Officieel Gedeelte. Plaatselijke Directe Belastingen. BURGEMEESTER eu WETHOUDERS van ’s-G r aV e n li a g •, Gezien de Verordeningen, regelende het bedrag, de grondslagen en de invordering eener heffing wegena het hebben van bijzondere werken in, op of over openbaren Gemeentegrond of -water ; Brengen ter algemeene kennis, dat het derde suppletoir kohier van gemelde belasting (deel 13) voor den dienst 1897, door den Gemeenteraad den 17n Mei 11. is goedgekeurd, en aan den Gemeeute-ontvanger ter invordering verzondei; dat ieder aangeslagene, binnen één maand na de dagteekening der uitreiking van het aanslagbiljet, zich met zijne bezwaren tegen den aanslag tot den Gemeenteraad kan wenden ; dat de aanslag op den voet der betrekkelijke verordeningen moet worden voldaan, daar de verplichting tot betaling door het indienen van bezwaren niet wordt opgeschort; zullende aan den belastingschuldige, ingeval hij voor de beslissing zijn aanslag aangezuiverd heeft, het te veel betaalde worden teruggegeven. VG r a v e n h a g e , 23 Mei 1898. Burgemeester en Wethouders voornoemd, P.O.H. GEVAERTS VAN SIMONSHAVEN, Weth., waarn. Burgem. De Secretaris, (P. 314.) E- EVERS. Gemeente ’s-Gravenhage. Inzending van Rekeningen. BURGEMEESTER en WETHOUDERS van ’s-Grav e n h a g e brengen in herinnering, dat, krachtens artikel 228 der Gemeentewet, in verband met de bepalingen der wet van 8 November 1815 (Staatsblad No. 51), de Rekeningen ten laste der Gemeente over het afgeloopen dienstjaar zijn VERJAARD, wanneer zij niet vóór of uiterlijk op 30 J n n i 1898 'zijn ingeleverd. ’s*G ravenhage, 2i Mei 1898. Burgemeester en Wethouders voornoemd, P.O.H. GEVAERTS VAN SIMONSHAVEN, Weth., loco-Burgem. Ds Secretaris, (P. 315.) E. EVERS. 1" ’ ~~ --- Bekendmaking. De BURGEMEESTER van *s-G ravenhage, Gelezen de brief van den Commissaris der Koningin in de Provincie Zuid-Holland, dd. 18 Mei 1898, A. No. 1364 (2e Afd.Jj Brengt het volgend bericht ter kennis van belanghebbenden bij de Scheepvaart! Schietoefeningen in de stelling van den Helder, 3e District. Volgens mededeeiing van den Minister van Oorlog dd. 13 Mei jl., zullen in den loop der maanden Juni, Juli, Augustus en September 189o schietoefeningen plaats hebben in de stelling van den Helder, 3e district. Op do dagen dat gevuurd wordt, tal van het betrokken fort een roode vlag waaien, van minstens één uur vóór den aanvang der oefeningen, alsmede gekleurde vlaggen aaugevende de richting waarin gevuurd zal worden. Bovendien zullen op die dagen groote waarschuwingsborden worden geplaatst aan den ingang der haven en op de batterij Vischmarkt, vermeldende de plaats waarvan en in welke richting dien dag gevuurd zal worden, terwijl nabij de haven en nabij het Torpedomagazijn borden zullen worden geplaatst, waarop is aangegeven de beteekenis der gekleurde vlaggen, al» ▼olgt: Een rood en witte vlag beteekent N., zwarte vlag O., wit en roode vlag Z., witte vlag W., wit en zwarte vlag N.O., rood en zwarte vlag Z.O., zwart en witte vlag Z.W., zwart en roode vlag N.W. Bij nachtelijk vuur van het fort Kijkduin zullen bemande vaartuigen beneden en bovenstrooms der vletten, waarop gevuurd wordt, geposteerd worden, ten einde elke nadering van eenig vaartuig aan het vurende personeel te seinen, om het vuur tijdig te doen staken en zullen behalve de maatregelen hierboven vermeld voor het vuren over dag op genoemd fort alsdan 2 roode lantaarnlichten, vertikaal ten opzichte van elkander, getoond worden. ’a-G ravenhage, 23 Mei 1898. De Burgemeester voornoemd, P.O.H. GEVAERTS VAN SIMONSHAVEN, (P. 316.) Weth., loco-Burgem. --- Kostelooze plaatsing op scholen van Middelbaar Onderwijs. BURGEMEESTER en WETHOUDERS brengen ter kennis van belanghebbenden, dat met den aanvang van den cursua 1898/i8y9 kosteloos geplaatst kannen worden: op de Hoogere Burgerschool voor jongens met 8-jarigen cursus vier leerlingen; op de Hoogere Burgerschool voor jongens met fi-jarigen cursus twee leerlingen; op de Industrieschool voor meisjes vier leerlingen. Zij, die voor hunne kinderen kostelooze plaatsing op een dezer scholen verlangen, worden nitgenoodigd hunne op zegel geschreven adressen vóór 2 J u n i e. k. in te zenden aan Burgemeester en Wethouders, met overlegging van : »• eene geboorte-akte van het kind, waarvoor kostelooze plaatsing wordt verlangd; b. eene verklaring van het Hoofd der lagere school, than9 door dat kind bezoekt wordende, omtrent gedrag, ijver, aanleg en geschiktheid om het Middelbaar Onderwijs te volgen. ’s-G ravenhage, 24 Mei 1898 (P. 311.) --- Gemeentegasfabriek van ’s-Gravenhage Verkoop Koolteer. BURGEMEESTER en WETHOUDERS van ’s-Grav e n h a g e zullen op Donderdag 36 Mei e. k. des namiddags ten 2 uur, in het openbaar VERKOOPEN: Het Teer, op 1 Juli 1898 in voorraad en hetwelk tot 1 Juli 1899 aan de Gemeentegaafabriek zal worden voortgebracht. De voorwaarden zijn, tegen betaling van f0.25, te verkrijgen op het Raadhuis, Secretarie 3e Afd., en ten ; kantore der Gasfabriek. * De prijsaanbiedingen moeten uiterlijk twee uur vóór het uur van aanbesteding zijn ingeleverd ten Raadhuize Secretarie 3e Afdeeling. --- Aanbesteding. BURGEMEESTER en WETHOUDERS van ’s-Grav nisge zullen „p Donderdag 9 Juni 1898 BESTEDEN®* te * w e 6 urel1- ia iet Raadhuis AANr'°'eerea en bestraten van Donst aafen11 ** VerlenSde ™ de Gerard ; Doiistraat en van aangrenzende straten. Aanwijzing Maandag 6 Juni 1898, des voormiddags ] te elf uren, aan de Gemeentewerf. 5 De voorwaarden zijn ad f n« . i • 1 ad f0.35 verkrijgbaar ter Gemeentesecretarie!^SeTfiT J --- Gevonden Goederen. ra. Aanwezig aani nei. nooracommissariaat van Politi. Alexanderspleiu 15b, en te bevragen alle werki» ’ « tusschen 121/, en 2 uur i j Een briefje van verkoop met recht van wederinkoon 1 en geteekend v. d. Veen, Turfmarkt 11; twee taalboekjes^ I een catechisatieboekje; eenige sleutels; een R.-K kerk-’ boekje; een portemonnaie met f0.05; een mof; een fantasie armband; een celluloid brillen-étui; een briefje van verkoop van het huis van de Graaff, Twentstraat; een zwart lederen portemonnaie met f 4-881/g; een bruin linnen portefeuille, inhoudende spoorboekjes; een portemonnaie met f 1.97; een tabaksdoos met lombardbrielje; een huurbordje; een duimstok; een kraansleutel; een koperen crucifix aan een wit bandje; een zilveren dameshorloge; een portemonnaie met vreemde postzegels; een paar bruin glacé handschoenen; een parapluie. B .Aanwezig en te bevragen bij de volgende ingezetenen: Een zilveren dames-remontoirhorloge bij van Dijk, Rijswijksche straat 189; een geel kinderschoentje bij Zwennis, Koningstraat 88; een boxhond met halsband bij de Jong, van Ravesteynstraat 75i; eenige schakels van een horlogeketting bij Vreeswijk, Hoefkade 102; een trekzeel bij Willemsen, Zuid-Oost Buitensingel 32; een klein zwart hondje, reu, bij Beekman, van Rylandtstraat 70; een zilveren kinderarmband, Mazestraat 1; een zwerm bijen bij de Boer, Hemsterhuisstraat 50; een fietshoorn, Seinpoststraat 3; een ongenummerde tweewielige handwagen bij Lemckert, Gaslaan 551; een bruin glacé dameshandschoen bij Simonis, lagerstraat 12; een postduif bij van Doorn, Ternootstraat 15; een portemonnaie, inhoudende f 0.25 en een postzegel, bij Lether, Maasstraat 185; esn bruine damesportemonnaie, inhoudende fl.05, bij Korves, Heemstee 5; een bruin lederen damesportemonnaie, inhoudende f7.50, bij Brouwer, van Osstraat 33; een ring met 11 sleutels bij Borrebach, Zuid-Oost Buitensingel 27; een zwarte langharige hond bij Hoogendijk, Loggerstraat 83; een gouden damesring bij Elemans, van Brakelstraat 36; een zilveren dames-remontoirhorloge bij mevr. de Vries, van de Spieghelstraat 1; een rozenkrans bij Driessen, Bankastraat 61; een blikken bloemenbak met planten bij Hamer, Barendtszstraat 17; een fannyhondje bij van Hogendorp, Bazarstraat 28; een keeshond bij v. d. Spek, 2e Elandstraat 8; een jonge taxhond bij Kogels, Prinsestraat 56; een hazewindhond bij Roerbach, Herderslaan 75; een leerboek der scheikunde bij Bambrechts, Zuid-Oost Buitensingel 38; een fox-terrier bij Ruivenkamp, Gerard Doustraat 74; een fox-terrier bij van Brakel, Rijswijksche straat 10; een jonge hond, reu, aan het Blauwe Hondje, Vlamingstraat; een jonge smoushond, reu, bij Alberda, Prinses Mariestraat 24a; een geschoren poedel, teef. en een ongeschoren poedel, reu, aan het Asyl; een gouden veiligheidsspeld bij Olshoorn, Geldelooze Pad 53, --- Buitenland. Niet-Officieel Gedeelte. ’s-GRAVENHAGE, 25 Mei. AIzGEMEEJr OVERZICHT. Er is nog niets met zekerheid bekend waar het Spaansche eskader onder bevel van admiraal Cervera zich thans bevindt. Te Washington geloofde men, volgens de Central News, Maandag nog vrij algemeen, dat het eskader Santiago de Cuba nog niet verlaten heeft. Het bericht, dat de Spaansche consul te St. Pierre (op Martinique) zou hebben ontvangen en waarin werd gemeld, dat het KaapVerdische smaldeel daarheen zou terugkeeren, om kolen in te nemen, en dat Spaansche transportschepen, met steenkolen geladen, thans op weg zijn naar Fort de France, om daar de komst der Spaansche oorlogsschepen af te wachten en ze dan in open zee van de noodige kolen te voorzien, aangezien de Fransche autoriteiten het innemen der kolen linnen de haven niet toestaan — dit bericht moge juist zjjn — zoo redeneert men te Washington — maar de Amerikaansche marine-autoriteiten zijn evenzeer geneigd, te gelooven, dat daarachter weer een krijgslist der Spanjaarden steekt. Het is misschien een middel, om de Amerikaansche vloot naar Martinique te drijven, denken zjj. Meer en meer neemt de meening de overhand, dat admiraal Cervera’s strategie bestaat in het steeds ontwijken der Amerikaansche oorlogsschepen, door dan hier, dan daar met zijn eskader te verschijnen en zoodoende angst en onzekerheid bij de Amerikaansche vlootvoogden op te wekken. Dit voortdurend vermijden van een ontmoeting met de vijandelijke vloot zal h(j trachten vol te houden totdat het reserve-eskader uit Cadix in de Cubaansche wateren zal zijn aangekomen. Wat dit smaldeel betreft — de correspondent van de New-York Herald te Gibraltar deelde Maandag aan zijn blad mede, dat hij de volgende inlichtingen uit absoluut vertrouwbare bron ontvangen had: „Op het oogenblik ligt het in de bedoeling der Spaansche Regeering om de Carlos Ven twee torpedojagers naar Cuba te zenden, indien admiraal Cervera er namelijk in mocht slagen Havana te bereiken, wat zijn voornemen is. De Pelayo en Alfonso XIII, een torpedojager en de Giralda zullen voorloopig te Cadix blijven en de Regeering zal van hun diensten gebruik maken, zoodra de omstandigheden zulks eischen. Het troepenschip Patricio Satrustegui is 23 April met 1000 soldaten van Barcelona vertrokken naar de Philippijnen, doch heeft te Aden tegenbevel gekregen en bevindt zich thans te Suez. Te Cadix heeft men een voorraad van 40000 ton steenkool, terwijl deze week nog 30 000 ton verwacht wordt. Een firma heeft een contract gesloten voor de levering van 150 000 ton.” Dan geeft de correspondent een opsomming van de kruisers en andere schepen, die te Cadix liggen. Zij stemt vrii wel overeen met die, welke wij reeds in ons nummer van gisteren gaven; wij behoeven dus daarop niet meer terug te komen; alleen wordt er bij gezegd, dat alle schepen gereed liggen, om op het eerste bericht te kunnen vertrekken — Het wordt eiken dag duidelijker — zegt de Daily Telegraph, — dat, indien de regelen der neutraliteit niet strenger worden toegepast en der Spaansche vloot niet wordt belet, om zich in de neutrale Nederlandsche en Fransche havens van kolen te voorzien, het „verstoppertje” spelen tusschen admiraal Cervera en admiraal Sampson tot in het oneindige zal kunnen worden voortgezet. „Een aantal kolenschepen hebben in de bewuste havens een toevlucht gezocht en toen het juiste oogenblik gekomen was, zqn ze in zee gevaren met steenkolen voor de vloot van de Kaap-Verdische eilanden. Er is dus een moreele, zoo niet een feitelijke schending der wet en de Amerikaansche Regeering heeft dit feit in overweging genomen, ofschoon zij op sen onbetwistbare overtreding wacht, voordat 5(j met kracht gaat protesteeren”. — Naar het heet, wordt thans te Washington ien nieuwe lijst van de artikelen gereed genaakt, welke als oorlogscontrabande moeten worden beschouwd; daarin zouden dan steenkolen ook worden opgenomen. Het heugl(jkst nieuws, dat men eergisteren —* — ——— ———mi—mmwtnftMHrw te New-York ontving, was dat uit Key-West, meldende de behouden aankomst van het Amerikaansche oorlogsschip de Oregon, dat men bijna verloren waande. Het heeft 13000 mijlen gestoomd, zonder eenig gebrek aan z(jn machinerieën. Het zal nu kolen innemen te Key-West en zich dan onmiddellijk voegen bij het eskader van admiraal Sampson. Dit wordt daardoor zeer beduidend versterkt, want de Oregon is een slagschip van 10 288 ton, van de Indianatype, zwaar gepantserd en o. a. bewapend met 4 kanonnen van 33 cM. Naar het schijnt, heeft men echter van de beide andere schepen, die tegelijk met de Oregon te Bahia aangekomen waren, n.1. de Mariëtto en de Nichtheory, nog niets naders gehoord, zoodat men vreest, dat zij misschien nog in handen der Spanjaarden zullen vallen. Ook met het oog op het gevaar, dat de Oregon geloopen heeft van te worden vermeesterd, maken deskundigen der Amerikaansche Regeering er een verwijt van, dat zij niet int ij ds gezorgd heeft voor het voltooien van het Nicaraguakanaal. — Niet alleen van de eigen landgenooten krijgt het Amerikaansche Gouvernement allerlei gegronde en ongegronde verwijten, neen, ook van Spanjaarden en andere Europeanen. Zoo is men in Spanje er ten hoogste over verontwaardigd, dat de Amerikaansche schepen zich van de Spaansche vlag bediend hebben, om in de haven van Guantanamo (80 KM. Oostelijk van Santiago gelegen) binnen te stoomen, om den daar in zee gaanden telegraafkabel af te snijden — welke poging echter mislukte. Indien dit bericht juist is — wat wij mogen betwijfelen ! — dan zouden die Amerikaansche schepen zich inderdaad aan een verraderlijke daad hebben schuldig gemaakt aan. Niet alleen de wetten der eer, maar ook die van het recht keuren een dergelijke handeling ten zeerste af. Art. 8 en 65 van het, door het Instituut voor volkenrecht uitgegeven, handboek der oorlogswetten verbieden toch uitdrukkelijk om zieb-op onrechtmatige wijze van de vlag, uniform enz. van den vijand te bedienen. In strijd met wat een berichtgever van Central News meldde over het nog vertoeven van het eskader van admiraal Cervera te Santiago, werd van andere zijde geseind, dat dit smaldeel de genoemde haven Maandag reeds verlaten had en noordoostwaarts was gestevend. Dit laatste bericht voor waar aannemende, zijn de geruchten omtrent een plaats gehadhebbend g ro o t z e eg e v e c h t in de nabijheid van Santiago of bij Kaap Maysi niet onwaarschijnlijk, daar toch moet zich het eskader van commodore Sehley, en misschien ook dat onder bevel van admiraal Sampson, ophouden. Op het oogenblik, dat wij dit schrijven, was er nog geen desbetreffend telegram ingekomen; maar misschien dat er later op den middag of heden-avond nog dépêches van het oorlogsterrein zullen worden ontvangen. *** In verband met d e Z o 1 a-D reyfus-zaak kan o. m. nog het volgende worden medegedeeld : Bij het proces, dat eergisteren te Versailles werd gevoerd, kwam de procureur-generaal, naar men weet, een paar maal in vrij heftig conflict met mr. Labori. Hij zeide o. a. deze phrase tot den verdediger van den heer Zola: „Ik buig mij voor de wet; veroordeeld door de jury van de Seine, gevlucht voor de jury van Seine-et-Oise, zullen de heeren Zola en Perreux heden niet worden gevonnist, maar hun zaak is veroordeeld.” De heer Labori antwoordde hierop: „Ik betwist den heer procureur-generaal het recht, om zulk een taal te voeren, om te zeggen, dat wij door de jury der Seine veroordeeld werden. Een veroordeeling houdt geen stand, wanneer zij op onwettige wijze werd verkregen. Iedereen weet toch, dat indien het Hof van Cassatie het vonnis ook heeft vernietigd wegens een ongeldigheid der aanklacht, over welker waarde twijfel kon bestaan, zoo kan er integendeel geen twijfel absoluut bestaan omtrent de noodzakelijkheid, waarin men verkeerde, om het vonnis te vernietigen wegens de onwettige tusschenkomst der heeren de Boisdeffre en de Pellieux, wien wij geen antwoord konden geven, noch vragen konden stellen." Deze woorden waren nauwelijks uitgesproken, of men hoorde een stem luid den kreet aanheffen: „Bravo, het leger!” De president zeide hierop: „Ik herinner er het publiek aan, om kalm te blijven, terwijl ik constateer, dat mr. Labori deze kalmte een weinig uit het oog heeft verloren”, De heer Labori antwoordde dat niet hij het was, die zijn bedaardheid het eerst verloor, maar de procureur-generaal. De president ontnam hem het woord. Mr. Labori: — Ik heb uitgesproken. De president: — Ge hebt wèl gedaan! Nu gaan wij uitspraak doen, overeenkomstig de wet. Want men moet haar hooren. Er is niets, dat boven de wet gaat — niets, niets, niets, zelf Zola niet! Wat er verder in de zitting van het Hof van Assisen en buiten het Paleis van Justitie te Versailles gebeurde, hebben wij gisteren reeds uitvoerig medegedeeld. De ridder van de droevige figuur, zooats velen E s t e r h a z y noemen heeft, nadat hij uit Versailles te Parijs was teruggekeerd, aan overste Picquart een brief, vol dreigementen, geschreven. Hij noemt hem laf, omdat hü niet wil duelleeren. — De heer Zola heeft tegen den directeur den gérant, en den redacteur van Le Petit Journal een vervolging ingesteld, omdat in dit blad een artikel voorkwam, waarin Zolo’s vader schandelijk wordt beleedigd. — Het onderzoek van den rechter van instructie Bertulus, naar aanleiding van de klacht, door mevr. de Boulancy ingediend, omdat een van de brieven van Esterhazy aan haar in Zola’s proces valsch genoemd was, is geëindigd en heeft tot geen resultaat j geleid. , — Le Siècle maakt wederom een ver- | klaring van den heer C a s e 11 a openbaar j over de onthullingen die Panizzardi hem gedaan heeft. De Italiaansche kolonel had Casella gezegd, dat hij verscheiden brieven in zijn bezit had, waarin von Schwarzkoppen den naam van den persoon, bedoeld in het bekende nCette canaille de D..." voluit geschreven had. Waarom, vroeg Casella hem eens, maakt gij dit dan niet bekend aan den krijgsraad ? Panizzardi antwoordde., dat von Schwarzkoppen hem in een laatsten brief verzekerd had nooit het beruchte kaartje met %Cette canaille" geschreven te hebben, het moest valsch zijn. Dat stuk meende Panizzardi ia handen te moeten hebben, om mqmfmm —p— ■ het te kunnen vergelijken met de brieven. Casella raadde hem dringend aan, te vertellen wat hij wist. De Italiaan zeide hem toen, dat von Schwarzkoppen hem voor zijn vertrek naar Berlijn, na de beruchte revolver■scène, medegedeeld had, dat Esterhazy de man was, dien hij op het oog had. Op alle aansporingen, om dit openlijk te staven, had Panizzardi altijd geantwoord , dat h(j, niet rechtstreeks in de zaak betrokken zijnde, het niet doen kon ter wille van zijn Regeering; hij moest wachten op een wenk van von Schwarzkoppen. --- Uit Frankrijk. (Particuliere correspondentie.) P a r (j s, 20 Mei. I/art nouveau. In de stille rue de Provence, kort achter den Boulevard des Italiens, vindt men heden _ en dage een doorloopende tentoonstelling van kunstvoorwerpen, die zeker eenig in zijn soort, zoo niet eenig in de wereld is. Een hoekhuis, lager dan de omringende hemelhooge gebouwen, waarin wij hier meestal verplicht zijn te leven, trekt aldaar de aandacht door zijn bijzonderen vorm. Een ronde hoektoren met koepeldak en daarnaast een monumentale entrée met een enkele verdieping. Ruiten van gebrand glas verhinderen met onbescheiden blik naar binnen te dringen. Toch wordt men nergens gastvrijer ontvangen als men eenmaal de drempel heeft overschreden dan aldaar. Of eigenlijk het gastvrije der ontvangst bestaat juist hierin, dat men niet ontvangen wordt. Men zet zijn in deze dagen meestal druipende parapluie in een bak (1), veegt zyn voeten af, als men een welopgevoed mensch is, en wandelt naar binnen. Niemand vraagt u wat gij wilt, geeft u ongevraagde inlichtingen of maakt het u op andere wijze lastig. Eerst recht3, de benedenverdiping der hoektorenkamer. Het vertrek is zuiver rond, behangen met een dier hedendaagsche stoffen in lichte tinten — hier blauw en wit — van wel een eenigszins vreemdsoortig dessin, dat echter zeer smaakvol is. De ramen zijn van dik gebrand glas; overeenkomstig de zeer origineele teekening zijn de blauwe en witte ruiten in lood gezet. Een juweel van een plafond, een symbolische voorstelling gevend van de maan en de sterren, verhoogt het ensemble. Nog steeds komt niemand u lastig vallen. En toch zjjn wij hier eigenlijk evenzeer in een magazijn als in een tentoonstelling. Alle kunstvoorwerpen zijn geprijst en te koop, maar de handel schijnt hier in werkelijkheid bijzaak te ziju. Het is voor een kunstvoorwerp dan ook een eer hier te worden toegelaten. Slechts zaken, die op kunstwaarde aanspraak kunnen maken, worden hier getolereerd. Het .j een Luxembuurg op het gebied derkunstihdustrie. Het deed mü dan ook genoegen hier dadelijk een paar landgenooten te ontmoeten in den vorm van een paar eenvoudige, doch in hun naïeveteit werkelijk goed begrepen producten der hedendaagsche Friesche en Vlaamsche pottebakkerskunst. ,Rozenburg” ten uwent ontbrak tot mijn spijt, daar het zoo juist ia dit kader passen zou. Men is hier toch in het paleis van l'art nouveau, van de hedendaagsche kunstrichting die iets nieuws wil, zich dikwijls door de goede voorbeelden der ouderen en vooral van de primitieven laat inspireeren, doch nooit n a v o 1 g t. Zoo was dan ook de groote concurrent van Rozenburg te Parijs, de Koninklijke Deensche Faiencefabriek te Kopenhagen, bekend door haar artistieke producten, die zij dagelijks m haar magazijn van de Avenue de VOpéra uitstalt, op voordeelige wijze vertegenwoordigd door een paar witte muizen, heerljjk van kleur en van fijnheid van stof maar vooral door het schitterende glazuursel de aandacht trekkend. In de zooeven genoemde ronde zaal staat in het midden een glazen vitrine, inhoudende eenige meesterwerken van den beroemden Parijschen glasblazer Gallet. Glazen op teere hooge gebogen stengels, in tulpvorm en geblazen in zachte verscheidene kleuren. Langs de stengels fijne bladsprieten in sappig groen; geen twee glazen zijn gelijk. De voet draagt de handteekening van den maker. Daarnaast vazen en vaasjes, glanzend of mat, de laatste m al haar zachte tinten op reuzenparelen gelijkend. Men denkt bijkans voor een verzameling byouteriën te staan! In de groote hall, waar het licht van boven komt en die omgeven is door gaanderijen, zien wij verschillende voorwerpen van moderne meubelmakerskunst. Doch ook hierbij vindt men uitsluitend een streven naar nieuwe lijnen, naar stijl, die niet een vertegenwoordiging is van lang vervlogen dagen, doch een afspiegeling is van den tijd zelf, waarin wij leven. Hoewel men veel uiteenloopends ziet, ontwaart men echter in al deze producten een verlangen naar teere en lichte kleuren, naar eenvoud van lijnen en naar practische waarde. Het bekende moderne werk in donker mahoniehout is er eveneens goed vertegenwoordigd. Een eetkamer bijvoorbeeld op de eerste verdieping is wel het meest moderne wat men bedenken kan. Het zware eikenhout van vroeger is vervangen door natuurlijk licht getint hout, hier en daar met fijn koperbeslag opgesierd. De lampen voor electrisch licht, kandelabres enz. zjjn alle producten van een geheel nieuwe kopersmeedkunst, die evenals het overige het stempel van zijn tijd draagt. Enkele schilderijen vallen op. Behalve een stukje van S. ten Cate, een groote verzameling grillige landschappen en zeestukken van Cottet. Men heeft moeite hierin den schepper te herkennen van het meesterwerk La Vie du Marin, dat in den Salon thans aller blikken tot zich trekt. Een geheele zaal is ingenomen door teekeningen van Daniël Vierge, den Spaanschen artist van groote verdienste — ook op den Salon vertegenwoordigd, die na een ongeval hem overkomen, de energie heeft gehad zich te dwingen tot het werken met de linkerhand. Deze teekeningen geven meest voorstellingen uit het Spaansche volksleven, met zijn eigenaardige levendigheid van stierengevechten en serenades. Deze enkele voorwerpen van uitsluitend kunst zouden echter bijzaak zijn, indien de schilders, die ze afstonden, niet zulk uitstekend werk hadden geleverd. De hoofdgedachte van de geheele inrichting is de toepassing van de kunst in de industrie, deze twee denkbeelden vroeger meestal onafscheidelijk met elkaar verbonden, doch helaas! zoolang gescheiden. ! Men kan dan ook den ondernelner van deze zoo belangrijke permanente tentoonstelling slechts geluk met zjjn denkbeeld wenschen. (l) Door plaatsgebrek bleef deae brief eenige dagen liggen. --- Staten-Generaal. Tweede Kamer. Vergadering van Woensdag 25 Mei. Persoonlijke dienstplicht. Voortzetting der beraadslagingen over art. 127 en de daar op voorgestelde amendementen (vrijstelling van geestelijken enz.). De heer Schaepman beroept zich op een door den Franschen schrijver Taine gegeven type van den Staatsman, den denker, bespiegelaar van Staatsrecht, een beschrijving, die spr. volkomen toepasselijk acht op hetgeen gisteren door de heeren Pyttersen en Troelstra is gezegd. De Staatsman heeft niet te rekenen met afgetrokken theorien, maar met zaken en personen; een Staatsman moet altijd zijn een man van zakelijkheid; hij heeft zich af te vragen wat geëischt wordt voor de praktische toepassing der wet. De beide afgevaardigden hadden niet te doen met het Nederlandsche volk, maar met eenige personen; met eenige algemeenheden: rechtvaardigheid, scheiding van kerk en Staat, enz. Doch dit is hier de vraag niet. Wij hebben te doen met de omstandigheden die men niettegenstaande alle theorien, toch niet kan wijzigen. Men heeft gesproken van scheiding van kerk en Staat, doch laat ons eens nagaan de kern van de zaak. Zij vergeten dat, hoe streng men de begrippen ook wil toepassen, kerk en Staat bestaan uit dezelfde menschen. Hoe wil men op gebied van kerk en Staat uit elkaar houden, wat toch in éen persoon vereenigd is? Nimmer ia ook door de beste leeraren van het Staatsrecht ontkend, dat de scheiding niet in al haar consequentien kan worden toegepast. Spreker beroept zich daartoe op denhoogleeraar Buys en zegt dat volstrekte scheiding onmogelijk is. Welke scheiding van kerk en Staat wordt door de voorstellers van het amendement verlangd? Zij willen een scheiding, waarbij het kerkgenootschap geheel op zijde wordt geschoven en alsof het geen eigen vrijheden en rechten had. Zij willen den Staat over de kerk laten heerschen en dit mag en kan geen enkel kerkgenootschap toelaten. Doch spreker meent dat men de geheele quaestie van scheiding van kerk en Staat hier ter zijde moet laten; wij hebben alleen te maken een practische wet en deze wordt door de amendementen ónmogelijk gemaakt. Wat het amendement Pyttersen betreft, het heet een vriendschappelijk amendement vooral voor de Katholieken, doch wordt door de betrokken personen nog al als vijandig beschouwd. Verschillende beschouwingen van den heer Pyttersen op dit punt beantwoordende, zegt spreker dat die spreker onwillekeurig heeft medegewerkt tot bestendiging eener bestaande verwarring, verspreid door een deel der Fransche monarcnalen, dat de Paus het geheele samenstel van de Fransche republiek heeft goedgekeurd. Nooit heeft Paus Leo XIH de Fransche dwangwetten goedgekeurd, doch Hij heeft alleen gezegd niet te willen dat langer in naam van de Katholieke kerk gestreden worde tegen de wetten der Fransche Republiek. Op de rede van den heer Troelstra past spreker toe het vierregelig kinderversje: Wie dikwijls in den spiegel ziet En zich met schoonheid vleit, Bezit de ware schoonheid niet En heeft slechts ijdelheid. Door den heer Troelstra is gesproken van ajjn passie voor de gerechtigheid; had hij niet beter gedaan van liefde voor de gerechtigheid te spreken ? Doch wat is daarvan gebleken ? Alleen een philippica tegen de Katholieke geestelijkheid. De lijklucht is aan die beschuldigingen, die vroeger met meer geest door anderen zijn ingebracht. Voorts zegt spr., dat zoolang de heerTroelstra niet kan bewijzen, dat de goederen der Katholieke kerk niet zijn patrimonium pauperum et miserorum, zoolang moet hij het begrip van bezit bjj de Katholieke kerk niet verwarren met dat van de socialisten. En wanneer de heer Troelstra zegt, dat het dienen te min is voor den Katholieken priester, dat hij zich niet in doodsgevaar wil begeven, dan beroept spr. zich op Atjeh en op wat i men in de geheele wereld ziet ’ De heer Troelstra. Ik heb niet van j doodsgevaar gesproken; juist het tegenovergestelde. De heer Schaepman. Ik meende het i verstaan te hebben, als dit niet zoo is, dan ! heb ik slechts den heer Troelstra mijn verontschuldiging aan te bieden voor mijn vergissing. | Zijn rede voortzettende, komt spr. tot de j zaak zelve en zegt hjj, dat de ontheffing der ' geestelijkheid gerechtvaardigd wordt door den bestaanden toestand en door de eischen daaruit voortspruitende. De noodzakelijkheid der vrijstelling voor de Katholieken — en in zekere mate ook voor alle kerkgenootschappen — tracht spreker . aan te toonen, door een beschrijving der vorming van de Katholieke geestelijkheid, een vorming, die voortdurende inspanning eischt. De oefenplicht in de wapenen is hiermede onvereenigbaar en hij deelt daartoe mede, hoe de dag voor eiken seminarist verdeeld is. Spr. doet daarbij den heer Pyttersen opmerken dat, waar hy zich beroepen heeft op het buitenland, hij vergeten heeft dat er geen concordaat bestaat, waarbij de kerk den Staat heeft veroorloofd de leerlingen van haar seminarie in te lijven bij het leger. De vrijstelling wordt niet gevorderd alleen voor de geestelijken, maar in het belang van alle Katholieke Nederlanders, die in deze als een muur pal staan. Met zijn „vriendschappelijke” gevoelens komt de heer Pyttersen wat te laat; had hij de kerk met raad en daad kunnen bijstaan, misschien zou het anders zijn geworden. Maar wy hebben nu eenmaal aan onzen ouden Petrus genoeg en zullen ons daarbij maar houden. (Gelach.) Nu een vraag aan den Minister van Binnenlandsehe Zaken, naar aanleiding van hetgeen door hem op 17 Mei is gezegd. Hij vraagt of de Minister alleen het oog heeft gehad op de technische vrijstellingen; doch wil van hem weten, of hij het goed opvat dat bij de legerorganisatie niet zal worden teruggekomen ten aanzien der geestelijkheid. Als de heer Troelstra met zijn amendement de zege mocht behalen, dan is de wet veroordeeld. DaiJ zullen wij Katholieken geen oogenblik langGf behoeven te spreken en zullen wij geen enkel middel van agitatie behoeven te bezigen. Want dan zal ons verzet onwrikbaar zijn. Voor ons is de ontheffing der geestelijkheid een onverbfeekbare noodzakelijkheid en wij zullen de wet steeds noemen anti-nationaal en anfci-vaderlandslievend, als zij zonder da ontheffing in de wereld zou komen. Voor mij, zegt spr., ligt de kern der wet in deze bepaling. De heer Hesselink van Suchtelen meent, dat de Regeering zich aan de bestaanda bepalingen had moeten houden. Door de vrijstelling uit te breiden tot de R. K. ordebroeders, komt men tot allerlei moeilijkheden, gelijk reeds blijkt uit het amendement om ook de diakonen vrij te stellen. Dit kan weder leiden tot onbillijkheden tegen anderen en daarom meent hij, dat het beter ware zich uitsluitend te bepalen tot de werkelijke geestelijken. Overigens wijst spr. op hetgeen in Duitschland is geschied, waar van wege de Protestantsche kerk juist is opgekomen tegen da uitsluiting uit het leger. Reden te meer waarom hjj zeker niet wil dat nog meer vrijstelling wordt gegeven dan nu bestaat. De heer van Kempen verdedigt het regeerings-artikel en zegt tegenover hetgeen door de tegenstanders is aangevoerd, dat men niet vergeten moet het: Summum jus, summa injuria. De heer V e e g e n s, namens de Comm. van rapp. sprekende, herinnert aan de bestaanda ontheffing van den werkelijken dienst, telkena voor een jaar aan de geestelijken en de theologische studenten. De Regeering wil die ontheffing uitbreiden tot de zendelingen en da R.-K. ordebroeders. Tegen misbruiken wordt gewaakt door da bepaling, dat bij Kon. besluit zal worden bepaald wie als geestelijken enz. zullen worden beschouwd. Die ontheffingen nu zijn niet in strijd met de scheiding van kerk en Staat. De grondwettelijke scheiding wil zeggen: volkomen recht en vrijheid van kerk en Staat elk op zijn terrein. En daarmede is niet in strijd om aan dienaren der kerk aanspraak op vrijstelling of ontheffing te verleenen. Deze is ook niet in strijd met art. 172 der Grondwet, want de aanspraak op ontheffing is niet omdat de kerkleer het wil, maar wei omdat de Staatswet het voorschrijft. Ook is de vrijstelling niet in strijd met ark 180, want dit artikel heeft niet de strekking, dat alle Nederlanders deel moeten uitmaken van de militie te land en ter zee. De plicht der verdediging kan ook worden vervuld zonder dat men de wapenen draagt. De Grondwet staat dus hier niet in den weg en nu de plaatsvervanging wordt afgeschaft, moeten de bezwaren tegen indeeling der geestelijkheid verdwijnen en moet men de Regeering hulde brengen voor haar verdraagzaamheid en hij kan zich niet denken, dat een meerderheid zich daartegen kan verklaren, omdat da wet dan niet meer zou zijn een nationale wet. De commissie van rapporteurs adviseert dan ook eenparig tot verwerping der amendementen van de heeren Pyttersen en Troelstra ten aanzien der geestelijken. Wat betreft het amendement Troelstra ten aanzien der kostwinners, hiertegen is het bezwaar, dat niet geholpen worden de allerarmsten. Wat het amendement van de heeren Visser en van Bylandt betreft, de meerderheid der commissie meent, dat ter wille der consequentie de vrijstelling der diakonen in da wet kan worden opgenomen. De heer Visser komt op tegen hetgeen door de heeren Pyttersen en Troelstra is aangevoerd tegen de ontheffing der geestelijkheid van den militairen dienst. Wat z(j gezegd hebben zou alleen te pas kunnen komen wanneer nu reeds sprake was van algemeenen dienst- of oefen-plicht. Vrijstelling op grond van volksbelangen moet worden toegelaten. Spreker komt ook op tegen deze antirevolutionnaire stelling, dat de vrijdom van dienst, in art. 127 bedoeld, voortvloeit uit de positie van de Kerk van Christus, die ook een militie noodig heeft, om haar dienst te verrichten, terwijl de aardsche souverein heeft aan te wijzen hen, die moeten dienen in zfjn leger, en dat in deze het recht in de eersta plaats toekomt aan de Kerk van Christus. Spr. komt om verschillende redenen op tegen die stelling, die hij in strijd acht met ons bestaand Staatsrecht en in strijd met da billijkheid. Waar spr. wel in medegaat is met de stelling, dat vrijstelling verleend wordt niet ter wille van de personen der geestelijkheid, maar ter wille van den arbeid, door hen verricht, en van de waarde, door de meerderheid der natie daaraan toegekend. Alles hangt af van de waarde, welke men aan den godsdienst toekent, en hij heeft hier vooral het oog op tijden van oorlog, wanneer het volk juist den troost der geestelijkheid zal noodig hebben. Spreker acht het noodig op te komen — in het belang der Protestantsche geestelijkheid — tegen de bewering van den heer Schaepman, alsof alleen bij de R.-K. geestelijkheid de meeste vlekkeloosheid heerscht; en tevens tegen de bewering van den heer Troelstra alsof het heilsleger meer in liefdo zou werken dan de predikanten. De heer Van G i 1 s e sluit zich in het algemeen geheel aan bij hetgeen door den heef Veegens is gezegd. Er is veel in hetgeen du heeren Pyttersen en Troelstra hebben gezegd, waarmede hij zou kunnen medegaan, doch niettemin zal hij tegen hun amendementen stemmen, omdat hij zich geheel kan plaatsen op het door de Regeering ingenomen standpunt. Ook tis hij voor de uitbreiding der vrijstellingen en zal hij daarom ook stemmen voor de vrijstelling der diakonen. Spr. wil ook vrijstelling der kostwinners, doch moet zich zijn stem voorbehouden tot hij nadere inlichtingen zal hebben verkregen. De heer Willinge is voor de vrijstelling der kostwinners, doch meent dat deze anders moet worden geregeld dan van Regeeringswege plaats heeft en dan door den heet Troelstra is vastgesteld. De heer Van Alphen verklaart in naam zijner politieke vrienden bij de Regeering aan te dringen om de vrijstelling der kostwinners, ernstig in overweging te nemen. Hij wil dat in de wet eenige handleiding worde gegeven voor de Gemeentebesturen bij de toepassing dezer zaak. De Minister vanBinnenlandscha Zaken zegt, dat de vrijstelling der geestelijken enz. ligt op de historische lijn. In 1861 werd die vrijstelling goedgekeurd, niettegenstaande er toen gelegenheid was voor do geestelijken om zich in den dienst te laten vervangen. Thans is die bevoegdheid vervallen en daarom bestaat er te meer reden om de vrijstelling te handhaven. Had de Regeering die ingetrokken, dan zou kunnen worden beweerd, dat de Regeering had gehandeld ia strijd met de bedoeling Tan het wetsontwerp, die alleen is afschaffing der dienstvervanging. Schrapping der vrijstelling past geenszins in het kader der wet. Het argument der sociale rechtvaardigheid gaat hier niet op, omdat de Regeering volstrekt niet bedoelt met dit ontwerp een einde te maken aan alle sociale onrechtvaardigheid. En wanneer dit van deze vrijstelling niet kan worden gezegd, dan zijn er ook nog andere bepalingen in de militiewet, die daaraan eveneens niet zouden voldoen en daarom gewijzigd zouden moeten worden. Men vergete ook niet, dat er onderscheid is tusschen vrijstelling en ontheffing. In dit laatste geval behoeven geen anderen te dienen, hetgeen wel het geval zou zijn bij de vrijstellingen. De ontheffing acht de Regeering ook gewenscht, omdat het Staatsbelang daarmede niet strijdt. Wat de heer Troelstra daaromtrent, sprekende over gemoedsbezwaren, zeide, alsof ieder gemoedsbezwaar heeft tegen massalen moord, gaat niet op. De Grondwet eischt de opleiding voor de verdediging van het Vaderland, doch dat is volstrekt geen opleiding tot een massalen moord. De Minister houdt vol, dat schrapping der ontheffing tegenzin zou doen ontstaan bij een groot deel der natie, hetgeen misschien jarenlang de politieke verhoudingen zou beheerschen. Het doel is te hebben een nationale wet, maar niet om haar met een meerderheid van stemmen door de drijven, zonder te letten op de bezwaren der minderheid. Overigens wordt de ontheffing niet voorgesteld omdat de Kerk dit zou eischen, maar alleen op grond van het Staatsbelang. De Minister bestrijdt nu verder hetamend. Troelstra omtrent de kostwinners, als zijnde practisch niet uitvoerbaar. Hij erkent echter de moeielykheid der regeling en wil wel verklaren, dat de Regeering loslaat hetgeen zij in dit opzicht in de Memorie van Antwoord heeft gezegd. De aanneming van het amend.-Troelstra moet de Minister zeer ontraden en hy dringt aan op ongewijzigde aanneming van het Regeerings-artikel. Wat ten slotte betreft het amendement omtrent de diakonen, de Regeering heelt alle lof voor de Vereeniging aan wie dit amendement vooral ten goede zal komen. Een onoverkomelijke ramp zou de aanneming van ’t amendement niet zijn, maar naar de meening der Regeering heeft het toch een verdere strekking dan de voorstellers meenen en z. i. komt de werkkring der broeders-diakonen niet geheel overeen met die der R.-K. ordebroeders. Verdienstelijk zijn de diakonen zeker, maar een verbintenis voor het leven gaan zij niet aan en zy worden niet aangenomen tenzij zij een beroep kennen, terwijl zij, als zij trouwen willen, de Vereeniging moeten verlaten. Laat men dus nu toe de ontheffing der diakonen, dan zal men moeielyk later anderen kunnen afwyzen, die zich ook diakonen noemen, mits zij maar tot een christelijke vereeniging behooren. Meent echter de Kamer dat desniettemin nit een oogpunt van gelijkheid en rechtvaardigheid de ontheffing moet worden verleend, de Regeering zal zich er niet tegen verzetten en hij kan er byvoegen, dat uit een militair oogpunt er ook geen bezwaar tegen bestaat. Ka repliek van den heer Pyttersen komt de heer Troelstra vooral op tegen de stelling welke hij meent door den heer Schaepman te zijn verdedigd, dat de Staat in zijn wetten te letten heeft op hetgeen door de kerk is vastgesteld, daarbjj vele der argumenten van persoonleken aard van den heer Schaepman beantwoordende. Spreker meent daarbij te kunnen zeggen, dat de R.-C. Kerk niet bovenal haar goederen gebruikt voor de armen en de ellendigen De heer Schaepman. Dit is een onbeschaamdheid en geen argument. De heer Troelstra zegt dat dit alleen waar zou zjjn, wanneer de heer Schaepman bewijzen kan dat vóór alles het geld der Kerk voor de armen wordt gebezigd. Voorts wijst hij er op, dat door den heer Schaepman gezegd is dat, wordt de vrijstelling der geestelijken geschrapt, de Katholieken nimmer vrede met de wet zullen hebben. Zulk een uitdrukking had hy van dien spreker niet verwacht. Het eerste deel van zijn amendement intrekkende (betreffende de vrijstelling der geestelijken), omdat dit reeds voorkomt in het amend.-Pyttersen, handhaaft hij zijn amend. omtrent de vrijstelling der kostwinners met die wijziging echter, dat hy de zaak losmaakt van de loonkiezerstabel, doch zóó dat in plaats van facultatief de vrijstelling imperatief worde gesteld. De heer F. van Bylandt verdedigt het amend. omtrent de diakonen tegen de opmerkingen daartegen gemaakt door eenige leden en door den Minister van Binnen], Zaken. De heer Schaepman komt op tegen de bewering van den heer Troelstra alsof de R. C. Kerk particuliere goederen tot zich zou halen; waar zij goederen bezit, is dit in het belang der armen. Voorts zegt hij, dat hij alleen gesproken heeft van een lijdelijk, niet van een gewelddadig verzet. De heer Troelstra komt op tegen de insinuatie van den vorigen spreker alsof socialisten zouden weigeren met anderen te debatteeren. De heer Staalman zegt te zullen stemmen voor het amendement Pyttersen, daar hij geenszins kan instemmen met het bestaan van een kerk van Christus en omdat dieniet bestaat, daarom kan die kerk ook nooit, in naam van het Hoofd dier kerk, eischen vrijstelling van de bedienaren van den godsdienst. De heer V e e g e n s zegt namens de Commissie van Rapporteurs, omtrent het amendement Troelstra, dat drie leden der commissie de redactie der Regeering willen behouden, terwijl twee leden zijn voor het thans gewijzigde amendement. De beraadslagingen worden gesloten. Het amendement Pyttersen (weglating vrijstelling voor geestelijken) wordt verworpen met 79 tegen 15 stemmen. Voor de heeren: Nolting, Ketelaar, Staalman, Bouman, Smeenge, Smidt, Schepel, van der Zwaag, Troelstra, van Kol, Pyttersen, Houwing, Kool, Kerdijk en Lieftinck. Het amend.-van Bylandt en de Visser (vrijstelling der diakonen) wordt aangenomen met 71 tegen 23 stemmen. Over het amend.-Troelstra (imperatieve vrijstelling kostwinners) staken de stemmen. Er zijn 47 voor en 47 tegen. De tweede stemming zal plaats hebben morgen in den aanvang der vergadering. De vergadering wordt gescheiden tot morgen ten 11 ure. Interpellatie. Aan den heer Van deVelde wordt verlof verleend op een nader te bepalen dag vragen te richten tot de Ministers van Waterstaat en Binnenlandsche Zaken, omtrent hetgeen ( gedaan is voor de reiniging van het boezemwater van Delfland. Terkoop van vestinggrond aan de gemeente Coevorden. Ten einde de gelegenheid te hebben tot werkverschaffing door geleidelijke demping van een deel der voormalige vestinggracht te Coevorden, heeft de gemeente van den Staat voor f4000 gekocht een paar perceelen grond op welken verkoop thans de bekrachtiging der Staten-Generaal is gevraagd. Reorganisatie van het bestuur In de atdeeling Lombok. De in 1895 in het leven geroepen organisatie der afdeeling Lombok van de residentie Bali en Lombok, droeg een voorloopig karakter. Het oogenblik is thans, volgens den Minister van Koloniën gekomen, om aan de organisatie van het inlandsch bestuur een deugdelijk karakter te geven. Nu de onzekerheid is opgeheven die in 1895 ] nog bestond met betrekking tot de vraag, ( welke inkomsten tegenover de uitgaven zouden j Btaan, en gebleken is dat de inkomsten — ter Bjjde gelaten de militaire uitgaven, die ver- < minderen naar mate orde en rust en als gevolg daarvan ook de welvaart toenemen — de bestuursuitgaven ruimschoots vergoeden,mag, naar de meening des Ministers, niet langer worden gedraald met het inrichten van het inlandsch bestuur op een deugdelyken voet, waaronder in het bijzonder is te verstaan het bezoldigen van de inlandsche bestuurs-ambtenaren, hetwelk zich steeds ais een krachtig middel heeft bewezen om een geregelden staat van zaken in het leven te roepen. Een verhooging der Indische Begrooting van 1898 met f 24 312 is nu voorgedragen ter bekostiging van verschillende maatregelen in de tweede helft van 1898. Ten eerste voor de bestuursinrichting van de onderafdeeling Midden-Lombok, staande onder het bestuur van een controleur; ten tweede voor de organisatie van het inlandsch bestuurspersoneel in de afdeeling Lombok, zijnde het door de Sassaks bewoond gedeelte van het eiland. Het aantal Sassaks en Balineezen in de onderafdeeling West-Lombok bedraagt ongeveer 106 000 personen; het aantal Sassaks in Midden-Lombok ongeveer 83 200 en in GostLombok ongeveer 156800. Ten derde voor de voorzieningen op het gebied der justitie; terwijl ten vierde andere maatregelen noodig zijn voor het bestuur en de politie. De geheele reorganisatie zal f48 624 per jaar meer kosten, waaronder echter aan uitgaven van slechts tijdelijken aard begrepen is een som van f 110U0. PersooDlfjke dienstplicht. Door de Regeering is aan art. 7 van het wetsontwerp de volgende alinea toegevoegd : „Na het in werking treden der tegenwoordige wet, worden de artikelen 116 en 117 der wet betrekkelyk de nationale militie niet toegepast op lotelingen, behoorende tot de lichting van 1898”. Het doel dezer toevoeging is, om aan de lotelingen, die na 1 September 1898 aan de beurt van oproeping komen, om te worden ingelijfd, alsnog de gelegenheid te geven zich te laten vervangen, evenals dit toegelaten is aan de lotelingen die vóór 1 September zyn opgeroepen. Al de lotelingen dus van de lichting 1898 kunnen zich alsnog doen vervangen. ---