Officieel Gedeelte. Kennisgeving. PERSSIXEELE BELASTIXft. De BURGEMEESTER van ’s-G r a v e n h a g e brengt ter kennis van de belanghebbenden, dat bij hem ingeïomen en aan den Ontvanger der Directe Belastingen verzonden zijn v ij f kohieren der Personeele Belasting, dienst 1886/7, voor de 1ste Afdeeling van ’s-Gravenhage en Scbeveningen, op den 2n Maart 11. door den Provincialen Inspecteur der Personeele Belasting enz. in Zuid-Holland invorderbaar verklaard, en dat van heden af de termijn van drie maanden ingaat, binnen welken de bezwaarschriften bebooren te worden ingediend. ’s-Gravenbage, den 4n Maart 1887. De Burgemeester, (P. 10L) PATIJN. --- Brood- en Koekbakkerij. Bij besluit van Burgemeester en vvetnonaers van ’s-Gravenhage van 28 Eebruari/4 Maart 1887, No. 285/4 3e Afd., is aan J. E. VAN MUNSTER vergunning verleend tot oprichting van een Brood- en Koekbakker ij, in Perceel Z. O. Buitensingel No. 40, kadaster Sectie R, No. 1366. --- Aan het Hoofdcominissariaat van Politie zijn als gevonden aangegeven: Een katoenen overhemd; een zwarte portefeuille, waarin eenige papiertjes waarop notitiën; een portemonnaie, waarin f 1.90 ; een bos met sleutel; een portemonnaie, waarin drie 2l/5 cent-stukken; een ijzeren ledikant en plank ; een nagelborstel; een sleutel. Inlichtingen worden verstrekt op werkdagen van ’s middags 12%—2 uren. --- Niet-Officieel Gedeelte. ’s-Gravenbage, 4 Haart. Persbesch ourvingen, In een aan De Tijd ingezonden en op de plaats der hoofdartikelen opgenomen korte beschouwing wordt het als één man stemmen van geheel de rechterzijde tegen Hoofdstuk I der Grondwetsherziening genoemd een demonstratie, welke beteekent: wij willen van die Grondwetsherziening niets weten, want het is een liberale; en met liberale herzieningen houden wij ons niet op. Dat is een veeg teeken voor de herziening. De liberalen hadden toch minstens wel op een paar stemmen uit de rechterzijde gerekend, maar zij kregen er niet één. Moet dit voor de liberalen een groote teleurstelling zijn geweest, de schrijver wil wel erkennen, dat het hem even erg meeviel. Er bestond bij de rechterzijde geen afspraak en er waren zelfs geen kenteekenen, die op eenstemmigheid hoop hadden gegeven. Wegens //het standje” veeleer verwachting van het tegendeel. Yan waar nu, na zoo groote verdeeldheid bij de beraadslagingen, die eenstemmigheid hij de stemming ? Wij weten het niet, zegt de schrijver, en het kan ons ook niet schelen. Een feit is het, dat de katholieken weer één lijn trekken en dat het standje uit is. Meer vragen wijniet.Yrcde,vrede,eensgezindheid,ziedaar de heuglijke tijding, die wij onzen lezers hebben i mede te deelen. Yan dit oogenblik af zij alles vergeven en vergeten. Het Eandelsllad meent, dat voor de thans door den heer Schaepman voorgestelde gelijktijdige behandeling van de hoofdbepalingen van het voorloopig kiesreglement met de Grondwetsartikelen betreffende het kiesrecht veel te zeggen was, toen de motie van denzelfden Afgevaardigdebetrekkelijk de splitsing der groote gemeenten in kiesdistricten nog niet was aangenomen. Thans moet de Regeering eerst de noodige gegevens bijeenbrengen om dat denkbeeld te belichamen. Zoolang die er niet zijn, zou geen gevolg kunnen gegeven worden aan een eventueel besluit tot gelijktijdige behandeling. Men zou-daardoor slechts verkrijgen vertraging in de behandeling van de Grondwetsherziening of een afwijking van de volgorde. Het Handelsblad erkent dus, dat, in afwachting dat een volledig oordeel over het kiesrecht kunne worde uitgesproken, zoo noodig met de volgende ontwerpen inmiddels zal kunnen worden voortgegaan. Maar het wil dat niet zonder dringende noodzakelijkheid. Deze bestaat, volgens het blad, niet, omdat het voorloopig kiesreglement een op zich zelf staand geheel vormt; terwijl de grondwettelijke bepaling omtrent het kiesrecht den wetgever slechts grenzen stelt voor een toekomstige regeling. Het kiesrecht-artikel behoort op zich zelf te worden behandeld en er mag geen voedsel worden gegeven aan de meening, alsof het voorloopig kiesreglement een onderdeel, een soort van authentieke uitlegging bevat van dat Grondwets-artikel, waardoor de vrijheid van den toekomstigen wetgever zou worden belemmerd. Bovendien kan de //beslissing in ééns”, die de heer Schaepman verlangt, toch niet geschieden, omdat over de voorgedragen bepalingen afzonderlijk moet worden gestemd. Men kan wel bij de algemeene beraadslagingen over het kiesrecht beschouwingen te berde brengen, die zoo op de Grondwetsartikelen als op die van het voorloopig kiesreglement betrekking hebben; maar dat is nog geen reden voor gezamenlijke beslissing. Het is bovendien nuttig, dat de Kamer niet terstond na de wijziging van art. 76 de voorloopige regeling van het kiesrecht ter hand neemt. Eerst na de beslissing over het Grondwets-artikel kan worden bepaald, welke wijzigingen in de te beperkte voordracht der Regeering omtrent de voorloopige regeling behooren te worden aangebracht en kunnen amendementen daarop worden ingediend. Ziedaar nu — voegt het Dagblad hier als eigen opmerking hij — de liberale eenzijdigheid weder in haar volle kracht. Aan den invloed van het besluit omtrent het Grondwetsartikel op het voorloopig kiesreglement, in den zin van uitbreiding, wordt wel door het Hbl. gedacht; niet aan het even rechtmatig verlangen anderzijds om vooral' eenige waarborgen te verkrijgen omtrent de regeling van het voorloopig kiesrecht en de verdeeling der districten, alvorens omtrent het kiesrecht, dat ons voor de toekomst zou binden, een praejudicieerende beslissing te nemen. * Ook Het Centrum betreurt de anti-socialistische wanordelijkheden dezer dagen en keurt die gelijkelijk als even verderfelijk af als de schanddaden der socialisten zelven. Zóó toont een rustig, ordelievend, vrij volk zijn gehechtheid niet aan zijn Yorst en Vorstenhuis; doch wel door zelf rustig en ordelievend te zijn, door personen en eigendom te eerbiedigen, door aan het gezag de handhaving van het gezag over te laten en door zoo noodig, daartoe wettig geroepen, het gezag hij deze handhaving te steunen. __________________ --- Buitenlandsch overzicht De rede, met welke de JJuitscne HijKsüag, namens den Keizer, geopend werd, bevestigt de opvatting, dat de zegepraal van prins Von Bismarck hij de stembus onder de vredelievende teekenen van den dag moet worden geschat. Het valt toch niet te ontkennen, dat de stembusspanning in Duitschland wel eenigszins met een oorlogspanning gelijk stond. De officieuse pers bevlijtigde zich alle oorlogzuchtige verschijnselen als ’t ware bijeen te verzamelen, ten einde den kiezers op ’thart te kunnen drukken, dat de toestand vóór alles versterking van de nationale verdediging vorderde. Men heeft die taktiek steeds gewraakt, en — niet geheel ten onrechte — beweerd, dat zij gelijk staat met ’t spelen met vuur. Tot zekere hoogte geven wij dit toe, maar men moet niet voorbijzien, dat de oppositie, door aan de Regeering te weigeren wat zij vroeg, de hoofdschuldige — om ons zoo eens uit te drukken — moet genoemd worden. Zooals wij hij herhaling in ’t licht stelden, was het verschil tusschen de Regeering en de oppositie niet groot genoeg, om ’t uitlokken van zoo groote moeilijkheden te rechtvaardigen. Nadat eenmaal het Septennaat den grondslag was geworden van ’t compromis tusschen de Regeering en den Rijksdag, had men het ook nu moeten goedheeten. De Duitsche natie heeft dit begrepen; detriumf der Regeering bewijst dit. De overwinningen, bij de herstemmingen door de oppositiepartijen bevochten, ontzenuwen de juistheid van die opvatting niet. Bij de beoordeeling van het stembusresultaat van 2 Maart moet men niet vergeten, dat de radicalen zeer krachtige bondgenooten hadden. In vele districten genoten zij den steun van het centrum, en in bijna alle districten, waar zij in de herstemming begrepen waren, kwamen de sociaal-democraten voor hen op. Die laatste omstandigheid heeft niets bevreemdends of zorgwekkends; de radicalen en de sociaaldemocraten behooren bij elkaar. Daarmee willen wij niet zeggen, dat alle radicalen genegen zijn om de socialisten op hun wegen te volgen; wij nemen wel degelijk aan, dat sommige radicalen volstrekt niets van het socialisme willen weten. Als persoonlijke quaestie heeft die zienswijze gewicht; maar zij doet niet tekort aan de gegrondheid van de stelling, steeds door ons verdedigd, dat radicalisme en socialisme — ópgevat in den revolutionnairen zin, dus niet als wetenschap der samenleving — verwante richtingen zijn. Wij zouden ons nog juister uitdrukken, als wij schreven, dat het socialisme de lijn van het radicalisme eenvoudig consequent doortrekt. Zoodra men toch breekt met de historische lijn van ontwikkeling der toestanden, komt er plaats voor het socialisme, ’twelk de omverwerping der bestaande toestanden beoogt, ’t Verschil tusschen radicalisme en socialisme is dan ook slechts een quaestie van min of meer. Radicalisme en socialisme zitten in denzelfden trein-, de radicalen stappen eenvoudig wat vroeger uit. Tegen het eindstation zien zij op. De socialisten deinzen niet voor de volle ontwikkeling hunner theoriën en begrippen terug. Nu is het zeker waar, dat op practisch gebied de radicalen niet zoo gevaarlijk zijn als de socialisten; doch gemeenschap van grond-idce bestaat, en daarom zien de radicalen zich dikwerf genoodzaakt in de kaart der socialisten te spelen. Trouwens het feit, dat de sociaal-democraten met zooveel warmte op de radicalen voteerden, doet meer af voor onze stelling dan een breede reeks betoogen. De socialisten zullen wel weten, van welke richting zii het meest te wachten hebben. ricnung Zij neii meesii te w»i:uuou Kunnen wij het ons dus licht voorstellen, dat radicalen en socialen in vereenigde gelederen ter stembus oprukken, gansch anders is het gesteld met het R. K. centrum. Dat kan niet anders dan op ieder conservatiefgezinde een pijnlijken indruk maken. Wij ziju het volkomen eens met een der Vaticaansche bladen, dat dezer dagen betoogde, hoe het centrum, nu de CulturJcampf feitelijk is geëindigd, zich moest voegen bij de conservatieve partij. De Pruisische conservatieve partij heeft, wat haar strengste fractie betreft, zich nooit van harte hij de Meiwetten aangesloten; niet dan noodeheeft zij ten slotte in die wetgeving berust. Enkelen van haar leden hebben zelfs pertinent geweigerd aan de Meiwetten hun stem te geven. Nu prins Von Bismarck persoonlijk van inzicht veranderde en ook thans tot de tegenstanders dier uitzonderings-wetten behoort, bestaat er te minder reden voor ’t centrum, aan een alliantie met de radicalen boven die met de eonservatieven de voorkeur te schenken. Wij hopen daarom, dat, ondanks die stembushouding van het centrum, de verdere parlementaire gedragslijn van die partij, zal doen zien, dat geen V\1 ii xt«ti r\ oQmpnffRflTl wordt hedoeld. Dr. Windthorst DLijvena saiiieugacui vruiuu ■■ heeft dat reeds voorspeld, toen hq protesteerde tegen de opvatting, alsof hij een samensmelting van de radicale partij met de zijne zou voorstaan. Oppervlakkig beschouwd zou men denken, dat bedoeld protest niet noodig was, daar principieel centrum en radicalen niet vereenigd kunnen blijven. Doch als men lette op de stemmingslijsten over de Regeeringsvoorstellen, dan kwam men toch onder den indruk, alsof de verstandhouding al zeer intiem was. Bij alles wat tegen de Regeering werd gezegd in Rijksdag of Landdag stond in de bladen aangeteekend: //Bijval hij dc linkerzijde en in t centrum.” . . De katholieke partij was dus een bepaalde oppositiepartij geworden. Als wij die gedragslijn beoordeelen enkel van ’t politiek standpunt — ’t eenige waarop wij ons te plaatsen hebben — dan kunnen wij haar onmogelijk verdedigen. De wending in den boezem der Regeering ten gunste van de Katholieke Kerk zou veeleer hebben moeten leiden tot ’t volgen van een veel gematigder staatkunde. En nu kan men ons wel weder toevoegen, dat wij de positie niet begrijpen; doch wij meene.n, dat men het recht heeft, in en buiten Duitschland, om de centrum-politiek te critiseeren naar haar uitwendige verschijnselen; de verborgen partijroerselen vallen buiten het gebied der waarneming, en mitsdien ook der beoordeeling. Dwalen wij, dan doen wij dit in zeer qprbiedwaardig gezelschap. Gelijk in de openingsrede van den Rijksdag nog eens uitdrukkelijk wordt geconstateerd, is het Hoofd der Katholieke Kerk dezelfde meening toegedaan. Misschien meent men nu, dat dr. Windthorst ’t beter weet dan de Paus; doch dan zou het ook wenschelijk wezen, dat de behartiging van de Katholieke belangen in Duitschland aan het Vatticaanech Gouvernement werd onttrokken en opgedragen aan het centrum. Zoolang ook de centrum-partij het goed recht des Pausen zal moeten erkennen, om voor de belangen der katholieken op te komen, zal men hem vrij moeten laten in de keuze der middelen, door welker aanwending hij zijn oogmerk wil bereiken. Door zich op den zetel des Pausen te zetten, bevordert het centrum, naar onze bescheiden meening, het belang der Katholieke Kerk niet. Nóg erger dan het verleenen van stembussteun aan de radicalen, heeft het centrum op zijn stembusgeweten. Bij herstemming tusschen een gouvernementeel man en een sociaal-democraat adviseerde het centrum-beleid tot stembus-onthouding. Strikt genomen verleende men langs dien weg geen steun aan den sociaal-democraat; doch men belette ook de verkiezing van den anti-socialist, die gekozen zou wezen als de katholieken op hem hun stemmen hadden uitgebracht. Indirect werd dus wel degelijk de sociaal-democraat geholpen. Hoe die houding te rijmen is met de zeer sterke veroordeeling der sociaaldemocratie door den Paus, verklaren wij niet te vatten. De positie van het centrum is dus nu zoo onzuiver mogelijk. Gelukkig daarom voor de Katholieken, dat de betrekkingen tusschen Keizer Wilhelm en ’t Vaticaan zoo bevredigend mogelijk zijn. Bisschop Kopp van Fulda, die in het Heerenhuis verschillende amendementen aanhangig maakte — voorloopig hij ’t commissoriaal overleg — om de wet nog meer ten gunste der R. K. Kerk te doen strekken, zal dus zeker bij de Regeering een welwillend oor vinden. Yoor den burgervrede in Pruisen (en Duitschland) is het te hopen, dat de zaak volkomen worde geschikt. De Meiwetten vormden van den aanvang een hoogst verkeerde politiek; zelfs van’t standpunt van het felst anti-papisme moest zij veroordeeld worden, daar de vervolgde Kerk altijd een meer bloeiende wordt. Hoe eerder dus die onvrijheids- | lievende wetten worden opgeruimd, des te beter dat dit zal wezen. De openingsrede, met zooveel referentie gewag makende van den Paus, opent de beste vooruitzichten voor ’t volledig herstel van den kerkelijke vrede. Als in die nieuwe periode het centrum zijn normale positie zal innemen, alzoo naast de rechterzijde, dan zullen wij ons daarover, ter wille van de politieke beginselen, voor welke wij strijden, zeer verheugen. Wellicht zal het blijken, dat ook het centrum een rechtervleugel en een linkervleugel bezit. Is dit zoo, dan zal de kracht der behoudende fractie in het centrum er slechts door winnen als de democratische centrum-leden zich van haar afscheiden. De Katholieke kiezers zonden dan voortaan te beslissen hebben aan welke fractie, de conservatieve of radicale, zij de voorkeur geven. Wij zouden zeer gerust zijn op de beslissing der stembevoegden. Waar de Duitsche openingsrede gisteren den vrede verkondigde, daar was zij in merkwaardige overeenstemming met hetgeen eergisteren in deBegrootingscommissie van de Oostenrijksche Delegatie door graaf Kalnoky werd verzekerd. Die Bewindsman lichtte de buitengewone oorlogscredieten in dien zin toe, dat men niet voor dadelijk gevaar, doch voor tVJt/j UCUI illt/H UA'-MJ v WWX VAMU.wa.xjo. £5 ~ - X. — - J ~“ mogelijk later gevaar, een beroep op de vaderlandslievende offervaardigheid van de bevolking der Monarchie moest doen. De credieten beoogden niet om den oorlog voor te bereiden, maar om den vrede ie verzekeren. ’t Spreekt van zelf, dat dit stellig vredeswoord moest vergezeld gaan van een betuiging, welke ietwat somber klonk. De algemeene toestand in Europa — zoo sprak graaf Kalnoky — met haar wederkeerige werking tusschen Oost en West, draagt den stempel der onzekerheid; de algemeene bezorgdheid in Europa is de eenige reden, waarom ook de Monarchie haar middelen van defensie wil versterken, hoewel zij de politiek des vredes volgt en alles aanwendt, om den vrede te bewaren. Als graaf Kalnoky niet van eenige beduchtheid voor dc toekomst had blijk gegeven, dan zou de vredesaanvrage alle reden van bestaan hebben verloren. Zij kon enkel worden gerechtvaardigd door op donkere stippen aan den politieken horizoq te wijzen. Wij houden ons er vast van verzekerd, dat de officieuse bladen in Oostenrijk-Hongarije, zoodra maar het crediet door de Delegatiën zal zijn toegestaan — en dat zal zonder debat zelfs geschieden — zeer vredelievend zullen eraan redeneeren. De vredes- »U/UGUU»»/uu ^mmxx xvxa.uuuu-.u-.. bazuin zal weldra te Weenen een even zeker geluid geven als te Berlijn. Naar onze meening heeft men zoowel in Duitschland als in Oostenrijk van de bestaande spanning partij getrokken, om uitgaven voor oorlog toegestaan te krijgen, die vroeger werden geweigerd. De stembuszegepraal van prins Von Bismarck en de credietverleening door de Oostenrijksch-Hongaarsche Delegatiën, zijn vredesteekenen van de beste soort. De pessimisten zullen aan die beide feiten een harde pil te slikken hebben. De bewuste Jobsboden in de pers zullen echter zegevierend — als dat woord hier eigenlijk niet misplaatst is — wijzen op Silistria en de algemeene beweging in Bulgarije. Wij zijn echter van een gansch ander gevoelen. Door die troebelen wordt natuurlijk de zaak van Bulgarije bedorven. Het Regentschap had zich te Constantinopel toegevender moeten betoonen, en alzoo Rusland behooren te plaatsen voor het fait accompli der verzoening van de partijen. Nu het het Rusland den tijd voor allerlei intriges. De onlusten zijn er nu eenmaal, en nu zien wij te gemoet, dat weldra het tijdstip zal gekomen zijn, waarop Rusland met precies hetzelfde recht Bulgarije zal bezetten als vroeger Oostenrijk — nog wel met verlof van het congres te Berlijn — Bosnië en de Herzegowiua. GrootEuropa zal wel toestemming moeten verleenen; aan ’t protest van Engeland zal niet worden gehecht. De eenige waarborg, die Oostenrijk vermoedelijk zal vragen, is, dat Oost-Rumelië door Turkije zal worden geoccupeerd. Geschiedt dit, dan bestaat er ook hoegenaamd geen reden voor bezorgdheid ten opzichte van Ruslands positie. De sleutel van Constantinopel zon dan toeh nog niet in zijn handen zijn. Als de Turken zijn m Oost-Kumelie, zouden zij Ruslands voortrukken naar Constantinopel altijd kunnen beletten, zoo zij daartoe in staat waren. Bleken zij dit niet, dan zou dit nog geen verschil maken in den toestand, want dan zouden de Turken in elk geval Rusland niet kunnen weren uit hun Rijk. Over Constantinopel — onze lezers kennen daaromtrent onze zienswijze — zal verinoedeiijk, zoo die stad niet neutraal wordt verklaard, een oorlog worden gevoerd tusschen Rusland en Oostenrijk. Yoor het oogenblik maken wij ons evenwel over de oproerigheden in Bulgarije allerminst ongerust. Ruslands streven wordt er door gebaat, dat is waar ; doch wat nood, zoo de vrede maar behouden blijft. De halsstarrigheid der Regenten zou de naaste oorzaak wezen van de Russische occupatie, zoo ’t daartoe komt. De feiten schijnen er toe te zullen leiden. Misschien weet de diplomatie nog spoedig een andere oplossing te erlangen. De onderhandelingen tusschen de Porte en Bulgarije zijn wel niet afgebroken — de Porte breekt nooit iets af, maar houdt slechts slepende — doch gestaakt. De Kabinetten zullen nu aan ’t woord en — de daad komen. Dat is maar beter ook. Nog altijd wacht Italië op een Kabinet. De liberalen gelooven reeds in den gezagsmast te mogen klimmen. Als Depretis nog niet te elfder ure hun te slim af is, dan bestaat er kans, dat de regeeringstaak hun deel wordt. De Koning zal van hen eischen, dat Robilants buitenlandsche politiek worde voortgezet. Daarbij heeft Europa vooral belang. De binnenlandsche staatkunde van Italië is toch al sedert lang //een bedorven boel”. De militaire debatten in de Belgische Tweede Kamer bezaten een hoog gewichtig karakter, ’t Ongeloof aan de heiligheid der tractaten, dat, in t verborgen, aan de discussie ten grondslag ligt, en de eenheid van alle partijen op t stuk der noodzakelijkheid eener onzijdigheid, die door militaire kracht wordt gesteund, zijn teekenen des tijds, welker waarneming met de warmste belangstelling het oog naar België doet richten. --- Buitenland. Duitschland, De uitslag der verkiezingen, voor zoover die nu reeds bekend is (zie telegrammen), wordt in de Regeeringskringen als bevredigend beschouwd. De antiradicale fractiën vormen een voldoende meerderheid. — Algemeen maakt de rede, bij de opening van den Rijksdag uitgesproken, in de kringen der gematigden een goeden indruk. Het wordt als onjuist beschouwd, dat — gelijk de radicale bladen constateeren — weder het hrandewijn-monopolie zal worden voorgesteid. Yermoedelijk zal de belasting op het gedisteleerd en de tabak worden verhoogd. — Een nieuwe Beursspeculatie is beproefd. Men verhaalde nl. op de Beurs, dat markies Tseng uit China was aangekomen, om groote bestellingen te doen van spoorwegstaven en andere ijzerwerken. De actiën van mijnmaatschappijen rezen daardoor. Ongelukkigerwijze kwam het spoedig uit, dat de markies nog hoog en droog in China zit. Toen de misleiding werd ontdekt, waren er reeds velen dupes gemaakt. De Beurs is wel de belichaming van de immoraliteit! Tegen de verspreiders van zulke leugenachtige geruchten moesten strafrechtelijke vervolgingen worden ingesteld. — Het schijnt zeker te wezen, dat bisschop Kopp van Eulda, die zich te Berlijn bevindt, het voornemen koestert om in het Heerenhuis amendementen voor te stellen, met het doel de nieuwe kerkelijke wet nog gunstiger voor de Katholieke Kerk te maken. Sommigen vreezen dat dan het gevaar zou worden geboren, dat de wet, al ging zij er door bij het Heerenhuis, in de Tweede Kamer zou worden verworpen. Van dehouding der Regeering hangt natuurlijk veel af. — Aartsbisschop Dinder van Posen heeft aan den proost dr. Von Jazdzewski vergunning geweigerd tot weder-aanvaarding van een mandaat voor den Rijksdag. Een commissie uit de boeren, welke zich bij den Aartsbisschop vervoegde, om hem te bewegen op zijn besluit terug te komen, werd geweigerd. Te Munchen is een telegrafisch uittreksel ontvangen uit een artikel van de Osservatore Romano, waarin de houding van het Katholiek centrum in Duitsehland wordt afgekeurd. Nu de Culturkampf • als geëindigd kan worden beschouwd, moeten de Katholieken zich, volgens genoemd Vaticaansch blad, voegen bij de conservatieven. Bij de herstemmingen hebben zich de meeste Katholieke kiezers gevoegd bij de radicalen. Aan die medewerking hebben, gelijk hierboven werd geconstateerd, de radicalen het te danken, dat zij nog een kleine veertig mandaten hebben behouden. --- Kamer- Overzicht 4 Maart. De heer Heemskerk moet toch, hoewel de toepassing van het stelsel van ’t gemeen overleg niet enkel zich van zijn aangenaamste zijden vertoont bij de Grondwets-discussiën, in één opzicht voldoening hebben van zijn werkkring. Wat men ook moge denken van de gedragslijn, welke die Staatsman zich thans tot richtsnoer heeft gesteld in ’t meeste belang des lands, dat hij gemaakt heeft wat de Franschen école noemen, is onbetwistbaar. Het blijkt nu en dan, dat hij een uitstekend leermeester is geweest voor zijn liberale discipelen, die langzamerhand gewend zijn geworden aan zijn lippen te hangen. De conservatieve beginselen hebben langzamerhand het parlementaire leven doortrokken en het gaat nu en dan zelfs zóó ver, dat de leerlingen de teugels moeten vieren, dat de leermeester in overmaat van ijver zijn discipelen voorbijstreeft en door hen moet herinnerd worden aan de beginselen die op zijn weg liggen. Zoo was ’t ook heden het geval. O. a. aan het einde der zitting had men van dat verschijnsel een merkwaardig bewijs en over ’t algemeen was de aandrang tot behoud van het bestaande, zooveel mogelijk, heden even sterk van de linkerzijde als van de rechterbanken, hetgeen echter niet wegneemt, dat, als ’t er op aankomt, een consequent votum van de rechterzijde voldoende is om de groote meer«on rlrm onrlprpm Irnnt rlpr nartii-iilialanx aerneici aan aen anaeren kuul uci | schier ongerept in stand te houden. De leer komt dan telkens weder met de natuur in overeenstemming. In de quaestie van het zg. huwelijksrecht b:j de Troonopvolging had de nacht den wel verwachten raad gebracht. Men is tot een vergelijk gekomen. De heer Farncombe Sanders stelde zich tevreden met een nadere verklaring van de Regeeringstafel en voegde er zijn eigen interpretatie bij. Beiden te zamen zijn nu, in gemeen overleg, geworden de authentieke uitlegging van de grondwettelijke bepaling. //Van de erfopvolging — zoo zal nu het nieuwe artikel 18 (le alinea) luiden — zoowel voor zichzelven als voor hun nakomelingen, zijn uitgesloten alle kinderen, geboren uit een huwelijk, aangegaan door een Koning of een Koningin, buiten gemeen overleg met de Staten-Generaal, of door een Prins of Prinses van het regeerend Stamhuis buiten hij de wet verleende toestemming”. De heer Farncombe Sanders wilde nu eerst weten van den Minister wie de tegenwoordige leden van het Regeerend Stamhuis zijn. De Minister gaf de namen. Eenigszins wrevelig deelde hij het antwoord op de vraag naar den bekenden weg mede. Hij noemde Hunne Majesteiten, voorts Prinses Wilhelmina, de Groothertogin vhn Saksen en de Prinses Von Wied, door Haar geboorte. //Anders niemand”, voegde de Minister met zekeren weemoed m den toon er bij. Nu kon de heer Sanders zijn interpretatie daarbij voegen. Hij constateerde dan, dat hij art. 18 bedoeld worden alleen de rechtstreeksche afstammelingen van het tegenwoordig Koninklijk Huis, en op zijn beurt gaf hij nominatiën als orde der erfopvolging aan. Daar de heer Sanders deze zijn woorden tot de natie richtte (doorgaans wordt in de Volksvertegenwoordiging niet tot het volk gesproken), hebben wij gemeend de nu officieele orde van erfopvolging, uitgewerkt naar de gegevens van den heer Sanders zelven, nog eens opzettelijk onder het Residentienieuws in dit nummer te moeten opnemen. Deze bladzijde in de Handelingen der Kamer is voor de geschiedenis zeker van gewicht. Met onderling goedvinden en met wederzijdsche instemming is nu de bedoeling van den Grondwetgever ondubbelzinnig toegelicht. Maar die toelichting staat niet in den. tekst der Grondwet; en wanneer nu naast den verduidelijkten tekst zulk een mondelinge toelichting bovendien noodig was, zouden wij ons hebben kunnen voorstellen , dat de wijziging zelve achterwege had kunuen blijven en dat men, voor mogelijk verschil van opvatting, met de aanwijzing der bedoeling had kunnen volstaan. Dit is zeker waar in het stelsel van den heer Sanders c. s., dat wat de Regeering nu in haar artikel geschreven heeft, hetzelfde is wat in de Grondwet van 1848 heeft gestaan, f Nu elke dubbelzinnigheid intusschen was geweken, meende de heer Sanders op zijn beurt het amendement aan het gemeen overleg ten offer te mogen ] brengen en werd het teruggenomen. Daarmede verviel ook het sub-amendement van den heer Lobman, maar niet diens bezwaar. Hij had in het oude artikel 12, hetwelk nu in art. 18 f is samengesmolten, altijd onder afstammelingen verstaan de nakomelingen van het Huis van Oranje en van de Huizen waarmede het zich heeft verbonden. En nu zal de toch eigenlijk zonderlinge toestand geboren worden, dat het recht op den Troon verkregen wordt door de rechtstreeksche afstammelingen slechts onder voorwaarde der erkenning van het huwelijk der ouders, terwijl die toestemming niet zal noodig wezen voor het huwelijk van al de leden der verschillende lijnen, die uit deze afstammelingen voortspruiten. Door de eenmaal gegeven toestemming tot het huwelijk van een Prinses kan, volgens de naar de meening van den heer Lohman nieuwe leer, haar nakomelingschap tot in het oneindige worden geroepen tot den Nederl^ndsohen Troon. De Minister bad nu ook heden gesproken van een publiekrechtelijke regeling, die slechts rechten schept, maar geen verwachtingen opent voor collaterale lijnen. Is dit het correctief? Anders vervallen ook voor het Nederlandsche volk de verwachtingen, dat de Kroon der Nederlanden alleen zou kunnen komen in het Huis der Groothertogin van Saksen, in dat van Prins Albert of in die van de dochters van Prins Frederik. Die opvatting is niet weersproken; en de heer Lohman sprak de hoop uit, dat zulk een regeling nooit wet moge worden in Nederland. De sympathiën voor deze successie-bepalingen •• J 1 _ i- 7 XX Ja Yntvun, zijn trouwens heden niet toegenomen in de Kamer. Ook nu weder was ’t waar, dat hoe dieper men in de zaak trad, des te minder aantrekkelijkheid zij kreeg. Het elfde artikel der bestaande Grondwet werd door de Regeeriug een- en andermaal als den grondslag onzer Monarchie gehandhaafd, hoewel de werkelijkheid niet meer overeenkomt met het daar genoemde Koningschap van Willem I. Voor de artikelen 12, 13 en 14 der bestaande Grondwet kwam het nieuwe artikel 11 in de plaats (de opvolging in de mannelijke lijn). Dat was, na het bovengenoemde, onaantastbaar verklaard, het eerste der eigenlijke reeks. Hoe werd’t ontvangen? De heer Oorver Hooft niet alleen bestreed ’t, maar ook de heer Van Houten verklaarde, dat geen voedsel mag gegeven worden aan het denkbeeld der Regeering, dat onder de Grondwet van 1815 het recht anders is geweest dan wij ’t thans beschouwen. En nu men het dan heden zoo volmaakt eens was geworden over de orde der erfopvolging, waartoe dan kon het nuttig zijn verandering te brengen in de bestaande bepalingen? Dat te minder, omdat de Regeeringsvoordraoht ontworpen was, zeide de heer Van Houten, in strijd met de nu gegeven opsomming van de tegenwoordige samenstelling van het regeerend Stamhuis. Jammer vond de heer Sanders ’t, nu het //éénig I verschilpunt” was opgeheven, //te tornen” aan de S bestaande bepalingen. Gevaarlijk en onnoodig zelfs vond de heer Lohman | de gewijzigde artikelen. In strijd met hetgeen overeengekomen was, om nl. elke materieele verandering na te laten, oordeelde de heer J. Schimmelpenninck van der Oye ze. ,Als wij ons niet vergissen, voegde ook de heer Gleiehman zijn afkeurend oordeel bij dat van de andere heeren; en woog bij hem slechts het nu vastgestelde omtrent de huwelijks-toestemming op tegen den wensch om de geheele afdeeling te verwerpen; hetgeen echter, zooals hij er zelf dadelijk hij voegde, geen overwegende reden behoeft te zijn, omdat er | nog wel een aanvulling langs anderen weg zou zijn te maken. Maar de Minister hield juist het weder openen van de huwelijksquaestie als af3chrikkende kans voor, bij de mogelijke verwerping van de paragraaf die aan de orde was. Desniettemin verwierf dit eerste der gewijzigde artikelen-reeks nauwelijks de meerderheid. Niet zoozeer om den inhoud als omdat het ’t eerste was waarover de Kamer een beslissing zou uitspreken. Slechts met 43 tegen 38 stemmen ging het artikel er door. Van de liberalen hadden drie leden, de heeren De Ranitz, Van Houten en Van der Linden, den moed om den band te ontspringen; van de rechterzijde vereenigde slechts de heer Beelaerts zich met de voorstemmers. Nauwelijks twee artikelen verder, of op nieuw drong zich bij de heer Sanders de overtuiging op den voorgrond, dat het beter ware het bestaande f.. hnSmii/Un ïïptwsAwanr Ha Artikelen I 6 p.n 17 Her te benouden, net was waar, ae artiteien ioenu aer Grondwet worden door art. 13, regelende een casus non I iabilis, vervangen zooals de heer Sanders ’t noemde. ; Het voorziet nl. in het geval, dat wij weder een 1 Koning zullen hebben, die weder de laatste ware ^ van zijn stam en die alleen zou nalaten achterklein- 1 kinderen. Voor zulke ondenkbare gevallen behoefde 1 men geen veranderingen te maken, zeide hij; en als ’t geval zich voordoet werd er ten overvloede door het bestaande art. 16 in voorzien. Een zeer gewichtig beginsel werd ten slotte in gematigden geest beslist. Het nieuwe artikel 19, voor het bestaande art. 23 der Grondwet in de plaats tredende, bepaalde dat, wanneer bijzondere omstandigheden eenige verandering in of eenige voorziening omtrent de Troonopvolging raadzaam maken, de Koning bevoegd is daaromtrent een voorstel te doen, en dat de StatenGeneraal daarover beraadslagen en besluiten in vereenigde vergadering. Nu werd al dadelijk, door den heer Sanders, een verandering uitgelokt van het woord troonopvolging in erfopvolging, waardoor ondervangen werd een voorstel van den heer Rooseboom om in elk geval door de wet, weike de tweede zinsnede bedoelt, de erfopvolging te doen regelen. De wijziging door den heer Sanders van den Minister verkregen, strekte om te voorkomen dat er van iets anders sprake zon kunnen wezen dan van substitutie van personen in | dezelfde lijn. Zonder dat ware het artikel van zeer subversieven aard. ’t Is merkwaardig, dat zulke opmerkingen kunnen gemaakt worden van een op het punt van het monarchaal gezag zeer zeker zoo bezadigd man als de heer Heemskerk. Kon nn de heer Sanders op die wijze berusten in het besluit, hij een gewone wet genomen, allerminst kon de heer Lohman vrede hebben met de verzwakking van den waarborg tegen een verandering, op het initiatief van den Vorst, in de erfopvolging in 1848 gegeven, door den vorm die voor de Grondwetsherziening is voorgeschreven, nl. door voorafgaande raadpleging van de Natie na een Kamerontbinding. Subversief was het artikel dus nog gebleven en de heer Verniers vau der Loeff, eindelijk toegevende dat men aan de rechterzijde de zaken ook nog wel eens goed kan inzien, aarzelde niet te zeggen oat, op deze wijze de erfopvolging afhankelijk stellende van een gewone toevallige Kamer-meerderheid, de geheele regeling der Troonopvolging op losse schroeven werd gezet. De heer Van der Loeff vond ook nu weer toevlucht bij de Staatscommissie, welker artikel 19 ook slechts van //erfopvolging” spreekt en de verandering afhankelijk stelt van een besluit van de Staten-Generaal, daartoe in dubbelen getale samengeroepen. De heeren Beelaerts en Reekers vonden dit nog te zwak en voor het argument der urgentie, door den Minister voor mogelijke gevallen ingeroepen, niet eens afdoende. Intusschen gelooven we, dat, nu de Minister het artikel der Staatscommissie tot het zijne maakt, de Kamer zich niet te bezorgd behoefde te maken. Er is* iets voor te zeggen, dat men, in ernstige gevallen als het hier bedoelde, zooveel mogelijk het opwekken van agitatie onder het volk moet vermijden; dat in zulke teedere zaken het te vergeefs zoeken naar de meerderheid van 2/3 pijnlijk zou kunnen worden, en dat in de verkiezing van de dubbele Kamer toch ook een niet geringe waarborg is gelegen voor den volksinvloed. Ook vergete men niet, dat voor het in eenvoudiger vorm genomen besluit in elk geval zal noodig zijn een Vergadering van driemaal honderd, leden waarvan de gewone meerderheid meer dan 150 is, dat is veel meer dan de twee derden van de enkele Kamer. De uitkomst op dat punt is dus tamelijk bevredigend; maar opmerkelijk is ’t alweder, dat de heer Heemskerk zelfs dien sterken tint op het palet van de liberale partij werd aangeboden. Dat de heer Corver Hooft klaagde over het abrupte van voorstellen als de heer Van der Loeff nu deed, daarin had hij geen ongelijk. Het was hier een beginsel dat men lang genoeg had kunnen overwegen en dat, juist omdat het in het ontwerp van de Staatscommissie was opgenomen, voor de hand lag. De beraadslaging over de afdeeling van de Troonopvolging is nog niet afgeloopen. Maandag voortzetting. --- Rechtszaken. * De Ilooge Raad der Nederlanden zou. heden arrest gewezen hebben in de procedure van den heer Schram, te Sliedrecht, contra den Staat der Nederlanden, betrekkelijk het eigendomsrecht van een perceel water in het Hollandsch Diep. Deze uitspraak is evenwel uitgesteld tot 11 dezer. Voor den Hoogen Raad werd heden verder gepleit in een geding van de Nederduitsch Hervormde gemeente te Amsterdam, verzoekster tot interventie, tegen de Commissie tot het bestuur over de kerkgebouwen, goederen, fondsen en inkomsten der Nederduitsch Herv. gemeente te Amsterdam, oorspr. eiseheresse, thans inc. verweerderesse, en tegen den Staat der Nederlanden, oorspr. gedaagde, thans inc. mede-verweerder, betrekkelijk de opvordering van kerkelijke goederen en fondsen, enz. De pleidooien liepen heden hoofdzakelijk over de vraag, of het belang, dat de Ned. Herv. gemeente te Amsterdam heet te hebben bij de oorspronkelijke procedure tusschen de Commissie tot het bestuur over de kerkgebouwen enz. contra den Staat der Nederlanden, voldoende bewezen en gerechtvaardigd is om haar verlof te verleenen, als intervenient in dat geding op te komen. Adv. mr. Vlielander Hein, die voor de Ned. Herv. gemeente optrad, trachtte dat belang aantetoonen, terwijl adv. mr. Van Stipriaan Luïscius voor de Commissie tot het bestuur voornoemd en mr. Thorbecke voor den Staat, dat belang poogden te wederleggen. De beslissing in dit proces deelen wij later mede. I * Het Gerechtshof alhier behandelde heden het hooger beroep, door den Officier van Justitie bij de Rechtbank te dezer stede ingesteld van een vonnis, waarbij een gewezen dienstbode uit het Hotel Central, in de Lange Poten alhier, werd vrijgesproken van: diefstal, met behulp van een valschen sleutel. Uit het heden opnieuw gehouden getuigenverhoor bleek, dat een andere dienstbode op 22 November jl. uit een zak van haar japon vijf guldens en twee kwartguldens had gemist. Zij had die japon ’s avonds hij het naar bed gaan op haar kamer opgehangen en zich overtuigd, dat het geld zich toen nog in den zak bevond. Den volgenden ochtend beneden gekomen, bemerkte zij dat het geld verdwenen was. Bekl. had in dien nacht tot 2 uren de] wacht gehad. De kameraad van de bestolene, die met deze op dezelfde kamer in één bed sliep, was ’s nachts wakker geschrikt door liet toeslaan van haar kamerdeur, maar had zich uit vrees onder de dekens verborgen. Toen de rechercheur Van der Drift ’s ochtends ontboden was, had deze de bekl. en andere dienstboden gevisiteerd, doch het vermiste DU ftUUDUl/ uiu»auwwxxv*~aa qv , niet op haar bevonden. Wel had bekl. een portemonnaie met circa f12 op zak, maar de vermiste geldstukken, waaraan, volgens opgave van de bestolene, suiker kleefde, waren er niet bij. De rechercheur liet toen bekl. in tegenwoordigheid van de huishoudster en de bestolene in de kamer van bekl. achter. De bestolene liep den man van het gerecht op den corridor na, maar werd door hem teruggezonden met den last, bekl. in het oog te houden. Bekl. en de huishoudster waren dus een oogenblik alleen op die kamer. De bestolene verklaarde nu dat bekl. zich, terwijl zij op den rand van het bed van deze zat, over haar heen gebogen had om een kleedingstuk te krijgen eü toen uit haar japon een pakje met geld gekregen en dat op het bed gelegen had, hetgeen door bekl. pertinent werd ontkend. Een andere getuige verklaarde dat, toen zij bekl. ging roepen om voor den rechercheur te verschijnen, deze op no. 100 zat, en bekl., toen zij de deur opende, de hand in den boezem verborg. Te voren had zij op die plaats met geld hooren rammelen. Adv.-gen. mr. Telders ging al de bezwaren na welke tegen bekl. waren gerezen en meende uit de verschillende aanwijzingen te mogen concludeeren, dat bekl. en niemand anders het geld had ontvreemd, te meer daar aan het geld, op het bed gevonden, ook suiker kleefde en dit gewikkeld was in een stuk van een brief, tot bekl. gericht.. Z.E.G.A. requireerde op dien grond vernietiging van het vonnis a quo en veroordeeling, ter zake van diefstal, met behulp van een valschen sleutel, tot 6 maanden gevangenisstraf. Mr. Jac. Van Gigch ontkende niet dat er tegen bekl. veel sehijn-hezwaren waren gerezen, maar dat er een veel grooter aantal aanwijzingen bestond, waardoor eerstgenoemde werden vernietigd.. Het onbesproken verleden van bekl, de omstandigheid dat zij, blijkens het in haar bezit gevonden geld, niet in geldnood verkeerde en volgens de verklaringen van de getuigens nooit blijken van hebzucht had gegeven, gevoegd bij de omstandigheid dat er om bijzondere redenen bij de overige dienstboden een zekere animositeit tegen bekl. moest bestaan, waren pi. een waarborg dat bekl. onschuldig er in gehaald was. PI. concludeerde derhalve tot vrijspraak Nadat de geschorste zitting hervat was, werd behandeld het appèl van A. v. N., die zich bezwaard gevoelde door een jaar gevangenisstraf, hem opgelegd Idoor de Rechtbank alhier, ter zake van diefstal van geld In hooger beroep werd slechts één getuige op nieuw gehoord, die bij de door haar in eerste instantie afgelegde verklaringen bleef. Adv.-gen. mr. Bijleveld concludeerde tot bevestigmg van het vonnis, voor zoover de opgelegde straf betreft, en tot vernietiging van de beslissing, waarbij de teruggave van het geld aan den in het vonnis genoemden persoon bevolen was. Mr. J. Yau Praag, als verdediger optredende, meende de geloofwaardigheid van getuige te mogen betwijfelen, aangezien zij bij hare verklaringen, afgelegd voor de politie te Leiden, beweerd had van den diefstal niets af te weten. PI. meende echter nog een vraag van formeel strafrecht aan ’s Iiofs oordeel te moeten onderwerpen, nl. of bekl. niet op vrije voeten had moeten worden gesteld, aangezien de wet bepaalt dat bevelen van gevangenhouding voor niet langer dan 30 dagen geldig zijn en bekl. reeds langer in hechtenis was. PI. meende te kunnen aantoonen dat de derde titel van het Wetboek van Strafvordering ook algemeene bepalingen van procedure inhield en dat uit het opschrift van dien titel niets viel af te leiden. PI. beriep zich tot staving van zijn gevoelen op eenige artikelen, in dien titel voorkomende, welke artt. nergens voor de procedure in hooger beroep en cassatie zijn voorgeschreven, en toch ongetwijfeld ook daarop betrekking hebben. Wijders beriep mr. Van Praag zich nog op een arrest van den H. lt. over art. 116, waarbij een beschikking der Rechtbank te ’s Bosch gecasseerd werd in het belang der wet; op het gevoelen van mr. Bijleveld, neergeschreven in de le aflevering van het Tijdschrift voor Strafrecht, en op de woorden, door mr. De Ranitz gesproken in de zitting der Tweede Kamer dd. 2 December 1886. Uit dit alles meende pl. te hebben aangetoond, dat art. 116 Strafvordering van algemeene strekking is. Mr. Bijleveld, na een enkele opmerking omtrent het bewijs der schuld gemaakt te hebben, meende dat het Hof onbevoegd was van de conclusie des verdedigers, tot onmiddellijke invrijheidstelling, kennis te nemen. Met een kort woord persisteerde mr. Van Praag bjj zijn genomen conclusie. De uitspraak in beide zaken is bepaald op heden over acht dagen. * Het Gerechtshof alhier veroordeelde de beide bekln., die aan een inwoner van Alkmaar linnen en molton van inférieure qualiteit, op arglistige wijze, tegen een overdreven prijs hadden aangesmaerd, met vernietiging van het vonnis der Alkmaarsehe Rechtbank, elk tot 6 md. gevangenisstraf. * Door de maréchaussées van Zevenbergen werd Woensdag-middag onder die gemeente een partij ongedekt zout aangehaald en ten Rijkskantore opgebracht. Den vervoerders gelukte het echter te ontkomen en onbekend te blijven. DeNed. Politiegids No. 15 : DeKoning leev’! — Mr. A. E. <1. Modderman, met portret. — Herziet u zelven. — Oranjeklanten en socialisten. — Brieven uit Engeland. — Wandelingen op politiegebied: Uit de pers over politie; Te veel eer; Weigering van hulpbetoon; Uniform derHaagsche inspecteurs van politie. — Studiën op administratiefrechtelijk gebied. — Alg. Ned. Politiebond. — Vacante betrekkingen en andere gewone rubrieken. ---