LEGER en VLOOT. Door den luit.-generaal, inspecteur der infanterie, is aan de 2e luitenants L. Levinson en V. Repelius, van het 8e en 6e regiment infanterie, toegestaan om tegen 1 Januari e. k. onderling van korps te verwisselen. De officier van gez. 2e kl. dr. C. A. J. Krol, van het 2e reg. huzaren te Haarlem, wordt met 1 Januari a. s. overgeplaatst bij het korps genietroepen te Utrecht. ë Door de betrokken militaire autoriteit wordt een onderzoek ingesteld naar de wenschelijkheid om op het fort aan den Hoek van Holland en te Helder postduivenstations te vestigen. Het volgend jaar zullen, op voorstel van den inspecteur der cavalerie, vanwege het Departement van Oorlog prijzen worden uitgeloofd voor jachten terreinrijden door officieren. --- Binnenlandsch Nieuws. miiAblltlL/üI, 13 December. In de gisteren gehouden vergadering van den Gemeenteraad werden goedgekeurd: lo. de rekening van het burgerlijk armbestuur over 1888 in ontvangsten ad f 240555 69 en in uitgaven ad f240169; en 2o. die van’de fo°Jie/ dat?elfd* iaar in ontvangsten ad t358 78J.96y3 en in uitgaven ad f358051.54% V°?on,7erd vastgesteld de gemeente-begrooting voor 1890 in ontvangsten en uitgaven tot een bedrag van f354 930.60. Lang en breed werd daarbij beraadslaagd over den post //kosten der stedelijke muzieksohool , waarvoor sommige leden de daarvoor uitgetrokken som van f12 000, wegens de weinige resultaten, die deze inrichting oplevert, niet gerechtvaardigd achtten. De post werd nochtans met 9 tegen 5 stemmen behouden. * ROTTERDAM, 13 December. De heer Plemp herdacht heden zijn 25-jarig jubilé als notaris en ontving vele blijken van genegenheid. — De kindervriend, de heer A. Koene, zet ook i iezen winter zijne kostelooze spijsinrichting voort i roor behoeftige schoolkinderen. Deze week gaf hij • ’ratis aan 260 kinderen 520 middagmalen. Voor i ïetzelfde doel ontving hij f307. j j ™N ’ b2 December. Heden-avond ver- c 'aderde de 3 October-vereeniging, die zich sedert \ i«nirro mwo-n i- j t j . , eenige jaren belast met het organiseeren der feestviering op den gedenkdag van Leiden’s ontzet. Uit de verslagen bleek dat het ledental nog steeds klimt en thans bedraagt 2439 en 443 donateurs, waaronder 179 uit Amerika. De heeren F. H.A. Driessen en C. C. Tieleman, werden als bestuursleden herkozen; jhr. Roëll werd fop verzoek) vervangen door den heer S. J. Le Poole. Van eene treurige onregelmatigheid moest bij dit verslag worden melding gemaakt. Elk jaar wordt bij deze feestviering zeer veel werk gemaakt van de uitdeeling van haring en wittebrood aan de arme vrouwen en van tabak en bons voor bier aan de arme mannen. Naar de leverantie van de verbazend groote hoeveelheden dier artikelen mag alleen door leden der vereeniging worden gedongen. En wat is nu geschied ? Er is haring geleverd die rot was en tabak die met rookbaar was. Om zich met het geld der vereeniging te verrijken hebben gewetenlooze leveranciers den feestdag vergald van zoovele armen die reeds lang te voren zich hadden verheugd in net vooruitzicht van een dag met genietingen die op de andere 364 dagen van het jaar buiten hun bereik liggen. KAMPEN, 13 December. Heden hebben wederom drie leden van de Kamer van Koophandel en Fabrieken alhier ontslag genomen, zoodat thans 7 van de 9 leden hebben bedankt. De reden schijnt gelegen te zijn in de weigering van den Gemeenteraad om een geschikter lokaal dan het thans in gebruik zijnde, tot het houden van vergaderingen, van gemeentewege aan de Kamer af te staan. * NIJMEGEN, 13 Dec. Het groote nut der telephoon werd dezer dagen bij eene familie in een der afgelegen buitenwijken alhier proefondervindelijk bewezen. Te middernacht toch ontdekte die familie dat m een gedeelte van haar huis brand was ontstaan, terwijl daar een beschonken man werd aangetroffen, die de woning brutaal was binnengedrongen en den brand had gesticht. Vil! Vs TOPwl Vin lint- -1 - _ 1 t i i AMULS wera nu net alarmsignaal der telephoon, dat des nachts met het politiebureau in de stad in verbinding is, in werking gebracht, ten gevolge waarvan zeer kort daarna een drietal agenten van politie kwamen aansnellen en den brutalen indringer in arrest namen. ° Bij gemis van de telephoon zou het zeker wegens den grooten afstand meer dan een uur tijds gekost hebben, eer de politie ter plaatse was geweest om hulp te bieden. OUD-BEIJERLAND, 13 Dec. In de heden gehouden zitting van den Raad werden tot leden der plaatselijke schoolcommissie gekozen de heeren A. Van Baak en P. J. Baggerman. De voorzitter deelde mede dat Burg. en Weth. een onderhoud hebben gehad met twee leden van het Brielsche bruggecomité, de heeren mr. H. P. De Kanter en J S Korteweg, die van oordeel waren dat de kosten voor een locaalspoor op deze eilanden door Rijk en provincie behooren gedragen te worden, alsmede door de plaatsen die daar belang bij hebben De ingenieur, uie ue neming aangal, acht overbrugging van het Spui bij deze gemeente het best. De Raad besloot op advies van Burg. en Weth. den steun dezer gemeente voor den aanleg van het locaalspoor te verleenen. * INGEN, 13 Dec. In deze omstreken is reeds veel land voor de teelt van suikerbieten verpacht voor f 125 tot f225 per hectare. De agenten der suikerfabriek te Naarden sluiten thans contracten ;e^en Per 1000 kilo, met een voorschot van f70 per hectare. * HOEDEKENSKERKE, 12 Dec. Eene aanzienlijke versterking van den waterkeerenden dijk van de Wester-Schelde des polders //Hoedekenskerke door steenbezmking moet plaats hebben, Worden k W6rk eerlaDff een begin zal Semaakt De geheele kosten zullen nagenoeg f16 000 pedragen.1 * UPSTERLAND, 13 Dec. De Raad dezer gemeente bad op de begrooting voor 1890 de post van f50 ter vergoeding van reis- en verblijfkosten voor den gemeenteontvanger geschrapt. In weerwil eener resolutie van Gedeputeerde Staten te dier zake, heeft de Raad heden besloten bij het genomen besluit te volharden. BUINEN 12 December. De geest van oproer schgnt van Buinerveen naar hier te zijn overgewaaid. Dij verschillende ingezetenen zijn heden-nacht de glasruiten ingeslagen. {Asser C() --- Gemengd Nieuws. Een lid der Tweede Kamer komt in de Kamervacantie thuis en laat zich de schoolgetuigschriften zpner kinderen voorleggen. Als hij zijne tevredenheid over de vorderingen heeft betuigd, vraagt de jongste zi? uWin deT TTripe! ,:E“ papa' de h°eveelsté zit u in de Tweede Kamer? ’ Te Sehijndel zijn door den gemeente-veldwachter H. van Osch twee personen, P. Eranssen en W. Hegmans, uit Neerpelt, aangehouden, verdacht van eene poging te hebben gedaan om een valsch tienguldenstuk uit te geven. In het station van het locaalspoor te Deventer heeft men gister-nacht ingebroken. De dieven vonden echter niets van hunne gading. Alle waarden waren geborgen. Met het vervoer der vrouwelijke verpleeg e. n uit de gestichten te Veenhuizen naar de werkinrichting te Oegstgeest bij Leiden is gisteren een begin gemaakt. Gedurende een 5tal dagen zullen telkens ongeveer ongeveer 50 verpleegden worden overgebraeht. Te Krommenie is de werkstaking onder de sigarenmakers geëindigd, doordat één van de stakers eene eigen zaak heeft opgericht en zijne medestakers als knechts op zijne fabriek heeft aangenomen. In de maand November jl. zijn door het Nederlandsche Rhijnspoor te Amsterdam aangebracht 26 waggons eieren, zijnde 2700 kisten, uitmakende 3 880 000 stuks. De meeste kwamen uit Italië en Beieren. Een hoofdinspecteur met 2 rechercheurs hebben eergisteren een onderzoek ingesteld op het stoomschip Caland, liggende te Amsterdam, alwaar door :en passagier uit zijn valies gedurende de reis 35 lankhilietten nu 90 ^„ll.... • . it . uamtuuj enen van zu dollars werden vermist. Het onderzoek heeft tot niets geleid. (N. R, ct.) * Een eigenaardig jachtgebied hebben de arbeiders Gringhuis, vader en zoon, te Wildervank. Zij houden zich ’s winters bezig, de vader reeds ruim dertig jaren, met de bunsingvangst. In den laatsten tijd bemachtigden zij niet minder dan dertig stuks van dat wild. Deze dieren worden goed betaald. Voor een bijzonder mooi exemplaar ontvangen ze f2 voor gewoon soort f 1.75. * Te Koewacht (Zeeland) bemerkte P., die in zijne werkplaats was, dat door eene kleine opening een jongen naar binnen keek. Den beitel, waarmede hij werkte, opnemende, liep hij ijlings naar het gat, steekt den beitel er in en juist in het oog van den mgelukkigek knaap. In Amerika zou zulk een monster gelyncht worden. --- RAMPEN EN ONGEVALLEN. j.e nreaa is eergister-avond vrouw Erijse door den stoomtram overreden, terwyl zij te vroeg, toen de tram nog niet stilstond, uitstapte. Zij werd aan beide beenen en aan het onderlijf hoogst ernstig verwond en in deernis wek kenden toestand naar het stedelijk Ziekenhuis vervoerd. * Men schrijft ons uit Deventer: . ^ej. R- T- R> °ud 29 jaren, die zeer bijziende is, hep Woensdag-avond half tien, door de duisternis misleid, van een hoogen kaaimuur bij de schipbrug m den IJsel. Eerst viel zij op het droge (wegens den lagen stand der rivier) doch werd terug gestooten in den vloed. Op haar hulpgeroep kwamen de visscher Gerritsen met den kastelein Brouwer in een bootje naar haar toe. Zij hadden het geluk haar te vinden en op den wal te brengen. Daarna werd zij bij een winkelier in huis gebracht en liefdevol verpleegd. Toen zij wat bekomen was, werd zij per rijtuig naar hare woning vervoerd. Zij kwam met den schrik en een koud bad vrij. Eere aan den visscher Gerritsen en den kastelein V UUi hunne menschlievende daad. De drenkelinge is een Israëlitisch meisje. Hare redders belijden den Christelijken godsdienst. — Te Dubbeldam had gisteren een treffend ongeval plaats. Toen de landbouwersknecht E. G. met zijne vrouw per boerenwagen huiswaarts keerde, geraakten beiden door het hollen der paarden onder het voertuig, met het gevolg dat de man terstond | een lijk was, en de vrouw eenige uren daarn overleed. Zy laten acht kinderen na. . — Vrijdag-ochtend om 11 uur ontstond brand m de gebouwen bij het stoomgemaal van den Naarderpolder, toebehoorende aan den heer Rutgers van Rozenburg. Hoewel de spuit van Muiderberg aanrukte om het vuur te blusschen, brandde, met uitzondering van het gebouw voor de machine, de inrichting geheel af. In het stoomgemaal woonden 2 gezinnen. --- Staten-Generaal. Tweede Kaner. Vergadering van Zaterdag 14 December. Staatsbegrootlng voor 1890. H o o f d stak V (Binnenlandsche Zaken). Afdeeling V. Onderwijs: Ilooger Onderwijs. Voortzetting der beraadslagingen over art. 86 Hoogeschool te Leiden). De heer De SavorninLohmanbespreekt de gelijkstelling van het bijzonder hooger onderwijs met de Rijksuniversiteiteiten ten aanzien van het jus promovendi. Spr. behandelt verder de wijze van benoemingen, naar aanleiding van stellingen o. a. door professor Hamaker oatwikkeld. Men heeft zeer ten onrechte gesproken van klassen-justitie; maar er is een ander gevaar, nl. het verkondigen van subversieve stellingen. Voor het behoud onzer maatschappelijke instellingen is het van het grootste gewicht, dat tegen elke negatie op de wijze als thans plaats heeft moet wnrdp.n Spr. ontkent niet de bevoegdheid der Regeering, menschen van een andere richting te benoemen, maar men moet dan ook den strijd voor anderen niet bemoeielijken. Wij zijn bereid den kamp te aanvaarden, ofschoon de wapens ongelijk zijn. Ea nu ligt de bemoeilijking vooral hierin, dat men meer voorrechten toekent aan de Rijks-universiteiten dan aan de particuliere. Wij willen geen voorrecht, maar alleen de consequente toepassing van het beginsel der wet op het hooger onderwijs, nl. volkomen vrijheid. Spr. zet nu nogmaals de redenen uiteen waarom de vrije Universiteit ook het jus promovendi moet hebben. Is de Minister nu hieromtrent nog niet gekomen tot eene vaste overtuiging, dan wacht hy nu geen antwoord, maar anders zou hem dit wel aangenaam zijn. De heer Heemskerk acht het noodig een woord te zeggen over de theologische fa/mlteif ï„ de stukken is deze zaak besproken naar aanleiding van hetgeen dezer dagen in Amsterdam is voorgevallen. Hij erkent met den Minister dat volgens het jus consiiiuto de Universiteit te Amsterdam gelijk moet zijn aan de Rijks-Universiteiten. Maar het is tevens waar, dat het toen aangenomen beginsel van hooger godsdienst-wetenschap was het moderne beginsel. Dit blijkt duidelijk uit hetgeen indertyd door den heer Mees is gezegd, nl. dat men niet mag beginnen met een dogma aan te nemen, maar beginnen moet met onderzoekingen om daardoor tot een dogma te komen. Dit nu is geheel in strijd met het beginsel der geloovigen, nl. dat de Openbairng van God tot den j mensch is afgedaald. Het stelsel der wet op het hooger onderwijs, nl. aat der neutraliteit, kan niet verwezenlijkt worden, want ieder hoogleeraar komt met zijne bepaalde begrippen. Men komt daardoor dus tot een onzuiveren toestand, die niet bestendigd mag worden. Dit geldt niet enkel met het oog op hetdoceeren, maar ook op het examineeren. Spreker meent dan ook dat de theologische faculteiten, zooals zij nu zijn, weinig reden van bestaan hebben, want die faculteiten van Staatswege zijn met anders dan kweekplaatsen van onzuivere kerkeJijke wetenschap. Nu wil hij niet zeggen dat afschaffing der theologische faculteiten de moeielijkheid geheel zal opbellen. Spr. wacht nu van den Minister geen dadelijk antwoord, maar hij heeft gemeend zijne aandacht er op te moeten vestigen. De heer Yan Houten zegt, naar aanleiding van het betoog van den heer Lohman, dat het beginsel van recht geen ander kan of mag zijn, dan dat het recht iets is wat steeds in wording is, maar met iets onwrikbaar vaststaande. En is dit nu zoo dan kan spreker ook £reen rp.dfin 7.1'pn mnr oriran*,'«,r. I der stellingen van professor Hamaker. Spreker wijst er op, dat de heer Lohman in zijn practisch leven ook gehecht blijft aan den ouden regel, want steeds heeft hij gezegd, dat men geen ontevredenheid kan maken wanneer daartoe geen aanleiding bestaat, een bewijs dus dat ook die spreker steeds wil rekenen met de telkens veranderde behoeften en inzichten in de' maatschappij. Spreker kan dan ook niet inzien dat het zoo verkeerd is van een hoogleeraar er op te wijzen, dat er zekere rechtsregelen bestaan, die verkeerd zijn! Wat betreft het jus promovendi, spr. zou kunnen begrjjpen dat men was voor afschaffing van alle doctorale graden, op grond dat deze geen waarborg geven voor werkelijke kunde en geschiktheid; maar I — *v,6o, uat ud giaueii, aoor aen ötaat gegeven, weinig waarborg geven, dan moest men er niet op aandringen om ook gelijk recht te krijgen voor de Vrije Universiteit. De heer Lieftinck meent, in tegenstelling met den heer Lohman, dat het gevaar voor de maatschappij juist hierin ligt, dat men de vrije ontwikkeling wil tegengaan. Hoe meer vrijheid in verschillend opzicht, hoe beter voor het algemeen. En dan zal ook op den duur het recht veilig wezen Wat spreker vooral getroffen heeft in de redevoeringen van de heeren Lohman en Heemskerk was, dat hij daarin de bevestiging heeft gevonden, dat men van het hooger onderwijs wil maken wat men nu gemaakt heeft van het lager onderwijs vrii uc vrije universiteit nog meer vrijheid laten en daarom wil men voor haar ook hebben het jus promovendi. En als nu die belemmering is weggenomen, dan zal men eischen de rechtsgelijkheid en daarna weder subsidie. Wat hem vooral tot spreken heeft gedrongen is de toon van den heer Heemskerk tegenover andersdenkenden. Spreker wil met dien heer niet theologiseeren, maar diens Calvinistisch streven, dat brengen van Kerk en Staat in één hand, was toch niet altijd het stelsel van den heer Heemskerk. Op 11 en 16 November 1874 werden toch door den heer Th Heemskerk, in de debatingclub te Leiden, onder het gehoor van professor Buys, tegenover dr. Kuyper stellingen verkondigd, ten bewijze dat de tegenwoordige Calvinistische beweging, door dr. Kuyper geleid, gevaarlijk is voor den Nederlandschen Staat. ue voorzitter verzoekt de leden zich thans over het besproken onderwerp te bekorten. De heer De M e ij i e r beroept zich tegenover den heer Heemskerk op den heer Kuyper, die in zijn programma volstrekt niet verlangd heeft, dat uit Gods woord het rechtsbeginsel zou worden opgedolven. Men moet onderzoeken wat het woord Gods is, zoodat men niet kan eischen dat a priori moet worden aangenomen wat men als vastgesteld wil houden. En nu zijn er menschen noodig om te leeren hoe men onderzoeken moet. De Minister van Binnenlandsche Zaken zegt, dat de rede van den heer Heemskerk, die gezegd heeft niet te verlangen opheffing der thpnlnrnsMiA faonHoilov. —1 i »j? I lüeoiogiscne laculteiten, hem wel aanleiding geeft om nauwkeurig te bestudeeren wat de heer Heemskerk eigenlijk wil. En wat den heer Lohman betreft, zegt de Minister dat men wel degelijk onderscheid moet maken tussohen hooger en lager onderwijs. Bij het laatste heeft de Staat niet te onderzoeken hoe het verder met de leerlingen gaat, maar bij het hooger onderwijs is het belang van den Staat geheel anders. Met het oog nu op het bekleeden van Staatsambten, is het de vraag of aan de bijzondere instellingen van hooger onderwijs wel volkomen gelyke rechten kunnen worden verleend als aan de Rijksinstellingen. J De heer Heemskerk verklaart niet te hebben gezegd, dat hij nimmer was voor bepaalde afschafflng der theologische faculteiten en wat de heeren Lieftinck en de Meyier betreft, spr. heeft alleen lit willen betoogen, dat het modernisme niet van v^n Staatswege stelselmatig moet worden bevorderd Wat zijne stellingen van 1874 betreft, spr. herin! ïert reeds vroeger daarop te zijn teruggekomen en ;e hebben verklaard dat hy toen heeft gedwaald. De heer De Savornin Lohman zegt dat le oude of nieuwe leer van het recht hier niets er oe doet, maar hij houdt vol dat de heer Hamaker liet verdedigd heeft wat de historische school leert. Spr. heeft er niets tegen dat men wijst op ver! eerdheden en hii bnaft: PWrimin J.i. L i I — “v —gGücgu uai nee niet mogelijk zou wezen ontevredenen te maken. Doch hij blijft er bij dat de stellingen van professor Hamaker er toe leiden, dat men zou kunnen zeggen • er bestaat geen recht. Spr. wijst op het sociaai gevaar dat daardoor ontstaat. Spr. noemt onwaar de bedoeling door den heer Lieftinck hem toegescheven, dat hij op hooger onderwijsgebied denzelfden strijd wil voeren als bij het lager onderwijs. Wat nu het jus promovendi betreft, z. i. heeft men van de Vrije Universiteit niet te eischen dat zij in alle opzichten voldoet aan hetgeen voor de Rijksuniversiteit verlangd wordt. Een goede oplossing zou ziin; mm.n „„„ btaatswege. De heer L i e ft i n c k wil den heer Lohman op zijn woord gelooven, maar zijn indrnik is versterkt door hetgeen de heer Lohman nu nog gezegd heeft, nl. dat hij niet gelijke eischen wil voor het vrij als voor het Rijks hooger onderwijs. Wat den heer Heemskerk betreft, het was hem alleen te doen om aan te toonen dat het niet aangaat te spreken op den toon waarop die spreker heeft gesproken. Bovendien, wie zal zeggen dat over 14 jaren bjj den heer Heemskerk geen nieuwe roerselen zullen komen, die hem weder van overtuiging zullen doen veranderen. De heer Van Houten meent de juistheid van zijne opmerkingen te mogen volhouden tegenover hetgeen de heer Lohman heeft gezegd. De beraadslagingen worden gesloten fin nrtfr i u ü - QVW.WBWU l/u ai LI, 86—91 goedgekeurd. Art. 92 (Hoogeschool te Utrecht). De heer Royaards van den Ham wijst op de vertraging in de onderhandelingen over den bouw van een nieuwe academie te Utrecht. Er zal nu weldra een nieuw lustrum zijn voorbijgegaan, zonder dat men wellicht nog tot een einde zal zijn gekomen. Zoowel in het belang van het onderwijs als tot bevrediging der burgerij, is het hoogst wenschelijk, dat de Minister thans zoo spoedig mogelijk een antwoord geve op het program van eischen. De Minister zegt, dat de schuld der ver- . CJ J “v/uuiu Ub i. VG1j traging niet is bij hem, maar wel in Utrecht. De Minister heeft allen mogelijken spoed betracht en hij zal daarin voortgaan. -Artt. 92 en 93 worden goedgekeurd. Artikel 94 (Universiteit te Groningen). De heer De Savornin Lohman bestrijdt de noodzakelijkheid der aanstelling van een nieuwen lector in de practische bacteriologie. Dit kon wel eens de bacil zijn van een nieuwen hoogleeraarspost. Spr. heeft ook bezwaar tegen de aanstelling van een professor in de oogheelkunde te Groningen. De Minister zegt dat de laatste benoeming bepaald noodig is; daarentegen wil hij de vraag of de eerste ook noodzakelijk is nog wel in nadere overweging nemen. In antwoord op de gisteren door den heer Dijckmeester gedane vraag, zegt de Minister dat de wet voorziet in het geval dat iemand, die aotea bezit, een suppletoir examen kan doen voor acte b aan de Universiteit. Vddr zijne aanwezigheid dtór kan echter geene vrijstelling van het geheele examen worden verleend. Artt. 94—107 worden goedgekeurd. Middelbaar Onderwijs. De heer Z a a y e r bespreekt de eindexamens aan de hoogere burgerscholen. Hij vraagt of de xtegeenng voornemens is de examens te maken tot een schoolexamen, met vermindering van het aantal vakten. Het vraagt ook of de Regeering voornemens is het ambachts-onderwijs van Staatswege ünancieel te steunen. De heer H e 1 d t verklaart zich dankbaar voor et voorkomen van kostelooze toelating van leerlingen ook op de hoogere burgerscholen. Hij dringt aan op een. milde toepassing van dat beginsel en stelt verder in het licht het voordeel van het industrieel onderwijs voor de bevordering van de kunstnijverheid. . Ad i n i s t e r zegt, dat hij niet voornemens is eene wijziging te brengen in de inrichting der emd-examens. De kostelooze toelating op de hoogere burgerscholen zal eerst tegen den volgenden cursus geregeld kunnen worden. De Minister verklaart voorts wel veel over te hebben voor het denkbeeld om financieelen steun te geven aan lagere ambachtsscholen. Aan den heer Schreinemacher antwoordt de Minister dat hij wil nagaan of het onderwijs in de secundaire driehoeksmeting in het gebouw der Polytechnische school kan plaats hebben. De art. 108—111 worden goedgekeurd. Art. 112, hoogere burgerscholen. De heer Z a a y e r wijst er op, dat de Regeering dit jaar weder eene vermindering voorstelt, hetgeen hij m strijd acht met de belangen van het onderwijs op de hoogere burgerscholen. Hij zal nu geen amendement voorstellen, maar verzoekt den Minister | toch eens na te gaan of met de uitgetrokken gelden wel in de behoefte kan worden voorzien. De Minister antwoordt dat de uitgetrokken som volkomen voldoende is voor de behoeften. Er wordt voor het middelbaar onderwüs gedaan al wat noodig is. Na repliek van den heer Zaayer, wordt het artikel goedgekeurd, evenals de artt. 113—120. Art. 121 (lager onderwijs). De heer De Meyier dringt er op aan, dat bij het verleenen van subsidiën aan kweekscholen ook subsidie worde verleend aan de kweekschool ts Haarlem. De Minister antwoordt dat hierop bij de toepassing der nieuwe wet zal worden gelet. Artt. 121—126 worden goedgekeurd. Art. 127, Rijkskweekscholen. I De heer Schreinemacher bespreekt het te laag schoolgeld op de leerschool bij de kweekschool te Maastricht, waardoor ongeoorloofde concurrentie gevoerd wordt tegen het bijzonder onderwijs. In plaats van leegpompen der openbare school, kan men hier spreken vaa leegpompen der bijzondere scholen. Het is hier een abnormale» toestand, die moet ophouden. Artt. 127—146 worden goedgekeurd. Art. 147 (Rijksarchieven.) De heer G. Va n Dedem bespreekt de quaestie van het plaatsen van stukken uit het archief te Zwolle in dat van Utrecht en behandelt daarbij de quaestie, in de stukken besproken, van een beker uit het archief van Overijssel. De heer Röell wijst op het groot belang van de door den vorieren SDreker „„ blijft övertuigd dat alleen door wettelijke regeling willekeur kan worden voorkomen. Spr. wijst verder op de vermeerdering van uitgaven voor de afdeeling kunsten en wetenschappen en speciaal op de aanzienlijke vermeerdering der uitgaven voor het personeel bij ’s Rijks archieven m de provinciën De vermeerdering thans is bestemd voor de verhoogde jaarwedde van den aan te stellen ijksarchivaris in Zeeland en tot vermeerdering der uitgaven voor de archivarissen in Utrecht en O veryssei. Spr. bestrijdt uitvoerig de benoeming van een Rijksarchivans in Zeeland en wil dit combineren met Zuid-Holland, om dan in Zeeland een adjunct[ archivaris aan te stellen. En speciaal heeft hij bedenking tegen de verhooging der tractementen in Utrecht en Overijssel, omdat deze berust op volbrachten 10-jangen diensttijd. Dit acht hij in strijd met den tot nu toe gevolgden regel. een!; 18 Tn .Tre?n?d als gevaarlijk, omdat het is een nieuw beginsel in onze Staatshuishouding, dat tot zeer bedenkelijke consequentiën kan leiden Hii Srr Minister in ernstige overweging niet aan tg g rnemen tot tractementsverhooging gevolg De M i n i s t e r zegt dat al de stukken, waarover de heer Van Dedem gesproken heeft, behooren 1 f ueeii, Deüooren tot het Rijksarchief. De vraag is nu alleen: in I welk archief, en dan meent de Minister dat er hier alle reden was voor de verplaatsing der stukken van Zwolle naar Utrecht; het is een plaatsing daar waar de stukken werkelijk behooren. Het is ook volkomen onjuist, dat het maar de bedoeling zou wezen alles uit Zwolle te halen, maar het archief van den Bisschop van Utrecht van de 16e eeuw moet zijn in Utrecht. !|De Minister komt er tegen op alsof de Regeering zich *ou hebben schuldig gemaakt aan een soort van roof van den bewusten beker, door dien uit Overijssel over te brengen naar het Museum te Amsterdam; Die overbrenging is geschied met volkomen medewerking en medeweten van het provinciaal bestuur van Overijssel. In antwoord aan den heer Röell, verdedigt de Minister uitvoerig de voorgestelde verhooging der tractementen voor de Rijks archivarissen. De tegenwoordige belooning is zéo laag, dat het zeer wenschelijk is om als regel te stellen bij tienjarige werkzaamheid een verhooging van f500 vast te I stellen. Dat is inderdaad niet te veel, met het oog : ap den aard van het werk. b . Voor het archief in Zeeland is zeker een bepaald ircliivaris noodig, vooral omdat inzonderheid dat , irehief een van de belangrijkste archieven is des ands. . Na repliek van den heer G. Van Dedem , fifilf; T? n p 1 1 *>lo j. 1 f 1 stelt de heer R o e 11 als amendement voor het artikel te verminderen met f1400. Het doel van dit amendement is om door de Kamer te doen beslissen, dat zij af keurt het denkbeeld om na 10-jarigen dienst verhooging van tractement te geven. De Minister bestrijdt het amendement. Voor vele andere betrekkingen wordt, na zekeren diensttijd, verhooging van tractement gegeven. En hoewel dit nu geen aangenomen regel is, zoo is hier de verhooging zeker alleszins billijk, vooral omdat er zeer weinig personen zijn, die bun leven in de oude paperassen willen doorbrengen. De heer W. Cremers zegt dat van de aanwezige leden der comm. v. rapp. twee zijn tegen het amend. en een er voor. De heer Van der Peltz ondersteunt het amendement; z. i. heeft de Minister volstrekt geen afdoende gronden tot bestrijding aangevoerd. Het amend. wordt, na nog nadere toelichting door den heer Röell, aangenomen met 37 tegen 24 stemmen. Artt. 147—152 worden goedgekeurd. De voortzetting der beraadslagingen wordt bepaald op Maandag. In den loop der zitting is besloten a. s. Maandag, Woensdag en Vrijdag ook avondzitting te houden. —^ --- Rechtszaken, * ROTTERDAM, 12 Dec. Verleden week stond voor onze Rechtbank terecht een 20-jarig jongmenseb, die als reiziger in dienst was bij de firma J. A. Touw en Co. alhier, op schandelijke wjjze het vertrouwen van zijn patroons misbruikte om gelden die hij ontving in deze functie ten eigen bate te bezigen. De Rechtbank veroordeelde heden dezen jeugdigen reiziger tot een jaar en drie maanden gevangenisstraf. Nog werd geëischt 2 jaar gev. tegen een 21-jarigen zakkenroller, en 6 maanden gev. voor den 20-jarigen stukadoor R., te ’s-Hage, wegens verduistering van een wagen, dien hij gehuurd had, benevens 3 maanden gev. voor een 37-jarige naaister, die ten nadeele van eene vrouw, welke haar met haar beide kinderen uit mensehlievendheid had opgenomen, verscheiden gouden voorwerpen ontvreemdde. --- Telegrammen. De met * geteekende Telegrammen *tjn van REUTER. * MADRID, 13 Dec. De Spaansche dagbladen komen nadrukkelijk op tegen de scheiding der Antffien van het moederland. Uit de wijze, waarop het denkbeeld der onafhankelijkheid van Cuba, in het Congres van Washington vooropgezet, wordt bestreden, valt gemakkelijk af te leiden, dat Spatje nimmer m de afscheiding zijner koloniën zal toeI stemmen. 13 December. In de heden door de Kamer van Afgevaardigde gehouden zittiDg, heeft de Minister-President bjj de behandeling van de begrooting verklaard dat de Regeering geenerlei on wettigen invloed uitoefent op de beraadslagingen van den Boheemschen Landdag. °P eene vraag van den heer Von Plener antw“°™de, kiJ dat de Regeering zich ten doel stelt, gelijkheid van rechten voor al de deelen waaruit het Rqk bestaat Hij bestreed de|beweringi van den heer Von Plener, dat de tegenwoordige pol tiek van Oostenrijk bij de vrienden van het Rijk leedwezen, bij de vijanden vreugde zou wekken. De Minister zeide zich niet te laten af brengen van zijne pogingen om aan de billyke eischen der natie te voldoen. De Kamer heeft de voorloopige begrooting met 131 tegen 88 stemmen aangenomen. WEENEN, 13 Dec. De directie der AngloBank heeft verklaard dat zij zich niet kon vereenigen met de voorstellen der Servische Regeering betreffende eene transactie omtrent de zoutquaestie ROME, 13 Dec. De afgevaardigde Plebano heeft heden in de Kamer van Afgevaardigden eene interpellatie ingediend over de inrichting en den toestand der Italiaansche kolonie in Afrika. De Minister-president, de heer Crispi, heeft een wetsontwerp ingediend, waarbij de voorrechten, welke by de wet van 1887 aan Assab zijn verleend worden mtgestrekt tot Massowah en andere Italiaansche bezittingen aan de Roode Zee. Op zijn verzoek werd dit ontwerp van drin- genden aard verklaard. t «■ ^-k^RADO, 13 Dec. Op eene interpellatie betreffende de brug over de Sau te Mitrovitza heeft de Minister van Landbouw geantwoord, dat ter gelegener tijd deze zaak aan het oordeel van de öKoeptschina zal worden onderworpen. De interpellatie is daarop ingetrokken. * LONDEN, 13 Dec. De groepen der werkstakers, die bij de gasfabrieken de werklieden stonden op te wachten, die door de directies waren aangenomen, hebben zich teruggetrokken, toen zij de groote machtsontwikkeling der politie zagen. --- OVERZICHT VAN DE AMSTERDAMSCHE BEURS Financieele Berichten * A zn a t e r d a ra, 14 Deo. Over het algemeen verkeerde heden de buitenl btaatsfondsenmarkt in eene willige stemming vooral voor Oostenryksehe, die voor Berlijn en Weenen werden gekocht. Ook Brazilianen waren wat beter hoewel de hoogste koersen niet konden benouden blijven. Da Hollandsche Staatsfondsenmarkt onderging eenige reactie door enkele plaatselijke verkooporders. Van buitenl. Staatsfondsen stegen Oostenrijk i/s a 'k ’ Spanje 1/4. Brazilianen per saldo % a M ■ overige soorten prijshoudend. Van Industrieelen daalden aand. Cultuurm. VorsBorneo6n Salamanca 1> doch stegen Noord Binnenlandsche sporen voor gest. Centraal Vis loomer, doch wonnen gest. Boxtel % . Warschau-Weenen minder. Russische sporen onveranderd. Amerikaansche Vs a s/a minder, alleen noteeren -/entrals en Canadians vast. n- Transvalia 98, 102%. Panama 7Vs, 7Vi-Avion ïn-Mij. 76, 777/8. 77Vj. Incomebonds Atchison o ^ 54> 4 pCt- dito 82 % . le Koperm. 2e dito 3%, oblig. dito 58%, 60. TramJmmbusm. 94, 96. SPrlJre* van CoupoM. Amsterdam, 14 Dec. Oöstenryk Papierrente C. M. f 21.47%. Dito Zilver, rente C. M. f 21.47Vs,p. Div.Engelscheperfll.52iA Ihversen met affid per f 11.92% a f-. ftansch, f47.50—, Belg. f47.45—. Pruisische f58.90—, Hamb. Russen f 1.17Vj» Russen in Goud fl 91 dito m Z. R.fl.25%, Dito in papier f-.-, Pool! Khe per Z R. fl.83%; Spaansche buitenl. fr. 100 147.50—, dito binnenl. piasters f2.24—, Amerik m doll. goud f2.47—. Dito in doU. papier f ' Portugal per £ f 12. . P - ’ Gouden en Zllv. munten en ftpeclëa. 10-Guldenstukken (oude) f 9.90 a 10.—. Wichtigs Ducaten f5.75 a 5.85. Engels. Sovereigns f12 05 a 12.15.Stukken van 20 Rm. f 11.80— a 11 90— St van 20 francs f9.55 a 9.65. Baren Goud f 16.35 al6.50. Baren Zilver van 900 tot 300 f77.00 N.p.fijz Piasters —.— a —.—. Fransche Kronen f—.— a •—• Stukken van 5 francs f 2.35 a 2.40. Brab. Kronen f — a —. Pruis. Daalders f 1.75 a 1.78. MLoen vmm vreemde bsmUnotem. Prms.Mark f59.—59.50 | Belgische f47.80 48 — Fransche -47.85 48.10 | Eng. -12.05 12.'l5 de Kederlandsche Bank. Sedert 29 Mei 1885. Wisseldisc. m. 1 hdt. (witte aanvr. bilj.) 2% pCt. " » 2 1/ en van promessen (blauwe aanvraag-biljetten) . . 3 , Sedert 11 Juni 1889. Beleening van binnenl. effecten . . . 2% " » n buitenl. » ... 3 , Sedert 29 Mei 1885. Beleening van goederen 3 , Sedert 1 Juli 1886. Interest van korte beleeningen ... 4 , Sedert 1 Jan. 1889. Voorschotten rekening-courant ; . 4 , Beschikbaar Metaalsaldo . . .f37 9H 896.61 Het waterschapsbestuur van den Binnenpolder van Hedikhuizen heeft besloten eene 31/. pCts leenmg van f21 500 aan te gaan, tot het doen van uitkeeringen aan eigenaren van gronden, gelegen buiten den Hoogen Maasdijk onder Hedikhuizen. In eene op 12 dezer te Amsterdam gehouden buitengewone algemeene vergadering van aandeelhouders der Nederlandsch-Amerikaansche Landmaatschappij is de heer J. C. Jolles benoemd tot directeur. In een schrijven uit Wezel aan de Frank/. Ztg. wordt verzekerd, dat de onderhandelingen over den aankoop van het op Pruisisch gebied gelegen gedeelte van denNoord-Brabantsch-Duitschen spoorweg door de Pruisische Regeering //reeds tamelijk ver gevorderd zijn”. Naar uit St. Petersburg aan de Kaïn. Ztg. gemeld wordt, zou de Russische Minister van Financiën het voornemen hebben eerlang tot eene nieuwë cenveme van 5 pCts. leeningen over te gaan, en wel eerst voor de leening van 1862 en dan voor de premie-Ieemngen van 1864 en 1866 --- Geacnte Geloofs- en Stadgenooten Regenten van het Israëlietisch Weeshuis te 's Gravenhaae aan hunnp. Groot is de liefdadigheid, die door de bewoners van de Residentie wordt uitgeoefend. Veel wordt er van uwe mensehlievendheid gevraagd, maar ook veel, ja zeer veel, wordt er door U op het altaar der weldadigheid geofferd. En evenwel veroorlooven wij ons bij U een dringend beroep te doen ten behoeve van het Israëlitisch Weeshuis alhier. Wij zijn namelijk voornemens op Dinsdag den 17 December aanstaande onze gewone jaarhjksche sehaalcollecte te houden. Wjj bevelen U die collecte mét den meesten aandrang aan, omdat het getal weezen, dat in het Huis wordt verpleegd, is toegenomen en nooit zoo groot is geweest als thans. Het ligt in den aard der zaak dat de uitgaven daardoor aanzienlijk zijn gestegen, ook omdat de behoeften steeds toenemen Mocht de opbrengst der Bchaalcollectc aan onze verwachting en ons vertrouwen beantwoorden, dan zal de buscollecte, die in vroegere jaren in Mei plaats vond, ook in 1890 niet gehouden worden, zooals dit reeds in de laaste 2 jaren het geval was. Gaat men na dat het Weeshuis voor verre let grootste gedeelte op de algemeene liefdadigheid steunt, waarvan het gedurende bijna veertig jaren m ruime mate de vruchten mocht plukken (den 30 Januari 1850 werd het opgericht), dan vertrouwen Regenten, dat hunne dringende bede ook ditmaal ml worden verhoord en dat de Goddelijke zegen ip^dit werk der liefde zal rusten! ’eGravenhage, 12 December 1889. Regenten van het Israëlietisch Weeshuis mm, E- POLAK DANIËLS, President. (18793) D. DE JONG, Penningmeester. I. BELINEANTE, Secretaris. Ter voldoening aan Artikel 28 van het Wetboek v&n Koophandel, wordt by deze bekend gemaakt dat bij ACTE op 10 December 1889, ten overstaan van den Notaris CORNELIS EGBERTUS PETRUS PAUWELS, te ’s Gravenhage, verleden, tusschen de Heeren Antonlus Johannes Henrlcua van Rijn en Adrianus Johannes van Ryn, Stoombierlrouwers, wonende te ’s Gravenhage is aangegaan eene Vennootschap van Koon! handel, onder de Eirma : --- „A. VAN RIJN EN ZOON". Die Vennootschap is gevestigd te ’s Gravenhage en heeft ten doel om den handel in- en het brouwen en maken van Bier, Mout en Azijn en al wat verder tot het vak behoort, voor gemeenschappelijke rekemng uit te oefenen voor den tyd van 5 jaren, aanvangende den ln Januari 1890 en eindigende den laatsten December 1894, mits een der Vennooten zyn verlangen tot ontbinding v<5or 1 Juli 1894 aan zijn Medevennoot schriftelijk zal hebben te kennen gegeven. Bij het ontbreken van zoodanige kennisgeving wordt de Vennootschap van jaar tot ioar gecontinueerd, om eerst te eindigen op 31 December van het j'aar waarin de opzegging vóór 1 Juli door een der Vennooten is geschied. (18815) En op de volgende voorwaarden: de Vennooten zijn ieder bevoegd met den naam der Firma te reekenen, doch het ter leen opnemen of geven van gelden, het aangaan van borgtochten en huurcontractsn, het aan- en verkoopen van onroerende goederen en het verleenen van pand of hypotheek mverschillig tot welk bedrag, alsmede het aan- of rerkoopen van goederen en het opdragen of aanïemen van werk voor meer den f100 tegelijk is liet toegestaan zonder de medewerking van beide /ennooten. Zij mogen noch afzonderlijk, noch met ■nderen eenigen handel drijven of daarin deelnemen. --- CREDIET-VEREENIGING te AMSTERDAM Copgericht 26 Maart 18533. Verleent handelscredleten aan hare leden tot ten hoogste een bedrag van f 60 000 en tegen eene rente, thans bedragende 4% pCt., met inbegrip van provisie. Neemt gelden a deposito en belast zich met Incasseerlngcn, zoowel voor leden als nietleden. De rente voor deposito bedraagt op heden: met 1 dag opvraging 2 pCt. " 1 maand // 2 V* " De Directie, BüCHLER. TENCKINCK. BERG. Correspondent te ’s Gravenhage de Heer A. VOLLGRAFF, Kassier en Commissionair in Effecten, Hooge Nieuwsiraat 36a. (12362) --- Advertentie Ingezonden Mededeelingen, f 3.10 van 1—5 regels - iedere regel meer 50 Cent GEEN | STOUT is zoo versterkend als het merk JOLLENIYI” Wacht u voor namaak. --- Advertentie Advertentienr PULCHRI STUDIO. Tentoonstelling van Schilderijen door Werkende Leden van het Genootschap, in de Kunstzaal PRINSEGIIACHT 57, is d a g e 1 ij k s geopend van Maandag den 10» December aft van 10 tot 4 uren. (18625) 25 Cis. HET BESTUUR ZONDAG van 10 tot 1 uur 25 Ct»., van I tot 4 uur lO Cfs. KK. Gelegenheid tot Vernissen zal worden gegeven Vrijdag 13 Dec., van 10 tot 12 uren. --- Officieele berichten. De Staatscourant behelsde gister-avond, ter uitvoering van het Koninklijk besluit van 29 November 1889, no. 17, betreffende den verkorten eersten oefeningstijd als milicien bij de verschillende korpsen van het leger, eenige bepalingen omtrent dien dienst en het af te leggen examen. De aandacht van belanghebbenden zij hierop gevestigd. --- Aanbestedingen. * Te Rotterdam had gister-middag de aanbesteding plaats van het riolceren, ophoogen en bestraten van gen gedeelte van het terrein der voormalige Engelsche Gasfabriek aan het Westplein. Er waren 20 inschry vers, waarvan de laagste was H. Jongenburgere te Waddinxveen, voor f33 888, en hoogste A. D, Borst, te Papendreoht, voor f32 448. --- Handesberichten. „ TUschberlchtea KRALINGEN, 13 Dec. Van 7 tot 13 dezer werden ter markt aan gevoerd 99 winterzalmen, die 60 psr 5 0ns werden verkocht. NIJMEGEN, 13 Dec. Sedert de vorige opgave werden m de visscherijen op de Bovenwaal slechts 13 zamen gevangen, die f2 a 2.25 per half ke opbrachten. Paling gold 30 a 60 ct, snoek 18 » . > baars> blel< voorn, brasem en andere kleine viseh 5 a 15 ct. per hhlf kg. Voor de aangeveerde ïeevisoh werden weer flinke prijzen besteed. Zoowe laim als zeevisch vond weer koopers voor Duitschlandl •LEIDEN, 13 December. Vee. Verkocht: 0 Paarden f—a—; — Veulens f — a —; — Ossen ~ a ■10 Stieren f65 a 240; 39 Melkkoeien f105 a 250; 18 Kalfkoeien f 155 a 268; 41 Varekoeien f95 a 224; 86 Vette Koeien f 138 a 285, 36 Vette Kalveren f38 a 78; 12 Magere Kalveren o ,a 18 j ® Graskalveren f 52 a 64 ; 76 Magere Schapen f 16 a 26; 840 Vette dito f24 a 36- 42 Varkens fl7a3i; ~ Vette dito f - a 170 Biggen f8.25 a 14.—. 1 Ter markt waren aangevoerd: 200 runderen, 48 kalveren, 916 schapen en 170 biggen. Kaas. Aangevoerd waren 29 partijen. Besteed werd voor: Goudsche kaas van f 16 tot f26.50. RENKUM, 13 Dec. De prjjzen van het vette vee blijven nog steeds zeer hoog; thans wordt besteed voor le qual 72 a 74 et, dito 2e qual. 68 a 70 ct. FioKg'’! ka!fk0elen &elden f 160 af 250, kalfvaarzen f ïnn & gU8t,e koeien f 14° a f 160, dito vaarzen f ln a rle5 ’ B“chtere keveren f 16 a 21, dito vette f40 a f 65, alles per stuk. Voor vette varkens (levend gewogen) wordt besteed 23 a 25 ct , dito voor Londen 20 a 21 ct. per % kg. Handel vlug. — Hooi en stroo. Voor puik Uiterwaardshooi wordt thans besteed f20 a f21, voer- en legstroo 10 a f 12 en dekstroo f 15 a f 18 per 500 kg Van stroo zijn gedurende de laatste dagen op nadefe evering duizenden kg. verkooht geworden ---