door den heer K. J. van Rooyen, cand. te Ridderkerk. --- Onderwijs. In zijn „open brief” aan de commissie van toezicht op het Midd Onderwijs te Amsterdam, waarvan wij gisteren melding maakten, komt d r. H. Blink, tot de volgende conclusie : a. Dat de commissie van toezicht rapporten uitbracht over leeraren, wier capaciteiten zij in geen enkel opzicht kende. b. Dat de commissie van toezicht de taak van den directeur eener H. B. S., volgens de wet op het M. O. en naar zijn beteekenis in de school, verkeerd opvat, als zij meent den directeur enkel in de directeurskamer en uit officieele stukken te kunnen leeren kennen en daarnaar te moeten beoordeelen. c. Dat de commissie van toezicht oordeelvellingen uitsprak en adviezen uitbracht op grond van zeer onvoldoende gegevens, en zelfs geen pogingen deed om die gegevens volledig te maken. d Dat onderscheidene deskundige autoriteiten op grond van onderzoek en kennis van zaken een geheel ander oordeel uitspraken. De Standaard deelt mede, dat de laatste Unie-colleote voor de Scholen met de Bijbel bijna f1500.— meer heeft opgebracht dan die in 1897 --- Rechtszaken. 1 —— —iBULLETIN. — Gerechtshof. Donderdag, 26 Januari. Kamer van Straf" zaken C. F. Sch., appellant en geïntimeerde, ter zake van: meineed, contra den Ofiicier van Justitie te ’s-Gravenhage, geïntimeerde en appellant, Advocaat mr. A. T. M. Steenberghe, Rapporteur mr van Manen. — De Officier van Justitie te Middelburg, appellant, contra W F S., geïntimeerde, ter zake van diefstal, Rapporteur mr. ridder de van der Schueren. — J. S., appellant, ter zake van mishandeling, contra den Officier van Justitie te Rotterdam, geïntimeerde, Advocaat mr. A. Meys, Rapporteur mr. van Geuns. — J. F. W , appellant en geïntimeerde, ter zake van ; uitgeven van valsche muntspecie, contra den Officier van Justitie te ’s-Gravenhage, geïntimeerde en appellant. Advocaat mr. D. S. van Emden, Rapporteur mr. Karsten. — De Officier van Justitie te ’s-Gravenhage, appellant, contra A R. B., geïntimeerde, terzake van: diefstal, Rapporteur mr. van Geuns. — H. D., appellant en geïntimeerde, ter zake van : mishandeling, contra den Officier van Justitie te Rotterdam, geïntimeerde en appellant, Advooaat mr. A. A. H. Struycken, Rapporteur mr. van Manen. •De Rotterdamsche Rechtbank heeft uitspraak gedaan in de volgende zaak; De heer G. Barger, ingenieur en machinefabrikant te ’s Gravenhage, had aan de firma Buck en Elze te Rotterdam een gasmotor van 20 paardekrachten „verhuurd" met bepaling, dat de machine het eigendom van den huurder zou worden, als deze aan al zjjn verplichtingen had voldaan, d. i de huur tot 17 Mei 1898 had betaald. Na verloop van eenigen tijd bleek de motor niet te voldoen en werd door den fabrikant een monteur gezonden, die verklaarde, dat de machine slecht en ondoelmatig werd bediend, zoodat natuurlijk geen reparaties plaats hadden. Weldra weigerde nu de huurder verder te betalen, met het gevolg, dat de eigenaar de machine wilde laten weghalen. Dit werd door den huurder niet toegestaan, zoodat het geval voor den rechter werd gebracht. Mr. N. W Harmens betoogde voor den fabrikant, dat èn de vorm èn de bedoeling van het contract die was geweest van een huurovereenkomst. Mr. H. Tels meende evenwel, voor gedaagde opkomende, dat op grond van de te hooge huur, van de bepaling, dat geen restitutie zou plaats hebben van de betaalde gelden in geval van wanpraestatie en vooral van de bepaling, dat de machine na het einde der huur, het eigendom zou worden van den huurder, dat men hier met een koopovereenkomst te doen had en trachtte de onwettigheid, en ongerijmdheid van bovengenoemden eisch aan te toonen. In de breedgemotiveerde uitspraak heette het, dat de naam, waaronder de overeenkomst was aangegaan, niets afdeed, en dat, indien gebleken was, dat de machine niet voldeed, de gedaagde ontbinding der overeenkomst had mogen aanvragen, doch in geen geval had mogen eindigen met betalen. De firma Buck en Elze werd dan ook veroordeeld . lo. tot betaling van f 332.81, zijnde de huur tot 27 Sept. ’97, met renten a 5 pCt.; 2o. tot de verplichting om de werklieden van den heer Barger toe te laten om de machine weg te halen, desnoods met behulp van den sterken arm der openbare macht, in welk geval de kosten voor rekening van gedaagde zouden komen; 3o tot vergoeding van kosten, schaden en onkosten, tengevolge van de niet-oplevering geleden (het bedrag hiervan nader te bepalen), 4o tot betaling der proceskosten. • De Rechtbank te Maastricht, uitspraak doende in de bekende rijwielzaak, heeft bij gemotiveerd vonnis overwogen, dat een driewielig vervoermiddel, tricycle, dat door een benzine-motor in beweging wordt gebracht, niet als een gewoon rijwiel kan aangemerkt, maar gerangschikt moet worden onder de automobieles,'Waarop het Provinciale reglement op de wegen in Limbnrg, voor zoover dat de rijwielen betreft, niet van toepassing is. •De Rechtbank te Maaatrichtheeft Geertruda v. G. te Heer, gedetineerd, beschuldigd van kinderdoodslag, vrijgesproken, maar haar veroordeeld tot 3 maanden gevangenisstraf, wegens verberging van een lijk. --- Sport. Voetbal. — In plaats van den heer Graven komt den 30n Maart de centerforward G. W. Rule met 17 of 18 Engelsche speiera hier te lande. Hiervan is aan den I Nederlandschen Voetbalbond kennis gegevenDe heer Rule wenscht, in afwijking met andere jaren, de eerste match in het westen en niet in het oosten van ons land te spelen. Het plan is, acht wedstrijden te houden, nl. tegen Prinses Wilhelmina te Enschede, een noordelijk elftal te Zwolle, een zuidelijk elftal te Breda, Rapiditas te Rotterdam, R. A. P. te Amsterdam, een Haagsch elftal in den Haag, een studenten-elital, en een Nederlandsch elftal. --- Kunst en Letteren. KUXUEK. • Te Dresden is dezer dagen op een symfonie-concert een nieuw toonwerk Oranten 1584 uitgevoerd van onzen vroegeren landgenoot jhr. Merkes van Gendt. te BadenBaden. Deze compositie heeft daar zeer voldaan, evenals onlangs te Leipzig zijn Simfonische Dichtung die Jagd nach dem Glück, die daar voor 'teerst werd ten gehoore gebracht. Over Merkes van Gendt’s ouverture „Oranien 1584" oordeelen de voornaamste bladen van 10 Jan. te Dresden als volgt: Deutsche Wacht: „Als Novitait stand eine dramatische Ouverture; Oranien 1584, von Merkes van Gendt, auf dem Programm, ein schwungvolles, edel gehaltenes und wirksam instrumentirtes Werk, das starken Beifall fund." Dresdner Nachrichten: „Die Ouverture enthalt breiten Raum zu.einem Kriegerischen Charakters, das vorbereitet durch glücklich erfundene ritterlich anmuthende Weisen, eine geschickte orchestrale Ausnützung und lebhafte Steigerung bis zum imposanten Schlusse hin erfahrt. Die Ouverture zeichnet sich durch wirkungsvolle Instrumentation und einheitliches festhalten an der beabsichtigten Stimmung aus und dürfte allenthalben als eine interressante wirkungvolle Repertoirnummers in besseren Concerten willkommen geheissen werden.” Dresdner Tageblatt • „Ein gut angelegtes Schwungvolles Werk: in dem der Componist die Befreiung der Niederlande feiert und mit vielem Glücke seine Motieven verwendet.” „Die Auffuhrung was trefflich und bereitete der Komposition eine freundlichsta Aufnahme.” Ongetwijfeld zullen onze concert-directiën in dit succes van onzen landgenoot wel aanleiding vinden om zijn werken ook hier eens ten gehoore te brengen. •Hans Richter zond, ter herinnering aan zijn samenwerking met het orkest van het Concertgebouw te Amsterdam in Oct. 11., zijn portret met een bijzonder vweerend onderschrift en in de hoop op wederzien. • Dr. W u 11 n e r, tegenwoordig de meest gevierde Scbubert-zanger, gaf ook te Berlijn een serie minder bekende liederen van dien meester ten beste, waarvan sommige, bv. Memnoh, die haute en vele anderen, algemeene toejuiching vonden en gebisseerd werden. Zy waren uit zijn tjjkvak van 1814— 1817. Te Lemmer (Fr.) is een strijkorkest opgericht, dat by zyn geboorte P e r o s i gedoopt is. • Op de Donderdagsche Matinée van Colonne te Parijs spelen Made. Roger Miclos en de cellist Carcanade en zullen ook les Chanteurs de S t. G er v a i s onder hun directeur de Bordes zich laten hooren. Het programma bevat een aantal zoowel oudere als nieuwe composities; vooral de koren zingen verscheidene werken uit de middeleeuwen. • De inschrijvingen voor het B r a h m smonument te Weenen nemen in Engeland een groote vlucht; conférences en concerten (o. a. van de beroemde pianiste F a n n y Davies), bijdragen van „musical clubs” brachten in korten tijd een 300 p st. op. * De zangeres Erika Wedekind te Dresden is onlangs mevrouw Wedekind geworden en gaat voort daar het publiek te bekoren. Emma Bellinconi gaf er verscheidene gastvoorsteUingen Cavalleria, Pagliacci, Carmen en Mignon, ook Camilla Landi en Sarasate gaven er concerten. * In het laatste concert van Colonne in het Chatelet te Parijs trad de jeugdige en reeds zoo gunstig bekende ceilist J e a n Gerardy met groot succes op. Onder leiding van Isaye werd ook Istar van Vincent d’Indy uitgevoerd. * We en en herbergt tegenwoordig twee prix de Rome, namelijk do Fransche componisten R a b a u d en Max d’011 o n n e, die zich de medewerking van Clotilde Kleeberg, te Weenen reeds zeer goed geaccrediteerd, verzekerd hebben, om er hun werken en die van de jongere Fransche school uit te voeren. * De Russische tenor Federoff, die volgens de Figaro „une voix admirable" moet bezitten, treedt 15 Februari a. s. voor de eerste maal op in le Prophéte. * TeNantes even groot succes voor la Princesse d'Auberge van Jan B 1 o c k x, die zeif dirigeerde, als in alle andere Franscbe steden. Men riep den componist zes malen voor. * Aan de Groote Opera te Parijs wordt ijverig gestudeerd aan Mehul’s Joseph en Rossini’s Teil. Niet de tenor Paoli, maar A f f r e zal de Arnold zingen. --- BEELOEKDE KUNSTEN. Hollandsche kunst te Londen. Sedert kort wordt in de galerij van de heeren Footh’s, Haymarket, Londen, een tentoonstelling van Hollandsche kunst gehouden, die daar zeer de aandacht trekt. De Engelsche groote bladen zyn eenstemmig in hun gunstige critiek over deze uitgelezen verzameling, die door onzen te Londen wonenden landgenoot, den heer J. C. J. D r u c k e r, werd bijeengebracht en door hem op hoogst welwillende wijze werd afgestaan om uit de expositie by Footh’s een bate te vinden voorhetKoning Willemfonds. In de Times lezen wy van deze loanexhibition: De eigenaar van deze 106 schilderijen en aquarellen mag gelukgewenscht worden met deze buitengewoon fraaie verzameling van zijn „favounte masters" Want hier zijn onder de olieverfschilderijen verscheidene prachtige werken van Jacob Maria; eenige uitmuntende stalen van Jos. lsraela en H. W. Mesdag, de twee erkende hoofden van de Schooi; heerlijke werken van de twee meesters, die met lang jeleden stierven, van Bosboom, dien Remarandt-evenarenden schilder van kerk-interieurs, en Anton Mauve, op wien, in zeker jpzieht, de mantel van Troyon is gevallen; m hier zijn ook vele kapitale werken van mannen als Neuhuys en Weissenbruch en een seer hoog staand voorbeeld van de meer auderwetsche kunst van Bis3chop. Misschien nog beter zijn de aquarellen: de Iwaalf van Mauve; de drie van Bosboom, en het imposante stadsgezicht van James Maris sijn eenvoudig zonder weerga in hun eigenaardige opvatting. The Standard wijdt ook over dezelfde kunstenaars met hoogen lof uit, maar staat toch m. ir in het bijzonder stil bij Bosboom en zijn prachtige cathedraal, waarvan het blad de schitterende hoedanigheden opsomt. The Observer gaat weer wat verder en noemt, behalve de reeds geciteerde artisten, ook Poggenbeek, Wm. Maris, Jan Vrolijk. Deze criticus is in extase voor de Holiandsche aquarelien. Hy zegt: de Nederlandsche schildersschool moge haar beroemdheid hebben verkregen door het schilderen in olieverf, sommigen hunner spreiden in de waterverf nog meer brio en charme ten toon. Als voorbeelden noemt hij een aquarel van Mesdag „Hollandsche pinken” en voegt er bij: heeft hij ooit iets schitterenders gemaakt? Na een analyse van de kunst van Israëls en een enthousiaste beschrijving van de voortreffelijke buiten-impressies van Poggenbeek, spreekt hy over Neuhuys, die in zijn „middagmaal da evenknie is van Israëls" en gaat dan over tot Jacob Maris, die in deze collectie in zijn volle verscheidenheid vertegenwoordigd is. Hij noemt een landschap met een onmetelijke ruim, schitterend wolkenaspect, een soort van natuurindrukken waaruit men zijn groot talent het best leert kennen, alhoewel hij nog meer gezocht wordt voor zijn krachtige afbeeldingen van drukbevolkte steden, zooals Rotterdam en voor zijn eenzame zeestranden, stadsgrachten en havengaten.’’ En dan over Wm. Maris en Jan Vrolijk: „Maris liefde voor de zon vindt haar betooverende uitdrukking in een groot, vlak landschap, met een verrukkelijk vergezicht en de ruggen van de runderen op den voorgrond stralende in het warme licht. Hetzelfde gevoel komt over u voor „moeder en kind", een koe en kalf van Jan Vrolijk, dat geheel vervuld is van klaar zonnegoud. Dè groote verscheidenheid van de verzameling wordt geroemd door the Morning Post. Zij bevat bijna een even groot aantal aquarellen als olieverf-schilderijen, zoowel landschappen als zeegezichten, interieurs, genreschilderijen en portretten zijn behandeld. De meeste van deze werken zijn nog nooit geëxposeerd. Van den welsprekenden vertolker van het huiselijk leed, Jozef Israëls, zijn hier e<-,n aantal zijner treffendste werken, benevens zyn portret. Benaive de reeds genoemde artisten, staat deze schrijver ook stil by het werk van Blommers en Duchattel. Hij maakt ten slotte deze algemeene opmerking.dat de onderwerpen voor deze Hollandsche kunstwerken meest allen uit het volk zijn genomen: „Zij zyn landlieden, arbeiders, zeevolk, ambachtslieden en dergeiijken, in 't algemeen al wat arm en schamel is, is in Holland de moeite waard om geschilderd te worden, al de rest leent toch niet tot een dichterlijke behandeling". In gelijken beminnelijken geest laten zich ook Daily Telegraph en andere Loqdensche bladen uit. Het reusachtige standbeeld van De Less e p s, dat aan het kanaal van Suez zal komen te staan, is gereed om afgegoten te worden. Het beeld zelf wordt 6.80 meter hoog, het voetstuk meer dan tien meter. Op het voetstuk komen medailles met de portretten der vier Khedives onder wier regeering de doorgraving van de engte van Suez werd volbracht. De beeldhouwer Frémiet is de maker van het standbeeld. De inwijding van het gedenkteeken voor den „Grand Franqais”, zal plaats hebben in de eerste dagen van de twintigste eeuw, zegt de Figaro, daarmede vermoedelyk bedoelende het jaar 1900. * Ook te B e r 1 y n wordt op ’t oogenblik door het huis Bruno en Paul Cassirez een tentoonstelling van Hollandsche kunst gehouden. Er zyn daar bijeen 19 werken van Israëls, 13 van Jacob Maris, 8 van Willem Maris, 6 van Breitner, 11 van Mauve, 8 van Bosboom. Deze tentoonstelling zal slechts korten tijd geopend zijn. Het Pare Monceaute Parijs krijgt weer een nieuw standbeeld, de Panjsche Gemeenteraad heeft er thans voor een standbeeld voor Ambroise Thomas een plaats beschikbaar gesteld, dicht by het beeld van Guy de Maupassant. --- LETTEREN. Het adres tegen de toetreding tot de Berner-conventie. dat in Nov 1898 by den Minister van Buitenlandsche Zaken ingediend werd door de heeren P. Noordhoff en A. de Jager, te Groningen, en 30 andere leden van de Vereeniging tot Bevordering van de Belangen van den Boekhandel en onlangs gevolgd werd door een adres ter' adhaesie van den neer A W. Sijtnoff, is tnans ondersteund geworden door de indiening van adressen van adhaesie uit de stad en provincie Groningen met 67, uit Friesland met 96, en uit Amsterdam met 169 bandteekeningen van boekhandelaren en beoefenaars van aanverwante vakken. Nog meer dergelyke adressen zullen spoedig volgen. {N. v. d. 3.) „Spanje, een reisverhaal door Jozef Israëls", geïllustreerd met 31 reproducties naar teekeningen van den meester, zal door de firma Martinus Nyhoff binnenkort worden uitgegeven. Wan de uitgevers G. K o 1 f f & Co. te Batavia onbvingen wij een flink boekdeel, getiteld „Nederlandsch-Indië onder het Regentschap van Koningin Emma 1890—98”. De samenstelling er van werd, onder redactie van dr. J. T. van Bemmelen, opgedragen aan mannen die hun sporen in Indië ieder op hun gebied al sedert lang hadden verdiend. Dat deze eminente mannen iets zeer degelijks moesten tot stand brengen, is te begrijpen, en wij aarzelen dan ook niet dit boek een standaardwerk te noemen, dat zich waardig aansluit bij, en tevens een leemte aanvult van het door de redactie van het Nieuws uitgegeven Gedenkboek. Het boek is in de volgende hoofdstukken verdeeld: I. Inleiding door dr. J. T. van Bemmelen. — H. Wetgeving en Bestuur, door mr. I. de Louter. — Hl. Onderwijs, door W. P. Groeneveldt. — IV Land- en Volkenkunde, door denzelfde. — V. Taal- en Oudheidkunde, door dr. J. L. A. Brandes. — VI. De studie der Lovende Natuur, door dr. M. Treub. — VU Mijnwezen en Aardkunde, door dr. R. D. M. Verbeek. — VIÏÏ. Meteorologie en Aardmagnetisme, door dr. J. P. van der Stok. — IX. Protestantsche Zending en Maatschappelijk Werk. door mr. W. B. Bergsma. — X. Katholieke Missie, door pastoor B. G. Scbweitz. — XI. Europeesche cultures, door dr. J. G Kramers. — XU Burgerlijke Openbare Werken, door J. E. de Meijier. — XIII. Geldmiddelen, Munt- en Bankwezen, door dr. N. P. van den Berg. — XIV. Opium-Regie, door W. P. Groeneveldt. — XV. Leger, door den oud-kolonel W. C. Nieuwenhuijzen. — XVI. Marine, door H. Dyserinck, oud-Minister van Marine. — XVII. Slotwoord, door dr. J. F. van Bemmelen. Uit den inhoud van deze zeventien hoofdstukken zal men ontwaard hebben, dat een schat van kennis en studie in dit boek besloten is. Welke schotschrijver zal er nu een Indisch „ Vergeten Hoofdstuk” aan toevoegen ? Uit de sympathie, waarmede disbastaardloot van het Gedenkboek van het Nieuws door sommige dagbladschrijvers in Indië is ontvangen, zijn wellicht in dit opzicht bemoedigende verwachtingen te koesteren. Van den uitgever M. van der Beek hier ter stede, ontvingen wij een zeer handig boekje getiteld „Mail-Almanak”. Zeer velen heeft de heer v. d. B. daarmede aan zich verplicht. Allen die met Oost-Indië betrekkingen aanhouden, kunnen wy aanraden zich dezen almanak aan te schaffen; achter iederen datum staat de postverbinding met Indië aangegeven. De witte ruimte kan gevoegelijk gebruikt worden tot het maken van aanteekeningen om het geheugen, als men zich tot het schrijven van een mailbrief nederzet, te hulp te komen. Het bedrag der porto’s zoowel van brieven als postpakketten, wordt in dezen Mail-Almanak ook aangegeven. Het nuttig boekje zal zich ongetwijfeld in een groot debiet mogen verheugen ; wat ons aangaat, wij hebben het reeds op onze schrijftafel in dienst gesteld. Op den laatsten dag der veiling van boekwerken enz. uit de verzameling van wijlen mr. W. J. Royaards van den Ham te Utrecht, werden o. m. de volgende prijzen besteed: JUe origine nobilitatis, 143, Almanacn de Gotha, 1820—'97, f22, Handboek der wapenkunde, handschrift, f30, Wapenboek van mr. P. Colijn, handschrift, f70, J. Lautte, Le Jardin d’armoiries, anno 1567, f20, Van Buchell, Uitgewerkte généalogien , handschrift, f 410, Quartiers généalogiques, handschrift, f2850, Genealogischekwartierstaten, handschrift f37, Huwelijken en geboorten in Nederland, handschrift, t'30, Wapenboek in handschrift van de 16e eeuw, f75, Wapenen van oude familiën, door mr. W. V. Lely, handschrift, 34, Nederlandsch wapenboek in handschrift, f 45, Alphabetisch wapenboek van Nederl. familiën, handschrift, f36, Een dergelijk wapenboek, f31, Wapenboek door Thomas de Rouck, handschrift, f59, Ferwerda, Wapenboek, f33, Verzameling wapenkaarten, f 100, B. van Akerlaeken, Gheslachtregisters van Gelre, Gulich, enz., f34, Haan Hettema en Halmael, stamboek van den Frieschen adei, f 45, Wapenboek van het bisdom Utrecht, handschrift v. d. 17e eeuw, f70, Wapenboek van Utrecht, handschrift, 145, Wapens, grafzerken en opschriften in kerken van Utrecht, handschrift, f32, Goethals, Dictionnaire généalogique, f 33, Croniclce va Brabat, anno 1497, f 24.25, Butkens, Trophées sacrés eet f40, C. Martin, Généalogies de Flandre le druk, f 30, Le Carpentier, Histoire généalogique des Pais Bas, anno 1664, f 23 50, Histoire généalogique des PaisBas ou histoire de Cambray, anno 1778, handschrift, f50, Inscriptions, etc., conservés dans les églises des Pays-Bas par M. le baron d’Yvoy, handschrift, f300, da Saint-Genois, Monuments anciens, f100, A. van Buchell, Nassouischen oraignien-boom, f31 Groote plaat ter eere van Prins Maurits, f25, Le triumphe d’Anvers, anno 1550, f70 Ordo fuit pompae funebris, anno 1619, f61 Houwaert, Declaratie, anno 1579, f 150, Ordo apparatusque funebris Guilelmi, anno 1584, f170, Barlaeus, Medicea hospes, anno 1638, f37, Afbeelding van het puyck der burger-ruytoren, f 30. Afbeelding en korte beschrijving van Brederode door K. van Alkemade en P. van der Schelling, handschrift, föl, Genealogieën van Brederode, handschrift, f 45, dergelijke handschrift anno 1663, f45, Kronijk van Brederode, 16e eeuwsch handschrift, f50, Afbeeldingen van Vianen door B. de Roy, anno 1675, en andere handschriften over Van Brederode, f45, Genealogie van Egmont, handschrift van A. Schoemaker, f41, Cronycke van Egmont, handschrift der 17e eeuw, f 45, Genealogieën van Huygens, handschrift, föO, Butkens Annales généalogiques de la maison De Lynden, 1175, Genealogie van Van Oudewater en Van Hensbeek, 17e eeuwsch handschrift, f 49, Kaart-bouck van Corneiis Persyn van Ouwendyck, anno 1688, handschrift, f151, J. Carpentier, Origine de Sohier, anno 1661, f26, Album van Stickius, f49, Album amicorum der Dorische Synode, f40, Album van Walraven van Stepraedt, f49, Album amicorum met familiewapens enz., der 17e eeuw, f125, Wapenalbum van Friesland en Groningen, handschrift, f35, Chateaux et maisons de campagne, 227 gravures, f200, Rademaker Spiegel van Amsterdams zomervreugd enz., samen 317 platen, f 50, Stoopendaal, Gezigten van Clingendaal, f20, Le Roy, Castella Brabantiae, anno 1697, f30, idem, waarbij L’érection de toutes les terres, f31, Le Roy, Le Brabant illustré, anno 1705, f36, kopergravures, 442 stuks, f271, teekeningen, f650, Generaal gesigt van Zuylensteyn, f27, Beverweert, Teekeningen door I. de Beyer, anno 1745, f60, Ambachten of bijzondere Heerlijkheden en Polders, handschrift, f40, Ulrich van Reichenthal. Concilium buch, anno 1483, f 143, Cronica va Coelle, anno 1499, f 70, Siebmarchers Wapfenbuch, f90. Het derde en laatste gedeelte der Bibliotheek zal in den loop der maand Maart verkocht worden, bevattende meerendeels werken over kunst, kunstgeschiedenis en verder geïllustreerde werken en platen. * Wie verlost ons toch van het woord: lezing? Telkens en telkens hoort men tegenwoordig „lezingen” aangekondigd, waar voordrachten bedoeld worden. Wat zijn lezingen of voorlezingen? Lezingen behooren tot een lang afgesloten tijdperk, toen de verhande’aar, een thans uitgestorven genus uit den pruikentijd, zijn manuscript met een statig gebaar uit den rokzak haalde — wee de ongelukkige als hy het vergeten had — het met liefde op den lezenaar uitspreidde en bladzijde voor j bladzijde, regel voor regel, letter voor letter begon voor te lezen tot de laatste bladzijde, regel, letter toe, En nu deze in-vervelende slaapverwekkende lezingen tot een afgesloten tijdperk behooren en iemand, die zijn gehoor werkelijk wil boeien, wat hij heeft te zeggen voordraagt met het levend woord, hoort men, volgens den ouden sleur, nog altijd van lezingen. Verbeeld u, dr. Bleekrode zyn natuurkundige voordracht met proeven lezende! En toch stond er op de uitnoodiging van de Handelsvereeniging Mercurius voor heden-avond: lezing van dr. Bleekrode. Zoo hooren wij ook nu weer van een lezing van den Rev. Gilbert Reid over China, terwijl die Amerikaansohe zendeling vermoedelijk zelfs geen woord op schrift heeft. De Engeischen hebben waarschijnlijk geen ander woord dan „lecture”, maar laat ons ten minste het meer met de nieuwere behoeften overeenkomende woord „voordracht” gebruiken en met een „lezing” niets meer te maken willen hebben. --- Wetenschap. Tot den heer Spronek, hoogleeraarin de ziektekunde en ziektekundige ontleedkunde te Utrecht, werd den löden dezer door den oud-hoogleeraar M i d d e 1 d o r p te Groningen de uitnoodiging gericht tot het houden eener conferentie te Zwolle op 1 April a.s., des voormiddags te 11 uur, in het bijzijn van eenige van weerszijden uit te noodigen deskundigen, ten einde te trachten door vergelijking van hun microscopische praeparaten en verdere bescheiden tot de gewenschte overeenstemming te geraken betreffende het voorkomen van de Kochsche bacillen in de tuberkels zelven bij de tuberculose van den menach. Men zal zich herinneren, dat reeds voor eenige jaren herhaaldelijk een dergelijke uitnoodiging door den heer M. is gericht tot andere bestrijders van zyn meening hier te lande, doch zonder succes. Ook prof. Spronek heeft voor de uitnoodiging bedankt. Hij schreef: „Hoe gij u voorstelt, dat wy „in een conferentie in het bijzijn van deskundigen tot de gewenschte overeenstemming zouden geraken ," is mij niet duidelijk. Ik kan uw voorstel tot zulk een conferentie ook hierom ónmogelijk aannemen, wyi het een naar het oordeel van verreweg en verreweg de meeste deskundigen sinds jaren bekende en uitgemaakte quaestie geldt.” * Men schreef ons uit Amsterdam: Wy woonden Maandag-avond een verga dering bij der Vereeniging vanRijkstelegraaf-ambtenaren, welke bijeenkomst in den huize Vondel gehouden en door eer; groot aantal mannelijke en vrouwelijke collega’s — voor zoover nl. de drukke dienst het toeliet — bezocht werd. Voor die talrijke opkomst was reden. De heer A. Beek, commies 3e kl., zou een voordracht houden over vonk-telegraphie en hy deed dit op zoo eenvoudige, onderhoudende en boeiende wijze, dat ook een leek een helder en duidelijk inzicht in het onderwerp kreeg. Vooreerst behandelde spreker de ontwikkeling der telegraphie, de daarmede in het nauwste verband staande proeven van Prof. Hertz en wel de rechtlijnige uitbreiding, de polarisatie, het verhelderen van het donkere gezichtsveld door ingeschoven turmalijnplaten, alsmede de reflectie bij de electrische golven in de ruimte. Daarna het telegrapheeren zonder draad, de verklaring van de osciiiatorische ontladingen, de resonnantie-verschijnselen, benevens de verschillende methodes door dr. Tietz en Zickler toegepast, om het telegraaf-geheim te bewaren door gebruik te maken van de licht-electrische werking der onzichtbare Ultra-violettestraien. Met talrijke proeven door instrumenten meest alle door den heer Beek vervaardigd — en die alle zonder onderscheid uitmuntend slaagden, wel een bewijs voor de degelijkheid zijner studie — werd het gesproken woord opgehelderd en oogenschouwelijk gemaakt. Herhaaldelijk maakte de vergadering haar ingenomenheid met de verkregen resultaten kenbaar. Namens de aanwezigen dankte de heer de Witt, voorz. der vereeniging den spreker voor zijn hoogst leerzame en aangename voordracht --- Gemengd Buitenland. De Prinses van Asturië, zuster van wijlen Koning Aifonsus XII, heeft voor het eerst deel aan de Hoffeesten te Madrid genomen. Zy werd den lln September 1880 te Madrid geboren. De Daily Mail verneemt uit Shanghaï dat vader Fieury, de missionaris, die in handen van de opstandelingen gevallen was, bevrijd is. D e Frankfurter Zeitung verneemt uit Konstantinopel, dat Nedjib-bey Melhame, Keizerlijk Commissaris te Sofia, bij den Sultan een rapport indiende over de vijandelijke gevoelens van Bulgarije tegenover Turkije. Dit rapport schildert den toestand in de zwartste kleuren. Toch moet men de laatste militaire maatregelen van Turkije met deze berichten in verband brengen. D e Times verneemt van zyn correspondent te Shanghaï, dat de troebelen in de provincie Anhui ontaardden in een opstand. De Regeering trof wel voorzorgsmaatregelen, maar de toestand blijft zeer ernstig. ’ Door de verwikkelingen met Engeland zullen de Franschen van Saint-Pierre van het jaar niet zooveel visschersvaartuigen naar de bank van New-Foundland zenden, als de vorige jaren. De overheid van Transvaal heeft besloten een zeker aantal uitlanders in hechtenis te nemen, als nieuwe troebelen mochter voortkomen uitdeZuid-Afrikaansche quaestie D e Correspondencia ving van den Spaanschen Minister van Oorlog de woorden op, dat de Spaansche troepen Zamboanga en Soulou zullen blijven bezetten, totdat de Amerikaansohe Senaat het vredesverdrag bekrachtigd heeft. Volgens een telegram uit Manüa heeft de vergadering der opstandelingen te Malolos de in-vrijheid-stelling bevolen van de gevangen Spaansche burgers. De soldaten zullen eveneens binnen kort hun vrijheid erlangen. ---