Locomotief zonder kolen. De trein der Bentheimér Kreisbahn kwam te Gronau gisteren met een half uur vertraging aan. Bij ’t station Bentheim—Noord moest wegens gebrek aan kolen gestopt worde, aan ’t station waren geen kolen aanwezig, zoodat de stoker eerst kolen moest leenen. --- Het testament van den bedelaar of de strijd tusschen dag en nacht. FEUILLETON. 44 — Och, mijnheer Moller, ik kan niet zeggen, hoezeer het mij voor u spijt, ging Hirsch voort, aan wiens stem men hooren kon, dat hij aangedaan was; maar er zal nog wel een arrangement te vinden zijn. Ik ben gaarne bereid om u met een som van eenige duizenden gulden bij te springen. Wanneer zich voor het andere nu maar een uitweg liet vinden. Ronduit gesproken, mijnheer Moller, kwam ik hier om u een paar duizend gulden aan te bieden en met u te beraadslagen. Moller keek op. Hirsch was werkelijk een goed mensch. Er hing een traan aan zijne zwarte oogharen. Uit den zak van zijn jas haalde bij nu een pakje te voorschijn. Het bevatte de som, die hij den geruïneerden financieraad wilde aanbieden en die hij maar tegelijkertijd had medegebracht. — Bewijs mij de eer, mijnheer Moller, en neem dit van mij aan, verzocht Hirsch. Ik dank u, Hirsch, antwoordde Moller met bewogen stem. Gij meent het goed, dat weet ik, maar toch moet ik weigeren. Want wat hebt ge aan mij verdiend? — Dat doet bier niets ter zake, mijnheer Moller. Eerlijk ben ik steeds tegenover u gefeest — God is daarvoor mijn getuige. — Dat weet ik, Hirsch! — Niets zou mij liever zijn, dan een schikking te bewerken, maar met leege handen gaat dat niet, er dient geld. (te wezen. Welnu, hier zijn drieduizend gulden, laat hét ons eens beproeven. Een andermaal zijt ge wellicht gelukkiger, en wint ge misschien alles terug. En dan zult ge Hirsch die paar duizend gulden wel terugbetalen. — Neen, mijn waarde Hirsch, neen, neen! weerde Moller den makelaar af, die het pakje met het geld reeds op tafel wilde leggen. Het is niet noodig, beste Hirsch, ik zal mij wel op een andere manier weten te redden. — Kom, doe mij genoegen en neem die kleine som aam, of draag mij op, een schikking te bewerken. Gij hebt toch, hoop ik, vertrouwen in mij? Moller was in sombere gedachten verzonken, toen Hirsch deze vraag tot hem richtte. — Zeker, mijn beste Hirsch, ik stel in u het grootste vertrouwen. —. Welnu, dan kunt gij ook vrijuit met mij spreken. Hoeveel bedragen de passiva, mijnheer Moller? Kom, laat ons een kleine balans opmaken. Dat behoort er zoo bij. — Hier ontbreken de activa, mijn waarde Hirsch, een credit bestaat hier niet, wel een debet, en zelfs tot een hoogst aanzienlijk bedrag. — Hier zijn de activa, mijnheer. Negen duizend gulden in contanten, bracht Hirsch in het midden, ’t Is toch in elk geval wat. — Ik dank u. Neem het geld gerust terug. Ik wil geen nieuwe sommen leenen. Hoor eens, Hirsch, ik heb nog een wisselschuld van ongeveer duizend gulden, buitendien de schuld voor de credietzaken, die morgen betaald moet worden en die zeer hoog is. Er zou hier immers eensklaps jets kunnen voorvallen, en voor dat geval zult gij weten, hoe mijne beschikkingen luiden. Vragend en door een plotselingen schrik vervuld zag Hirsch den finaneieraad aan, — diens laatste woorden wekten in Hirsch de sedasAtA.m dia MSSr. selijk was. — Mijnheer Moller — ge denkt toch niet — aan den dood? vroeg hij angstig. — Ik wil alleen voor alle mogelijke gevallen het noodige met u bespreken, Hirsch; ik heb leeren inzien, dat gij1 een eerlijk en goed menseb zijt, dat gij een trooster, een helper, een raadgever voor mijne familie zoudt zijn — — Mijnheer Moller, viel Hirsch den voor hem staande in de rede, op wiens bleek gelaat een wanhopig besluit te lezen stond. — Hoor mij bedaard aan, mijn beste Hirsch, ging Moller voort; het doet mij werkelijk goed, dat ik voor u mijn hart kan uitstorten. De wisselschuld, het is de laatste, kan met de opbrengst van zilverwerk en andere zaken, die te missen zijn, gedekt worden, doch de speelschuld aan de beurs kan ik onmogelijk dekken. — Ik weet het niet, maar ik word zoo angstig. Gij hebt toch soms geen gedachte opgevat, die een groote ramp voor uwe familie zou zijd? — Wees maar gerust, mijn waarde Hirsch, ik oordeel en neem mijne besluiten met vol overleg. Het overige zult ge wel hooren. Ik moet nu nog enkele berekeningen maken, in een of twee uur ben ik daarmede gereed. Komt ge dan nog eens terug? — Zeker, mijnheer Moller, zeker! — Dat zal mij aangenaam zijn. Tot straks dus, mijn beste Hirsch, tot straks. Hirsch moest wel heengaan- De financieI raad reikte hem de hand. De ernst, die over dezen man lag, was angstwekkend. Het pakje met geld had hij niet willen aannemen, maar daarentegen had hij reeds zijne beschikkingen gemaakt. Ongetwijfeld had hij eeii plan opgevat. Over een uur of twee moest Hirsch terugkomen. In groote bezorgdheid verliet hij de kamer van den finaneieraad. pelde Hirsch, terwijl hij een oogenblik beneden aan de trap bleef staan; neen, ik vergis mij niet, dat klonk wel als een afscheid, als een laatste wil. Wanneer hij zichzelven hei leven eens benam! Groote God, dat zou iets zijn voor die arme vrouw en dochters. Ik zou er wel willen heengaan en haar waarschuwen. Over een uur kom ik bij hem terug, en dan moet ik trachten hem over te halen tot een kalme en weloverlegde schikking. Het is weliswaar veel, wat hij verloren heeft aan de actiën — maar toch zal het zich nog wel schikken — tenminste voorloopig. Wanneer het morgen maar niet de laatste der maand ware — ik moet volstrekt naar zijn vrouw. Ik kan dat voorgevoel niet van mij afzetten. Door het dienstmeisje, dat toevallig de trap afkwam, tiet hij zich nu hij' mevrouw Moller aandienen. Deze, die zich met hare beide dochters in de huiskamer bevond, was niet weinig verbaasd over dit bezoek. Schrik en 'bezorgdheid teekenden zich op hare trekken af, toen zij opstond om het onverwachte bezoek te ontvangen. Hare beide dochters zaten te borduren — en ook zij; zagen verwonderd op. Mevrouw Moller, die reeds lang zeer ernstig en met een heimelijke zware zorg vervuld was geweest, die zonder dat zij het liet blijken, haar binnenste verteerde, begreep onmiddellijk, dat bier iets bijzonders gebeurd was, omdat Hirsch anders niet tot haar zoude komen. Zij tocb had reeds lang bemerkt, dat Hirsch met haar man in betrekking stond. Toen de makelaar binnentrad, ging mevrouw Moller hem tegemoet. — Ik vraag wel 'verschooning, dat ik de dames kom storen, zeide Hirsch na een beleefde buiging; maar ik kom hier voor een vertrouwelijke zaak, mevrouw. — Mjjne dochters kunnen alles hooren, mijnheer Hirsch. antsKqprdyie zij; ik heb voor mijn kinderen geen geheimen. — Ik zoude niet gaarne indiscreet schijnen, dames, vervolgde Hirsch, maar ik kon niet anders, ik moest u eene mededeeling doen, en ik hoop, dat gij mij zulks niet euvel zult duiden. Mijnheer uw echtgenoot — Wat is er met mijn man? vroeg mevrouw Moller met levendige bezorgdheid. — Ik beschouw het als mijn plicht, om het u te zeggen, maar mijnheer de finaneieraad is, naar ’t mij toeschijnt, zeer opgewonden over een verlies, dat hij aan de beurs geleden beeft — Dat ongelukkige beursspel, zeide mevrouw Moller, de handen vouwende. — Ik bid u, verraad mij niet. — Gij komt ongetwijfeld hier, mijnheer Hirsch, om ons op verliezen voor te bereiden en om u zelven voor schade te vrijwaren. — Vraag excuus, mevrouw, daar kom ik niet voor, antwoordde hij, en aan zijn stem kon men bemerken, dat hij zich eenigszins gekrenkt gevoelde; daarom niet. Integendeel, ik heb mijnheer uw echtgenoot voorgesteid om een schikking te bewerken. Waarvoor ik hier kom, dat is om u te verzoeken, of gij uw echtgenoot wat wilt opbeuren, of gij niet wilt laten blijken, dat ge in zorg verkeert. Ten sterkste raad ik u aan, om den finaneieraad tocb vooral niet alleen te laten. Mevrouw Moller ontstelde hevig — ook de beide dochters zagen elkander angstig en verschrikt aan. •— Ik zoude over een uur weerkomen, vervolgde Hirsch, doch de houding van uw echtgenoot kwam mij zoo vreemd voor, zijne woorden maakten op mij zulk een zonderlingen indruk, dat ik — Op dit oogenblik was het, als viel er ergens in buis een zwaar voorwerp op den grond, als dreunde er een dof schot. Hirsch, mevrouw Moller en hare beide dochters stonden één oogenblik onder den indruk van dit gedruisch als verlamd. Allen gevoelden, dat er iel* selijks was gebeurd. De woorden van den makelaar hadden haar voorbereid, doch hij zelf kon zeker ónmogelijk vermoed hebben, dat déze ontzettende gebeurtenis al zoo spoedig zoude plaats hebben. — Groote God — wat is dat? riep Hirsch. Het was een vreeselijk oogenblik. — Mijn man, gilde mevrouw Moller, en hare sidderende handen grepen om zich heen, als wilde zij zich vasthouden, en toen vloog zij de kamer uit. Met een bleek, ontsteld gelaat volgden haar de beide dochters door de aangrenzende vertrekken naar de kamer haar vaders. Ook Hirsch snelde haar na. Mevrouw Moller bereikte het eerst de deur, die naar de kamer van den finaneieraad voerde, en opende haar. Een vreeselijk schouwspel bood zich daar aan haar en hen, die haar volgden, aan. Op het tapijt van de kamer lag de finaneieraad Moller, het beklagenswaardige slachtoffer der verleiding, die het op de beurs gedulde spel uitoefent op allen, die er adn deel nemen. Naast hem lag de revolver, waarmede de ongelukkige in een oogenblik van wanhoop en radeloosheid zich van ’t leven had beroofd, ’t Slachtoffer der beurs was dood. Het bloed vloeide uit een kleine 'sy’m'te. die zich in den slaap bevond, over het vale, strakke gelaat. Met een hartverscheurenden kreet vloog mevrouw Moller naar den doode toe. Hadden de voorstanders der beurs, hadden de spelers dezen kreet maar eens vernomen, hadden zij maar eens gezien, hoe deze ongelukkige vrouw zich op den doode wierp, en toen bewusteloos, door smart bedwelmd, naast hem neerzonk! (Wordt vervolgd,)' --- Een dreigende reuzen-uitsluiting. Tweede Blad. V (Van den „Couranti’-correspondent.) Berlijn, 3 October. De belangstelling voor de nog steeds niet geëindigde „st*ike” bij de firmb Kupfer & Co., ^handelaars in kolen alhier, — die de oorzaak was van de ongeregeldheden te Moabit, — moet op het oogenblik wijken voor die in den reuzenstrijd, die thans de geheele Duitsche metaalindustrie bedreig|. Br blijft, wel is waar, nog een termijn van een paar dagen over eer de eind-beslissing valt, en men zal gedurende dien korten tijd begrijpelijkerwijze al het mogelijke in het werk stellen om te elfder ure eot een overeenkomst te geraken. Intusschen moet men op het oogenblik steeds de mogelijkheid voor oogen houden, dat nog in den loop dezer week een half millioen metaalarbeiders broodeloos zullen worden. Zooals men weet, zijn de geschillen op de scheepswerven de oorzaak van dit ernstig conflict in de n'-etaal-industrie. De arbeiders van genoemde werven verlengden, dat het aantal wekelijksche werkuren van 56 op 53 zou worden gebracht; verder wenschten zij een loonsverhooging van 10% en de instelling van commissies ter regeling van de loonen en van den arbeidstijd. Daar de eigenaars der werven niet op deze eischen wilden ingaan, kwam het in Hamburg tot een staking, waarop de overige werkgevers met eene uitsluiting van 60% der scheepsbouwarbeiders antwoordden. Daarna legden ook de 40%, die overbleven, den arbeid neer en verklaarden zich solidair met de uitgeslotenen. In het geheel werden ten gevolge hiervan 30,000 personen werkloos. Daar de zaak voor de werkgevers een zeer ongunstig verloop nam, besloten dezen zich tot den Bond van werkgevers in de Duitsche metaalindustrie te wenden, welke zich hereid verklaarde tot een sympathie-actie. Ten einde de eigenaars der scheepswerven te steunen in hun strijd tegen de werkliedenverenigingen, besloot n.1. een commissie, samengesteld uit leden van het hoofdbestuur der vereeniging van Duitsche * metaalindustrieelen, 8 Oct. e.k. 60% der gezamenlijke metaalarbeiders, — dat is: méér dan 400,000 man — uit te sluiten totdat de geschillen op de werve» bijgelegd zullen zijn en ook een einde zal zijn gekomen aan de sympathie-stakingen, die er het gevolg van zijn geweest. Tot nu toe zijn alle pogingen om tot een overeenkomst te geraken mislukt, en, indien de zaken niet eerstdaags een gunstigen keer nemen, moet men zich voorbereiden op een reuzenstrijd, waarvan niet alleen de direct getroffenen, maar ook het geheele economische leven in Duitschland het slachtoffer zal worden. Men kan zich een voorstelling maken van de beteekenis van een totalen stilstand in de Duitsche metaal-industrie, wanneer men bedenkt, hoeveel verschillende takken deze industrie omvat. Behalve de scheepswerven zouden ook de machinefabrieken, de electrotechnische inrichtingen en de ijzergieterijen de gevolgen van den strijd voelen, ofschoon niet alle in gelijke mate. Het minst zouden daaronder de scheepswerven zélf lijden, die hem in het leven hebben geroepen. Gegeven den oogenblikkelijken toestand der scheepvaart, zouden de scheepswerf-eigenaars niet ongaarne een vrij langdurigen stilstand van hun bedrijf zien intreden. Geheel Anders is het echter gesteld met de machinefabrieken en de electrotechnische inrichtingen, welken het niet aan orders ontbreekt en die er natuurlijk belang bij hebben de leveringscontracten na te komen. Indien dit, ten gevolge van een langdurige uitsluiting, niet mogelijk mocht blijken, dan zouden deze bedrijven zwaar getroffen worden. De toestand kan zelfs nog kritieker worden, wanneer de werknemers, het voorbeeld der werkgevers volgend, êveneens tot een sympathie-actie besluiten, d.w.z. wanneer de 40% nog aan het werk gebleven metaalarbeiders vrijwillig het werk neerleggen. In dit laatste geval zouden 600,000 arbeiders werkloos worden. Wij behoeven zeker niet nader uiteen te zetten wat dit op het oogenblik beteekent. Men mag echter in de ontzettende verantwoordelijkheid, die dö aanleggers van dezen reuzenstrijd op zich zouden laden, een zekeren waarborg zien, dat beide partijen al het mogelijke zullen aanwenden, om nog bijtijds tot eene oplossing te geraken. Het is wel de vrees voor eene onmetelijke, algemeene schade, welke uit een reuzen-uitsluiting zou voortvloeien, die tot nu toe de patroons in de metaal-industrie weerhouden heeft eene dergelijke uitsluiting, waarmede zij dikwerf dreigden, te proclameeren. Ook vreesden zij Vooral, en terecht, dat de „nationale” en de Christelijke werkliedenvereenigingen in een dergelijk geval met de sociaal-democratische gemeene zaak zouden maken. Ditmaal heeft de secretaris-generaal van den Bond van patroons in de Duitsche metaal-industrie dan ook weer verklaard, dat eerstgenoemde vereenigingen, in geval van eene uitsluitingt zooveel mogelijk gespaard zouden blijven. Deze weten echter maar al te goed, dat een nederlaag van den Bond van metaal-arbeiders ook hèn moet treffen en dus hebben zij, ondanks hunne weinig vriendschappelijke verhouding tot de sociaal-democratische organisaties, weinig lust betoond zich aan de zijde der werkgevers te scharen. Gegeven deze omstandigheid, alsook de moeilijke toestanden in de metaalindustrie, die er zeker toe zouden leiden dat — evenals bij een vorigen strijd in de bouwvakken — vele kleine bedrijven en bedrijven van gemiddelden omvang niet mee zouden kunnen doen, zullen de werkgevers zich nog wel eens goed bedenken alvorens een eindbeslissing te nemen. In Berlijn is weliswaar reeds in 117 fabrieken met te zamen 90.982 werklieden het de uitsluiting aankondigende manifest aangeplakt, maar, aan den anderen kant, hebben de arbeiders voor Vrijdag a.s. in Groot-Berlijn niet minder dan 50 vergaderingen uitgeschreven, waarin beraadslaagd zal worden over de aan te nemen houding in geval de uitsluiting geproclameerd wordt. Nog steeds kunnen en mogen wij hopen, dat deze vraag in dien tusschentijd niet meer noodig zal blijken. --- De marinemanoeuvres. (Van onzen bijzonderen correspondent). Sic transit... Hellevoetsluis, 4 October. Het eenige, waar ik tot hedennacht toe trotsch op was, dat waren mijn zeebeenen. Drie keer zwaar weer meegemaakt in het Kanaal, zoodat de kapitein van ons schip zich onprettig gevoelde, zonder iets te merken en vannacht! !... Vannacht zijn we met een torpedoboot, deel uitmakend van een groep van zes, mee geweest, om den vijand, die buitengaats zich op moest houden, af te maken. In de koopvaardij haven lagen de zes lange donkere monsters bij elkaar, niet ongezellig met alle lichten op en de Jantjes dooreenscharrelend aan dek. ’t Is half één-, in een donkeren nacht, want de sterren zijn verborgen achter wolken. En als de torpedobooten dan ook de een na de ander zich van elkaar losmaken, wij op de G9 — en in kielwaterlinie elkaar volgen varend op de heklichten, komt er een ontzettend unheimisch gevoel over ons. De machines hijgen schokkend, de boot trilt zachtjes van ingehouden kracht en daar glijden we door het vrij rustige water in een absoluten nacht. De lucht is donker, alles rondom is donker, ’t water is in volkomen harmonie hiermee ook donker en daardoor heen sluipen de donkere vormen. De scherpe boegen kerven witte schuimranden, ’t kielwater kookt achter de booten; dat is een tint in de kleurloosheid — en ’t is of we de oneindige eeuwige duisternis in glijden, waarin de enkele lichtjes mijlpalen zijn, die den weg onbetwistbaar zeker aangeven — de eeuwige duisternis in! — en de plotseling helder opgloeiende gasboeilichten ons een laatst vaarwel toeknipoogen. De vuurtoren van Goeree zwaait zijn lichtaimen regelmatig rond, alsof hij zegt: hier is het licht, waarvan je scheidt, je gaat de duisternis in, — voor_ goed — bonjour! — bonjour! Dergelijke overwegingen kent een zeeman niet. Op de commando-brug is ’t: „bakboord je roer een beetje! Recht zoo! Laat ’m zoo maar loopen” en op ’t dek neuriën de Jantjes hun melancholieke liedjes. Ze staan vooruit en achteruit, zwart als de nacht in hun oliejassen en met de zuidwesters op en turen naar schepen en tonnen. • M e zijn langzaam gaan stoomen en de achter ons komende boot, de G 10, die even op zij vaart, doordrijft stoot ons aan van achteren. Een bedeesd stootje, maar ^toch is onze beugel beschadigd en is er een boei van ons overboord, terwijl de G10 even later met de boot van den divisie-commandant gaat knlpoogen en onze seiner opneemt, dat de G10 „een scheeven neus” heeft, m. a. w., dat zijn voorsteven omgebogen is. „Terugkeeren” seint de commandant van de „Rindjani” terug; en de G10 maakt zich los uit de rei van zwarte vormen, om terug te stoomen naar het nabije Hellevoetsluis. ’t Is verwonderlijk, zoo weinig als een torpedo-boot kan velen, maar de verklaring ligt hierin, dat de rompen gebouwd zijn van 2 k 3 millimeter dik staal, dat bij een flinken stoot ais postpapier oprolt. De booten moeten nu eenmaal licht van bouw zijn, daar alles aankomt op speed. Zij moeten vliegensvlug aansluipen kunnen, lanceeren, en weer in den donkeren nacht verdwijnen. Maar laat ik nu even zeggen, hoe het in onze vesting stond, toen wij vertrokken en waarom we den nachtelijken tocht ondernamen. Alles was nog rustig in Hellevoetsluis. De monitors lagen ter verdediging van de mijnen in de vaargeulen, in het Slijkgat voor anker, de onderzeeër lag in de haven, omdat de zee te hoog voor opereeren was. De jongste berichten van de vijandelijke vloot luidden, dat twee pantserschepen den Nieuwen Waterweg binnen waren gevallen, ondanks het feit, dat alleen torpedo-booten hier uit mochten rusten en géén pantserschepen. Doch de scheidsrechters telegrafeerden, dat force-majeur de reden was — welke werd verzwegen — en dus hebben wij1 ons daarbij neer te leggen. De bedoeling van onzen nachtelijken tocht was nu, om de twee andere pantserschepen op te zoeken en in den grond te boren. Daartoe zouden we eerst de torpedojagers voorbij moeten sluipen, daarna de beschermende kruisers en dan ongemerkt de pantserschepen moeten naderen. Want zoo ligt meestal een eskader: ’t dichtst bij de reede de torpedojagers, dan de beschermende kruisers en daarna de pantserscheDen. De nacht was onderwijl iets lichter geworden, omdat de sterren niet langer door wolken bedekt werden. Daar plotseling klinkt aan stuurboord ’n sommatieschot! ’t Is van den ten anker liggenden Reinier Claeszen. De lichten worden ’n oogenblik getoond en we mogen ongehinderd doorstoomen. We zijn zoo langzamerhand in het Slijkgat gekomen en voelen de deining van de zee meer en meer. In de haven was het .alsof een zefir over het slapende Hellevoetsluis streek, maar hier doet het water toch erg raar. En zoo’n torpedoboot is ontzettend meegaande, die schommelt precies zooals de golven dat graag willen, ’t Is van de commandobrug af gezien nét een hobbelpaard, zoo zwaait de brug. Het eene oogenblik zie ik diep onder me de zee — als de boot naar bakboord overhelt — en vlak daarop ontwaar ik niets van zee of kim, maar zie ik alleen nog maar de poolster — als de boot naar stuurboord overgaat. Die schommelingen worden zóó sterk, dat m’n verwondering geen grenzen kent, over het feit, dat we niet van de brug gekiept worden. Ik heb al een heel aardige taktiek gevonden om mijn lichaam in evenwicht te houden. Als de boot naar bakboord helt, buig ik op mijn rechterknie door en helt ze naar stuurboord, dan zak ik op mijn linkerbeen. Zoo gaat alles regelmatig schommelend, maar dan is het een oogenblik, alsof ’t stuk van me tusschen middenrif en bodembuikholte, niet meer bestaat en valt de boot met zijn neus in een diepe kuil in zee. Ik grijp me nog nêt aan een touwtje achter me, anders was ik op den roerganger beland en Hel met ,,il’e kracht achterover om mijn evenwicht n orde te brengen. Juist dan steekt de boot zijn neus eigenwijs omhoog en dus sla ik tegen den wand achter me. Meteen vangt de boot weer aan met het geschommel van bakboord naar stuurboord en slinger ik als dronkeman over de commandobrug. Hoep! daar voel ik weer niets in mijn maag; bom! daar tol ik achterover. En de idiote horizon zwaait maar als een bezetene op en neer. ’t Gekste is, dat ik blijkbaar alléén zoo mal doe, want de twee officieren en de roerganger vóór me turen strak rechtuit, alsof ze op de tolhuisboot zaten, terwijl aan het dek de Jantjes hun weeïg-melancholische liedjes neuriën, ’t Is precies of dat sentimenteele geneurie me zwaar in mijn maag ligt. Daar komt een matroos t ijzeren trapje naar de commandobrug op, met op een blaadje drie kop cacao. Hij jongleert prachtig! Met allerlei zwaai-bewegingen gaat ’t blaadje door de lucht, doch geen druppel cacao wordt gemorst. Eindelijk is ie tot voor m’n oogen gezwaaid — op zichzelf ook al een beroerd gezicht — en zegt: „Assieblieft, meheer....” Ik grijp in ’t wilde weg, maar juist dan komt er een schommeling naar bakboord en zoodoende is de chocola eenige meters beneden me — enfin, met veel overleg en behendigheid vang ik een kopje en drink het uit. De officieren doen evertzoo — alleen met minder drukte 1— en de matroos verdwijnt weer langs ’t ijzeren trapje, als een komische jongleur van het tooneel. Ik moet zeggen: ’t is een flauwe beweging. Dat gedraai van den horizon hangt me de keel uit en dat willooze gezwaai op de brug lijkt me ontzettend kinderachtig. Ik voel me klammig op het voorhoofd en slik iederen keer water weg, dat uit mijn diepste binnenste tot in mijn mond opstijgt. Eindelijk vind ik het ’t juiste moment, om tegen den commandant te zeggen: „Meneer, als' ik me niet wel voel, doe ik zeker beter met naar beneden te gaan?” De commandant zegt, zonder eenige deernis in zijn stem, — bijna opgeruimd —: „Wel, zeker!” en roept dan: „Majoor, pak meneer eens an!” Een groote, stevige majoor, zoon kerel, met vierkante schouders, eeltige knuisten en een gebruinde kop, komt me terzijde en geleidt me tot aan de reeling van staaldraad, waar ik me overbuig. Zoo’n reeling van een torpedoboot is op zichzelf ook al een ellendig ding, want ze wordt gevormd door een staaldraadje, en als men daarover hangt, lijkt ’t precies, alsof men zóó maar boven zee staat. Enfin — ik voel me hierna erg opgelucht en kijk den majoor eens aan. Die zegt een paar bemoedigende woorden tegen me en loodste me dan naar een opgeschoten tros op het achterschip, waar hij me op plant. En daar lig ik als een doodzieke, ’t Treurige is nog, dat al die anderen zich niets van het geval aantrekken. Een matroos struikelt met zijn zware zeelaarzen over mijn beenen, die onbeheerd en nonchalant voor me uitliggen, en zegt: „Wat is dat, voor den dit en dat!” Waarop een ander antwoordt: „Meneer is gammel!” De andere Jantjes neurieën onafgebroken hun wanhopig-weemoedige liedjes over verlaten meissies en brengen een hopelooze stemming over me. Opeens schiet één van de matrozen ook naar de reeling en begint met dezelfde doodsbenauwde geluiden, waarmee ik ’t zooeven deed, te offeren. Zijn kameraads vinden ’t nu bepaald een lolletje worden. „Hè kopijn, hei-je n’et op je maag, ouwe? Dat kompt, omdat je vanmiddag m’n sneedje brood gejat het. Nou, hieroo, ik zei een pruimpie zware voor je neme!....” De gedachte aan ’t zware pruimpie maakt opeens alle energie in me wakker en met bewonderenswaardige vlugheid sta ik op en buig me weer over de reeling. Nu volgt er een tijd, die ik niet zal beschrijven, doch ik zink uitgeput en kapot weer op mijn touw en neem niet meer de moeite om op te staan. Alleen overtuig ik me er af en toe van, dat mijn maag nog niet op het dek ligt en overweeg soms, of ik overboord zal stappen. Met al mijn wilskracht beheersch ik de opwelling, om den commandant te smeeken, alsjeblieft terug te keeren, en eindelijk — maar ’t was dan ook eindelijk — val ik in een soort van dommel, waar ik steenkoud uit ontwaak. Even ga ik naar beneden, naar den longroom, maar daar zie ik de wanden, de vloer en de zoldering zóó raar doen, dat ik ’s hemelsnaam maar weer boven op mijn touw neerzink en — weer van voren af aan begin. We zijn gekeerd. De „Reinier Claeszen” laat haar zoeklicht schijnen recht over het Slijkgat en dat spoor volgen wij eenvoudig. De krijgslist van kolonel Albarda spaart ons enorm veel tijd, want anders zouden we al loodend terug den weg hebben moeten vinden, omdat de betoonningen veronderstelt zijn niet te liggen. We — dat wil zeggen: de anderen — hebben geen vijand gezien. En in het stillere water knap ik wat op, zoodat ik bij aankomst een overhaast afscheid kan-nemen, na vernomen te hebben, dat de averij van de „G. 10” onbeteekenend is. ’t Is zes uur in den ochtend. Voor het hotel staat kolonel Albarda, die me ondervraagt over de genoegens van de reis. Mijn antwoord laat geen twijfel mogelijk. Om tien uur laat de kolonel op mijn kamer kloppen en vragen of ik met de „Balder” mee wil, mijnen leggen. Ik krijg dan in mijn bed plotseling zóó ’n raar gevoel, dat mijn antwoord een puzzle is, maar door den kellner toch juist wordt uitgelegd. De oefening van de torpedojagers had ten doel, om nog weer eens te onderzoeken in hoeverre Hellevoetsluis recht heeft op den naam van uitstekend torpedobootstation. Drie torpedobooten gingen daartoe binnendoor langs Zierikzee, over Oosterschelde, de Noordzee op, en wij, met ons zessen, door Noord-Pampus en Slijkgat eveneens naar zee. Natuurlijk was de eerste groep veel vroeger vertrokken. Dan waren de volgende vragen belangrijk: le Kunnen de torpedobooten de zee onopgemerkt bereiken? 2e. Kunnen ze de pantserschepen vinden; 3e. Kunnen ze, nu er geen verlichting is op de kusten, tóch op tijd (d.w.z. met den morgen) binnen zijn? Dank zij het zoeklicht van de Reinier Claeszen” waren wij tijdig binnen. De andere groep werd door het licht overvallen en liep Zierikzee binnen. De oorlogstoestand is thans zóó: Eén pantserschip (de „Heemskerkck”) ligt bij den uiterton van het Slijkgat (Goereesche gat), één pantserschip voor het Brouwershavensche gat, met een torpedojager, één pantserschip, met een torpedojager, voor het Westgat (voor de Oosterschelde) en een beschermde kruiser voor de Roompot (Oosterschelde), terwijl de andere kleine kruisers ’t laatst gezien werden voor den Hoek van Holland. Van de verdedigende partij beschermen de monitors de mijnversperringen van het Zuiderdiep. Hierin heeft de kolonel veel vertrouwen, en waren de monitors modern bewapend, dan had hij alle vertrouwen. Vannacht zullen onze torpedobooten waarschijnlijk probeeren een gat te maken in de blokkade en de onderzeeër naar buiten loodsen. Want, ,daar de pantserschepen juist liggen, waar de 10 meter-diepte begint, kan de onderzeeëer niets aanvangen. Nog latere berichten zijn, dat de vijand, na de Oosterschelde en het Brouwershavensche gat met een mijnenvisscher afgevischt en waarschijnlijk betond te hebben, zijn krachten geconcentreerd heeft tot voor het Goereesche gat. Op West-Schouwen werd door een bemande stoomsloep geland, waarvan de mannetjes zich verdekt opstelden en daarna weer vertrokken. Kolonel Albarda, bevreest, dat er achterblijvers zullen zijn, seinden de kustwacht, op de hoede te zijn en in geval van gevaar de geheime boeken en seinteekens te vernietigen. Afwachten is ’t consigne dus. --- De vergiftigingszaak te Hoorn. GEMENGD NIEUWS. Nu de dader van den moord op mejuffrouw Markus in arrest is genomen en het onderzoek der politie dus is afgeloopen, komen we gaarne op het treurige geval terug, om nog eenige bijzonderheden mede te deelen. We doen dit inzonderheid omdat we weten, dat we de politie nu niet meer, door voorbarig te zijn, last kunnen veroorzaken en om aan te toonen, hoe anderen aan ’t grasduinen zijn geweest, in verschillende meeningen van het groote publiek, èn omdat we daardoor een woord van lof kunnen brengen aan de Hoornsche politie, in ’t bijzonder aan den inspecteur, den heer D. L. van Hoorn, die de leiding van het onderzoek in handen had, bij afwezigheid van den commissaris van politie. Veel hebben we reeds medegedeeld, hoe Donderdag j.1. om 11 uur een taart bij den heer Markus is bezorgd, met een begeleidend schrijven, onderteekend kermisreiziger. Het door andere bladen opgenomen briefje, z.g. onderteekend „Kermisklant”, was grootendeels fantasie. Toen gebleken was, dat de taart vergiftigd was, zette de politie haar onderzoek in, door in twee richtingen te gaan werken. Onze opvatting, dat de onderteekening van het briefje niets was dan een middel om de politie op een dwaalspoor te brengen, bleek al spoedig zeer juist te zijn. In die richting is door de politie niet eens ’n onderzoek ingesteld. De eerste weg werd aangewezen door het stellen van de vraag, of een familielid soms belang zou kunnen hebben bij den dood van Markus. Men ziet, al dadelijk begreep men, dat door den boosdoener de verkeerde was getroffen en dat de dood van Markus zelf het doel was geweest. Ook dit bleek een goed gezichtspunt van de politie te zijn. Het oplossen der moeilijke vraag, bij cle familie te zoeken, werd heel gauw opgegeven en werd in ’t bijzonder verder doorgewerkt in een andere richting. Men vroeg zich af: wie kan belang hebben bij den dood van Markus, den bode en den afslager bij de veilingen, gehouden door de notarissen? De politie zag terecht in, dat in die richting moest worden gezocht, en ze deed dit op een wijze, die allen bijzonderen lof verdient. In dat moeilijke onderzoek, dat thans zoo schitterend is voleindigd, wilden we de politie niet bemoeilijken met voorbarige berichten, gelijk andere bladen die soms gaven. Achteraf bleek echter, dat we goed deden. Men zocht onder hen dus, die solliciteerden naar de betrekking van gemeentebode. Onder hen was J. J. Beek, oud-gemeentebode van Hoorn, doch destijds als zoodanig ontslagen wegens diefstal, welk feit echter slechts gestraft werd met ontslag. Zijn collega Markus was bij die zaak een zware gtuige tegen hem en men wist, dat er hij Beek zich een wrok had vastgezet jegens Markus. Ja, men wist, dat Beek zich in dien geest wel tegen derden had uitgelaten. Ook was bekend, dat Beek de hoop koesterde, al werd die ook niet door anderen gedeeld, bij het overlijden van Markus diens opvolger te worden als gemeentebode. Die verhouding dus ten opzichte van genoemde betrekking was een vingerwijzing. Er was meer. Markus vervult in dienst van de notarissen de betrekking van veiler. Ook op deze betrekking werd geaasd. Immers Beek had zich reeds bij de notarissen ter plaatse vervoegd, met de vraag, of hij, bij den dood van Markus, diens opvolger als zoodanig kon worden. Nu was Beek werkzaam ten kantore van een advocaat-procureur te Hoorn. Den bewusten Woensdag was hij met verlof gegaan, iets, dat onwillekeurig de vermoedens van de politie versterkte. En deze waren al sterk, hoewel anderen maar steeds in het gebeurde een familiedrama bleven zien. Anderen hadden hem Donderdagavond zien terugkomen Verder gaven ên houding èn wijze van doen de politie zooveel vasten voet, dat ze moest overgaan tot aanhouding. Deze geschiedde Maandagavond in zijn winkel. Niet met geweld, gelijk anderen schrijven, maar zoo kalm mogelijk. De man gaf zich in den winkel zelf over, toen de heer Van Hoorn en de agent van politie le klasse, de heer K. Molenaar, die trouwens in dit geval zijn chef uitstekend ter zijde stond, hem kwamen arresteeren. Bij het verhoor, ’s avonds nog op het politiebureau afgenomen, bleef B. ontkennen. Den volgenden morgen echter zag hij in, dat zijn zaak verloren was en voor den rechter van instructie bekende hij onmiddellijk zijn laag bedrijf. Er bleek ook, dat zijn wraak jegens Markus niet bekoeld was, maar ook, dat de beweegreden niet anders was, dan door den dood van M. te verhaasten, spoediger zijn opvolger te worden, gelijk we gisteravond reeds berichtten. Hoe de man is te werk gegaan, blijkt uit het volgende: Woensdag is B. geloopen van Hoorn over Scharwoude naar Oosthuizen, waar hij op den trein stapte naar Purmerend. Van daar liep hij naar Amsterdam, om vervolgens per trein naar Haarlem te gaan. In die gemeente, dus noch in Amsterdam, noch in Hoorn, gelijk anderen beweren, is de taart gekocht. In ,een klein café in Haarlem heeft hij arsenicum op de taart aangebracht. Woensdagavond is hij per trein naar Hoorn teruggekeerd, na in Amsterdam te zijn uitgestapt, om persoonlijk het pakje bij Van Gend en Loos af te geven. Donderdagnamiddag 4 uur is hij weer naar Amsterdam gegaan, om — naar hij zegt*— naar een bank van leening te gaan, en is den avond van dienzelfden dag in Hoorn teruggekeerd. ’t Benoodigde arsenicum was reeds een half jaar lang in ’s mans bezit. Een kennis van hem had het toen voor hem gekocht, als middel tegen ratten. Naar zijn bewering staat B. niet in verbinding met de taart, verleden jaar bij Markus bezorgd, hoewel hij’ destijds zeer belangstellend was naar het verloop der ongesteldheid van Markus. De man is in ’t geheel niet onder den invloed van ’t gebeurde. Onder alles bleef hij koud, ijskoud, als ging hem dat alles niets aan. Hoewel hij niet op ’t kerkhof is geweest, gelijk .wordt beweerd, vertoefde hij toch in de nabijheid, om getuige te zijn van de uitvaart van zijn slachtoffer. Niet alzoo zijn medeburgers. We hebben reeds gemeld, hoe het publiek een vijandige houding tegen hem aannam hij zijn transport naar Alkmaar, ’t Was goed, dat het station te Bobeldijk en te Alkmaar door de politie was afgezet. We zijn er van overtuigd, dat, had het publiek den man in handen gehad, hij er niet gemakkelijk zou zijn afgekomen. Het was dan ook geen benijdenswaardig baantje, den man te moeten overbrengen. LU cl II LC UIUCICU üYOiüiuuBVii. Is dit de houding van het publiek tegenover den man, algemeen is de deelneming jegens de familie, die, allen geheel anders dan B„ zoo moeten gedrukt gaan onder den smaad, hun aangedaan. Thans is de zaak voor Hoorn ten einde. Te zijner tijd zal ze te Alkmaar voor de arrondissements-rechtbonk worden voortgezet. Maar we mogen en kunnen niet nalaten een woord van warme hulde te brengen aan de Hoornsche politie, die op zoo weldoordachte wijze is te werk gegaan, om zoo spoedig als slechts eenigszins mogelijk was, den dader van den moord te vinden en daardoor een einde te maken aan de onrust, waarin de familie moest verkeeren. Brengen we dan hulde aan de Hoornsche politie in ’t algemeen, in ’t bijzonder doen we dat aan den inspecteur, den heer D. L. van Hoorn, die de leiding geheel in handen had. Gaarne brengen we hem hier openlijk dank, dat hij, ondanks z’n overstelpende drukte, ons steeds een gewillig oor verleende, wanneer we hem met onze vragen lastig moesten vallen. De toestand van het dienstmeisje van den heer M. gaat gelukkig goed vooruit. Men heeft alle hoop op herstel. --- Uitsluiting in zicht. De firma Yan der Schaaft & Co., sigarenfabrikant te Zutphen, heeft besloten a.s. Zaterdag haar bedrijf stop te zetten, wegens een geschil met haar personeel, een 15-tal sigarenmakers. Zutph. Ct. . --- Voor Jong Nederland. Als bijdrage in dè kosten van het in aanbouw zijnde koloniehuis te Bergen aan Zee, ontving deze vereeniging, behalve nog eenige kleinere bedragen, o. a. eene bijdrage van 250 en eene van 100 gulden. Met den bouw van het huis schiet men goed op en men hoopt dit gebouw met enkeie weken geheel onder do \ kap te hebben. Zooals wij reeds mededeelden,heeft de Commissie van Bijstand, om het tekort der bouwkosten te dekken, een geheel nieuw soort plakkaarten uitgegeven, waardoor aan ieder de gelegenheid geboden wordt, tot den bouw een steentje bij te dragen. --- Brandstichting. Zondagavond omstreeks 10 uur werd begin van brand ontdekt in een schelf met haver, tocbehoorende aan den landbouwer R. Staal te door toegeschoten hulp gebluscht werd. Hank, gemeente Dussen, welke echter spoedig Spoedig werd aan kwaadwilligheid gedachi en werden als verdacht hiervan hedenmorgen gearresteerd, de 19-jarige J. v. d. P. Rzn., en de 17-jarige C. v. d. P- Jzn., waarvan de jongste reeds dadelijk bekende. (D. v. N.). --- Aanklacht tegen een brigadier. Men meldt ons uit Oldenzaal: Eenige weken geleden kwamen ’s avonds alhier met den laatsten trein uit de richting Duitschland aan twee marskramers, de gebroeders C. en H. Osterhagen. Zij waren in het bezit van de noodige kramerij en eenige Duitsche attesten (z. g. Armutsatteste) van ouden datum, die gediend hadden, om kosteloos te kunnen procedeeren, afgegeven door de stad Löhne en een 20 Mark aan geldswaarde. Hun bestemming was Rotterdam. Ze hadden blijkbaar teveel aan Bacchus geofferd, gaven hunne namen onduidelijk op en werden naar de politiekazerne gebracht. Den volgenden morgen werden ze als „vreemdelingen, zonder middelen van bestaan” wederom naar Duitschland teruggezonden. Eenige dagen na hun vertrek hebben de twee marskramers een aanklacht bij de Duitsche politie te Löhne ingediend, waarin vermeld was, dat de brigadier te Oldenzaal een hun toebehoorend bedrag van 500 Mark aan geldswaardige papieren zich zou hebben toegeëigend tijdens het onderzoek, hetwelk in de kazerne had plaats gehad. _ . Op deze valsche aanklacht heeft zich de brigadier direct tot de politie te Löhne gewend, om tegenover de gebroeders Osterhagen een tegenklacht in te dienen, v«egens beschuldiging van diefstal van een politiebeambte in de uitoefa» ning van zijn dienst. --- Meubelmakers en beeldhouwers. Ongeveer lialf October wordt te Apeldoorn geopend een Hollandsclie school voor meubelmakers en decoratieve beeldhouwers. De bedoeling van ’t in deze school te verstrekken onderwijs is, jongelieden, die de ambachtschool hebben verlaten of reeds aanvankelijk ’t meubelvak leerden tot alleszins bekwame vaklieden op te leiden, volkomen op de hoogte met da vervaardiging van eenvoudige en luxe-meubelen; daarom zal vooral de praktijk beoefend worden. Een1 school als hier gevestigd bestaat in ons land nog niet. Waar in ons land meermalen wordt geklaagd over ’t gemis van goed onderlegde meubelmakers, wil de Apeldoornsche school daarin voorzien, door bekwame vaklieden te vormen. Aan het hoofd van de afdeeling meubelmakers staat de heer J. van Heerden, gediplomeerd meubelmaker-leeraar A. v. A. en aan ’t hoofd van de afdeeling decoratieve beeldhouwers, de heer P. Puype, dec. beeldhouwei en leeraar M. O. teekenen en boetseeren. --- Spoorloos verdwenen. De poelier V., te Barneveld, die eiue wees. met wild en gevogelte Duitschland bezóekt, van. waar hij steeds ’s Zaterdags in den familiekring terugkeert, is sedert de vorige week spoorloos verdwenen, zoodat men meent, dat hem eca ongeluk overkomen is. --- Advertentie INGEZONDEN MEDEDEELINGEN. Staarn's Hoofdpijn Geneesmiddel. Voor hoofdpijn (allerlei aard) en zenuwpijn, Griep, rheumatiek enz. Geen opiate of vergiften. Bijalla apothekers. Prijs ƒ 0.60. Agent HENRI SANDERS, Apotheker, Amsterdam. pÏTnÏncvs ên ORGELS! KOOP :Y Muur afbetajling| VRAAG CATALOGUS EN CONDITIES. I --- INGEZONDEN STUKKEN. (Bulten verantwoorden]ïmeia oer iveuacne;. Ifon Ingez. Stukken wordt geen kopij teruggegeven. Waarschuwing uit het metaalbewerkerskamp. Het alhier gevormde comité van actie in de Amsterdam .«die metaalindustrie, heeft, na gevoerden strijd tegen bestaande grieven hij de firma Becht & Dyserink, te Amsterdam, met deze firma een gezegelde overeenkomst afgesloten, waarop de staking, welke 2 % week ge3 duurd had, werd opgeheven ten gunste van de werklieden. Tevens w'erd door de firma aan de werklieden voorgelegd een fabrieksreglement, waarin, In tegenstelling met vroeger, bepaald werd, dat voortaan uitsluitend in uurloon zou gewerkt worden. Niettegenstaande deze verklaring der firma, laat zij nog steeds op tarief werken. Het eigenaardige van dit tariefwerk is wel, dat de firma hiet werk begroot, zonder die begrooting aan de werkllede mede te deelen. Gebeurt ht nu, dat de werklieden in hun tarief (?) o ver houden, dan krijgen zij zulks niet iritbetaald, maar steekt de patroon het voordeeiig saldo der begrooting in zijn zak. Komt nu evenwel de werkman tekort op zijn werk, dan moet hij dat z.g.n. tekort uit zijn eigen beurs bijpassen. De vorige maand kwam het nog voor dat een werkman op enkele werkjes plm.ƒ 35 overhield. Toen hij om dat bedrag vroeg, kreeg hij ten antwoord, dat zulks een voordeeltje voor de firma was. Dezelfde werkman komt eenige weken later op een werk plm. 19 gulden tekort op een te laag geprijst werk, welk tekort nu evenwel door de firma wordt opgeëischt of... ontslag. Ontslag is dan ook gevolgd. Het „Comité van actie” meent nu verplicht te zijn, alle metaalbewerkers te waarschuwen, niet in te gaan op de schijnschoone aanbiedingen der firma Becht & Dyserink, Stadhouderskade, Amsterdam. Ieder metaalbewerker handelt in zijn eigen belang, geen werk dier firma te aanvaarden. , 5 HET COMITé VAN ACTIE. ---