Evenredige Vertegenwoordiging. ’s-GRAVENHAGE, 26 Mei. Het kies desideratum in het opschrift tot dit artikel aangegeven, en door niet weinigen in ons land beaamd, getuige de belangstelling waarin de Nederlandsohe Vereeniging voor Evenredige Vertegenwoordiging zich verheugt, staat in Belgie, krachtens de in dit jaar aangenomen nieuwe Kieswet, te worden verwezenlijkt. Velen zijn dan ook van meening dat België in deze hervorming aan de spits staat van bijna alle Europeesche landen, daar zoodanige kieswetgeving niet slechts als een der rechtvaardigste, maar tevens uit een technisch oogpunt als de meest volmaakte in geheel de beschaafde wereld mag gelden. Zonder vooralsnog hierop dieper in te gaan, of ook maar eenigszins te kort te doen aan den dunk van mr. S. van Houten, die zijn Kieswet, menschelijkerwijs gesproken, de meest volmaakte acht, hebben wij toch den indruk verkregen dat de wetgeving op dit stuk v?„n onzen Belgischen nabuur, eerder aanspraak op dien superlativus mag maken, althans veel eenvoudiger is. In theorie beantwoordt zij aan alle eischen die men billijkerwijs aan een goede Vertegenwoordiging mag stellen, waarvan ongetwijfeld wel de voornaamste is, dat het kiezerscorps in al zijn belangrijke schakeeringen in de Vertegenwoordiging worde teruggevonden. Deze dient in waarheid de spiegel der natie te zijn, terwijl er tevens zorg voor worde gedragen dat dit spiegelbeeld steeds zuiver blijft. Dit resultaat is nog vollediger geworden door de invoering van het „mandat suppléant”, het aanvulllingsmandaat of het mandaat bij ontstentenis. Bij de a. s. verkiezingen in België wijzen de kiezers niet alleen de leden van de Volksvertegenwoordiging aan, maar tevens de plaatsvervangers, die bij ziekte of andere redenen van ontstentenis het mandaat tijdelijk vervullen. Niet dat er geen andere stelsels zouden zijn welke aan het bezwaar, onlangs in ons land door de gedwongen afwezigheid van den Amersfoortschen afgevaardigde, bij de stemming over den leerplicht zoo diep gevoeld, kunnen tegemoetkomen, maar de in België ingevoerde regeling is zeker een der meest practische. Mocht er inderdaad behoefte bestaan aan technische verbetering of ingrijpender maatregelen ten aanzien van het kiesrecht, dan zullen in de allereerste plaats gevallen als bij den leerplicht, waarbij de hoogste belangen der natie op het spel staan en die zich bij andere stemmingen kunnen herhalen, in het vervolg voor goed dienen voorkomen te worden. Eenvoudige, door het gezond verstand voorgeschreven verbeteringen, zal ons radicaal bewind echter wel voorbij zien. De antecedenten van het radicalisme wettigen eerder het vermoeden, -1 ~ nr* ol Y\ UUV VPTTVnft. ftll aai cie jsegeermg cii uacn w* doortastendheidzal aanwenden, om langs omwegen en kronkelpaden — parlementair uitgedrukt door een ruime opvatting van de Grondwet — het kiezerskorps nog meer dan reeds het geval is, met onkundige, onzelfstandige elementen uit te breiden. Een goede Vertegenwoordiging behoort echter nog iets anders te- zijn dan een afspiegeling van een zeker aantal eenlingen; ook het organisch staatsverband moet daarin uitdrukking vinden. Het kan niet genoeg herhaald worden dat de gemeenschap geen bijeenvoeging van eenheden is, gelijk een woestijn van korreltjes zand, en dat over haar hoogste belangen de uit die som verkregen massa, welke onmaatschappelijke begeerten voedt, niet onbeperkt mag heerschen. Het uitoefenen van het kiesrecht zij niet een bloot loopen naar de stembus, maar een zelfbewuste daad, ontstaan uit een welgevormde, goed overwogen meening omtrent de roeping van het Staatslichaam en de richting waarin dit zich behoort te bewegen. Hieruit volgt noodwendig, dat aan bekwaamheid en ervaring grooter invloed op het Staatsbestuur moet worden toekend dan aan onkundigen en belangeloozen, die niet ver afstaan van de categorie, eenmaal door het Kamerlid Rutgers van Rozenburg als „stemvee” aangeduid, bij welke gelegenheid die afgevaardigde de ervaring opdeed, dat „toute vérité n’est pas bonne & dire”. Een leger, waarin de eenvoudigste soldaat evenveel te zeggen zou hebben als de meest bekwame aanvoerders, is geen leger, maar een bende, een horde. Een schip, waar de kapitein beheerscht ) werd door Jan Rap en zijn maat, zou spoedig de speelbal der golven worden en eindelijk te gronde gaan. Met den Staat, wiens organisme nog oneindig ingewikkelder is, gaat het niet anders. Bij onoordeelkundig bestuur, is daarvan spoedig genoeg een niet aan haar doel beantwoordende maatschappij, een janboel met al den nasleep van dien, gemaakt. Uit dien hoofde eischt evenredige vertegenwoordiging het meervoudig kiesrecht naast zich. Het gewicht van de stem van den bekwamen, oordeelkundigen, den belanghebbenden kiezer moet dan ook in numerieke verhouding veel grooter zijn, dan dat hetwelk de van deze eigenschappen misdeelde en ontbloote kiezer in de schaal legt; geheel onbekwamen, bedeelden, krankzinnigen, misdadigers, dienen geheel buiten invloed op de staatsmachine te worden gehouden. Wil men dus met alle geweld het kiesrecht onder bijna aller bereik brengen, en tevens de billijkheid tegenover de verschillende staatkundige denkwijzen onder de kiezers betrachten, zonder het staatsbelang schromelijk te verwaarloozen, dan is het stelsel van de meervoudige stem een onafwijsbare noodzakelijkheid, zonder welke aan proportioneel kiesrecht niet. te denken valt. Zeer veel, zoo niet alles, zal noodwendig afhangen van de wettelijke regelen welke ter uitwerking van het principe zullen worden gesteld. De uitslag der a. s. Kamerverkiezing in België zal alvast dit voor hebben, dat zal kunnen blijken of de theorie door de praktijk wordt gerechtvaardigd. ’sGravenhage, 20 Mei. ■ IIIIHHIH %SSBËBBÊBÊlÊSIÊËÊÈSÊBtÊ --- ALGEMEEN OVERZICHT. Buitenland. UB -L VtriJJO UC-5IUU LX t~ Zuid-Afrikaanschen Oorlog mot de verzuchting: C’est le commeneement de la fin. (Dat is het begin van het einde). Daaracher zouden wij gaarne ’t bekende gezegde van Jan Pieterz. Koen doen volgen: Ende désespereert nimmer ! . . . maar met zorg zien wij hoe Lord Roberts langzaam de Vaalrivier nadert, met het gros zijner legermacht, terwijl zijn voorhoede haar reeds sedert eenige dagen overgetrokken is. Had men gehoopt dat zieh bij den Transvaalschen grensvloed zoude herhalen, wat men bij de Tugela aanschouwd heeft, dan is die hoop vervlogen. Ds Engelschen zijn door hun meerdere numerieke sterkte in staat hun aanvalsfront telkens zóo breed te maken, dat omtrekking van des vijands vleugels hen thans, trots hun bekende langzaamheid gelukt. Dat echter de Boeren niet geheel ternedergeslagen zijn en dank zij hun volhardingsvermogen, spoedig bekomen zijn, van eenen moreelen schok, hun door een ramp ’ toegebracht, blijkt uit het feit, dat Heilbron ] door hen op de Engelschen heroverd is. Ook 1 hebben zij altijd nog sommige der Natalsche i bergpassen bezet en kunnen dus vooralsnog een complete samenwerking der legers van Lord Roberts en van generaal Buller gemakkelijk verhinderen. Te betreuren blijft het echter altijd, dat in hun eigen gelederen niet meer die eenheid van willen en handelen heerscht, die de eerste dagen van den krijg gekenmerkt hebben. Zulks is begrijpelijk genoeg. Ds Boeren zyn nu eenmaal geen „getrainde” soldaten en zelfs die, hebben b. v. in 1870 in Frankrijk het schouwspel eener débandade, en van een ordeloozen aftocht doen aanschouwen, waarschijnlijk veel erger dan ooit bij de Boeren het geval geweest is of zal zijn. Bij hen toch neemt het patriarchaal gezag, de onderwerping aan de zelfgekozen overheid, de plaats in der discipline. Dat zjj allen naar vrede verlangen is natuurlijk, dat bij hen waarlijk een partij bestaat, die adviseerqn zou om de wapens neder te leggen, zal ook wel waar zijn, maar met dat alles wil niet gezegd wezen, dat het nu „begonnen einde” zoo zal wezen als Engeland hoopt en begeert. Zeker niet tot hun voordeel of eer slaan nu de Engelsche bladen weder den zelfgenoegzamen toon aan, dien zij voerden, toen de vijandelijkheden pas begonnen waren, en de annexatie als final settlement wordt beschouwd als een conditie siné qua non, trots alle verzekeringen van het tegendeel in en buiten het Parlement gegeven, voor dat de vijandelijkheden uitbraken. Doch zoo zegt de Engelsche pers, de mate van zelfregeering, die men aan da onderworpen gewesten zal verleenen, wordt alsdan zoo ruim mogelijk bemeten. Indien echter de Boeren, zooals zeer waarschijnlijk is, blijven volharden in hun voornemen, niet Pretoria maar Johannesburg eerst en later als uiterste toevluchtsoord Lijdenburg te verdedigen, zullen zij, Engeland ten^ spijt, nog geruimen tijd de rol van „belligérante. mogendheid” spelen, die Engeland weigert hen toe te kennen, nu het hen als „rebellen” denkt te behandelen. Lord Roberts most. of hij wil of niet, telkens de sterkte van zijn hoofdtroep verminderen, door in elke veroverde plaats detachementen achter te laten. Weten de Boeren hem nu met hun gewonen takt zoodanig te leiden, dat hij hen, met een aan de hunne geëvenredigde macht, tegenover komt te staan, dan hebben zij de kansen gelijk gemaakt en zullen hun Mauser-geweren het laatste woord spreken, om eervolle vredesvoorwaarden af te dwingen. Lord Roberts zal namens zijn Koningin moeten onderhandelen eer de witte vlag omhoog gaat, die aan de vijandelijkheden een einde maakt. Het lot der gevangenen in handen der Boeren verontrust ook sommige Parlementsleden. De Minister Balfour werd ter zake geïnterpelleerd. Op de vraag of Engeland geen onvoorwaardelijke uitlevering zou eischen, voor het over ' vrede sluiten begon te onderhandelen, is door hem geantwoord dat daartoe de tijd nog niet ; gekomen was. --- Frankrijk. Ofsohoon d# Regeering geslaagd is het laatste woord te hebben tegenover de oppositie en heb haar gelukt is een motie van vertrouwen aan de Kamer van Afgevaardigden te ontlokken, blijft haar positie op dit oogenblik nog even hachelijk als te voren. En wat zij ook doet, van alle zijden greinst haar het „Affaire-spook” aan. Zij heeft zich dan ook gehaast wederom met het beruchte amnestievoorstel voor den dag te komen, nu zij in den Senaat geïnterpelleerd werd naar aanleiding van de briefwisseling gevoerd tusschen den voormaligen Minister van Justitie Travieux en den Minister van Oorlog, den markies de Gallifet. De eerstgenoemde had zich beklaagd, dat er documenten uit het geheime dossier, den Krijgsraad te Rennes in geheime zitting voorgelegd, gepubliceerd waren door de Éclair. De markies de Gallifet had geantwoord, dat die stukken allen goed bewaard waren, doch later bleek hem, dat, trots zegels en sloten, men documenten „zonder waarde” had ontvreemd en gepubliceerd, „als een politieke daad”. (Zie de telegrammen in ons Middagblad.) , . Onwillekeurig rijst de vraag of de schuldige, de kapitein Frisch, in casu, niet even zware straf verdient als op Dreyfus toegepast werd. De daad des eerstgenoemden grenst aan hoog . verraad, want het „Affaire-spook , dij ae heerschende toestanden ontketend, levert Frankrijk aan ergere gevaren over dan’t verraad des laatsten, dat nooit ter geheels voldoening van 't algemeen rechtsgevoel bewezen werd. De poging, klaarblijkelijk in het werk gesteld de „affaire” tegen de Regeering zelf aan t® wenden, tegen die Regeering, die door haar op ’t kussen kwam — die poging gedaan tijdens den „godsvrede” der Wereldtentoonstelling, bewijst, dat die Regeering vervolgd zal worden tot het uiterste, en met haar eigen wapens zal bestreden worden, totdat zij valt en dan nog... is de zaak niet uit. De thans beproefde poging ging echter niet uit van Dreyfussards, maar van de tegenpartij en dus blijkt dat in den boezem van het leger een partij bestaat, die bij wil dragen tot alles wat een Kabinets-verandering inde hand kan werken. Wie en wat Dreyfus is komt daarbij in de laatste plaats in aanmerking. Met hem heeft men afgerekend. De nationalisten zullen geen herleving der agitatie willen, maar zijn naam is een partijleuze geworden. „Dreyfussard” is thans een ieder die de Regeering steunt en ’t zal niemand verwonderen als zelfs de Minister van Oorlog „Dreyfussard” gescholden wordt, ofschoon hy na ’t proces Ce Rennes z\jn théorie de l’éponge heeft toegepast en de affaire naar bests weten heeft willen smoren tot Frankrijks heil. --- Duitsclilaud. D® Post meldt, dat de heer VonUzdorf met een bijzondere opdracht van den Keizer naar Londen is vertrokken. Na zich aan de Duitsch® ambassade te hebben aangemeld, zal hij naar Windsor doorreizen om door Koningin Victoria in aüdientie ontvangen te worden. Begrijpelijkerwijze wordt deze reis in verband gebracht met ingewikkelde politieke vraagstukken, maar zonder eenige reden van bestaan. --- Italië. De Minister van Buitenlandsche Zaken, Markies Visconti-Venosta heeft een vergadering gepresideerd van de ambassadeurs der vier groote Mogendheden, onder wier bescherming het eiland Kreta staat. Op verlangen van Prins George van Griekenland werd besloten het voorschot der Mogendheden van 4 millioen te veranderen in een leening en voor de betaling van schadevergoeding aan vreemden het sluiten van een bijzondere leening toe te staan. De wijze van aflossing der quoten, door Kreta jaarlijks aan de Turksche Openbare Schuld te betalen, zal aan een scheidsgericht onderworpen worden. --- Vereenlgde Staten. Een vergadering van vertegenwoordigers van de voornaamste handelaren in geconserveerd vleesch te Chicago heeft een schrijven gericht tot den Staatssecretaris van Landbouw, waarin zij diens bemiddeling inroept om de gevolgen van het door den Duitschen Rijksdag aangenomen wetsontwerp van jde vleeschkeuring voor de stad Chicago dragelijker te maken. Vooral dringt de vergadering er op aan, dat de Staatssecretaris pogingen in het werk zal stellen om het wetsontwerp niet eerder van kracht te doen worden, voordat de nu nog loopenda contracten met Duitscha afnemers zijn afgedaan. --- Zuid-Afrika. In den laatsten tijd hadden tal van Fransche ingezetenen van het eiland Jersey duidelijk blijk gegeven van hun sympathie voor de Boeren. Caricaturen van de Britsche generaals werden voor de ramen uitgestald en eenige dagen geleden wierp een Fran9aise water uit het raam op de menigte, die het ontzet van Mafeking vierde. De manifestanten wierpen daarop de ramen in van de huizen in de Fransche wijk te St. Hélier. De burgemeester vaardigde daarop een proclamatie uit, waarbij optochten en samenscholingen streng verboden werden. Toch bleven de Engelsche bewoners vyandig gezind tegenover de Franschen en ten slotte moesten troepen gerequireerd worden om met de bajonet op het geweer de Fransche wyk te bewaken. Daar de Fransche consul zich bij het Foreign Office beklaagd had over deze ongeregeld- j heden, zond de Britsche Regeering strenge 1 bevelen aan den gouverneur en stelde hem persoonlijk aansprakelijk voor het handhaven van de orde. Eerst Vrijdag-avond was de rust geheel hersteld, nadat de politie een veertigtal personen in hechtenis had genomen. Ondanks de oorlogszuchtige denkbeelden en de herhaalde vijandige betoogingen in Engeland tegen de personen, die zich openlyk tegenstanders durven verklaren van den tegenwoordigen oorlog, heeft de heer Laif Jones, de vrijzinnige candidaat voor het Lagerhuis voor Manchester, op een vergadering van kiezers het doel uiteen gezet van hst Stop the War-comité, waarvan hij lid is. „Ik behoef mij niet te schamen tot het Stop the War-comité te behooren, integendeel, zelfs bij mijn verkiezing zal ik bet vraagstuk over het al of niet voortzetten van den oorlog te berde brengen en aan uw oordeel onderwerpen. Wij hebben al het mogelijke gedaan om den oorlog te voorkomen. Helaas, wij zijn er niet in geslaagd. Indien dit wel zoo geweest was, er zouden niet zooveel menschenlevens verwoest zijn en groote geldelijke opofferingen waren Engeland bespaard gebleven. Thans spreekt men er over om de beide Republieken in te lijven. Maar dit is slechts mogelijk, wanneer de betrokken volken er vrijwillig om vragen, tenminste, als men in overeenstemming wil handelen met de grootheid en macht van het Rijk. Men laadt een groote verantwoordelijkheid op zich door twee volken te dwingen zich tegen hun wil bij het Rijk aan te sluiten, twee volken, die hun onafhankelijkheid evenzeer beminnen, als ieder Britsch burger de zijne. Bovendien hebben de mannen, die aan het hoofd der Britsche Regeering staan, meerdere malen verklaard niet van inlijving te willen weten. Het is hun plicht een in naam van Groot-Britannie gegeven woord te eerbiedigen”. --- Uit de Pers. In een driestar over de Kamerverkiezing te Deventer, verklaart o. m. Het Centrum: „De hoer Van Houten moge een man zijn van groote gaven, onze candidaat kan hij in geen geval wezen, te minder daar hy zich ook thans weder deed kennen als een conservatief, (wij cursiveeren. Red.) die over de sociale politiek geheel anders denkt dan wy." *** Ons hooggeroemd Kabinet van „Sociale rechtvaardigheid” dat nog onder den verschen indruk moet verkeeren van hetgeen ’t heeft moeten hooren over den dwang om in te gaan op het Leerplicht-ontwerp, heeft een nieuw specimen van dwang in een wetsontwerp belichaamd. Nog geen kiesplicht, daar wilden, gelijk de Nederlander terecht herinnert, de liberalen zelf niet van weten, althans bij de behandeling van de kieswet van Houten. Maar een andere dwang wordt bij het, o zoo onschuldig, technisch wijzigings-ontwerpje van laatstgenoemde kieswet, door Minister Borgesius getracht binnen te smokkelen. Wy bedoelen de bepaling waarbij ter uitbreiding van de huur- en loonkiezers, thans door eigen aangifte gerecruteerd, de patroons en huiseigenaren, onder bedreiging van boete, worden belast met het opgeven van de huur welke verwoond wordt en van het inkomen dat de werkman heeft. Hoe onschuldig deze proeve van ’s Minister Borgesius’ technisch vernuft is, verneme men uit de Nederlander, welk blad schrijft: Wel moesten de woning- en huurkiezers zich aanmelden zoo zij op de lijst willen komen, niet echter omdat dit op zichzelf wensohelijk was, maar omdat de administratie anders niet weten kon, wie in de termen der wet vielen. Intusschen maken die loon- en huurkiezers weinig gebruik van hun bevoegdheid. Wel snakt, naar men voorgeeft, geheel het volk naar kiesreoht, maar als men er eenige moeite voor doen moet, vooral als men door zich aan te melden gevaar loopt ook een bagatel in de belastingen te moeten betalen, dan blijven de menschen stillekens thuis. Maar er moeten meer kiezers komen; het „volk” — dat niet stemmen wil — wil het. De Grondwettelijk® bepaling echter is reeds zóó ver mogelijk uitgerekt; trekt men nog sterker aan artikel 80, dan scheurt het weer. En aan Grondwetsherziening durft men ook niet aan. Wat te doen in dezen nood? Men moet, dit* staat vast, den kiezers de moeite sparen om 'zich aan te geven. Maar men zal hen ambtshalve op de kiezerslijst plaatsen. Immers is het kierecht kiesplicht, het gaat maar niet aan, de uitoefening van het kiesrecht afhankelijk te maken van het goedvinden der ingezetenen. „De kiesbevoegdheid mag niet volgens individueel verlangen al of niet ontstaan. Het geldt hier niet een gunst, aan zekere categorie van burgers, t« verleenen, maar toekenning van een publiekrechtelijke functie in het algemeen belang” Maar hoe zal dat dan geschieden? Zal dan de administratie onderzoek doen naar het bedrag van loon en huur? Neen. „ . , De verhuurders en de patroons zullen het werk doen! Wat voor de administratie te druk is, en wat de nieuw te scheppen kiezers zelf niet willen verrichten, dat wordt opgelegd aan patroons en werkgevers. Deze zullen aan de administratie de noodige gegevens moeten toezenden. Met welk recht een mensch, die een huis verhuurt of iemand in zijn werk neemt, kan verplicht worden aan de administratie de gegevens toe te zenden om den huurder of arbeider te plaatsen op een kieslijst, die met het verhuren van huizen of het beoefenen van een ambacht in geenerlei verband staat, ziedaar nog een raadsel, dat wij niet kunnen oplossen. Alleen dit weten wij, dat de verhuurders en patroons, die niet behoorlijk voldoen aan de verplichting om den ingezetenen aan hun kiesrecht te helpen, met f 100 boete kunnen gestraft worden. Ziedaar de vernuftige oplossing van het raadsel, hoe men dezen ingezetenen, zelfs tegen hun wil, kiesrecht kan bezorgen zonder hun eenige verplichting op te leggen of hun vrijheid te belemmeren. De last wordt overgebracht op de patroons en verhuurders. Ziedaar alles. --- Staten-Generaal. Tweede Hamer. Progressieve gemeentelij Ue inkeitt» stentoeiastiug. (Memorie van Antwoord.) De Regeering heeft haar antwoord ingezonden op het Kamerverslag over het wetsontwerp tot wijziging van art. 240« en art. 243 der Gemeentewet. De Regeering ontkent, dat de bestaands wetsbepalingen in verband met de uitkeering aan de Gemeenten het resultaat zouden zys van een compromis, waaraan niet getornd mocht worden. En eveneens acht zij de voorstelling minder juist, alsof door het wetsontwerp het stelsel van art. 243 door een ander zou worden vervangen. De bedoeling met d« beperkende bepalingen der nieuwe regeling was geen andere dan om de overdreven progressie, waaraan sommige Gemeentebesturen zich naar veler meening schuldig maakten, voor het vervolg ónmogelijk te maken. Maar ook na het tot stand komen van dit wetsontwerp, zal overdreven progressie onmogelyk zijn. Doch, naar de meening der Regeering, heeft men in 1897 het beoogde doel voorbijgestreefd door de progressie meer dan noodig of wensohelijk is te beperken. Het is om deze reden dat nu wordt voorgesteld het aangenomen stelsel niet door een ander te vervangen, maar in zijn toepassing te matigen en de practische bezwaren, die onder het nieuwe régime aan het licht zyn gekomen, uit den weg te ruimen. Aan de bezwaren, die gebleken zijn, heeft de Regeering getracht te gemoet te komen door een voorstel tot wijziging, waarbij het goede in de bestaande regeling is behouden, ja zelfs de thans voorgeschreven vorm voor alle gemeentebesturen, die dat verkiezen, zonder eenige afwijking, als richtsnoer van handelen blijft, maar alleen aan gemeentebesturen, die aan eenige meerdere progressie de voorkeur geven, de vrijheid wordt gegeven een progressieve heffing in te voeren, echter binnen zoodanige grenzen, dat er geen vrees behoeft te bestaan voor het openen van den weg, om op nieuw verwarring in de gemeentefinanciën te brengen. Volgens de Regeering houden de tegenwoordige wetsbepalingen niet genoegzaam reke- ning met het verschil in plaatselyke gesteldheid , Waardoor sommige gemeenten in de wijze van belastingheffing aan beperkingen syn onderworpen, die het aan haar besturen hoogst moeilijk maken om een gezonden financieelen toestand dor gemeente in het leven te roepen zonder een te zwaren druk op matige inkomsten te leggen. Geheele vrijheid der gemeentebesturen ten aanzien der progressie wilde en kon de Regeering niet voorstellen; doch waar zij geen meer ingrijpend voorstel kon doen, is het toch onjuist, dat de thans voorgedragen wijzigingen slechts afwijkingen van betrekkelijk weinig belang van het zuivere Benthamsche stelsel tengevolge zal kunnen hebben. Wordt het aanhangiag ontwerp wet, dan Bal het mogelijk sijn van kleine belastbare inkomens zelfs de helft minder te vorderen dan hetgeen ze onder de toepassing van de thans bestaande regeling verplicht «ouden sqn te betalen. Voorts meent de Regeering dat, door hetgeen zij nu voorsteit, aan de Gemeentebesturen veel meer vrijheid vanbeweging gegeven wordt dan de wetgever van 1897 wenschelijk achtte. Uitvoerig worden de redenen uiteengezet waarom geen afwijking kan worden toegestaan van den regel omtrent de gelijkheid van aftrek, en waarom beperking der progressie wenschelijk is, zoodra het inkomen een zeker bedrag overtreft. De bepaling, dat geen toeneming van het belastbaar inkomen zwaarder mag worden balast dan met tweemaal het percentage, geheven van een belastbaar inkomen gelyk aan de kleinste som, welke voor noodzakelijkheid levensonderhoud wordt afgetrokken, is in het wetsontwerp overgenomen, omdat op deze wijze, in verband met de andere bepalingen, een progressie zal worden toegestaan, die het mogelijk maakt aan alle gerezen bezwaren tegemoet te komen, terwijl zij toch zoc beperkt is, dat vrees voor misbruik daarmede wordt uitgesloten. Intusschen waren nog andere bepalingen roodig om te bewerken, dat de degressie, welke het stelsel beoogt, te juister plaats zal worden aangebracht. Overigens kan de Regeering niet beamen, dat de invoering van een gelijke progressie voor alle gemeenten verplicht zou moeten worden gesteld ten einde het verhuizen van r.xjke ingezetenen wegens te hoogen aanslag in den hoófdelijken omslag tegen te gaan. Eindelijk zegt de Regeering dat, hoezeer ook andere wijzigingen wenschelijk mochten wezen, zij het noodig heeft geoordeeld de strekking van het wetsontwerp te beperken tot hetgeen vereischt wordt om aan het bezwaar betreffende de toepassing van het Benthamsche stelsel te gemoet te komen. --- OVER HET OOG, aoor Cr. W. DRUIF, Oogarts, t • ’s-G ravenhage. a*c 2) De samenstelling van het oeg. Om hetgeen volgen moet begrijpelijk te maken, dient er een korte beschrijving van ons gezichtsorgaan vooraf te gaan. Het oog is een door de natuur gevormd optisch instrument, een natuurlijke camera obscura, zeide van Helmholtz in een populair-wetenschappelijke voordracht over het zien. Deze vergelijking was, toen v. Helmholtz haar in 1855 bezigde, geenszins nieuw, want de uitvinder van dat instrument, Porta, had reeds op de overeenkomst er van met het oog gewezen en dat is al eenige eeuwen geleden. Zij kan echter uitstekend dienst doen om d® zaken, die wij wenschen te behandelen, duidelijk te maken en daarom wordt er ook hier nog eens gebruik van gemaakt. Nemen we een houten kastje, waarvan de vier binnenwanden zwart geverfd zijn, dat in één dier wanden een opening heeft voor de zoogenaamde verzamellens en een plaat van matglas in den daar tegenover liggenden wand, en de camera obscura is in hooidzaken klaar. Als nu de met de lens voorziene opening op een of ander voorwerp is gericht, dan wordt er, bij juiste instelling, een beeld daarvan gevormd op het glas. Zoo ook met het oog. De buitenste wand van ens natuurlijk instrument wordt gevormd door den harden eogrok, een stevig weefsel, ’t welk als beschuttend omhulsel uitstekend dienst doet. Het is dat gedeelte van het oog, waaraan w® in het dagelykseh leven den naam geven van het „wit van het oog”. Aan de voorzijde is een opening, waarin het hoornvlies is gezet, Op de njanier van een glas op een horloge. Dit als es» bolle spiegel gebogea vlies is doorschijnend en verricht met de later te bespreken lens de functie van verzamellens van de camera. Het is het venster, waardoor het licht de toegang verschaft wordt in het oog en het is duidelijk, dat het met het zien slecht gesteld is, zoodra dat venster is aangeslagen of troebel geworden, zoodat het licht, de onmisbare factor voor het zien, er niet meer door heen kan. De beste gïazenwasscher, al is hij ook van nog zoo oude firma, kan dan helaas maar weinig of geen hulp meer bieden. Gelukkig is er voor hulpmiddelen gezorgd om dat glaasje rein te houden, waarover later. De opening in den achterwand van het oog wordt opgevuld door de straks te bespreken oogzenuw. Als we nu onzen weg van buiten naar binnen vervolgen, dan vinden we de binnenzijde van den harden oogrok bekleed met een donker bruinzwart vlies, het vaatvlies. Zooals de naam aanduidt, wordt het hoofdzakelijk gevormd door bloedvaten en dient alzoo voornamelijk tot voeding van het oog. Verder vinden we door het gansche weefsel verspreid, de zoogenaamde pigmentcellen, waarmeê da naar het netvlies toegekeerde zyde der membraan geheel bedekt is. Dit is de zwarte verf van onze donkere kamer. Door dat pigment wordt het diffuse licht onderschept, wat anders aanleiding zou geven tot verblinding. Ter plaatse waar hards oogrok en hoornvlies in elkaar sluiten slaat het vaatvlies bijna loodrecht naar binnen in de ruimte van het oog om en krijgt daarmee tevens een anderen naam, nl. regenboogvlies. Door het hoornvlies heen kunnen we dat weefsel zien en we herkennen het aan den blauwen of donkerbruinen ring, waaraan het oog zyn kleur dankt. Naarmate die kleur van den regenboog blauw of bruin is worden de oogen in blauwe en bruine ingedeeld. Dichters houden er ook koolzwarte oogen op na; ja zelfs heb ik eens van een onzer tegenwoordige schrijvers gelezen dat het voorwerp zijner vereering oogen van het zuiverste groen had. Zoo’n poesje zou veel weg krijgen van een katje. Menschen met koolzwarte of grasgroene oogen bestaan dan ook alleen in het ryk der phaatasie.Ocrspronkelük aanschouwen —" we allen het levenslicht met blauwe oogen; naarmate er meer of minder pigment in het weefsel van den regenboog ai'gezet wordt, wisselt de kleur en krijgen we overgangen van licht blauw tot donker bruin. In het midden van dit vlies is een ronde donkere opening te zien: de pupil, waardoor het licht zich toegang verschaft naar de dieper gelegen deelen van het oog. De regenboog behoedt die deelen voor de schadelijke gevolgen van te veel licht, omdat hy het onderschept op de manier van het diaphragma in vele optische instrumenten en zich door middel van een kringvormige spier uitrekt, waardoor de opening van de pupil nauwer wordt. Tegen de binnenzijde van het vaatvlies ligt het netvlies, dat voor ons oog de gevoelige plaat is in de camera obscura van den photograaf. Hierop worden de beelden van de ons omringende voorwerpen in de buitenwereld gevormd. Het netvlies is da voortzetting van de oogzenuw, die uit de hersenen komt. In de zenuwcellen van een bepaald gedeelte der achterhoofdshersenen komen de gezichtsindrukken tot bewustzijn, want is die streek verwoest, dan nemen we, ook met een gezond oog, geen licht meer waar. Nu gaan er van al die verspreid liggende cellen fijne vezeltjes uit, die, hoe langer hoe meer convergeerende, bij het verlaten der hersenen één streng vormen, de oogzenuw, welke zich verder een weg baant door de oogkas naar het oog. Hij passeert vervolgens de opening in den achterwand van den harden oogrok en door het opnieuw uit elkaar wijken der zenuwvezelen wordt het netvlies gevormd. Dit gewichtig bestanddeel is een uiterst dun vliesje, nog geen kwart millimeter dik en bestaat toch uit niet minder dan 10 verschillende lagen. Als wij, het voorbeeld van Yon Helmholtz volgende, de vergelijking nog een beetje aanhouden, dan wil ik er aan herinneren, dat de photograaf, als hij een scherp beeldje opzijn plaat wil hebben, zijn instrument moet instellen. Als h(j veraf gelegen voorwerpen wil photographeeren moet hij de lens wat dichter bij de plaat brengen en omgekeerd verder af voer nabij zijnde. Hit zal iedereen wel eens opgevallen zü», dat het onmogelijk is om tegelijkertijd iets veraf en dichtbij duidelijk te zien. Het oog moet zich ook instellen en dankt dit vermogen aan zijn lens, die in een kapsel opgesloten tegen de achtervlakte van den regenboog opgehangen is aan een dun vliesje dat in verband staat met een spier, welke zich bevindt tusschen het vaatvlies en den harden oogrok, ongeveer ter plaatse, waar het vaatvlies zich ombuigt en regenboog wordt. Als deze spier wier vezelen hoofdzakelijk in een circulaire richting om het oog verloopen, in rust verkeert, wordt er een zekere spanning uitgeoefend op dat z.g. lensbandje en dus ook op de lens zelve, waardoor hare gebogen oppervlakken ietwat vlakker worden. Zoodra de spier zich samentrekt wordt het ontspannen en onmiddellijk neemt de lens, dank zij hare elasticiteit, een meer gebogen vorm aan. Dit heeft, zooals we later zullen zien, een gewichtigen invloed op den gang van het licht en hierdoor worden wij in staat gesteld om onze oogen voor verschillende afstanden aan te passen, te accommodeeren, zooals dat heet. Bij den photograaf bleef de lens zelve onvfranderd maar werd verplaatst; in het oeg gebeurt het omgekeerde. Het resultaat is in beide gevallen hetzelfde, nl. de vorming van scherpe beelden op de gevoelige plaat. Regenboogvlies en lens vormen samen een soort van tusschenschot, waardoor de ruimte in het oog in twee afdeelingen verdeeld wordt, het voorste omgeven door het hoornvlies, heet voorste oogkamer en ia opgevuld met een heldere waterige vloeistof, die den naam draagt van waterachtig vocht. Het achterste en grootste deel is gevuld met een doorschijnende gelei: het glasaohtig lichaam. Met het voorgaande trachtten we een zeer algemeene beschrijving te geven van dat gewichtig werktuig, waarvan de mensch ingezonden toestand, twee exemplaren bezit, die in de oogkassen ter weerszijden van den neus geplaatst zijn. Nu denke men echter niet dat zij daar maar zoo losjes in zitten, zooals nog maar al te dikwijls geloofd wordt. Verhalen, dat menschen gezien hebben dat hun oog door den dokter van zijn plaats genomen, schoongemaakt en weer ingezet is, behooren tot op den huidigen dag niet tet de «slflawM&kadaa. I» d» ewate plaats zit het oog vast aan zyn gezichtszenuw en vervolgens vindt hat een stevige bevestiging in een zestal spieren, die aan den beenigen wand van de oogkas ontspringen en zich in den harden oogrok vastzetten. Het zijn de teugels waarmee we de oogen in toom houden; we bewegen hen er mee naar rechts en links, boven en beneden; zelfs is het mogelijk om een soort van rolbeweging uit te voeren naar boven en naar buiten of in tegenovergestelde richting. Bekend is het, dat er zijn die deze teugels met een niet gewone virtuositeit kunnen voeren en met dat oogenspel uitdrukking weten te geven aan de een of andere stemming van het gemoed. Echter hierover later meer. We mogen onze zoogenaamde anatomische les niet af breken zonder een paar woorden gewijd te hebben aan de oogleden en de traanwerktuigen. Als beschutting3middelen zijn zy van groot gewicht, aangezien zonder hen wel geen oog behouden zou kunnen blijven. Dit geldt vooral van de oogleden; als het gewed was, zouden we het misschien zonder tranen kunnen doen, maar zonder oogleden niet. De leden dan, voor ieder oog twee, een bovenste en een onderste, zijn voortzettingen van de huid van het voorhoofd en van de wang. Gesloten bedekken zy het oog volkomen en geopend laten zij een min of meer grooter deel van het oog vrij, nl. het doorzichtige hoornvlies en ter weerszijden hiervan een deel van den harden oogrok, het „wit” van het oog. De randen der leden zijn voorzien van een ry haren, de wimpers, die niet alleen uit een kosmetisoh oogpunt van gewicht zijn, maar vooral dienen om het inwaaien van stofjes en andere sngerechtigheden te beletten. Achter die ry haren bevinden zich de uitloozingsbuisjes van de smeerkliertjes, die een vetachtige stef afscheiden, waardoor de leden hermetisch gesloten kunnen worden, zoodat het onmogelyk is dat de tranen naar buiten afvloeien. De binnenzijde der oogleden is gevoerd met een slijmvlies, dat zorgt voor de levering eener slijmerige vloeistof, die vermengd met de tranen, het uitdrogen van het hoornvlies tegengaan. Wanneer we toch onze oogen eenigen tijd op een bepaald punt gericht hebben, voelen we een liehte prikkeling, die ons noopt de leden even te sluiten. Door difffl Mllag wordt de vermelde rloei- ti/’immj'AnA.... 11111 in .... stof gelijkmatig over het oog verdeeld en het hoornvlies bevochtigd. Met deze kleine kunstbewerking, die we eigenlyk onbewust den ganschen dag onophoudelijk uitvoeren, wordt een zeer belangrijk werk verricht, want we voorkomen daarmee dat het venster van ons kostbaar huisje troebel wordt. Ook tot de schoonheid van het gelaat dragen de oogleden veel bij: beroof het oog van zijn omlijsting en het is zielloos. De schoone, veelzeggende uitdrukking op zoo menig menschelyk gelaat is daarmee voor goed verloren. Het oog is dkn alleen de spiegel der ziel, zoolang het ooglid ongeschonden is. Wellicht vinden we gelegenheid hierop later nog terug te komen. De tranen worden afgescheiden door een klier, die by den buitensten ooghoek in een groeve van het voorhoofdsbeen ligt en worden langs verscheiden afvoerbuizen onder het slymvlies der oogleden gevoerd. Door de werking van den lidslag komen zy in den binnensten ooghoek en worden dan door fijne openingetjes, die zich claar ter plaatse in den rand der oogleden bevinden, langs de traankanaaltjes naar de neusholte afgeleid. Reeds is de nuttige werking dier waterleiding vermeld. Worden zij onder omstandigheden in te groots hoeveelheid afgescheiden, dan kunnen die afvoerwegen het werk niet af en stroomt het zilte nat naar buiten over de wangen. Jammer maar dat er zoo dikwijls misbruik van gemaakt wordt en dat het lang niet altijd uitkomt, dat zij de ware tolk van het hart zyn. — Een opsomming der namen van ad de bloedvaten, die het bloed naar en van het oog voeren, alsmede die der zenuwen willen we den lezers besparen. Genoeg z(j de veri melding dat de eersten afkomstig zyn vaa de aderen en slagaderen van den hals en die* nen tot voeding, terwijl de laatsten als §§• voels- en beweegzenuwen hun oorsprong da|b ken aan zenuwen uit de hersenen; zooa® alle zenuwen van ons lichaam, voor zoover zij dienen tot het uitvoeren van bewegingen of met het zintuig van het gevoel in verband staan. Yooral aan gevoelzenuwen is het oqg bijzonder rijk, waardoor de buitengewone pijnlijkheid vaa dit orgaan wordt verklaard. ( Wordt vervslgd.) ---