Gemengd Nieuws. * Als Nieuwjaarsgeschenk werd aan den Paus door de dames der hoogste aristocratie te Rome een tapijt aangeboden, dat door deze dames zelven geborduurd was. Alleen dames uit den hoogsten stand mochten er aan werken, terwijl deze tevens de verplichting op zich namen, voor elke vijftig steken, die door haar gemaakt werden, een lire tot een weldadig doel te besteden. Het geschenk werd op Nieuwjaarsdag door een deputatie van jonge meisjes aan den Paus aangeboden. * Bij gelegenheid van haar regeeringsjubilenm zal aan de Koningin van Engeland een costuum worden aangeboden, dat geheel van witte struisvederen vervaardigd is. * Bij den uitgever E. J. Brill te Leiden is het eerste deel verschenen van prof. K. Martin’s //Reise nach Niederh. West Indien”, uitgegeven met ondersteuning van het Nederl. Aardrijkskundig Genootschap. Aan dien steun verbond het Bestuur van het Genootschap indertijd de voorwaarde, dat het werk voor de leden voor 2/3 van den handelsprijs — die f20 bedraagt — (dus voor f 13.25) zou verkrijgbaar worden gesteld. Elk lid heeft nu recht op één exemplaar; met 1 Juli e. k. vervalt deze voorwaarde. Het thans ter verzending gereed liggend le deel, waarvan wij onlangs van bevoegde hand een waardeerend overzicht gaven, bevat een schildering van land en volk onzer W.-Indische bezittingen, opgehelderd door 22 platen. In het 2e deel zullen de resultaten van prof. Martin’s wetenschappelijk onderzoek zijn neergelegd. * Het le nummer is verschenen van //de Friesche adelaar”, bladen aan geslacht- en wapenkunde gewijd, onder redactie van don heer Ileerke Wenning, te Leeuwarden. De bedoeling van dit recueil is om aan kwartierborden, portretten en andere voorwerpen met wapens nieuwe bijdragen te leveren voor de kennis van de Friesche adellijke geslachten. De redacteur houdt zich aanbevolen voor mededeeling van met wapens voorziene voorwerpen. * Terschelling is een paar dagen door het \js geïsoleerd geweest van de buitenwereld; gister-avond ontvingen wij de aankondiging daarvan in een brief dd. 17 dezer. Gelijktijdig kwam een brief van den 19n aan, waarin men ons schreef: Sedert eenige dagen zitten wij van alle kanten in het ijs, waardoor het onmogelijk is, met een boot door of met een sloep over het ijs te komen. Wij zijn al eenige dagen zonder couranten en brieven. Urk is van den 14n tot gisteren afgesloten geweest, toen de post weer te Kampen aankwam; het pakket was met een ijslooper tot het Kamper eiland gebracht. Voorzien van een goeden voorraad levensmiddelen, brieven enz., hebben de moedige schippers heden-ochtend vroeg de terugreis naar het eiland ondernomen. Onder de merkwaardige uitkomsten van hardrijderijen, die er een meer dan plaatselijke beteekenis aan geven, behoort een te Winschoten gehouden wedstrijd van vrouwen; er namen er 28 aan deel, en een 13jarig meisje, Margaretha De Neu, van Zuidbroek, won den prijs. * Gister-avond is een jongen, die aan den Zuidwal nog op het ijs was gegaau, in een bijt gevallen. Hij schoot onder het ijs en is sleohts met veel moeite en inspanning door een paar voorbijgangers gored. * In de Riouwstraat is heden-middag een meisje, dat zich nog op het broze ijs waagde, er door gevallen en tot aan den hals gezonken. Twee werklieden, die het hulpgeschreeuw hoorden, mochten er in slagen, de kleine nog tijdig op het droge te brengen. * K. B., kastelein te Bovenkerk, is onder het schaatsenrijden op de Nieuwe Meer dood neergevallen. * Op de hofstede van Van Oord, te Wilhelminadorp, brak gister-avond omstreeks half 6 uren een geweldige brand uit. Daar spoedig de spuiten uit ’s-Heer-Hendrikskinderen, Goes en Wilhelminadorp ter plaatse waren, kon men den brand tot de afzonderlijk staande schuur beperken; maar een dertigtal runderen, zeventien paarden, graan en landbouwgereedschappen verbrandden; het vette vee, twee paarden en de varkens werden gered. Oorzaak onbekend. In de Belgische gemeente Visé, nabij Eysden, vond men Dinsdag-morgen drie personen in een woning gestikt. Het ongeluk moet aan kooloxyde-vergiftiging worden toegeschreven. * In den botanisohen tuin te Edinburg zijn hoogst belangrijke waarnemingen gedaan omtrent de groeikracht van het bamboesriet. Deze planten staan daar in een serre, waar voortdurend een temperatuur van 65 tot 70 graden Fahrenheit heerscht. Het bleek nu, dat de Bamlusa gigantea uit Indië (Birmah) een dagelijksche wasdom heeft van 45 cM. De Bambusa iubera uit Bengalen bereikte in ongeveer vier weken een hoogte van 21 meter. Deze plant groeide gemidddeld 25 millimeter in het uur. Andermaal: plant toch vruchtboomen, schrijft de Landb.-Ct. boven onderstaand bericht: In de burgemeesterij Stromberg werden, naar de Cobl. Vblkszig. zegt, in dit jaar geoogst 20 598 centenaars appelen, die 100 321.80 M. opbraohten. Voorts 14 693 centenaars peren, die 55 911 M. opleverden. Daarbij moeten nog gevoegd worden 477 centenaars ander ooft, waarvoor 1927.50 M. ontvangen werd. Tezamen brachten 35 768 centenaars ooft in deze burgemeesterij dus 158 160 M. op, d. i. in onze munt f 94 806, een inderdaad niet onaanzienlijk bedrag. * Door een beschermer van vogels is uitgerekend, hoeveel een vogelnestje waard is. Neem aan, zegt hij, dat iemand een nestje met 5 jongen uithaalt. dij, dat. iemand een nestje met a jongen uimaan. Deze 5 kleine vogeltjes verteeren dagelijks 250 rupsen; de voedering door de oude vogels duurt ongeveer 30 dagen; dat maakt dus 7500 rupsen. Als nu elke rups dagelijks slechts één bloesem opeet, dan eten deze 7500 rupsen dus in 30 dagen 225 000 bloesems. Laat nu de helft van die bloesems toch door vorst enz. verloren gaan, als ze niet door de rupsen vernield werden, dan komt hel dooden van de 5 kleine vogeltjes ons toch op 112 500 appels, peren, pruimen enz. te staan. Dit wordt ter overdenking aan sommige jongens aanbevolen. * Bij Gullivae Yell, op de Shetlands-eilanden, werden onlangs, na een zeer moeielijke en gevaarvolle jacht, ruim zestig walvisschen gevangen, waarvan enkele meer dan 2Ö voet lang waren. * Ook in Rusland heeft men met Oudejaarsavond allerlei oude gebruiken. Zoo gaat bv. een jong meisje dien avond uit, neemt wat sneeuw in haar schortje, strooit dit iets verder neer en roept: //Blaf, hondje, blaf, liefst niet te veel uit de verte !” Dan luistert zij aandachtig. Hoort zij een hond blaffen, dan komt uit die richting een minnaar voor haar. Soms ook maakt zij uit takken een brugje en legt dit bij het naar bed gaan onder haar kussen, met de woorden: /'Hij, die mij lief heeft, voere mij over deze brug !” Hij verschijnt haar dan in den droom en doet volgens haar verlangen. Dikwijls gebeurt het ook, dat eenige jonge meisjes samen op dien avond naar een schuur gaan, waar stroo wordt bewaard. Achterover buigende trekken zij dan met den mond eenige strootjes van den stapel. Zijn daar korenaren onder, dan doet het meisje in het volgend jaar een rijk huwelijk; zoo niet, dan blijft zij arm of ongetrouwd. * Een van de beroemdste advocaten te Rovigo leerde op een reis Verdi kennen. Deze sprak tot hem: //Ik raad u aan, houd op met pleiten, ge hebt zulk een prachtige stem”. De advocaat volgde den raad en debuteerde onlangs, als operazanger, bij welke gelegenheid hem een reusachtige krans werd aangeboden door //een dankbaren vrijgepleite” --- Advertentie Ingezonden Mededeeling en. f3.10 van 1—5 regels — iedere regel meer 50 cent --- Vermindering van een Asthma van 10 jaar door de Capsules Cuyot. //Reeds 10 jaar lijd ik aan een Asthma, verge//zeld van oen hevigen hoest, die mij niet gedoogt te //slapen; ik hoest en spuw eiken morgen gedurende // 2 uren. Uwe witte Capsulen Guyot doen mij veel «goed niettegenstaande mjjne 74 jaren. Auguste //te G. (België).” De handteekening E. Guyot staat op elke witte Capsule. (133 6)§ --- Staten-Generaal. Eerste Kamer. Zitting van Vrijdag 21 Januari. Staatsbegrooting voor 1887. Hoofdstuk IX. (Begrooting van Waterstaat, Handel en N ij verheid.) De heer De Si 11 e r bespreekt het spoorwegmaterieel dat in gebruik is op de lijn GroningenLceu warden. De Minister heeft medegedeeld, dat het lichte materieel door nieuw zal worden vervangen binnen een niet ver verwijderd tijdstip. Dat is echter niet voldoende. Ook de inrichting van de spoorweg-rijtuigen behoort verandering te ondergaan; er zijn daaraan gebreken verbonden die spr. in bijzonderheden aanwijst. Hij wonscht dat geen materieel in dienst worde gesteld, dat niet vooraf door den Minister is goedgekeurd en van hot door hem bedoelde kan hij niet aannemen, dat de Minister daaraan de vereischte reglementaire goedkeuring zou hebben gegeven. Spr. durft niet te zeggen welke qualiiicatie de Duitschers aan dit zg. spoorwegmaterieel geven; het is in parlementaire woorden niet uit te drukken. De heer R e g o u t, gisteren verhinderd de zitting bij te wonen, komt nog even terug op het bij de Spoorwegbegrooting behandelde punt der verbetering van het station te Maastricht. Hij wenscht, dat de Minister tot die verbetering niet overga, in zoover daardoor de oude toestand in hoofdzaak zou worden bestendigd. Radicale verandering is noodig. Een voldoend nieuw station moet er komen en dat is nog een oude schuld die op den Staat rust. Men kan wel tijdelijke ongeriefelijkheden wegnemen, maar geen groote uitgaven mogen worden gedaan, waardoor de oude gebreken zouden voortduren. De heer Tak van Poortvliet doet opmerken dat, waar van gemis van voldoende werkzaamheid bij het Dep. van Waterstaat sprake is, het debat van verleden jaar veilig kon worden voortgezet. Geheel werkeloos is men niet gebleven, maar er is bv. nog geen verandering gekomen in den toestand der Spaarndammer sluizen aan het IJ. Spr. dringt bij den Minister aan om in dit jaar uitvoering aan dat werk te geven. Voor de tweede schutsluis bij IJmuiden is een onteigeningswet bij de Tweede Kamer aanhangig. Spr. dankt den Minister daarvoor. Hij vindt het echter verkeerd, dat men de uitvoering van dit werk over vele jaren wil verdeelen. Nog onlangs is door een deskundige er op gewezen, dat de groote zeeschepen Amsterdam niet kunnen bereiken wegens het ontoereikende van de schutkolk. Spr. dringt daarom op spoed aan en op voorbereiding, reeds nu, van de uit te voeren werken, in afwachting der aanneming van het betrekkelijk wetsontwerp door de Tweede Kamer. Spr. is ook voor bezuiniging maar wil dit vinden op de buitengewone waterstaats-uitgaven. En nu heeft hij opgemerkt, dat die weder hooger zijn voorgedragen dan vroeger. De Minister ontkent dit, maar spr. meent dat er bij den Minister misverstand bestaat omtrent hetgeen verstaan kan worden onder gewone en buitengewone waterstaatswerken. Spr. kan zich wel vereenigen met den door den Minister overgelegden staat, doch onder die voorwaarde dat daarvan worden afgenomen de kosten voor de verbetering van het bovenpand van de Drentsche hoofdvaart, die vroeger ook steeds onder do gewone uitgaven werden gebracht. Spr. vindt voor die verandering geen reden noch in het argument dat voor deze zaak een onteigeningswet bestaat, noch omdat het hier iets anders zou wezen dan de vroegere verbetering dier vaart. Aan den anderen kant meent hij dat op den bij de stukken overgelegden staat ontbreekt als buitengewone uitgaven, de kosten voor de verbetering van de Boven-Waal. Doch niettegenstaande dit alles zullen de gewone waterstaatsuitgaven nog f 50 000 meer bedragen dan vroeger, waarbij nog komt, dat de prijs van vele grondstoffen aanzienlijk lager is geworden, terwijl voorts onder de buitengewone uitgaven langzamerhand worden binnengesmokkeld de uitgaven voor gewoon onderhoud. Voor den Amsterdamschen waterweg nu heeft de Minister splitsing der uitgaven toegezegd. Spr. hoopt dat deze dan nauwkeuriger zal zijn dan voor den Rotterdamschen waterweg. Bv. de schutsluis te Nichtevecht, deze ligt niet meer in het tracé van het Merwede-kanaal en daarom zouden de kosten voor die sluis eigenlijk wel gebracht kunnen worden op den post: onderhoud van gedenkteekenen op de Begrooting van Binnenlandsche Zaken, waaraan de Tweede Kamer pleegt groote aandacht te schenken. Spr. meent voorts, dat niet onder de buitengewone uitgaven moeten voorkomen die voor wachterswoningen bij de Staatsspoorwegen. Volgens den Minister wordt voldoende op de waterstaatsuitgaven bezuinigd, doch spr. is van oordeel dat uit de door den Minister in de Tweede Kamer overgelegde staten volstrekt niet blijkt van bezuiniging; integendeel zijn op vele rivierbestekken de uitgaven toegenomen. Wil men komen tot werkelijke bezuiniging, dan moet men komen tot reorganisatie van den waterstaat, gelijk spr. reeds meermalen heeft aangetoond. Spr. wijst voorts op de verkeerde opvatting bij het Departement van Waterstaat omtrent de belangen van handel, scheepvaart en nijverheid; als voorbeeld wijst hij op het gebeurde met deNordd. Lloyd. Hij meent, dat die opvatting berust op min juiste kennis van feiten en toestanden en gelooft daarom dat het beter is zich daarvan meer op de hoogte te stellen, door te proroceeren gemeenschappelijke voorlichting, gemeenschappelijke gedachtenwisseling, zooals in Engeland, waar ten vorigen jare de Kamers van Koophandel zich met veel vrucht hebben vereenigd ter bespreking van de gezamenlijke belangen. In Duitsohland had men ook vroeger reeds den Handelsdag georganiseerd en belangrijk zijn de mededeelingen, voorkomende in het jongste Verslag der Kamer van Koophandel te Hamburg. In Frankrijk heeft men een meer officieele handelsvertegenwoordiging, doch ook daar wil men komen tot een bespreking van de handelsbelangen vooral door hen, met die belangen het meest bekend. Wil men komen tot behoorlijke kennis van de economische toestanden, dan is het wenschelijk ook in dit opzicht het voorbeeld van het buitenland te volgen door bevordering van de samonsprekiug van de verschillende organen van handel en nijverheid. Spr. — die herinnert dat in 1879 een zoodanige organisatie aan het Departement is voorbereid — wil den Minister overlaten de wijze waarop tot die samenspreking kan worden gekomen, doch dringt sr op aan, dat ten deze niet worde stilgezeten. De heer W e r t h e i m vraagt den Minister in ie eerste plaats, hoe het staat met het gereed worden van de kap van het centraalstation te Amsterdam. Volgens spr’s inlichtingen is met den aannemer seu soort van vergelijk gesloten, waardoor hij van ien kapbouw is ontslagen. Spr. feliciteert daarmede den aannemer, maar niet het publiek, omdat daardoor weder het werk wordt vertraagd, en de bestaande toestand is al zeer leelijk. Voorts dringt spr. aan op het gebruik maken van het gezag der Rcgeering in het geschil tusschen Noord- eu Zuid-Holland over den waterweg tusschen Amsterdam en Rotterdam. Het kwaad zit te Gouda, waar een tol bestaat die tot 1895 kan voortduren. Men kan nu die zaak schikken, door Ged. Staten van beide provinciën te brengen tot een èntente cordiale omtrent de financieele belangen van Gouda, waarvan het resultaat zal wezen, dat de beide groote koopsteden door een uitmuntenden waterweg vereenigd zullen worden. Ten derde dringt spr. aan op verlaging van het zeeport voor Indië, ter voorkoming van het demoraliseerend feit dat men onze brieven en pakketten zende naar Antwerpen, omdat ze van daar goedkooper naar ons Indië kunnen worden verzonden dan uit Nederland. En zoo is’t ook in Duitschland. Spr. vraagt den Minister hoe het staat met den spoed, waarmede deze zaak wordt behandeld. Er is administratieve en koopmansspoed; spr. zou den laatsten wenschen. De heer Van der Breggen dringt ook aan op spoedige handeling ter verbetering van den waterweg tusschen Amsterdam en Rotterdam. Het doet hem veel leed dat de Minister wacht op de dingen die komen zullen, en tevens dat deze de zaak enkel beschouwt als een provinciaal belang. Hier is wel degelijk ook het Rijksbelang bij betrokken. Spr. dringt verder aan op verbetering van de verslagen omtrent de posterijen. De heer De Vos van Steenwijk dringt aan op bevordering van de kleine verveeningen in Drenthe, in ’t belang van den landbouw. De heer Huydecoper van Maarsseveen dringt aan op vermindering van den last van het brak water in Amstelland, in verband met de daaraan grenzende wateren. Voorts wil spr. dat de noodige zorg besteed worde aan het op boezem houden van de militaire innundatiesluizen. Ten derde behandelt spr. de kostbare inrichting van do keeten bij de waterstaatswerken. De heer Th ooft dringt er op aan, dat de Minister geen gevolg geve aan zijn plan tot afsnijding van de krommingen in den Gelderschen IJ ssel bij Doesburg. De Minister vanWaterstaat, de sprekers beantwoordende, behandelt: lo. de inrichting van het materieel op de noorderlijn. De Minister heeft reeds in de stukken gezegd, dat nieuw materieel in aanmaak is naar verbeterde types, waarvan de noodzakelijkheid door den Minister wordt erkend. Echter het normaal materieel wordt door het publiek niet verlangd; alleen deugdelijker dan het tegenwoordige is noodig; 2o. de stationinrichting te Maastricht. De betrokken Maatschappijen hebben geweigerd bij te dragen in de exploitatiekosten voor den spoorwegdienst van een uitgebreider station. Dit nu kan men niet vergen vanéén Maatschappij. De uitgaaf, die gedaan is om te komen tot den thans veel verbeterden toestand, is dringend geweest en tevens het minimum; 3o. de uitgaven voor waterstaatswerken. De Minister is niet voornemens de werken aan het Noordzeekanaal te lang uit te stellen. Buitengewone bespoediging ten koste van zeer groote uitgaven is echter niet noodig; successieve uitvoering met verdeeling over verscheiden jaren is voldoende; daardoor zullen de geraamde kosten niet behoeven overschreden te worden. Dat echter het complement van het Noordzeekanaal moet worden voltooid, is | de overtuiging van de Regeering. En nu wat de onderscheiding tusschen het karakter der waterstaatsuitgaven betreft, en de op de overgelegde tabel aangewezen werken, de Minister heeft er niet aan gedacht al die werken te beschouwen als die, waarvoor geleend zou mogen worden. Hij heeft alleen willen toonen dat daar, waar de Minister rechtstreeks invloed kan uitoefenen op de waterstaats-uitgaven, het streven bestaat tot vermindering. Wat de kosten voor het gewoon onderhoud betreft, men kan die eerst dan werkelijk brengen tot de gewone uitgaven, wanneer het werk geheel en al is uitgevoerd. Zoo geschiedt het ook bij den Rotterdamschen waterweg. Zoodra een deel der werken geheel is voltooid, wordt het onderhoud gebracht onder de gewone uitgaven. Bij de Staatsspoorwegen geldt ook dat, zoodra een deel der werken in gebruik komt, het onderhoud er van komt ten laste van dc Exploitatie-Maatschappij. Volgens den heer Tak zou bezuiniging verkregen kunnen worden vooral door reorganisatie. Het is mogelijk, maar elke organisatie is kostbaar en overigens is een organisatie alleen dan in te voeren als men had de organen, die daarin moeten passen. Het is hier geen quaestie van cijfers, maar van personen, en dat maakt de zaak moeielijker. 4o. Wat betreft de voorlichting in zake handel en nijverheid, de Minister zegt reeds onlangs blijken te hebben gegeven, dat hij zeer op voorlichting is gesteld. Wat zeker wenschelijk zou wezen is het hebben van het geschikt personeel aan het Departement, maar wanneer het eenigen tijd er is, dan vreest hij dat onder het stof van de ninisterieele bureaux veel van de opgedane kennis zal verloren gaan. Voorts wijst de Minister er op, dat de heer Tak met geen enkel woord over den landbouw heeft gesproken. 5 o. Het onderzoek omtrent den kapbouw te Amsterdam is reeds grootendeels afgeloopen, maar de Minister kan nog niet zeggen of hij zich met de gedane voorstellen zal kunnen vereenigen. Overigens, al mocht het nog wat lang duren, dan zullen toch zeker de Amsterdammers er der Regeering geen grief van willen maken, dat zjj Amsterdam een monument wil geven, der hoofdstad waardig. 6o. De waterweg Amsterdam—Rotterdam. De Regeering blijft er bij, dat die zaak in de eerste plaats van provinciaal belang is. Dit neemt niet weg, dat ie Regeering haar medewerking zal ver’i. Mimiofnvo lonfaln inliollfintT XXTQ Q leenen, doch ’s Ministers laatste inlichting was dat bepaald elke samenwerking wordt geweigerd. 7o. Het zeeport. De Minister wacht het advies van de Kamer van Koophandel te Rotterdam en hij en de Minister van Koloniën houden zich bezig met het zoeken naar een solutie, waardoor de belangen der schatkist niet te zeer zullen worden geschaad. 8o. Het jaarverslag der posterijen. Men moet zich bij die verslagen afvragen, of de uitgaven en de vereischte omslag in verhouding staan tot het nut van zulk een verslag. lOo. De kleine verveningen. — Of de Minister op zijn vroeger gevoelen zal terugkomen weet hij niet. Het best zou zijn een adres, waarin hem gewezen wordt op het min juiste van zijn beschouwingen. Ho. Het brak water van Amstelland.—Met het bestuur van Amstelland zijn zooveel punten in bespreking, dat het moeielijk is om bij het overleg tot eenig resultaat te komen. 12o. De miütaire inundatiën. — Wanneer in dit opzicht kan worden voldaan aan de wenschen van den heer Huydecoper, dan zal dit zeker geschieden. 13o. De steenen keeten. — Zij blqven eigendom der aannemers; dus in zoover heeft het Rijk eenig belang bij de kosten, waarbij men echter niet vergeten moet dat de kosten van aanleg minder zijn dan wel uit de cijfers kan blijken. 14o. De slingeringen van den IJssel. — Die zullen zooveel mogelijk worden weggenomen. 15o. De brug bij Deventer. — Bezwaren zullen er altijd zijn, maar nog bij geen enkel onzer bruggen is gebleken van bezwaren van zeer ernstigen aard. De heer Regout repliceert kortelijk. De heer Fransen van de Putte dringt aan op den meest mogelijken spoed bij het maken van de tweede sluis te IJmuiden. Het groote belang der zaak springt in ’t oog. Dezelfde aanbeveling doet hij ten opzichte van het Merwedekanaal. Hij ziet niet in, waarom dit moet wachten op de verlenging van de concessie voor den Rhijnspoor, in verband met de doorsnijding van de kanaalwerken. De heer P ij 1 s , op de verbetering van het station te Maastricht terugkomende, wijst op het misbruik, dat van den overweg daar gebruik gemaakt wordt voor de goederentreinen van de Luik-spoorwegmaatschappij. De heer T a k, repliceerende, voegde zijn aandrang bij dien van den heer v. d. Putte tot bespoediging zooveel mogelijk van het maken der tweede sluis te IJmuiden. — Op de verdere opmerkingen van den Minister antwoordende, herinnert spr. dat de Landbouw onder Handel en Nijverheid moet worden begrepen en juist daardoor het meest tot zijn recht zal komen. Dat was ook steeds de bedoeling bij de oprichting van het afzonderlijk Departement. Spr. stelt ook in Landbouw groot belang. Maar de instelling van de Landbouwcomrnissie viel niet binnen spr.’s gedachtenkring, als orgaan voor handel en nijverheid. Zij is toch niet van blijvenden aard. Spr. hoopt dat van haar jveel nut zal kunnen uitgaan. Maar moest zij een blijvend orgaan zijn, dan zou zij toch anders moeten samengesteld] zijn en een meer algemeen karakter moeten dragen. De Minister herhaalt dat zijn bedoeling is, de sluis te IJmuiden te doen voltooien binnen den tijd die voor zulke werken gewoonlijk bestemd is; en zoo zal ook het Merwedekanaalwerk zijn regelmatigen gang volgen. Hoofdstuk Waterstaat wordt aangenomen met 32 stemmen tegen 2, die van de heeren VanRoyenen De Sitter. De Begrooting van Suriname wordt zonder discussie aangenomen. Hoofdstuk X (Koloniën). De heer Fransen v. d. Putte vraagt den Minister, of hij ook kan mededeelen hoe, na het overlijden van generaal Demmeni, is voorzien in het bestuur van Atjeh. Hij vraagt dat niet om te weten wie benoemd is of zal worden of daarover een oordeel uit te spreken, omdat hij daardoor zou treden op het gebied van de uitvoerende macht; maar omdat de jongste mail aanbracht verordeningen, geteekend door den assistent-resident en hieromtrent wil spr. zeggen, dat hem de scheiding tusschen het civiel en militair gezag in Atjeh niet wenschelijk voorkomt. Ten tweede wijst hij op het met de jongste mail ontvangen adres, namens de Vereenigingen van snikerfabrikanten, door den president van de Javasche Bank en den president van de Kamer van Koophandel ingediend, waarin juist spr.’s denkbeeld wordt ondersteund omtrent de opzegging van de loopende suikercontracten en tevens de verlaging van de spoorwegtarieven wordt gevraagd. Spr. wenscht te vernemen of er uitzicht bestaat op verwezenlijking van dien wensch. Voorts vraagt hij, wanneer do Staten-Generaal in de gelegenheid zullen gesteld worden te oordeelen over dc tijdelijk door den Gouv.-Generaal in de Vorstenlanden verleende hulp en of wel gezorgd is dat in elk geval de pachten aan de apanage-hoofden worden betaald. Eindelijk vraagt hij, welk verschil door de Regeering gemaakt wordt met de publiciteit der eerste stukken betrekkelijk Tjiomas en die van de later onder restrictie overgelegde. De Minister van Koloniën antwoordt: lo. dat de rapporten omtrent Atjeh, die de heer V. d. Putte bedoelt, zijn gedagteekend van vóór het overlijden van generaal Demmeni; 2o. dat, blijkens bij het Dep. v. Koloniën ontvangen telegram, aan den tot kolonel bevorderden luit.-kolonel Van Teyn is opgedragen het militair bestuur over Atjeh en tevens dat hij tot waarnemend gouverneur is benoemd; 3o. dat alle uitzicht bestaat, dat aan het verlangen tot verlaging van de suikertarieven op de Indische Staatsspoorwegen spoedig zal worden voldaan en stellig vóór het begin der nieuwe suikercampagne; 4o. dat een wetsontwerp, waarbij de aan de fabrikanten in de Vorstenlanden verleende hulp ter bekrachtiging zal worden aangeboden, in gereedheid wordt gebracht; dat in afwachting daarvan de Minister zich van de mededeeling van details zal onthouden, doch wel kan zeggen, dat voor de betaling van de pachten is gezorgd; 5°. dat, wat de Tjiomas-stukken betreft, de behandeling van die, omtrent welker publiekmaking geen restrictie is gemaakt, is overgelaten aan het beleid der Kamer; terwijl de restrictie ten aanzien der in den tweeden bundel vervatte stukken berust op een vertrouwelijke mededeeling van den Gouv.Generaal. De heer Fransen v. d. Putte meent omtrent de Tjiomas-stukken, dat de verantwoordelijkheid voor de openbaarmaking daarvan moet blijven bij de Regeering en niet ter beslissing van de Kamer. De Regeering had de stukken onder zich kunnen houden en een beschrijvende nota geven. De Minister van Koloniën meent, dat in zoodanig geval waarschijnlijk om de stukken zelven zou zijn gevraagd, omdat in een zaak als deze zulk een beschrijvende nota allicht den stempel van individualiteit zou dragen. De Regeering meende dus beter te doen, de stukken in haar geheel over e leggen. De heer B 1 u s s é kan het onderscheid niet zien tusschen de tarieven voor de N.-I. spoorwegmaatschappij en die voor de Staatsspoorwegen. Terwijl de eerste echter reeds zijn verlaagd, is de vermindering van de andere nog in overweging. Waarom aan den eenen kant Juli speed en aan den anderen kant vertraging ? Er is dadelijke hulp noodig voor de industrie op Java. De Minister doet opmerken, dat de N.-I. spoorweg-maatschappij voor één artikel (suiker) op één deel harer lijnen haar tarieven heeft verlaagd, terwyl de Staat geheel het systeem van het tarief moet om werken. Vandaar het langer oponthoud. Maar voor de nieuwe campagne zal het suikertarief op de Staatslijnen veranderd worden. De heer Van de Putte komt nog kortelijk op de Tjiomas-stukken terug; hij blijft een- en andermaal zjjn bezwaar tegen de handelwijze des Ministers volhouden, waarna de Minister van Koloniën herhaalt de verklaring, dat van Rcgeeringswege geen bezwaar bestaat tegen het doen drukken van deze stukken, behoudens een enkele passage, die geheim moet blijven op grond eencr bepaling in de patent-verordening. Hoofdstuk Koloniën wordt eenparig aangenomen. De Vergadering is hierop tot nadere bjjeenroeping gescheiden. --- Een school voor huisvlijt of handenarbeid. Wij naaaen gisxer-avonu nei genoegen, icgenwoordig te zijn in een vergadering van belangstellenden in bovenvermeld onderwijs, waarmede hier ter stede sinds vier jaren een proef is genomen onder het patronaat van eenige ingezetenen, die moeite, tijd en offers van verschillenden aard daarvoor veil hadden. Die commissie, onder presidium van den heer P. L. C. De Charro, leidde deze vergadering, die ook werd bijgewoond door den verdienstelijken onderwijzer van den cursus, den heer C. Kooyman. De voorzitter begon met in korte trekken mede te deelen de ervaring van de commissie gedurende de vier jaren van haar werkzaamheid. De eerste steun, om den cursus gedurende twee jaren in stand te houden, was in 1884 voor een nieuwe periode bereidwillig verlengd, en de commissie had zich zelfs in staat gezien, den nieuwen cursus met 18, in plaats van tot dusver met slechts 12 leerlingen te beginnen. Die leerlingen ziju gekozen zoo veel mogelijk gelijkelijk uit scholen van verschillende gezinten. De ervaring van de commissie, wat de resultaten van het onderwijs betreft, zijn zeer gunstig. De kinderen volgen graag het onderwijs; zij plukken er blijkbaar de beste vruchten van voor de vorming van oog en hand; handigheid en arbeidzaamheid worden bij hen aangekweekt, en al worden de leerlingen van den huisvlijt-cursus ook niet allen ambachtslieden, zij zijn in staat om in hun volgend leven, wanneer de nood aan den man mocht komen, zich-zelf door ’t een of ander bedrijf of handwerk te helpen. Spreker roemde zeer het onderwijs van den heer Kooyman, die zich speciaal daarvoor gevormd heeft in de school van den heer Groeneveld, den man, zooals de heeren dr. Mouton en Y. Ykema later opmerkten, die vóór 7 of 8 jaren den stoot gaf tot het onderwijs in de huisvlijt, zich geheel X .. i i .11 T J . J * daaraan wijdde en een aantal leerlingen vormde, die nu in verschillende steden des lands zijn voetstappen drukken. Er ontstond eenige discussie naar aanleiding van enkele vragen uit de vergadering. Zoo wenschte mr. J. B. Van Berckel gerustgesteld te worden of men hier niet te veel den altijd gevaarlijken philantropischen weg opging en zoo, niet, of men geen gevaar liep, te veel in concurrentie te treden met de Ambachtsschool; de heer H. Pimcntel besprak de mogelijkheid om het onderwijs in den handenarbeid op het programma van de lagere school te doen opnemen; de heer Van Nieukerken wenschte aan de school meer uitbreiding te geven opdat dit onderwijs, dat broodnoodig is niet alleen voor den minder bevoorrechte, maar ook voor kinderen uit alle standen, meer tot alle lagen van de maatschappij doordringe; eindelijk mr. J. P. Vaillant, die de treurige ervaring had opgedaan gedurende zijn 25jarigc betrekking tot het Armbestuur, dat het niet leeren in de jeugd van eenig handwerk of van eenige geoefendheid in het hanteeren van eenig gereedschap bjj werkloosheid of achteruitgang in de maatschappelijke positie van de individuen een noodlottigen invloed uitoefent en het aantal zoogenaamde losse werklieden of sjouwers schrikbarend doet toenemen. Als middel om het pauperisme te bestrijden beval spreker het onderricht in handenarbeid aan kinderen van de lagere school warm aan. Van de bestuurstafel werden de noodige inlich, • x . x •: J ™ K .„La o/-ilin/-»l tangen gegeven, in sirjju met uo xHuuai/uioov/uUUl wordt allerminst gehandeld; integendeel, de cursus kan aan die school voorbereidend aansluiten. De lieer P. F. W. Mouton, bestuurslid van de Ambachtsschool, zou de bevordering van de huisvlijt zelfs zeer gaarne in het belang van die school zien. Hij noemde eenige industriën en handwerken, welke op die school niet worden onderwezen, als cartonwerken, boekbinden, passementeriën, en waartoe vooral geschiktheid hebben zwakkere kinderen, die voor de bouwvakken, welke meer speciaal op de Ambachtsschool onderwezen worden, niet kunnen worden opgeleid. In aansluiting aan dien handenarbeid-cursus zou dan het teekenon der wijs op de Ambachts-avondschool kunnen worden ingericht. Beide scholen zouden elkaar op die wijze steunen ter bereiking van een gemeenschappelijk doel. Wat betreft de wenschelijkheid om met de oefening van oog en hand zoo vroegtijdig mogelijk te beginnen en dit op de lagere school aan alle kinderen deelachtig te doen worden, de commissie meende dit niet te veel op den voorgrond te moeten stellen, daar men het toch vooreerst niet zou verkrijgen. Erkend werd evenwel, dat het streven daarheen moest blijven gericht, en dat men liet niet beter zou kunnen bevorderen dan door uitbreiding te geven aan dezen cursus, waardoor dan tevens de wensch van den heer Yan Nieukerken wellicht zou worden bevredigd. Yan de scholen voor onvermogenden kan men inmiddels leerlingen krijgen zooveel men slechts wil Dit hangt alleen af van de beschikbare middelen, en de commissie hoopt die aanzienlijk te zien toenemen door haar optreden als erkende en gevestigde vereeniging met een flink, aantal leden. Over het nut van het onderwijs in handenarbeid werd nog een hartig woord gesproken door den heer Straub, medelid der commissie, die het schriftelijk deed, daar hij verhinderd was tegenwoordig te zijn. Zijn ervaring als onderwijzer en hoofd eener school had hem geleerd, van welk groot belang ho*' is voor de vorming van het kind om de ontwikkeling van hoofd en hart al vroeg gepaard te doen gaan met het leeren zien en met de oefening der handen. Dit prikkelt den lust tot arbeidzaamheid, tot bewustheid van eigen kracht, het wekt vermogens in Let individu, die anders slapende blijven. Eenige treffende staaltjes uit de kinderwereld deelde de heer Straub in zijn brief mede. Zoo had hij eens een kind, dat wekelijks tweemaal de Groote kerk bezocht, gevraagd, hoe de toren er wel uitziet. Er volgde geen antwoord. Een ander maal werd aan een leerling van de school gevraagd, hoe de deur, waardoor hij vier maal daags in en uitging, er uit zag: of zij enkel of dubbel was. De jongen had er nooit op gelet. Evenmin wist een meisje den naam op het glinsterend koperen naambordje van den buurman der school: wel kende zij dat bordje, maar den naam had zij nooit gelezen. Ziedaar zeker een car