Dreyfus-zaak. uöuuiohuo uw sunuiöiiig vau ae zitting heeft Demange aan den chef van den veiligheidsdienst dreigbrieven overhandigd. Er heerscht volmaakte kalmte bij het vertrek van den beklaagde. In een van de groepjes die staan te praten zegt Jaurès dat het getuigenis van Bertulus zeer overtuigend en gunstig voor den beschuldigde i*. In het kamp van de tegenstander» daarentegen zegt men dat de overtuiging van Bertulus op zwakke gronden steunt. By het heengaan is Jaurès vergezeld door Mathieu Dreyfus, de gebroeders Hadamard en Gast. Men vraagt Jaurès wat hy denkt van Picquart’s getuigenis. Het is zeer goed en zeer helder, antwoordt hij. Er zjjn talrijke nieuwsgierigen by het uitgaan van de zitting. Men heeft voorgoed besloten, geen poging te doen om den kogel bij Labori te verwijderen. Zooals hy zit, levert hy geen gevaar op. Men verzekert dat de krijgsraad besloten heeft Delaroche-Vernet met kolonel Picquart te confronteeren. Dit zou een opzienbarende zitting zyn, daar Delaroche meent te kunnen bewijzen dat twee belangrijke stukken, die aan Picquart waren toevertrouwd, zouden verdwenen zyn. Het bulletin over den toestand van Labori zegt dat de koorts afneemt, maar de pjjn duurt voort. De plaatselijke toestand is bevredigend. In Labori’s omgeving verzekert men dat hjj kracht genoeg zal hebben om de zitting van Dinsdag weer by te wonen. De Gazette de France vertelt dat Dreyfuz heden-ochtend, toen hjj de zittingzaal verliet, met een handgebaar het saluut eischte van een luitenant, zeggende, dat hij zijn meerdere was en recht had op het saluut. Maar de kapitein van de gendarmes legde hem hes zwijgen op. De Droits de l'Homme vermeldt het gerucht dat de Italiaansche Regeering van zins zou zjjn, stukken betreffende de Dreyfus-zaak open* baar te maken. De Temps maakt een brief openbaar, tot haar gericht door de Freycinet, waarin hjj zegt dat hij geen verklaring heeft gegeven over het gedeelte in Mercier's getuigenis, dat hem be* trof, omdat de bladen meldden dat de verdediging hem zou dagvaarden; maar als hjj niet wordt gedagvaard zal hij die verklaringen doen in een anderen vorm. Dreyfus in Indië. De Sumatra-Post schrijft: Wjj staan aan den vooravond van ernstige gebeurtenissen. De droevige tooneelen, teweeggebracht door partijzucht, waardoor Frankrjjks schoont hoofdstad zoo lijdt, wjj vreezen maar al te zeer dat zjj in onze rustige veste zullen worden herhaald. Men spreekt hier thans aan de pahit tafel met meer van tabak, het schoone geslacht, en splitjes [de climax is niet goed, maar ik heb geen tjjd haar recht te zetten], ik zeg • men spreekt niet meer van al die, deels" nutte, deels aangename zaken, zooals dat tot dusverre oorbaar en gebruikelijk was... de „Affaire" doet hier zyn intrede! Ten bewijze! Het volgende is een gedeelte van een gesprek, gisteren door my afgeluisterd. Het tooneel is de voorgalerij van het Medan Hotel, de tijd 8 u. P. M. Personen: een cos* mopolitische groep. Drie Chineeeche boys: zwijgenden. Men drinkt bitter. Eenheid van plaats, van tjjd, van handeling ! Alle vereischten voor een treurspel zijn er.... Hoor I.... — Maar, monsieur, alB Dreyfus nu toch onschuldig is — Bah! Onschuldig! Ik zeg U, mijnheerI De nieuwe Krijgsraad zal hem veroordeelen. Twaalf kogels in zjjn kop et 1'affaire Dreyfus ■era finie, A tout jamais 1 — Maar Cornély in den Figaro toch. — Boy, kassih pahit. — Ja, Ja, ik weet tat-v... «»—■ met Bi» inmsense, m’n waarde, je be» grijpt tooh wel dat du Paty de Clam en Henry — Wat, voor den duivel, spreekt U van die canailles? — Comment done? des canailles? Du Dato uimAisn?* il « óiA jmnrn Maïs Henry, monsieur, Henry is een braaf soldaat, een man van eerl Hjj heeft het bewezen — Door zijn keel af te snijden? Een rare manier! En dus als men een man van eet en ’n beetje, hm, „onvoorzichtig” is, dan snjjdt men in Frankrijk zieh ds keel af? — Parfaitement, Monsieur I — Tiens, Tiens! — Nu dan, ü is toch waarlijk een man van eer, ex-officier, Franschman, anti-Dreyfusard! Alle vereischten zjjn er. Waarom snijdt ge U de keel niet af? Boy, kassi piso sama toewan 1 — Permettez, permettez I Le cas eet différent ! Maar op dit oogenbiik werd het gesprek afgebroken door de verschijning van den boy, die met plechtigen ernst een groot voorsnift mes bracht, ’t welk met niet genoeg te waar» deeren delicatesse op een soepbord was gelegd en met een wit servet was overdekt. De Figaro maakte gister-avond weder een nieuw sensatie bericht openbaar, waaruit blijkt op welke losse gronden de bewijzen van Mercier voor Dreyfus' schuld aangevoerd, steunen. In zjjn verklaring voor den krijgsraad, maakte generaal Mercier slechts van éen nieuw stuk melding, een schrijven van kolonel Scbneider, militair-attaché van Oostenrijk be Parijs. In dit schrijven gedateerd 30 November 1897 verklaarde de Oostenrjjksche diplomaat, dat Dreyfus betrekkingen heeft gehad met het geheime Duitsche bureau te Strasburg on Brussel. Generaal Roget nam dit punt van beschuldiging van Mercier over, en grondde daarop voor een groot deel zyn overtuiging van Dreyfus' schuld. De Figaro ontving nu het volgende telegram: Figaro, Parijs. Ems, 17 Aug. 10 u. 20 m. De brief van 30 November 1897, die aan my wordt toegeschreven en 16 Aug. in uw blad stond, is valsch. Geteekend: kolonel Schneider. De Figaro heeft dit telegram aan den President yan de krijgsraad doen toekomen, die nu wel Mercier en Roget zal ondervragen. Mevrouw Labori ontving een afschuwelijken ©ngeteekenden brief uit Parijs, geschreven in de leeszaal van de magazijnen der „Bon Marché”, van den volgenden inhoud : „Slechts van een ding heb. ik spijt, en wel dat hij die moed toonde, u niet allen heeft gedood : vrouw, kind en den ellendigen Labori zelf. Ik hoop, dat het nog gebeuren zal.” De Indépendance vraagt: Is dit epistel in Frankrijk of wei in een land van kannibalen geschreven ? --- Lastertongen. door THÉRÈSE VAN ARENDSBERG. iJ*-; 3) Nauwelijks had de torenklok dien avond den laatsten slag van het vastgestelde uur doen hooren, of kapitein Helwig belde wederom bij de familie Van Vloten aan. Blijkbaar wachtte de graaf hem in de gang op, en na een paar op zachten toon geuite woorden, betraden ze samen de sierlijk ingerichte tuinkamer, alwaar Helwig met één oogopslag, naast de gravin, en haar meisjes, mevrouw Verbrugge ontdekte. — Lieve Caroline, zeide de graaf haastig, mag ik u mijn vriend kapitein Helwig voorstellen, over wien ik u meermalen gesproken heb. Zoo juist wilde ik even rondloopen en bemerkte tot mijn schrik, dat ik van middag in de sociëteit een verkeerden hoed heb medegenomen, en kapitein Helwig die ook een verkeerd booiddeksel in zijn bezit bespeurde, ontdekte by nauwkeurig onderzoek mijn naam in den rand, en komt nu myn nonchalance herstellen. Nu weet ook iedereen welk een zorgvuldige vrouw ik heb, daar alles, tot zelfs myn hoed en parapluie mijn naamcijfer draagt. Maar dan plotseling af brekend: Mevrouw Verbrugge, vergeef mjj wat ik u bidden mag, mijne onbeleefdheid; in het vuur mijner rede vergat ik den kapitein aan u voor te stellen en dan met een buiging: — Mevrouw Verbrugge — kapitein Helwig. — Helwig — onze vriendin mevrouw V erbrugge. — Ik had reeds jaren lang het genoegen mevrouw Verbrugge te kennen, zegt kapitein Helwig kortaf, en dan zich met een beleefde buiging tot mevrouw Van Vioten wendend, vervolgt hy : — De vergissing van mijnheer uw echtgenoot bracht mij zoodoende de welkome gelegenheid, kennis met u te maken, mevrouw, en thans ben ik hiervoor te meer dankbaar, daar het mij in staat stelt de weduwe van mijn overleden vriend te spreken. Ik had mevrouw Verbrugge gevraagd mij bij haar aan huis te woord te staan, doch zij weigerde mij zulks, op grond dat zij ’s avonds te moede was om iemand te ontvangen. Doodsbleek, en geheel ontroerd, sedert den aanvang van dit gesprek, barst de jonge weduwe eensklaps in tranen uit, en staat plotseling op, als wil zij de beide meisjes volgen, die op een wenk harer moeder zich reeds hebben verwijderd. Doch Helwig treedt haar in den weg en zegt bijna ruw : — Neen, mevr Verbrugge, nu ontloopt ge mij niet. Gij zult mij niet langer elke verklaring weigeren, ik ben de vriend van uw overleden echtgenoot, en wat ik heden tot u spreek, dat doe ik in zijn naam. Waarom bedriegt ge my en anderen? Waarom zegt ge dat ge altijd thuis zijt, terwijl ge over dag telkens op straat loopt, en ik, op de eerste theevisite die ik maak, u ook weder daar ontmoet ? — Ach kapitein, spaar my, snikt mevr. Verbrugge, ik kan u niet alles ophelderen. — Kunt ge niet, vervolgt Helwig, nog heftiger. Welnu, zwijg dan, maar weet wel wat ge doet! — Kom Helwig, zegt nu de heer Van Vloten, maak het deze zwaar beproefde vrouw niet zoo pijnlijk; zij weet immers nog van niets ; zoo zy ingelicht ware, zooals mijn vrouw en ik, zou ze anders spreken; handel zacht met haar. En als mevrouw Verbrugge bij deze woorden plotseling met verwilderde oogen opziet en uitroept: Maar, myn God, wat heb ik toch gedaan, en wat verwijt .men mij eigenlijk ? dan gaat mevrouw Van Vloten naar haar toe, en haar zacht by de hand nemend, doet ze haar naast zich op de canapé plaats nemen en zegt, zachtkens als een moeder tot haar kind : — Mevrouwtje, luister eens naar mij. U hebt alleen gedacht aan wat u deedt, en dat was slechts wat goed en verheven was, maar de wereld, de ellendige lastertongen, ze verspreiden niet de dingen die buiten hun bereik liggen, ze vermelden slechts wat ze zien. En dan nog daarbij is hun oordeel steeds hard en liefdeloos. Men zag u overdag dikwijls op straat loopen, over de markt, langs de sociëteit, ook somtijds zag men u ’s avonds om tien uur nog op straat. Men wist niet waarheen gij u begaaft — men giste. Een jonge vrouw kan zoo iets niet ongestraft doen, u weet, mijn man heeft het nog voorspeld, toen u ons geheimhouding verzocht. De gevolgen bleven niet uit; men heeft in de sociëteit over u gesproken op een wijze die, niemand weet het beter dan wy, uwer onwaardig is. Kapitein Helwig heeft het leugens genoemd, heeft zich borg gesteld voor de eer van de weduwe van zjjn overleden vriend, men heeft zjjn woorden met bewijzen pogen te vernietigen, hem gezegd, dat gij soms ’s avonds om tien uur nog onze woning verliet. Beleedigd in het heiligste wat hjj bezat in de herinnering aan zijn overleden vriend, kwam deze brave man in zijn angst en droefheid, mijn echtgenoot om inlichtingen vragen. Natuurlijk heeft Van Vloten hem toen alles medegedeeld en met hem deze ontmoeting beraamd. Zoo hjj wat ruw was, vergeef het hem, het oordeel der mannen is niet zoo zacht als van ons. Kom, mevrouwtje, reik uw beschermer de hand, hij is een trouw vriend, dien gij uw kinderen moet leeren te eeren en lief te hebben, want gij en ajj en ook wjj allen zijn hem veel verschuldigd. — Ja, mevrouw Verbrugge, vult de graaf aan, geef hem de hand en zeg hem dank, hij heeft het wel aan u verdiend. Doch nog altijd zwijgt de arme vrouw en ziet dof voor zich uit. Dan, na eenige oogenblikken zegt ze langzaam en op ieder woord nadruk leggend : — Zoo ik mij niet vergis, beschuldigt men mij een slechte moeder te zjjn, mjjn kinderen alleen te laten en naar mijn genoegen steeds uit te gaan. Dat heeft kapitein Helwig vernomen en dat deed hem leed om Alfred’s wille. Maar ook daarom alleen. Hij kwam hier inlichtingen inwinnen, angstig en gejaagd, dus hij geloofde althans ten deele dien laster. Hjj twijfelde aan haar, die Alfred vol vertrouwen het lot zjjner kinderen in handen gaf. Neen, mevrouw Van Vloten, ik kan dien man de hand niet reiken, zelfs niet om uwentwil. Maar met mjjn trots zal ik breken van nu af aan, ik dacht goed te handelen ter wille mjjner kinderen, thans zie ik, dat ik dwaalde. Kapitein Helwig, ik geef u bij dezen mjjn volle toestemming, om aan ieder die belang stelt in mijn doen en laten, mede te deelen, dat de weduwe Verbrugge eiken morgen en middag de boeken gaat byhouden . bjj de firma Allan en Cie. en ’s avonds vier j maal ’s weeks de beide freules Van Vloten conversatieles gaat geven in vreemde talen. En dan is het gedaan met haar kalmte en fiere waardigheid en barst de beproefde vrouw in hevig snikken uit, zeggende: — Maar mjjn arme kinderen, hoe zal ik het hun zeggen. Hoe vreeseljjk zullen ze het vinden, dat ik voor hen werken moet. — Laat dat nu eens aan ons over, valt mevrouw Van Vloten haar in de rede. Vooreerst komt ge morgen (Woensdag) met uw kinderen by ons eten, ik schrjjf u een beleefd briefje dat ik uw moeder gekend heb, en u dus gaarne eens bij ons zou zien. Dan spreken we over talen enz., en zal ik u voorstellen of u niet eens onze meisjes wilt behulpzaam wezen, bv eiken Woensdag en Zaterdag-middag, als uw kinderen met u mede kunnen komen en dan nog een paar malen ’s weeks ’s avonds. Doch uw betrekking bij Allan moet u, vind ik, opgeven; daar praten wjj onder vier oogen wel over. — En nu heb ik een voorstel, zegt de graaf plotseling op opgewekten toon. ’t Is een prachtige zomermaand, Caroline, laten we nu allen samen een uurtje naar de muziek in de buitensocieteit gaan, laat de meisjes zich ook gereed maken, en als mevrouw Verbrugge een afwijzend gebaar maakt, voegt hij haar toe: Neen, mevrouwtje, nu zyn wij eens baas en handelen voor u. In ons gezelschap, en met uw trouwen verdediger bjj u, zult u voor ’t eerst te Obdam in ’t publiek gezien worden, uw eerste rouwjaar is bijna verstreken, en ook al ware dat zoo niet, u moet een rehabilitatie willen, al ware het alleen voor uw kinderen. En werkelijk, geen kwartier later, zag iedereen, die in de buitensocieteit gezeten, was de gravin Van Vloten binnenkomen met hare dochters, en vergiste men zich niet; de weduwe Verbrugge met hen, en daarachter de graaf met kapitein Helwig. Toen zjj even gezeten waren, riep de graaf een bediende bij zich en vroeg hem of hjj ook wist dat luitenant Drummond zich hier bevond, en op het bevestigend antwoord, liet hjj den luitenant verzoeken even bjj hem te komen. Toen de heer Van Vloten spoedig daarop den luitenant ziet naderen, gaat hjj hem ijlings eenige stappen tegemoet en zegt: — Luitenant Drummond, ik heb vernomen, dat u het durft wagen u ongunstig uit "te laten over een dame, die wjj het ons tot een hooge eer rekenen onze vriendin te mogen noemen, en die thans met mijn echtgenoote en mijn dochters aan gindsche tafel is gezeten. Van een officier, die zich zoo gaarne den titel van een man van eer ziet toegekend, acht ik zulk een handelwijze op zjjn gunstigst uitgedrukt alleszins onvoorzichtig. Ik geef u drie dagen tjjd om uw dwaling in te zien en goed te maken, en verwjjs u om nadere inlichtingen naar den heer Verweij, chef der magazijnen van Allan en Cie. Zoo gij binnen dien tijd uw woorden niet hebt ingetrokken, zal ik mjj verplicht rekenen te handelen. En zonder een groet of afscheidswoord gaat graaf Van Vloten naar zjjn gezelschap terug. — Zie zoo, die is van de baan, zeide hjj lachend op gedempten toon tot kapitein Helwig, maar om u in eere hersteld te zien bjj mevrouw Verbrugge, daar zie ik meer bezwaar in. Maar, kapitein, laten we eerlijk zjjn, ge zijt ook met wat grof geschut begonnen. ( Wordt vervolgd) --- Officieel Gedeelte. Afsluiting van den openbaren weg. Het gedeelte COLUMBUSSTIIAAT, tusschen Suezkade en Regentesselaan, en de VAN MAIt(JMSTRAAT zullen van Maandag 21Augustua 1899, gedurende de uitvoering van werkzaamheden aan de bestrating aldaar, voor bet verkeer met rij- en voertuigen AFGESLOTEN zijn. ’e-G r a v e nh a ge, 18 Augustus 1899. (P. 505.) --- Gevonden Goederen. A. Aanwezig aan het Hoofdcommissariaat van Politie, Alexandersplein 15b, en te bevragen alle werkdagen tusschen 121/j en 2 uur : Een lorgnet; een ledige portemonnaie; een schoenmakers-knijptang; een vloerkleedje; een hit; een notitieboekje; een parasol; eenige strandschopjes; een kinderhalskettinkje; een zweep; een witte ceintuur; een paar militaire handschoenen; een portemonnaie, inhoudende f0.211/g; een wit zijden ceintuur; een zakdoek. B. Aan wezig en te bevragen bij de volgende ingezetenen: Een kinderbril in étui bij Abrahams, Amsterd. Veerkade 6; een damesmantel bij Grégoire, Lekstraat 14; een zilveren armband met de initialen I. A. M. E. bij van der Swam, Ververstraat 5S; een paardendeken bij Koks, Binckkorststraat 79; een zilveren damesremontoirhorloge bij v. d. Hoeven, Prins Hendriklaan 35/28; een zilveren dames-cylinderhorloge bij Heister, Oranjeplein 16; een handwagen No. 4154 aan het politie posthuis in de van Ostadestraat; een poedelhond, teef, bij Beekman, Newtonstraat 89; een ovaal gouden medaillon bij van Heekeren, Sweelinkstraat 47; een langharig geel hondje bij Rol], Renbaanstraat 13; een zilveren vingerhoed aan het bureau der Openbare Reiniging, Varkenmarkt; een ring met 9 sleutels bij Verboven, Hooftskadelaan 9/17; een zilveren kwastje van een horlogeketting aan het Gesticht Groenesteyn; een portemonnaie, inhoudende f 2, bij Brandwijk, Wagenstraat 167; een portemonnaie, inhoudende f 5.10, bij den Hartog, Schenkstraat 77; een portemonnaie, inboudende fO.Oöl/g, bij Retra, Kranestraat 56; een gouden dames-remontoirhorloge met verguld kettinkje bij Zuman, Hekkelaan 20; een portemonnaie, inhoudende f 0.35 en een rozenkrans, bij Toet, Nieuwe Laantjes 75; een parasol bij van Duyn, biertent aan het strand; een nickelen horloge met ketting bij Leyze, Gevers Deynootweg 107; een mand met appelen bij Ridderhof, Loosduinsche weg 283. --- Werving. van Javaansche koelies. Niet-Officieel Gedeelte. ’aGravenhage, 18 Aug. I. In een welbekend Fransch versje wordt gezegd, dat op deze aarde, helaas, „les plus belles choses ont le pire destin” en ieder, die naar India komt, u»n waarheid van dat gezegde bevestigd zien bij ’t aanschouwen van Sandelwoodpaarden en Javanen. De eersten zullen wij voorloopig laten rusten, en wat de laatsten betreft zal er wel geen mensch wezen, dia het durft tegenspreken, dat er al heel moeilijk een volk te noemen is, zij het dan van een overheerd ras, welk dan ook, dat zóó onmondig beschouwd wordt, zóó geacht wordt bescherming noodig te hebben, dat „protectie van den inlander” (tegen wien of wat... tegen den overheerscher zelf misschien?) geacht wordt als de allereerste regeeringsplicht van den overweldiger, die daardoor hoopt te zorgen, dat zij, „qui se font brebis” niet al te kaal geschoren worden. Over geen enkel volk is er zooveel geschreven, wordt er zooveel gepraat, op geen enkel ras van Oosterlingen wordt zoo geëxpérimenteerd als op den Javaan, wiens gemoedsleven toch nog niet aan den Europeaan, den blanda, geheel geopenbaard wordt. Van zijn waren aard zien wij in den regel al even weinig als van zijn huiselijk leven Zijn huis is meestal omheind en rondom de dessa staat een diohtehaag van bamboe. In de verte gezien, zij het op de berghellingen, waarop wij koffie planten, of op de vlakten, waarop hij nog meer rijst zou planten, indien wij de velden niet inhuurden, ten behoeve van suikerriet-, indigo- of tabakscultuur, gelijken die bamboehagen een versiering van ’t landschap, een lijst om ’t intieme leven van den inboorling. Wij denken al heel wat van onze ethnographische kennis, als wij eventjes, een klein beetje maar, begrijpen, dat achter dienbamboepagger menschen leven van een andere opvatting van ’t bestaan dan wij, vatbaar voor indrukken, die aan onze waarneming ontsnappen, gevoelig voor leed, dat ons niet zou aandoen, en opgetogen van vreugde over zaken, die ons volmaakt koud laten. Hoe heet ook weer de schrijver, die een interessant verhaal schreef over zijn gewaarwordingen, toen hij voorover in het gras lag en zoodoende een kijkje kreeg over een wereld van oneindig kleine wezens ? Zijn naam weet ik niet meer, maar aan zijn verhaal denk ik altijd als ik mij den tijd te binnen breng, dat ik heel nabij een bamboepagger leefde en ’t mij af en toe vergund was er door te gluren en ook een blik te werpen op een wereld, die waarachtig interessant was. Vraag het, lezer! elkeen, die de binnenlanden van Java heeft bewoond. Vraag het den controleur, vraag het den planter, en wilt gij waarachtig een getrouw, een waar beeld krijgen van dat leven, van die wereld achter den bamboepagger van ’t Javaansche zijn en bedrijven, breng dan de bioscoop der herinnering van een zendeling in beweging en ik zeg u: ’t zijn „levendebeelden”, die u boeien, door hun actie. Laat mij eventjes hierbij zeggen, dat ik niet dweep met de verspreiding van ’t Christendom onder de inlanders, tenzij dat moet dienen om den invloed van den Islam te neutraliseeren, maar de zendeling staat meer en beter in de nabijheid van den pagger, dan de planter, dan de man van ’t civiel bestuur, die, trots artikel I van zijn instructie, den inlander dan toch beschouwt, beoordeelt en behandelt van zijn standpunt van vertegenwoordiger van ’t gezag, als de fiscus, als de politieman De planter heeft den Javaan noodig en dat weet de laatstgenoemde. De zendeling heeft den Javaan niet noodig en is daarom volkomen onbaatzuchtig. Ik wil dadelijk toegeven wat ook door de meeste zendelingen grifweg wordt erkend, dat het Christendom door een massa onbevoegden gepredikt wordt. Doch zelfs een geacharneerd tegenstander der zending moet erkennen, als hij b.v. de Christengemeente te ModjoWarna bezoekt, dat het hoofd dier gemeente wondere dingen tot stand bracht. Wil hij — dat hoofd — zulks toeschrijven aan den invloed der door hem verkondigde leeringen ... och, mij is het wel. Maar ik houd het er anders voor dat, aangenomen zelfs, dat zijn leeringen WekKoiA, keJ*. voel uiüwx ia h.otu v'üUiiJöoiu dat trekt; het voorbeeld, om maar iets te noemen, weet gedaan te krijgen, dat er in de dessa’s rondom de woning van den zendeling een orde, een zindelijkheid heerscht, die het civiel bestuur trots de strengste bevelen en het scherpste toezicht niet gemakkelijk zal verkrijgen. De Javaan is lang niet dom, niet zoo gehecht aan het oude, dat hij zijn eigen voordeel, zijn eigen gemak niet zou begrepen. Overtuig hem, anders dan door dwangbevel... neen, overreed hem, en men krijgt alles van hem gedaan. Zijn adaptie-vermogen is bijna grenzenloos. Wat, is de inlander niet goed? Vraag het den officieren onzer legermacht en ’t antwoord luidt: de Javaan is bij deugdelijke leiding een soldaat hors ligne. Vraag het Indische dames: de Javaan is een voortreffelijk bediende; vraag het ieder, die hem eenigszins van nabij kent en in den regel zult gy een loflied hooren, waar gij dan gerust de tweede stem bij moogt zingen ter vermelding der gebreken, der slechte eigenschappen, die hij heeft. Maar al bezat hij die bij ’thonderdduizendtal, dan nog heeft men hem noodig, dan nog kan men niet buiten hem .... want wie moet er anders ons helpen koffie planten, riet kweeken, indigo bereiden, en wie, ja wie moet bij exploreeren en exploiteeren ons diensten kunnen bewijzen als koelie, als werkman, als vrachtdrager, als kok? Welk volk in Indië is zóo „omnis homo” als de Javaan? Welke natie maakt zich zelve zóo „breb s!”, dat de „loup” hem kan weghalen uit zijn omgeving, zoo gemakkelijk als de koeliewerver den Javaan doet ? De Chinees ? Veel te duur en niet zoo handelbaar. De Maleier ? die trotsche verschijning, die wel genegen is uw gids te wezen, uw jachtgezel, maar die er hartelijk voor bedankt een sedentair, een landbouwend bedrijf te beginnen. Nooit.... want hij acht zich uws gelijken en laat u dat gevoelen. De Maleier is de haan, die het hardste kraait op zijn eigen mesthoop. Hij moge meer „race” toonen dan de Javaan, hij moge een „volbloed” wezen . T,. maar voor onze doeleinden hebben wij dat soort niet noodig. Bij ’t beploegen van dén akker, waarop wij een villa te Velp willen oogsten, moeten wij iets hebben van een koudbloedig-slag-werkpaard, een Ardenner tot alles geschikt met volhardingsvermogen , en vooral gewillig en leerzaam. Dat is de Javaan, en bovendien bezit deze de eigenschap van zich ten allen tijde „brebis” te maken, zoodat hij meestal kaal geschoren terugkomt van de streken, waar hij zijn contracttijd uitgediend heeft. Alle Indische bladen, vooral de Semarang Courant, bevatten maar al te dikwijls het bericht, dat dit of dat stoomschip met een bezending repatrieerend : koelies aankwam. „De kerels zagen er ellendig uit, hadden geen kleeren aan het lichaam en waren voor het meerendeel ziek.” Dat kan men honderdên malen lezen. Ga nu eens henen, ondervraag zoo’n ploeg jammergestalten. Denkt gij, dat gij iets te hooren krijgt, dan algemeenheden ? Hun geld is op, zy gaan naar huis, ja, ze zijn ziek geweest, dat is alles, wat men er uit kan krijgen. De menschen verschuilen zich „achter den pagger” en daar achter moet gij komen om de waarheid te pakken te krijgen, omtrent het wedervaren van Kromo als koelie in de Negri-koelon of Wêtan (het land oost of west) of nog onbestemder aangeduid als de „Negri-sêbrang”, het land aan den anderen zeeoever. Misschien, let wel, ik zeg misschien, gelukt het u hem langzaam aan het praten te krijgen. Gij moet er alles met een puthaak uithalen en krijgt alleen dan wat te pakken, als Kromo zeker, heel bepaald zeker weet, dat uit de antwoorden, die hij u geeft, uit den onbescheiden blik door den pagger voor hem geen onaangenaamheden en moeiten, geen „soesah” voortvloeit. „Soesah”, beslommering, hurrie, onbegrijpelijkheden, formaliteiten, dat is voor hem. Kmmn al het criterium rau Giiunde geweest, sinas aatny weg zou gaan. Nu nog meer soesah ? Liever dan maar nog een beetje ellende geleden .... maar geen soesah. Kromo heeft er den buik vol van. „Waartoe, heer, ik vraag u, die wijs zijt, waartoe zal ik klagen ? Gij wilt het weten, ja, soesebh... maar ik, dom mensch, wat zal ik u zeggen ? De droefenis, de zorg is geleden, het verleden is voorbij, ik ben weder terug, waarom zou ik het ongeluk oproepen, opdat het zich mijner opnieuw herinnert ?” (Slot in ons volgend nummer.) --- Buitenland. ALGEIIEM O VERZICHT. Konden wy gisteren in de uitlatingen van een gedeelte der Engelsche pers een klein flauw staaltje van hoop ontdekken in zake onze Afrikaansche broeders, de bladen, door ons heden ontvangen, laten daarvan weinig meer over. De wolf had voor een oogenbiik zich in de vacht van het schaap gestoken, maar reeds heden wierp hij de vermomming af. Nauwelijks was gisteren het gerucht in Londen verspreid, dat de Transvaalsche Regeering de gemengde Commissie, door Chamberlain voorgesteld, zou aannemen, onder beding, dat de Transvaal daarmede in geen opzicht van zijn onaf hankelijheid zou afstand doen, of de hekken waren alweer verhangen. Om het aan te nemen, daarvoor had Chamberlain zijn voorstel niet gedaan. Had hij een oogenbiik kunnen vermoeden, dat de Regeering der Zuid-Afrikaansche Republiek zich er mede vereenigd zou hebben, een nog onmogelijker ultimatum ware gewis door hem gesteld. Wie dan ook in trouwe heeft kunnen gelooven, dat zelfs onderwerping aan Engeland’s eisch een einde zou maken aan het conflict, dwaalt. Albion houdt nog een menigte grieven in petto. Weten de imperialisten in Engeland — en het heeft er allen schijn van — dat hun dit gelukt, de openbare meening op hun zijde te houden, dan gaat de aanslag op de onafhankelijkheid der beide BoerenRepublieken, zoo zeker als tweemaal twee vier is, door. Om ons gevoelen te staven, zullen wij eenige grepen doen uit de leading-artikelen van de Engelsche pers. De Daily News zegt, dat het aannemen door Krüger de moeilijkheden niet uit den weg ruimt, die tusschen beide landen bestaan. De Daily Mail, die in haar oorlogscampagne de geheime wenschen van Chamberlain uitspreekt, roept uit: De tijd voor woorden is voorbij; indien Krüger nog langer „bluft”, komt op zijn hoofd het te vergieten bloed neer. Da Morning Post gaat zelfs zoover te schrijven, dat, indien de Transvaal maar in haar antwoord in het minst of geringst melding durft maken van haar onafhankelijkheid, dit een beleediging voor Engeland is. Als deze handschoen niet wordt opgeraapt, zou Engeland met eigen hand de ontbinding van het Rijk teekenen. 18 ooit met walgingwekkender cynisme het onrecht in plaats van het recht gesteld? Kan het kalme beroep van ons volk nog van eenigen invloed zijn op de naar bloed en kruitdamp dorstende roovers van de krijtrotsen in de Noordzee ? Zou het inlichten van de openbare meening in Duitschland en het overig Europa geen practischer gevolgen hebben ? Eischen van hooger, geen edeler politiek mogen voor een oogenbiik de oogen der machthebbers aan de Spree verduisteren, het lijdt geen twijfel, of eenmaal het Duitsche volk ontwaakt, zal het beslist vóór het recht tegen het onreent, ook hun stamverwanten aangedaan, opkomen. Bij dieper doordenken zal het den Duitschers duidelijk worden, dat een vernietiging van de Boeren-Republieken, het doel der Engelschen, de supprematie in het donkere werelddeel een grooten stap nader brengt, wat tooh zeker in strijd is met Duitschland’s koloniale belangen in Afrika. Zou de Regeering te Berlijn werkelijk meenen, dat de Transvaal, evenals eenmaal Bismarck van de Oostersche quaestie zeide, geen Pommersch soldaat waard is? Aan het bericht van het zenden van een groote troepenmacht naar Zuid-Afrika valt niet te twijfelen. Niettegenstaande Balfourin het Parlement verklaarde, dat geen inlandsche troepen uit Engelsch-Indië zouden gebruikt worden, staan 12 000 man inlanders gereed om zich naar Durban in te schepen. Binnen eenige weken zal het totaal der Engelsche en koloniale troepen, wier aanbod tot hulp werd aangenomen, in Zuid-Afrika 55000 man sterk zijn. maakt Chamberlain 'filet, als hij geen schurkenstreek in zijn schild voert. Het heeft er all.n ua>. da overige leden van het Engelsche Kabinet definitief voor den eerzuchtigen Nigeraandeelen-speculant hebben moeten zwichten. Ook het terugroepen van den generaal sir William Butler, die zich immer tegenstander toonde van Milner’s staatkunde en steeds van meening was, dat de Transvaalsche Regeering geen aanleiding geeft tot gewapende tusschenkomst, stemt tot nadenken. üit zeer goede bron wordt gemeld, dat zelfs, indien Krüger de eischen van Milner op de bijeenkomst te Bloemfontein onveranderd aanneemt, Engeland zich niet voldaan zou toonen, alvorens Johannesburg ontmanteld was en de Boeren hun wapenen hadden ingeleverd. Spreekt hieruit niet het verfoeilijk fanatisme van den renegaat, van den man, die, toen hij in het kamp van Gladstone zijn eerzucht niet voldoen kon, met pak en zak naar de uiterste Jingo-partij overliep? Is het te verwonderen, dat zulk een karakter slechts gevoelig is voor den klank van het alles bedervende goud? *** In Frankrijk, waar zelfs het ultra-geheime binnen enkele dagen, zij het dan ook druppels gewijs „le secret de Polichinel" wordt, is ook al iets uitgelekt van den inhoud der in de laatste dagen in beslag genomen stukken in de woningen van de aangehouden partijlijders. Vele gezegelde pakketten werden door den rechter van instructie, Fabre, geopend, en reeds nu zijn hoogst belangrijke bescheiden gevonden, die er op wijzen, dat er een hoogst , ernstigen aanslag tegen de Staatsinstellingen voorbereid werd. De staatkundige politie, die nauwkeurig de leiders van de aan de Republiek vijandige partijen in het oog hield, heeft naar gemeld wordt da hand gelegd op geheel de correspondentie van den Hertog van Orleans aan zijn vrienden te Parijs gericht. Reeds langer dan een jaar bestonden er betrekkingen tusschen de partijhoofden der : Nationalisten en den Pretendent. Groote geldsommen zijn door zijn aanhangers uitgegeven, niet alleen voor de Nationalistische propaganda, maar ook met het doel ongeregeid'neden op straat uit te lokken bij ge- legenneid van werkstakingen te Parijs en in de provincie. Men behoeft werkelijk niet beschuldigd te worden van overdreven bewondering voor het semitisme en de dikwijls laakbare rol, met behulp van het almachtige goud, door sommige Semitische bankiers achter de staatkundige coulissen gespeeld, om onverholen af keer uit te drukken voor de laffe aanslagen der anti-semieten te Parijs op enkele personen, die worden verdacht Jood te zijn, gepleegd. Donderdag-middag keerde de slotenmaker Mercadet huiswaarts, eenige minuten door een persoon achtervolgd. Plotseling vuurde hij zijn revolver op Mercadet af en trof hem in den onderbuik, al verwenschingen tegen de Joden brakende. Het zaad, door Drumont reeds jaren lang gestrooid, begint vruchten te dragen. De citadel in de rue Chabrol verkeert nog steeds in staat van beleg; proviand wordt langs de dakvensters binnengebracht; de bezetting heeft nog geen plan zich over te geven, maar vermindert toch in aantal. De ^yp°graphen hebben gister-avond de veste verlaten en zijn onmiddellijk door donrechter van instructie Fabre gehoord. Daar hun goede trouw bleek, zijn zjj spoedig op vrije voeten gesteld. De afgevaardigden, generaal Jacquet en Magne, hadden met Guérin een onderhoud. Magne verklaarde b(j z(jn terugkomst, dat de belegeraars voornemens waren tot het uiterste tegenstand te bieden. Maar volgens andere geruchten zou de vaudeville-voorstelling zonder bloedvergieten eindigen. De Ministers zijn heden bijeen om over het tragiech-comisch geval te beraadslagen. V Gisteren is het Pruisische Huis van Afgevaardigden bijeengekomen, en begonnen met de tweede lezing van de kanaalwetten. Ondanks den ongunstigen tijd waren alle Ministers en ongeveer alle Afgevaardigden opgekomen om de zitting bjj te wonen. De meening, dat de conservatieven en agrariërs door de woorden van den Keizer tot de aanneming der kanaalwetten bekeerd zouden syn, is gebleken weinig grond te hebben. Nadat de Minister van Spoorwegen, Thielen, in een zeer lange en zeer onverstaanbare redevoering, de voordeelen van het kanaal had opgesomd, en het kanaal een „groote verbetering voor het land” had genoemd, dat bovendien zeker zou medewerken om de welvaart te bevorderen en dat voor landsverdediging hoog noodig was — kwam de conservatieve leider, graaf Limburg Stirum, aan het woord. Hij verklaarde dat de overweldigende meerderheid der rechterzijde, ondanks de behandeling der voordracht i» da commissievergadering „en andere gebeurtenissen", zich tegen het ontwerp zal verklaren. Men verwacht thans, dat heden de stemming zal gehouden worden en dat dan by § 1 het ffflhöola MirMallanrJ.lrana.al «al nruuLm trav. worpen, en wellicht slechts de aanvullingswerken voor het kanaal Dordtraund—Ems zullen worden aangenomen. Wordt by de derde lezing op dezelfde wjjze gestemd, dan acht het Tageblatt ontbinding van het Pruisische Huis van Afgevaardigden vry waarschijnlijk. De bediende met de roode portefeuille is reeds in de voorhal van het gebouw gezien. ---