Advertentie Officieel Gedeelte. [Herplaatsing wegens misstelling.] Gemeente ’s-Gravenhage. — Lager Onderwijs. BURGEMEESTER en WETHOUDERS van ’s-Grav e n h a g e maken bekend, dat in hunne Gemeente te vervullen zijn twee betrekkingen van IIOOED eener Openbare Lagere School, in welke Scholen de vakken a—k, ; en s van art. 2 der Wet op het Lager Onderwijs onderwezen worden. De jaarwedde bedraagt f1950 benevens vrije woning met tuin. Zij, die zich wenschen te onderwerpen aan het vergelijkend examen voor deze betrekkingen worden verzocht zich vóór 17 Mei e.k. hij Burgemeester en Wethouders bij gezegeld adres aan te melden, met overlegging der tot bewijs hunner bevoegdheid vereischte stukken, van welke het Getuigschrift van zedelijk gedrag niet vóór 15 April jl. behoort te zijn afgegeven. Alleen zij, die den leeftijd van 28 jaren hebben bereikt en minstens drie jaren aan het Hoofd eener School hebben gestaan, of gedurende minstens v ij f jaren in het bezit der Hoofdacte , thans als plaatsvervangend Hoofd, Onderwijzer le klasse, of eerste Onderwijzer aan eene Openbare of Bijzondere School werkzaam zijn of werkzaam zijn geweest, zullen tot het examen worden ioegelaten. YGravcnhage, 7 Mei 1891. Burgemeester en Wethouders voornoemd, ROEST. De Secretaris, E. EVERS. NB. Het adres te zenden aan de Secretarie der Gemeente ’s-Gravenhage, afd. Onderwijs. (P, 206.) Ijsfabriek. BURGEMEESTER en WETHOUDERS van ’s-G r av e n h a g e maken bekend, dat b[j Koninklijk besluit van 27 April 1890 No. 17, een der voorwaarden, luidende: „dat tusschen des avonds acht uren en des morgens „zes uren in de fabriek niet mag worden gewerkt”, waaronder hij hun besluit vau 9/13 December 1889 aan A. VAN RIJN en ZOON] vergunning ij verleend tot het oprichten van eene door stoom gedreven Inrichting ter vervaardiging van IJs, achter perceel Prinsegracht No. 126 aan de Beerenlaan, op de kadastrale perceelen Sectie K, Nos. 1320, 1508, 1509 en 1510 is ingetrokken, en vervangen door de voorwaarde „dat de „afgewerkte stoom moet worden gecondenseerd door „middel van een daartoe in de voorgenomen Inrichting „aan te brengen toestel”. s-G r a v e n h a g e , 9 12 Mei 1890. Burgemeester en Wethouders van ’s-Gravenhage, ROEST. De Secretaris, (P. 212.) E. EVERS. --- Familiebericht Burgerlijke Stand Het BUREEL van den BURGERLIJKEN STAND zal op den Hemelvaartsdag, tot het doen van aangiften van Geboorte è n O v e r 1 ij d e n , GEOPEND zijn des middags van IS tot IS1/; ure. ’s-Gravenhage, 12 Mei 1890. De Ambtenaar van den Burgerlijken Stand, (P. 211.) WITTERT VAN HOOGLAND. --- Aan het HOOFDCOMMISSARIAAT van POLITIE Aiexanacrsptein ioö, zijn ais gevonden aensregeven : Een Botterdamsoh Schouwburglot serie 2143; een tijgerhond, reu; een witte hond, korte staart, lange bruine ooren, reu, met halsband om, waarop een nickel plaatje; -een ijzeren maat (5 Liter); een hondenbelastingpenning no. 1284; een fantasie armband; */20 lot in de Staatsloterij ; een zwart dames-manteltje ; een tortelduif! (gevangen op het Zieke); een jong wit katje met vlekje op den kop en rood bandje om (opgenomen in de van Kinsbergenstraat). En als gevonden in de Tram: een schortje; een zakje haver; een zakje thee; een parapluie; een sigarenkoker, inhoadende 4 sigaren; 2 paar dames-handschoenen gewikkeld in papier; een boekje; een bril; een parapluie; ieen zakdoekje; een reistasch, inhoudende een bril in étui ea. 11 sigaren; een Engelsche Baedeker (België en Nederland); een pakje, waarin eenig schoon linnengoed. Inlichtingen worden verstrekt op werkdagen, van 13%—2 uren. --- Het Bombardement van den Haag. Met-Otteieel Gedeelte, ’s-Graveihage, IJS Mei. In den iaatsten tijd is, sedert de mededeeling van den heer Tindal van de verklaringen zijner buitenlandsche specialiteiten, deze quaestie weder meer en meer op den voorgrond getreden. In tal van nieuwsbladen kan men lezen, hoe ongerust men is omtrent dit punt, hoe onzeker men de toekomst tegemoet aiet. Het is of aller oogen op eenmaal zijn opengegaan, sedert de heer Tindal heeft gesproken. Vooral zijn laatste mededeelingen hebben alom (■prooien indruk gemaakt, nu zelfs buitenlandsche di'skundigen hebben verklaard, dat een bombardement van den Haag niet tegen het oorlogsrecht zou strijden; een vijand kan dan ook geen grooter fout maken dan niet onmiddellijk tot het bombardeeren over te gaan van onze residentie, den zetel van onze Regeering, een groote garnizoensplaats en waar tevens de geschutgieterij gevestigd is. Velen zijn van oordeel, dat hierbij ons onafhankelijk volksbestaan op het spel staat, dat nu niet langer mag worden geaarzeld en onmiddellijk verandering in dezen toestand dient te worden gebracht; ja, 4e heer Tindal gaat zelfs zoo ver van aan te nemen, dut de Nederlandsche Regeering bij een eenvoudige bedreiging met zulk een bombardement der Natie een dienst zal bewijzen, door dan maar in Godsnaam een bondgenootschap met Duitschland te sluiten; goedsphiks of kwaadschiks zal men er toch toe moeten komen. Arm Nederland, dat ten prooi :is aan den eersten den besten indringer, dat jaarlijks millioenen uitgeeft aan uwe defensiemiddelen, maar waarvan alleen uw vijand de vruchten zal plukken ! Zouden dan al uw hooggeplaatste officieren, wier taak het is die defensie naar eisc'b voor te bereiden, I bi'.'üd zijn geweest, of wel waren er egoïstische bedoelingen bij hen in het spel? Noc’b iet een noch het ander kunnen wij gelooven; wij meenen dat dit punt in geenen deele uit het o dg W verloren, maar dat er redenen kunnen zijn om als eerste eiaeh te stellen: overbrenging van den zetel deT Regeering naar Amsterdam, het centraaal-reduit onzer verdediging. Niemand zal ontkenen, dat dit beter ware, te meer daar toch in een latere periode van den oorlog zulks moet geschieden, maa'r of het een allereerste eisch is, gelooven wij niet. Door velen, wordt ook gewezen o'p de oneenigheid, die hieromtrent onder het officierskoTps heerscht. Ofschoon ons tot nu toe nog weinig hiervan is gebleken, zoo zien wij niet in, wat dit eigenlijk met de zaak te maken heeft; verschil van opinie zal er natuurlijk altijd bestaan, maar om hierop te wijzen als een bedenkelijk verschijnsel omdat bet voorkomt bij officieren, vakmannen dus, dat gaat wel wat ver. Wij gelooven, dat al te veel waarde wordt geslecht aan de uitspraak der buitenlandsche deskundigen; blijkbaar komt bet alleen hierop neer, dat zij een bombardement van den Haag geoorloofd achten en zelfs wensehelijk, omdat daar onze Regenring zetelt; blijkbaar laten zij zich echter over technische en taktische bijzonderheden niet uit. Nu is het ons vrij onverschillig of dat bombardement al of niet geoorloofd is volgens het oorlogsrecht ; zoodra de oorlogsnoodzaak op den voorgrond treedt, is dat recht voor de meest verschillende uitleggingen vatbaar, en wij zouden het een verregaande onverantwoordelijkheid vinden van een Regeering, die, alleen steunende op het oorlogsrecht, den toestand aldus liet. Belgie’s neutraliteit wordt door verschillende Staten van Europa gewaarborgd, maar niemand denkt er daarom in dat Rijk aan, nu maar de defensiemiddelen te verwaarloozen ; Koning Leopold heeft zelf gezegd, dat de beste waarborg voor de neutraliteit is een voldoend sterk en geoefend leger. Wij herhalen, bovengenoemde mededeelingen hebben ons in geenen deele verontrust. Dat oorlogsrecht zullen w\j dan ook verder ter zijde laten en alleen eenige technische en taktische bijzonderheden mededeelen, die er misschien toe kunnen leiden, de zaak minder pessimistisch in te zien. De heer Tindal heeft in zjjn brochures gewezen op de mogelijkheid van een verrassenden inval in het Oosten van ons land, gepaard gaande met een onverwachte verschijning van een Duitsche vloot voor Scheveningen, die gereed is om op het eerste sein over te gaan tot een bombardement van den Haag. Ons dunkt, dat de heer T. wel wat dieper inde zaak had kunnen doordringen en niet al dadelijk de mogelijkheid van het verschijnen van een eskader voor Scheveningen aannemen. Het geldt hier weer het geloof aan hun al- en onze totale onmacht, hun zwaar gebaarde militairen en onze lummelachtige soldaatjes. (Vroegere plaat Amsterdammer.) Toch valt er wel het een en ander op af te dingen. In 1870 stond de Duitsche marine verre ten achter bij die van zijn tegenstander. Duitschland was dan ook niet zonder reden beducht voor een vijandelijke landing op zijn kusten; werkelijk heeft daartoe het plan bestaan, maar de Fransche Regeering meende, dat het onttrekken van een vrij aanzienlijk gedeelte van het leger aan de strijdkrachten in het Oosten van het Rijk, aldaar nadeelige gevolgen zou hebben; daarom is bet toen bij het plan gebleven. Sedert heeft men in Duitschland veel gedaan tot verheffing van de marine en werkelijk met goeden uitslag. Maar ook andere Rjjken, als Italië, Erankrijk en Engeland, hebben niet stil gezeten. En toch kan men zeggen, dat eigenlijk slechts éen marine op de hoogte is van den tijd, nl. de Italiaanscbe. Overal elders, en niet het minst in Duitschland, wordt geklaagd over den onvoldoenden toestand van het materieel, dat voor een groot gedeelte uit schepen vau verouderde types bestaat. Engeland en Frankrijk zijn nog steeds maritieme Mogendheden van den eersten rang; daar is voor Duiscbland nog geen plaats. Duitschland beschikt (1889) over: 12 pantserschepen voor den offensieven oorlog, dus strijders, de laatste aangemaakt in 1884, en waaronder verscheiden oude schepen voorkomen, met een diepgang van 6—7,7 M. 8 kruiserfregatten met diepgang van 6 — 6,5 « 10 o korvetten, « « » 5—6 « 5 kruisers of schroefstoomschepen 4e klasse. Van deze 3 laatste soorten zijn een Stal in de Overzeesche gewesten. Verder bezit Duitschland 3 kanonneerbooten, die echter wegens te licht geschut niet in aanmerking komen; een 14tal gepantserde kanonneerbooten met ruim 3 M. diepgang (met 1 of 2 zware vuurmonden); zij dienen meer bepaald voor eigen kustverdediging; 7 aviso’s, die niet in aanmerking komen, 8n een lOOtal torpedobooten. Blijft dus disponibel 12 pantserschepen, 15 niet gepantserde, 14 kanonneerbooten, en een aantal torpedobooten. Een nauwkeurige beschouwing van Duitschlands maritieme strijdkrachten zal dus, naar wij hopen, in veler oogen het gevaar voor bombardement doen afnemen. Bovendien leenen zich de tegenwoordige oorlogschepen minder voor een bombardement dan wel voor den strijd tegen zwaar gepantserde schepen. Bij een bombardement zijn geen pantserplaten te doorboren van 40 cM. en meer, maar komt bet er op aan, in den kortst mogelijken tjjd de stad of vesting te overstelpen met een zoo groot mogelijk aantal projectielen. Dit doel kan beter bereikt worden door een groot aantal vuurmonden van kleiner kaliber, dan met enkele uiterst zware kanonnen. Het nieuwste schip der Italiaanscbe marine heeft een uitrusting aan geschut van 68 ton, zegge 68 000 KG.; het behoeft niet gezegd te worden, dat, al mogen ook alle denkbare hulpmiddelen zijn aangewend, de manoeuvreervaardigheid van zulk een metalen monster wel wat te wenschen zal overlaten. Ook het aantal vuurmonden is er niet op vermeerderd; behoorden in de tjjden van Tromp en de Ruyter schepen met 100 stukken niet tot de hooge uitzonderingen, tegenwoordig moet men zich, om der wille van het aanzienlek gewicht, behelpen met een gering aantal. De nieuwere pantsersehepen der Duitsche marine voeren niet meer dan een 8-tal voor bombardement geschikte vuurmonden; alleen de oudere types voeren er meer. Da kruiserfregatten dienen meer speciaal voorde bescherming der eigen en den aanval op de vijanlijke handelsvloot; zij voeren elk een 16-tal vuurmonden van middelbaar kaliber (15 cM ); de krui serkorvetten eveneens. De kruisers of schroefstoomschepen 4e klasse hebban een zwakke bewapening. De gepantserde kanonneerbooten hebben meest alle 1 zeer zwaren vuurmond (30.5 cM.). Moeielijk is het verder om aan te temen, dat Duitschland zijne geheele maritieme macht op ons kan werpen, zonder acht te slaan op mogelijke toekomstige gebeurtenissen. Zeer zeker zullen andere Europeesche Mogendheden tegen een dergelijke handeling protest aanteekenen en des noods haar eischen met kracht van wapenen ondersteunen, niet uit sympathie voor Nederland, maar omdat het algemeen belang en vooral hun eigen belang hierbij in het spel is. Een dergelijke handelwijze is een indirecte onderneming tegen Erankrijk, zooals de heer T. zelf erkent; maar zal dan de Fransche vloot de Duitsche ongestoord laten in haar bombardement? De Fransche marine volgt op de Engelsche; op 1 Jan. 1888 bestond zij uit 37 zeegaande pantserschepen, waarvan 6 van de nieuwste constructie en 14 gepantserde kruisers. Deze vloot wordt in 2 eskaders verdeeld, nl. het Kanaal- ea bet Middellandsche Zee-eskader; eerst onlangs is bepaald dat het laatste zal worden gebracht van 6 op 9 pantserschepen en 7 kruisers. Brest en Cherbourg zijn de oerlègejiavens voor het jScordzee-eskader. Slechts een gedeelte dezer schepen is in dienst; de overige vormen de le en 2e reserve; bij de laatste zijn de meest verouderde schepen ingedeeld. De schepen van de le reserve kunnen binnen 48 uur geheel en al nitgerust zijn om zee te kiezen. Na dien tijd zal dus de Fransche marine in het Kanaal kunnen beschikken over een macht van minstens j een 14-tal pantserschepen, benevens de noodige ruisers, kanonneerbooten, torpedobooten enz. Dan moet dus de Duitsche vloot voor Scheveningeu er op voorbereid zijn een machtigen vijand te bestrijden; moet zij dan het begonnen bombardement ijlings opbreken of wel zonder voldoenden munitievoorraad, zooals we later zullen zien, den strijd aanvaarden met de kans op een totale vernietiging ? Hoe sterk toch kan dat Duitsche eskader zijn? Ook de Duitsche marine h verdeeld in 2 eskaders, nl. voor de Oostzee te Kiel en voor de Noordzee te Wilhclmshafen. Het zou zeker onvoorzichtig zijn de geheele Duitsche kust van een offensieve cn defensieve marine te ontblooten, vooral ook met het oog op Rusland, welks vloot lang niet gering geacht moet worden. Een 6tal pantserschepen zal dan ook zeker wel het maximum zijn, waarover de Duitsche Regeering zal kunnen beschikken; voegt men hieraan toe een 5tal kruisers, enkele kanonneerbooten en torpedobooten, dan gelooven wij al vrij dichtbij de werkelijkheid te zullen zijn. Bijzonder sterk is die macht niet, als men nagaat, dat bv. aan het bombardement van Alexandrie van Engelsche zijde werd deelgenomen door 8 pantserschepen en 5 kanonneerbooten. E8n ander punt betreft het verrassend karakter, dat deze onderneming moet dragen. Is men er toch bij ons te lande op voorbereid, dan kan men intijds althans eenige maatregelen nemen; elk uur tijdwinst komt ons ten goede. Of zulk een verrassing mogelijk is, staat te bezien ; schepen moeten worden in dienst gesteld, bemand en uitgerust. Groote transportschepen met steenkolen en munitie kan men er moeielijk aan toevoegen zonder argwaan te verwekken; reeds het aanwezig zijn van een aantal kanonneeerbooten bij een zoogenaamd oefeabgseskader kan velen vreemd voorkomen, daar deze schepen toch eigenlijk slechts voor kustverdediging bestemd zjjn. Een en ander kan voldoende zijn voor bedreigde Rijken, b. v. Nederland en Frankrijk, om eveneens in het geheim tegenmaatregelen te nemen. Ook gedurende den tocht staat men er aan bloot, dat het doel van de reis bekend wordt; die reis kan bovendien niet snel worden volbracht, doordat het eskader uit heterogene bestanddeelen bestaat: de torpedobooten hebben een snelheid van ±20 mijlen, de kanonneerbooten van ongeveer 10 mijlen per uur. Men zal zich dus hebben te regelen naar de schepen met de geringste snelheid, wil men althans het eskader bij elkaar houden. Verder kan de weersgesteldheid hinderpalen in den wegleggen, waarop men niet gerekend had. Van geheime agenten zullen we niet spreken; ook die kunnen een uitgebreid arbeidsveld vinden in de Duitsche oorlogshavens. De nadering aan onze kust is lang niet zonder gevaar; die kust is althans weinig bekend bij vreemde naties; of de Duitschers dus zoo stoutmoedig zullen zijn om al dadelijk met hun kanonneerbooten tot op 800 M. te naderen, is zeer twijfelachtig; bij W. wind, z. g. n. aanlandigen wind, wanneer deze dus op de kust staat en de zee banken en platen voor het oog verbergt, zeker niet. De Duitsche vloot zal dus dikwijls een gunstige gelegenheid moeten afwachten om tot de beschieting te kunnen overgaan; de verrassing blijft dan achterwege. Bovendien is het de vraag of het geheele eskader aan het bombardement zal kunnen deelnemen. Ons komt het voor, dat althans een gedeelte dient te worden afgezonderd om onze havens te blokkeeren en dus het uitloopen onzer marine te beletten. Het is toch wel wat al te dwaas om onze marine zoo maar geheel weg te cijferen. Die marine moge veel te wenschen overlaten, geheel werkeloos zal zij niet behoeven te blijven; worden de zeehavens niet geblokkeerd, dan kan zij vrij uitloopen; waar een groot doel bereikt kan worden, zie men niet tegen mogelijke verliezen op. Alleen door te verontrusten, kan men de vijandelijke schepen wellicht noodzaken verder van de kust te blijven, dan wensehelijk is voor een eemgzms doeltreffende beschieting. Zelfs bij een goed uitgevoerde blokkade is het uiterst moeielijk een doordringen van enkele schepen te beletten; daarvoor is wel een dubbel sterke macht noodig en ook dan bestaat nog de mogelijkheid dat vooral torpedobooten de blokkade verbreken. Nederland is in het bezit van een lOtal groote torpedobooten, die, gezamenlijk optredende, het eskader kunnen aanvallen. De Engelsche manoeuvres hebben geleerd, dat een gemeenschappelijke aanval van een 3tal torpedobooten op een pantsersohip, veel kans van slagen heeft. Men ziet dus, dat het succes van een klein eskader als het Duitsche niet zoo heel zeker is. Gaan wij thans tot de beschieting zelve over. De lijn van 8 M. water verwijdert zich ter hoogte van Scheveningen nagenoeg 1500 M. van de kust; schepen van 6 M. diepgang zullen dus tot op die hoogte kunnen naderen; die welke een diepgang hebben van meer dan 7 M. zullen verder verwijderd moeten blijven, vooral ook omdat den vijand het water weinig bekend is. Alleen de gepantserde kanonneerbooten met 3,1 M. diepgang kunnen tot op 800 M. naderen, maar zijn dan 700 M. van de overige schepen verwijderd ; afgezien van ons te voren genoemd bezwaar, zullen deze kanonneerbooten kunnen worden blootgesteld aan een hevig granaatkartetsvuur van onze aan den duinrand verspreid opgestelde veldartillerie, die des noods met een 4 tal stukken per batterij al spoedig zal kunnen uitrukken; de vijand zal dan genoodzaakt zijn, óf dezen lastigen verdediger het zwijgen op te leggen door een gedeelte van zijn vnur te richten op deze zeer verspreid liggende, moeielijk trefbare doelen, óf wel hjj zal zijn kanonneerbooten moeten terugtrekken tot achter de pantserschepen ; ook op 1500 M. is nog een werkzaam granaatkartetsvuur te verwachten van onze veld! artillerie. Het centrum van de huizenmassa in Den Haag bevindt zich op 4300 M. van de kust, wanneer we als zoodanig het oude Binnenhof aannemen. De totale afstand zou dus worden bijna 6000 M. of daarboven. Dat een afstand van meer dan 6000 M. voor een bombardement groot is, blijkt hieruit, dat bij het bombardement van Alexandrie de meeste pantserschepen op 900—3000 M. van hun doel waren opgesteld. Wanneer men verder nagaat, dat bv. in Engeland aan boord ongeveer 100 schoten per vuurmond voorradig zijn (wat Duitschland betreft, ontbreken ons gegevens, maar het aantal zal niet veel grooter zijn), dan kan een vjjand Den Haag niet meer dan 9000 projectielen toezenden, wanneer men de gesebutuitrusting op 90 stelt. Dan is echter ook hun uitrusting aan munitie uitgeput en zijn zij vrij wel weerloos. Aanvoer is niet doenlijk, wijl die transportschepen bescherming behoeven en hiertoe weinig of niet disponibel is. Zullen nu die 9000 projectielen onze weerkracht totaal verlammen, Den Hasg tot een puinhoop maken? Waarljjk, als zop’n luttel aantal projectielen onze veerkracht totaal doet verlammen, dan zijn wij onze afhankelijkheid niet waard. Dan een voorbeeld genomen aan de talrijke Fransche vestingen, die in den oorlog van 1870—’71 met voorbeeldeloozen moed een veel ernstiger bombardement moesten doorstaan; de verliezen aan mensehenlevens waren toen zeer gering, omdat de meeste inwoners veilig waren in hunne kelders. In den Haag kan men dat desnoods ook doen, en bovendien is het een open stad; wie dus wil, onttrekt zich aan het gevaar door zich tijdelijk naar het O. gedeelte van de stad te begeven of wel naar de naburige gemeenten Voorburg en Rijswijk; daar zullen althans niet veel projectielen ontsteltenis teweeg bren gen. Men begrijpe ons wel: ons betoog heeft nietten doel de onmogelijkheid aan te tooneu van zulk een bombardement, maar wel de onwaarschijnlijkheid en om er op ts wijzen, dat daarvan niet ons onafhankelijk volksbestaan afhangt; zoo lang onze moderne vuurmonden hun projectielen tot op 10 k. M. voortslingeren, zoo lang bestaat die mogelijkheid, evenwel niet dat ontzettende gevaar, dat de heer T. den volke mat groote woorden voorspiegelt. Bovendien is het nog de vraag, hoeveel van die 9000 projectielen onze stad zullen treffen. Van uit zee wordt het gezicht op den Haag grootendeels benomen door de duinenreeks en waar deze niet zeer hoog zijn, worden zij vervangen door een bijna aaneengeschakelde rij gebouwen; deze laatste plat te schieten gaat, afgezien van de moeite, toch niet wel aan. Bij onze moderne vuurmonden nu is goed waarnemen een hoofdvereisehte om goed te kunnen schieten; hoe zal nu de vijand kunnen waarnemen, waar zijn schoten vallen, onttrokken als Den Haag aan het gezicht is door de duinen en het geboomte, waar slechts enkele torenspitsen hoven uitstéken? Bij het bombardement van Alexandrie werd over het algemeen slecht gesloten, een gevolg van gebrekkige waarneming; sommige projectielen kwamen duizenden meters achter da forten in de stad terecht; alleen daar, waar men van uit de masten kon waarnemen, was het resultaat eenigszins gunstiger; wil men dit ook voor Scheveningen doen, dan dient men 10 M. boven den waterspiegel zich te bevinden, terwijl dan alleen enkele zijdelings geplaatste schepen daarvoor in aanmerking kunnen komen; een en ander zal zeker het vuur vertragen. Van de uitwerking der schoten zal dikwijls weinig te bespeuren zijn; projectielen, die in straten en op pleinen terecht komen, zijn voor het gezicht verloren, en elk begin van brand kan bij eenige tegenwoordigheid van geest spoedig gebluscht worden. Van concentratie van het vuur op een bepaald aangewezen gedeelte van de stad is dus naar onze meening geen sprake; de vijand kan beginnen met enkele salvo’s eenige zekerheid te verkrijgen; is deze bereikt, dan kan hij, óf zijn vuur verdeelen en dus trachten de geheele stad onder vuur te nemen, óf wel hij kan zijn vuur geconcentreerd houden; het gevolg van het laatste zal zijn, dat bv. gedurende een zeker tijdperk het eene gedeelte van de stad het hevigst beschoten wordt, en gedurende een anderen tijd weder een ander gedeelte; dan hebben echter de bewoners gelegenheid zich tijdelijk te verplaatsen en zich aldus aan het vuur te onttrekken. In allen gevalle zal een zeker aantal projectielen verloren gaan, hoeveel is natuurlijk moeielijk uit te maken. Van een goede regeling van het vuur kan du3 geen sprake zijn; wat beteekenen nu zelfs 9000 projectielen op een oppervlakte van bijna 400 H.A.? Waarlijk, daardoor zal onze residentie niet ten ondergang gedoemd zijn. Er is echter nog een andere maar: n.1. wat soort van projectielen zal de vijand ons toezenden ? Ook bij de marine heeft men gewone en pantsergranaten; de laatste, in den regel van gehard staal gemaakt en zonder springlading, dienen alleen om zware pantseringen te doorboren; bij bombardement zullen zij dus al heel weinig nuttig effect hebben, want bij het treffen springen zij niet. En toch zijn ook deze projectielen op het eskader noodig voor alle eventualiteiten; zeer waarschijnlijk zullen dus de 9000 granaten tot een kleiner getal herleid worden, tenzij men over buitengewonen munitievoorraad beschikte, wat ons onwaarschijnlijk voorkomt, wegens genres aan oergruimie. Dit ontzettende drama zou dan in 25 uren (elke vuurmond 4 schoten per uur) kunnen worden afgespeeld. En de gevolgen zouden zijn : schrik en ontsteltenis in den beginne, dat is natuurlijk; maar al spoedig zou een zekere gerustheid in de gemoederen terugkeeren, wanneer men de resultaten ziet. Na die 25 uren is het eskader weerloos en ten prooi aan eiken vijand, die nog over munitie beschikt. Weinig succes, groot gevaar en een overhaaste terugtocht, ziedaar de resultaten van zulk een onderneming. Een enkel woord nog over het Ministerie van Oorlog en de mobilisatie van het Haagsche garnizoen. Wij mogen niet veronderstellen, dat èn de Minister van Oorlog èn de verscüillende stafofficieren en anderen bij de aankondiging van het bombardement zoo zeer zonden ontstellen, dat zij niet meer tot energieke maatregelen in staat zouden zijn. Elk uur is dan goud waard; wij zijn niet zóo in de geheimen van het Departement ingewijd als schijnbaar de heer T.; maar in onze onkunde meenen wij toch dat het overbrengen van het allernoodzakelijkste, met tjjdelijke en veilige achterlating van al het andere, niet zoo’n enormen tjjd zal in beslag nemen, mits alles maar goed is voorbereid. Desnoods kieze men Voorburg of Rijswijk of Delft tot tijdelijke verblijfplaats. Een enkele granaat, die het Ministerie binnendringt, zal toch werkelijk niet ons verderf ten gevolge hebben. Op dezelfde manier stellen wij ons de mobilisatie voor; wanneer het noodig blijkt, overbrenging van wapens, uitrusting en andere benoodigdheden naar een veilige plaats in of buiten de gemeente en aldaar mobilisecren; zoo’n overstelpende kogelregen zal zich niet boven onze stad ontlasten, dat dit niet met orde, zij het dan ook met eenige verliezen, kan plaats hebben. De heer T. doet het voorkomen alsof de verlofgangers onder een hagelbui van projectielen op weg naar bun verzamelplaats een wissen dood tegemoet gaan; ons dunkt, dat het wel bij enkele druppels zal blijven. Wij zijn thans aan het einde gekomen van onz® taak, en onze hoogste wensch is, dat wij er iets to8 hebben mogen bijdragen om meer licht op dez8 aangelegenheid te doen vallen; misschien komt er dan nog wel een sprankje van hoop te voorschijn bij hen, die na de vernietigenden kritiek van den heer T. hun geliefde residentie reeds ten prooi zagen aan een algeheele verwoesting. v. R , officier der artillerie. --- Engeland. Buitenland# u w u u o n , uaci. De Koningin heeft het fortuin gemaakt van de Fransche beerenleiders die Zij op het kasteel te Windsor een voorstelling liet geven. Zij hebben zich na verbonden aan het Royal Aquarium en de Oxford Music Hall tegen een bezoldiging van f 540 per week. — Toen in het Hoogerhuis //The proteotion of Children bill” van den graaf van Meath aan de orde kwam, vroeg de Lord-Kanselier uitstel van behandeling daar ook hij last gegeven had dat een ontwerp van wet aangaande hetzelfde onderwerp zou worden voorbereid en het niet gewenscht was dat er als het ware een wedloop tusschen twee wetsontwerpen gehouden zou worden. Dienovereenkomstig werd besloten. In het Lagerhuis verklaarde de Kanselier van de Schatkist, dat hij geen kaus zag een belasting te heffen op gashoudende wateren. — De heer Conybeare verscheen eergisteren voor bet eerst weder in het Lagerhuis sinds hij verleden jaar Juli te Lifford in Ierland tot drie maanden gevangenisstraf werd veroordeeld. — Ook in het Lagerhuis worden voorstanders gevonden van het stemrecht toe te kennen aan de vrouw. De heer Caleb Wright zal den on Juni en baron Dimsdale drie dagen later aan de beurt zijn omtrent dat onderwerp een motie voor te stellen. — De Staatssecretaris voor Oorlog zal Maandag in het Lagerhuis verklaren welke maatregelen de Regeering denkt te nemen oni het besluit van het Huis van den 10 Maart uit te voeren, waarjj besloten werd de volunteers uit de Staatskas te voorzien van voldoende velduitrusting. De volunteers bestaan sedert 12 Mei 1859. — Het Huis van Vertegenwoordigers der Vereenigde Staten beeft gisteren de ontwerpwet aangenomen, waarbij aan de moeder van Parnell, den lerschen leider, een pensioen van 50 dollars per maand is toegelegd als erkenning van de verdiensten door haar vader, den admiraal Stewart aan de Vereenigde Staten bewezen. — Stanley heeft naar de Stanley- en Afrikaansche tentoonstelling de witte pet gezonden waarmede hij zoo dikwijls wordt afgebeeld. Die pot werd ontworpen en vervaardigd door Stanley zelf uit een stuk tentlinnen te Fort Bodo, in het Groote Woud, en werd door hem gedragen gedurende de twee laatste jaren van de expeditie. De pet ligt te kijk in het midden van de groote zaal van de tentoonstelling tegelijk met een zwaard, rjjk met goud en ivoor versierd en aan Stanley geschonken door wijlen Sultan Said Barghash. De reiziger droeg het steeds daar het door de Arabieren voor een talisman werd gehouden. — De politiemacht van den Metropolis zal een nota van grieven indienen bij den hoofdcommissaris en den Minister van Binnenlandsche Zaken. Ten gevolge van de toeneming van de bevolking, de levendigheid van het straatverkeer en het getal der optochten heeft de politie hoe langer hoe meer werk te doen en vraagt daarom een loonsverhooging van f 1.80 per week met afzonderlijke betaling voor buitengewone diensten. Ook wordt geklaagd over slechte promotie. — In de Dalzell steenkolenmijn, nabij Glasgow is brand ontstaan. De mijnwerkers konden allen het gevaar ontkomen, maar moesten acht paarden achterlaten. Het vuur werd eindelijk zoo hevig dat men besloot de mijn af te sluiten. Eerst gingen evenwel twee der directeuren den stand van zaken opnemen en daalden af in den luchtververschingsschacht, waarin beiden stikten. --- Frankrijk, P ar ij 8, 10 Mei. De Keizer van Rusland heeft den 2den Mei, op voorstel van den Minister van Financiën en op gunstig rapport van den Minister van Buitenlandsche Zaken een ukase onderteekend, waarbij machtiging wordt verleend tot het houden van een Fransche tentoonstelling te Moskou. — Te Belfort is sprake van een door den Minister van Oorlog ontworpen plan tot regeling van de verdediging der Yogeezen en de //trouée de Belfort.” Dit plan bestaat in den aanleg van een grooten strategischen spoorweg van Nancy naar Be’fort, over Epinal en Remiremont. De ontworpen lijn zou zich bij de reeds bestaande aansluiten. — De Eransch-Italiaansche bond te Parijs en de heeren Hubbard, de Donville-Maillefeu, Zorilla en anderen zullen Maandag a. s. een meeting houden, om een antwoord vast te stellen op het verkiezingsprogramma der Italiaansche groep, waarvan de heer Cavalotti het hoofd is. — Te Rouaan brachten de werkstakers ook na 1 Mei de stad in opstand en was het den geheelen dag door: //weg met de gendarmen!” #werpt ze in het water !” omdat nu eenmaal die «steken” niet willen toelaten, dat rustige burgers, die werken boven leegloopen stellen, lastig gevallen worden. Toen een der grootste geweldenaars gevraagd werd, waarom hij zoo te keer ging, antwoordde hij: «ik ben er toe gedreven !” Deze woorden stellen de beteekenis van dergelijke opstootjes volkomen in het licht: de domme werklieden worden tot de werkstaking gedreven door zekere lieden, die achter de schermen zitten en buiten schot blijven tot zij de kans schoon zien. Maar dan keeren zij hun slachtoffers den rug toe. — Een der naweeën van 1 Mei. Een werkstaker, die te Lyon een officier met een steenworp verwond had, kan den geheelen zomer en het najaar in de gevangenis doorbrengen, daar de rechtbank van Bethune hem tot 8 maanden veroordeelde. — ue Jüegrootmgscommissie is üruk aan het uitpluizen van de rapporten, door de verschillende Ministeries over hun respectieve uitgaven haar toegezonden. Het aantal bezuinigingen, door de Commissie uitgerekend, bedraagt thans reeds meer dan 30 millioen. — Een Parijsch dagblad bad verzekerd dat de betrekkingen tusschen den Ethiopischen Koning Menelik en de Italiaansche Regeering niet goed waren. Een telegram noemt dit onwaar. Integendeel, Menelik komt al zijn beloften na en staat op den besten voet met de Italianen. — Onder het geroep van «leve de werkstaking!” heeft een mijnwerker in een der straten van Houdain een dynamiet patroon doen ontploffen om een anderen mijnwerker, die op Mei gearbeid had, te dooden. — In een huis in de rue de Provenee te Parijs is op een alleenwonende vrouw, Marie Gagnol, een moordaanslag gepleegd. De aanleiding tot de misdaad is diefstal geweest, daar alle voorwerpen van waarde, welke der ongelukkige toebehoorden, verdwenen zijn. Een wit flanellen vest met bloed bevlekt werd gevonden. De vrouw, die zwaar aan het hoofd gewond is, werd in bewusteloozen toestand naar een Ziekenhuis vervoerd. — Volgens een telegram van Gabon is de heer De Brazza te Libreville (Eranseb Congo) aangekomen en heeft zjjn taak als Gouverneur-Generaal hervat. --- Duitschland. B er lij n, 11 Mei. — De Keizer en de Keizerin hebben met Prins en Prinses Hendrik van Pruisen Zaterdag deelgenomen aan een diner dat de Oostenrijk-Hongaarsche gezant te Berlijn, graaf Széchenyi, ter eere van het Keizerlijk Echtpaar gegeven heeft. De Keizer droeg de uniform van Zijn OostenrijkschHongaarseh huzarenregiment en Prins Hendrik van Oostenrijksch liniesohip-bevelhebber. Ook de Rijkskanselier, generaal Von Caprivi, en veldmaarschalk graaf Yon Moltke, waren onder de genoodigden, benevens verschillende Ministers en andere auto nteiten. ~ Keizer pleegt op zijn reizen steeds een koffer met ordeteekenen mede te nemen, waarvan de waarde aan goud meer dan 80 000 mark bedraagt. Een geheim Hofraad is met de bewaring en regeling daarvan belast. De Keizer toch schept er behagen in die ordeteekenen persoonlijk uit te reiken en daarom is Hij van alle soorten met bijbehoorende diploma s ruim voorzien. Keizerin Prederik zal binnenkort naar Athene vertrekken, met het plan om eenigen tijd bij Hare Dochter, de Kroonprinses, te vertoeven en bij die gelegenheid ook een reis door Griekenland te maken. Prins en Prinses Hendrik van Pruisen zijn met Prins Waldemar naar Eriedberg vertrokken, om eenige dagen de gasten te zijn van den Groothertog van Hessen. . ~ De PHns-regent van Beieren, Prins Luitpold, is nog altijd ongesteld, zoodat Hij ook jl. Yrijdag, zijn verjaardag, zijn appartementen niet mocht verlaten. Op de spootwegljjn Essen—Winterswijk is een personentrein gederailleerd. Een remmer brak een arm. Vele reizigers zijn gekwetst. — Eenige dagen geleden is de wet afgekondigd, waarbij wordt bepaald dat gepensionneerde officieren voortaan niet meer aan de militaire, maar aan de gewone rechtspraak zijn onderworpen. — De Reichsameiger schrijft dat tegen de hagelverzekering-maatschappij Germania te Berlijn een vervolging is ingesteld tot concessie-intrekking en zulks wegens in de administratie voorgekomen groote ongeregeldheden. Naar aanleiding van bet binnen eenige maanden afloopen van de Socialistenwet, wordt van zekere zijde aan de Regeering den raad gegeven, om reeds nu te beginnen met de verbannenen wegens politiek misdrijf, vrijheid te verleenen om in hunne woonplaatsen terug te keeren en op andere wijze de overgang te vergemakkelijken. In Hamburg zouden in dien zin ook reeds maatregelen zijn genomen, ten einde te voorkomen dat allen op ééns hun «hemath” weder opzoeken. — De Duitsche gedelegeerden naar het internationale telegrafie-congres te Parijs, vertrekken den 12n dezer derwaarts. Het Congres zal ongeveer 4 weken duren. Twee leden van den Rijkspostdienst, de heeren Hake en Schefller en de Beierschen Opperpostraad Le Sage, zijn tot afgevaardigden aangewezen. — Prins Von Bismarck houdt zich op dit oogenblik bezig met het schiften en nalezen van zijn correspondentie. Hij heeft daarbij aardig wat na te lezen, als men weet dat 16 groote kisten gevuld zijn met brieven, die hjj in de laatste jaren ontvangen heeft. Wat daaronder niet gewichtig is, wordt onmiddellijk aan de vlammen prijs gegeven. — Ouder de bierbrouwerskueehts te Keulen is werkstaking ontstaan. Eenige brouwerijen hebben arbeiders van elders ontboden. --- Nederlandsch Oost-lndié. BATAVIA, 9 April. Men schrijft uit Kota-Radja aan de Java-Bode: «De Atjehers hebben thans ook eens de waarheid van het spreekwoord: //die een kuil graaft voor een ander, valt er zelf in”, kunnen ondervinden. Hun ijzeren vuurmond, de trots hunner artillerie, dat zij, gelukkig tot heden nog zonder eenig succes, bij enkele posten in batterij brachten, dat schoone stuk bestaat niet meer. Voor Siroen, waar het voor eenige dagen aangewend werd, moet het na een viertal granaatschoten uit elkaar gesprongen zijn, waarbij eenige Atjehers gedood en zwaar gewond werden. Te verwachten is het dus, dat wij voor geruimen tjjd van vijandelijk artillerievuur verschoond zullen blijven. Wel moeten nog eenige vuurmonden in hun bezit zijn van grooter kaliber, doch zij missen de daarvoor benoodigde projectielen. «Nog een ander gat is, niet in hun beurs, maar in hun voorraad buskruit geslagen. In de nabijheid van Ketapan Doea, waar zij in een magazijntje hun voorraad kruit bewaarden en tegelijk de aanmaak van nieuw plaats had, moet het onvoorzichtig omgaan met vuur de oorzaak geweest zijn dat hun voorraad in de lucht gevlogen is, waarbij bet getal onzer vijanden weder met eenigen verminderd is. Het zal hun leeren, met geen brandend strootje bun buskruitmolen te bezoeken. «In het officieel verslag zult u melding gemaakt zien van het terugvinden van 2 kinderen, indertijd door roof verkregen. Die zaak was ongeveer deze. In 1886 kwamen eenige Atjehers op de Banj&keilanden en onder voorgeven van gebrek aan water te hebben, vroegen zij verlof hun potje aldaar te mogen koken. Van deze gelegenheid maakten zij tevens gebruik, om na afloop dier bezigheid, twee kleine kinderen, nagenoeg onder het gezicht der ouders, te rooven, waarna zij weder per prauw naar hun haardsteden terugkeerden. Van dien roof lekte toen niets uit. Dezer dagen, terwijl de assistentresident voor de belangen ter westkust, de heer Ruijssenaer, een reis langs die kust maakte, werd hem de Atjeher aangewezen die indertijd den kinderroof pleegde en thans juist de reis medemaakte. Deze man bekende de kinderen voor 150 dollars verkocht te hebben aan den radja van Troemon en nu werd bij dezen onderzoek daarnaar gedaan. Van hem vernam men eindelijk, dat de kinderen weer van de hand gedaan waren aan een inwoner van. Analaboe voor den civielen prijs van 200 dollars. «Ter rcede van Analaboe gekomen, werd begonnen de daar aanwezige prauwen met handelsgosderen in beslag te nemen en niemand te vergunnen zich binnenslands te begeven, terwijl aan den tweeden radja bij afwezigheid van den eigenlijken radja naar de kinderen gevraagd werd. Deze scheen wel iets van de zaak te weten doch verzocht te mogen wachten tot de Keizer Toekoe Mansjoer van zijn huwelijksreisje teruggekeerd zou zijn. Na diens terugkeer werd dan ook ijverig naar den eigenaar der geroofde kinderen gezocht en gelukte het den heer Ruijssenaers werkelijk de bedoelde kinderen terug te krijgen. Voorloopig nam hij ze medenaar Kota-Radja, doch spoedig zullen deze kinderen aan hunne ouders worden teruggegeven. Een woord van lof mag den heer Ruijssenaers niet onthouden worden voor zijn flink en doortastend handelen in deze zaak: «Bij den terugkeer eener patrouille van Blang meende haar aanvoerder, een sergeant, in een in de sawah werkend Atjeher een gedrost inlandse!» fuselier te herkennen. De man werd medegevoerd naar KokaRadja, doch spoedig weder losgelaten, daar het bleek dat de patrouille-commandant zich vergist bad. «Te Oleh-leh neemt de ongezondheid zeer toe, vooral in de nieuw aangelegde beuUng. Ter bewaking toch van het oostelijk gededte van Oleh-leh, waartoe vroeger een wacht door een officier gecommandeerd, gebezigd werd, is thans een nette benting verrezen, met een bezetting van 40 man, onder een luitenant. «In het algemeen eischt de beri-beri weer menig offer, zoowel aan geëvaoueerden als aan dooden. «Het stelsel van bewaken der spoorbaan zal weder eenigszins gewijzigd worden, en spoedig zullen wij onze rollende hinderlagen weer terugkrijgen, waartoe danrvoor expresselijk vervaardigde wagens worden verwacht. «Daar de behandeling van het geweer in diebe- perkte ruimte zeer lastig ia, worden de daarin verblijf houdende manschappen met cavaleriekarabijnen gewapend. Tot dit doel zijn een 40-tal karabijnen van Batavia aangevraagd en worden thans reeds kader en manschappen bataljonsgewijze in de behandeling van dat wapen en het schieten tot op 100 pas geoefend. ,/De groote schrijfmachine, die administratie heet, heeft thans ontdekt, dat reeds lang aan de schatkist een groot voordeel onthouden werd. Tot dusver hadden de inlandsche militairen tot een wettig huwelijk slechts een zoogenaamden soerat kawin ncodig, die hun door den p&nghoeloe verstrekt werd. Thans moet deze soerat op een zegel van fl.50 worden afgegeven. Aan den korpscommandanten zal nu mogelijk nog afgevraagd wordeD, te willen nagaan of deze maatregel een vermindering der inlandsche huwelijken ten gevolge heeft.” — De Engelsche generaal sir Charles Warren, commandant der troepen in de Straits Settlements, Zaterdag, 5 April, hier per Eranschen mailstoomer aangekomen, vergezeld van den majoor der artillerie j P. H. Hammond, zijn adjudant, heeft in verschillende deelen van het uitgestrekte koloniale gebied van Engeland uitstekende diensten verricht, is gedecoreerd met het Grootkruis van St. Michael en St. George, en is ridder van de Bath-orde. In 1877 en 1879 nam deze officier, deel aan den Kaffer-oorlog in Zuid-Afrika en ontving voor zijn uitnemende diensten een onderscheiding in den vorm van een gesp, op de borst te dragen. In het jaar 1882 deed de generaal als kolonel dienst in Egypte in een speciale betrekking onder den vlootvoogd, en wist zich ook daar zoodanig te onderscheiden, dat hij behalve een medaille ook de ffMedjidis” ontving. Twee jaren later, in 1884, werd de generaal benoemd tot legerbevelhebber in Zuid-Afrika en voerde hij het bevel in den oorlog tegen de Bechuana’s. Generaal sir Charles Warren behoort tot het wapen der genie; zijn laatste betrekking was High . Commissioner of Police (chef der politie) te Londen. | Zyn staat van dienst is als volgt: luitenant 1857, kapitein 1869, majoor 1878, overste 1879, kolonel 1882, generaal-majoor 1889. De beide Engelsche officieren zullen waarschijnlijk een maand op J ava vertoeven en ook Midden- en Oost-Java bezoeken. — Uit de officieele berichten blijkt, dat de benoeming van den resident 2e klasse Burnaby Lautier tot resident van Solo eindelijk haar beslag heeft gekregen. Dat de Begeering lang geaarzeld heeft alvorens hiertoe over te gaan, is zeer begrijpelijk. Wat in de Tweede Kamer over den persoon van den heer Burnaby Lautier is gezegd geworden, ligt nog versch in het geheugen. Ook is de heer Lautier niet bekend met de Javaansche taal, o. i. een eerste vereischte voor een resident van Soerakarta. Daar echter de heer Lautier door zijn voorganger sterk was aanbevolen en de directeur van Binnenlandsch Bestuur geen ander c&ndidaat wist aan te wijzen, kon de Begeering bezwaarlijk anders handelen dan zij deed. — Kolonel H. C. A. Buempol is 9 April naar Europa vertrokken. Aan het station Weltevreden werd hem uitgeleide gedaan door de generaals Gey van Pittius, Van de Pol, Van der Eb, den overste der schutterij Peun en andere officieren. De schutterij en de bataljons-mnziekkorpsen lieten zich beurtelings hooren. De bataljons-muziek ging zelfs mee naar Tandjong Priok. Naar dc Tjerm. mededeelt, vergaderden den 2n April jl. to Cheribon de aandeelhouders in de bibit-maatschappij, waarvoor de directeur, de hc-er mr. Henny, van Batavia herwaarts is gekomen. Ook enkele fabrikanten uit Tegal zijn ter bijwoning dier vergadering overgekomen. Naar wij vernemen, zet deze Maatschappij de zaak voort, indertijd door fieeren suikerfabrikanten op touw gezet met het doel tot berging van het zwarte riet. Aan het bovenstaande kunnen we nog bij voegen dat tot administrateur van de bibit-maatschappij is benoemd defheer baron Van Beede van Outshoorn, gewezen geëmployeerde van de suikerfabriek Kemanglen. (X v. T. en O.) .— Ia den morgen vsm 9 April is het middelste gedeelte van het dak der Boomsch-Katbolieke kerk op het Waterlooplein alhier ingevallen. Beeds bad men het ongeval zien aankomen en getracht het door het aanbrengen van stutten te voorkomen, maar het mocht niet baten. Niemand is door de neervallende balken en spanten getroffen, maar dezen hebben in het kerkgebouw natuurlijk veel vernield, onder anderen een deel van bet orgel. Het altaar is onbeschadigd gebleven. Aan een schrijven uit Madioen ontleenen wij, dat in die residentie de rijst zeer duur is, tengevolge waarvan de bevolking zich met aardvruchten moet vergenoegen. (/. B.) Uit Deii schrijft iemand, die een achtdaagsche voetreis in de onaf liankelijke Battaklanden heeft gemaakt, dat hij en zijn medereizigers bijna waren slaags geraakt met een bende stroopende Aljehers van ongeveer 50 man, die versterkt werd door Battakkers van het Toba-meer en van plan was de kampong Kebon Djahe, waar de reizigers zich ophielden, af te loepen. De bewoners van die en andere kampongs dreven hen echter terug met achterlating van 4 dooden, onder welke het hoofd Panglima Mohamad en zijn jongere broeder zich bevonden. Buitendien maakten zij het paard buit van dat hoofd, een beaumont-geweer met patronen, wat zilveren sieraden en een mooie Europeesche reistascn. In de Deli Courant vindt men een uitvoerig verhaal van deze voetreis. Deli, 25 Maart. Edi. Volgens berichten van duar is het er weer erg onrustig en wordt de toekomst van het eens zoo rustige landschap met zorg te gemoat gezien. Het garnizoen ia op volle sterkte gebracht en men mompelt zelfs over buitengewone versterking uit Kotta Radja. De Sultan schijnt zijn invloed op de peperplanters geheel verloren te hebben en is zijn bescherming ons thans meer een lastpost geworden dan dat wij er voordeel bij hebben. Deze onrust in de aan de Oostkust grenzende landschappen gaat altyd vergezeld van geruchten over kwade voornemens in het Tamiangsche. Als het in Edi brandt, schreven wij reeds jaren geleden, moeten wij hier oppassen voor de overwaaiende vonken en geruststelling van pessimisten kunnen wij de verzekering geven dat wij geen oogenblik bang zijn vooreen uitslaanden brand in het Langkatsche. De inlandsche bevolkfng is er volkomen op onze hand en daarmede moeten de Atjehsche maraudeurs oneindig meer rekening houden dan met de soldaten. Onder de peperplanters te Aijer Masin zullen zij wel hulp vinden, doch zulks helpt niets wanneer zij invallen in het Langkatsche in den zin hebben. (Deli Cl.) — ---