Officieel Gedeelte. Aanbesteding. BURGEMEESTER en WETHOUDERS van ’s-Gravenhage zullen op Maandag, 16 December 1889, des namiddags te één en een kwart uur, in het Raadhuis AAN BESTEDEN• het leveren van brandstoffen ten behoeve van de stoomwerktuigen te ’s-Gravenhageen Scheveningen, gedurende het tijdvak van 1 Januari tot 31 December 1890”. De Voorwaarden zijn tegen betaling van f0.10 verkrijgbaar ter Gemeentesecretarie, 3e afd. P. 475.) --- Academienieuws. net siuaenren-gymnasueKgezerscuap uiympiu, ie Jtrecht, zal in Maart a s. zijn vijftigjarig bestaan chitterend vieren met een 2- of Sdaagsch feest. Voorloopig zijn eene gymnastiek-en schermuitvoering, ene voorstelling (bv. pantomime), een kroegjool op °lacet Etc en een bal op het programma gebracht, jenevens een dejeuner, aan vele verdienstelijke oudeden aan te bieden. --- Promotiën en Examens. Te Leiden zijn bevorderd tot arts, eerste gedeelte, de heeren J. D. Doorman en H. Braat. Het doctoraal examen in de rechtswetenschappen is aan de Universiteit te Amsterdam met goed gevolg afgelegd door den heer T. K. Dorama. Te Utrecht is geslaagd bij het cand.-ex. Theologie II: de heer J. M. E. Steenbeek. --- Kerk en School. Roomseh-K atholieke Kerk. * TILBURG, 11 Dec. Onze gemeente heeft gisteren een bezoek gehad van den eerw. heer Prinsen, missionaris in China, die aldaar reeds langen jaren werkzaam is. Zijne parochie telt ongeveer 3000 Katholieken en 21 kapellen. Onder meer bracht hij een bezoek aan de ouders van den missionaris Ooms, wiens parochie in China aan de zijne grenst De heer dr. J. J. Kreenen, inspecteur van het lager onderwijs in de 3e inspectie (Eriesland, Groningen, Overijssel en Drenthe), heeft eervol ontslag uit zijne betrekking gevraagd. Te ’s-Gravenzande circuleert een adres aan den Gemeenteraad, behelzende het verzoek, de jaarwedden van de vier hoofden der gemeentescholen, die thans f850 bedragen, billijk te verhoogen. Vele belastingschuldige ingezetenen teekenen dit adres. < --- Brieven uit Amsterdam. Met-Offideel Gedeelte. ’g-6raveahage, 14 December. xi r. 13 December. Het onderwerp van den dag is natuurlijk deze week geweest de vreeselijke brand, die Maandagochtend in de Kalverstraat gewoed heeft. Nog steeds wordt er over gesproken, nog steeds beweegt zich voortdurend een menigte langs de ruïne der drie groote gebouwen, die in zoo korten tijd door het vuur werden verteerd en waarbij helaas! een knaap in de vlammen omkwam. Het is bij dezen brand helder aan het licht gekomen, hoe groot het brandgevaar is voor deze straat en dat de smalte der zoo zeer geroemde Kalverstraat steeds, zooals ik reeds vroeger in dit blad opmerkte, het groote gebrek er van zal blijven. De brandweer kan er slechts met de grootste moeite werken; de spuiten konden niet in de straat staan en moesten op het Rokin postvatten en van daar werden de slangen door stegen en huizen naar de bedreigde plaatsen geleid. Bij het omverhalen der muren van de verbrande gebouwen was het gevaar zeer groot: niet alleen voor de brandweer-mannen, wier moed en kranig optreden weder geroemd moeten worden, doch ook voor de overstaande perceelen , die kans hadden door een brok instortenden muur getroffen te worden; den bewoners was dan ook verzocht tijdelijk hun woningen te verlaten. Tal van bijzonderheden worden van den brand verteld. Ik wil die hier niet allen herhalen, doch slechts een paar feiten vermelden. Allereerst dient geroemd de kranige houding van mevrouw Hiller, de echtgenoote van den directeur van Café Suisse, of beter van wijlen Café Suisse. Deze moedige vrouw zorgde voor haar kinderen niet alleen, doch tevens voor haar ondergeschikt personeel: voor de dienstboden liet zij zooveel mogelijk kleeren en schoeisel koopen en het vrouwelijk personeel toen naar het Tehuis voor Vrouwen brengen. Tot twaalf uur liep zij nog blootsvoets door de Kalverstraat om voor haar evenmensch te zorgen; — een woord van lof mag deze edele vrouw in een Amsterdamsche correspondentie niet onthouden worden, ’s Morgens miste de heer Hiller nog een koksmaat. Groote ontsteltenis! Waar was die 'f De patroon had hem den vorigen avond verlof tot uitgaan gegeven en gezegd dat hij te twaalf uren moest thuis komen. Was hij nog te bed? Men zoekt in het brandende huis — te vergeefs, de koksmaat was weg — maar bleef niet zoek, want om acht uur kwam hij aanwandelen, zeer verbaasd zijn hotel in vlammen te vinden — hij had bij zijn ouders thuis den nacht doorgebraeht! — Een der bewoners van een der drie verbrande perceelen had een hond, een gele dog. Die zou verbrand zijn, had de eigenaar het beest nog niet haastig naar buiten gehaald, juist in tijds, want ’t arme dier had deerlijke brandwonden. Ik zag hem Maandag-morgen met zijn baas aan een touw door de Kalverstraat gaan met geschroeiden rug, kwispelstaartend, alsof hij zeggen wilde: «Daar ben ik gelukkig afgekomen!” ’t Pleit voor den redder, die om zijn hond dacht; die man heeft bepaald een edel hart. Hiermede stap ik van deze treurige catastrophe af; ’t was een brand zooals Amsterdam er in geen jaren, en de Kalverstraat misschien nooit een te voren zag. //Dat was nog eens een ouderwetsche”, hoorde ik iemand zeggen, //daar was ten minste nog wat aan te zien; de brandweer gunt ons niet dikwijls een dergelijk schouwspel!” Moge onze stad thans lang voor een dergelijk onheil, als dat van deze week, bewaard blijven ! UCtiC ween., ucwcvam uiyvc-jj. ; * * * De sprong van brand op werkstaking is wel groot, doch ik zal hem maar wagen en dan wensch ik even te spreken over de werkstaking in spe, nl. die van de bakkersgezellen. Ik heb in vorige brieven reeds opgemerkt dat onder de bakkers van ons dagelijksch brood alhier iets broeide. Tot dusverre openbaart zich de gisting onder deze werklieden slechts in vergaderingen, waar eischen geformuleerd worden. Reeds drie Zondagen achtereen kwamen de gezellen samen om hun belangen te bespreken. Op de eerste vergaderingen werden de eischen ge*steld, doch zoo abnormaal hoog en dom waren zij, dat de patroons er om lachen. //Als iemand, die niets van ons bedrijf weet, dergelijke eischen had gesteld”—verklaarde mij een meester bakker — //dan hadden dë eischen niet dwazer kunnen zijn. ’t Loon nog daargelaten: men vraagt wel bijna 100 pCt. opslag en had even goed kunnen zeggen: wij willen f25 per week hebben; doch de eisch der werkuren is nog gekker. De mannen willen in ’t vervolg Zondagsnachts eerst te 12 uur op hun werk komen, al weten zij ook dat zoo iets doodeenvoudig onmogelijk is. Elk goed baksel heeft minstens zes uur noodig: de broodkarren moeten om zes uur geladen, willen de klanten op tijd bediend zijn, en hoe is zoo iets mogelijk als men ’s nachts te twaalf uur eerst het werk begint?” Dat de gezellen dien eisch dan ook bespottelijk vinden, blijkt wel daaruit dat zij op de jongste vergadering reeds zeiden dezen te willen intrekken. Thans is een comité van 26 — zegge zes en twintig — gezellen benoemd om met het comité der patroons, bestaande uit vijf leden, te onderhandelen ; worden de eischen niet ingewilligd, dan zal men met Kerstmis staken; er was al sprake dat den vorigen Zondag aan een paar fabrieken het werk gestaakt zou worden, doch dit is niet doorgegaan. ’t Mooist is dat, naar ik van verschillende gezellen van fabrieken vernam, zij eigenlijk over weioig of niets te klagen hebben, doch werkstaking is nu eenmaal en vogue, ’t staat goed en een paar socialistische leiders hopen in troebel water te vissollen. De patroons zijn over ’t algemeen niet voor b de staking beducht, althans tot heden niet; zij gebruiken een verstandig middel om deze te voorkomen en wel door ieder voor zich zelf met hun gezellen te spreken en hun wat toe te geven — iet, meer loon, iets minder uren staan. Dit schijnt te helpen, want de vergaderingen der gezellen worden al minder druk bezocht; op den eersten Zondag was het aantal dat vergaderd was bij de zeshonderd, den vorigen Zondag waren niet meer dan 200 mannen opgekomen; als dat zoo doorgaat, dan is er alle kans dat de beweging op niets uitloopt. * * * Woensdag is de tweede der vijf lijnen, waarvoor de Amsterdamsche Tram-Omnibus-maatschappij concessie heeft, in exploitatie gekomen. De eerste lijn, van den Dam naar Artis door het kwartier der Israëlieten, heeft tot dusverre goede resultaten opgeleverd en ’t is te voorzien dat dit met de tweede lijn in nog meerdere mate het geval zal zijn, daar men in de buurten, die deze lijn omvat, tot dusverre niet per tram kon komen, zelfs niet tot in de onmiddellijke nabijheid. Deze tweede lijn gaat van den N. Z. Voorburgwal, achter het Paleis op den Dam, naar de Raambarrière en dan langs den Buiten-Singel, thans Nassaukade geheeten, naarhet Leidsche plein, terwijl de zijtak er van, naar alle waarschijnlijkheid van de Nassaukade langs de dicht bevolkte Jacob van Lennepkade zal gaan. Zoo ziet men hier sedert een paar maanden naast de tramwagens van den nieuwen tijd de omnibussen weder opduiken, al zijn dan ook de vroegere hooge rijtuigen, die dien naam droegen, vervangen door omnibussen, die den vorm hebben van een tramrijtuig. ’t Is nog niet bewezen of deze maatschappij zaken zal maken; vóór alle vijf de lijnen in exploitatie zijn, valt daarvan niet veel te zeggen, doch dit is zeker dat de maatschappij nuttig is, zoowel voor ’t publiek dat in de buurten woont waarheen de omnibussen rijden als voor dat deel, dat van de trams gebruik maakt, want door die concurrentie wordt het trammen hoe langer hoe goedkooper. De tram-omnibussen rijden elke lijn in twee secties; elke sectie kost slechts 5 cents; de geheele rit 7% cent, terwijl men overstapjes over twee lijnen of retours op dezelfde lijn kan krijgen voor 10 cents. Sedert de eerste lijn in exploitatie kwam, heeft de Amsterdamsche Omnibus (lees: tram)- maatschappij reeds heel wat faciliteiten voor bet publiek ingevoerd. Zoo kon men in den laatsten tijd geen overstap krijgen van den Amsteldijk naar de Sarphatistraat of men moest aan ’t einde der Vijzelstraat uitstappen en dan naar het Sophiaplein loopen, om daar in den van den Dam komenden wagen voor de Sarphatistraat te gaan; thans mag men tot den Dam trammen en dan overstappen. Deze verandering is voor hen, die aan Weesperzijde of Amsteldijk wonen, een groote verbetering. Men kan nu nl. aan de Weesperzijde wonende voor 12% cent trammen tot den Dam en dan met ’t zelfde kaartje naar den Amsteldijk ; daar laat men zich voor 2 % cent den Amstel overzetten naar de Weesperzijde en is dus voor 15 cents uit en thuis ; omgekeerd kan men, aan den Amsteldijk wonende, hetzelfde doen. Retourkaartjes heeft de A. O. M. nog niet ingevoerd ; toch zullen die niet lang meer uitblijven, want reeds kan men van de Weesperzijde een overstap krijgen Dam—Rembrandtplein, wat een gedeeltelijke retour is, daar men, van de Weesperzijde naar den Dam gaande, het Rembrandtplein reeds passeert. Voor Hagenaars, die de hoofdstad bezoeken, kan het bovenstaande zijn nut hebben; daarom deelde ik het hier mede. Voor ons, Amsterdammers, zijn dus de Iram-omnibussen een weldaad, al was ’t slechts omdat zij door hun concurrentie de prijzen van vervoer per tram deden verlagen. ORTON. --- Persbeschouwingen. Naar de bladen meldden, heeft Z. M. de Koning 1 de Schoolwet bekrachtigd. Daarom achten wij het 1 nu noodig de besturen onzer Christelijke scholen indachtig te maken op de volgende punten: z c lo. De wet treedt den 1 Januari 1890 inwerking; t doch subsidie mag eerst 1 Januari 1891 aange- t vraagd worden aan Gedeputeerde Staten. \ 2o. Om recht te hebben op subsidie, moet aan s onderstaande voorwaarden voldaan zijn: //o. Het onderwijs moet gegeven worden in alle vakken, die de Wet voorschrijft, nl. dezelfde als i vroeger, met dit verschil, dat vormleer wordt ver- l vangen door handteekenen. c * b. Vrouwelijke handwerken moeten worden onder- 1 wezen, als ten minste de meisjes daarin elders geen e voldoend onderwijs ontvangen. ] nc. Gymnastische bewegingen zonder werktuigen ; moeten met die kinderen uitgevoerd worden, wier ( ouders daartegen geen bezwaar hebben. e (Dit laatste vak wordt eerst met 1 Januari 1893 i verplichtend; telkens voor ten hoogste twee jaren, i kan de Minister ontheffing voor dat vak verleenen ] voor bepaalde scholen.) ^ nd. Aan al dat onderwijs moeten minstens 18 ( uren ’s weeks besteed worden; het godsdienstonder- » wijs telt dus daarin niet mee; en van die 18 uur j mogen er hoogstens 2 voor meisjes handwerken be- i steed worden. //«. Voorts moet dat onderwijs gegeven worden volgens een rooster, die in de school is opgehangen ; en aan den arrondissements-schoolopziener medege- deeld en waarop tevens de vrije dagen en vacantietijden zijn vermeld.” 1 3o. Men lette ook op het aantal onderwijzers. Voor ieder onderwijzer, volgens voorschrift der wet i aangesteld, wordt meer toelage gegeven. Om daaraan i te voldoen heeft men echter nog den tijd. Eerst in i 1899 moet ’t getal onderwijzers op iedere school ■ compleet zijn. Die dus geen subsidie voorloopig begeert, die vermeerdere dan ook’t aantal onderwijzers zonder andere oorzaak niet; doch die aanspraak op het subsidie wil doen gelden, die zorge zoo spoedig mogelijk, dus binnen enkele maanden dat het aantal i onderwijzers aan ’t voorschrift der wet voldoet. 1 Men lette goed op het volgende. Bedraagt op een school het aantal leerlingen 25 tot 40, dan is een onderwijzer of onderwijzeres noodig; dat is dan natuurlijk het hoofd der school. Zulk een school krijgt dan f 250 subsidie. Bedraagt het aantal leerlingen 41 tot 90, dan zijn er 2 onderwijzers of onderwijzeressen noodig, (natuurlijk weer met inbegrip van het hoofd der i school, dus aan hoofd- en hulponderwijzer) en dan heeft zulk een school aanspraak op f 400 subsidie. Zoo zouden wij kunnen voortgaan, doch wij drukken liever onderstaand lijstje af. Aantal kinderen. Aantal onderwijzers Subsidie, en onderwijzeressen. Van 25—40 1 f 250 n 41—90 2 - 400 // 91—144 3 - 700 n 145—199 4 - 900 // 200—254 5 -1200 // 255—309 6 -1400 // 310—364 7 -1700 // 365—419 8 -1900 n 420—474 9 - 2200 ,/ 475—529 10 -2300 // 530—585 11 -2600 Uit onderstaand lijstje blijkt dat de rijkstoelage bedraagt voor elk hoofd der school Van 90 en minder leerlingen f 250 ; ; // 91 tot en met 199 » -300; . // 200 // // u 309 » - 400 ; // 310 // // // 419 n -500; , // 410 // en meer n - 600; i voor elk der onderwijzers, die het hoofd der school ) bystaan, voor scholen t van 41 tot en met 90 leerlingen f150; // 91 en meer » - 200. Wij vermelden hier nog bij, dat voor eiken (hulp) ouderwijzer die er te weinig is f 200 minder subsidie gegeven wordt, Als op een school van 5, 6, 7 en 8 onderwijzers en onderwijzeressen een of meer de hoofdakte krijgt, dan wordt het subsidie met f 100 verhoogd Op scholen van 9, 10 en 11 onderwijzers wordt het subsidie verhoogd, als 2 of meer hunner de hoofdakte verkregen. 4o Schoolbesturen en onderwijzers hebben te zorgen dat hun schoollijsten in orde zijn. Naarhet aantal kinderen dat op 15 Januari 1890 als schoolgaande bekend staat, wordt het subsidie bepaald. 5o. Schoolbesturen van vereenigingen die geen rechtspersoonlijkheid bezitten, krijgen geen subsidie. Iedere vereeniging dus, die het nog niet deed, haastte zich hare statuten aan Z. M. den Konrng ter goedkeuring aan te bieden. Eerst als die statuten door den Koning zijn goedgekeurd, bezit zulk een vereeniging rechtspersoonlijkheid en kan zij hare aanspraken op subsidie, mits voldoende aan de overige bovengenoemde voorwaarden, doen gelden. (De Zeeuw.) --- Nederlandsch Oost-Indiê. BATAVIA, 16 November. Bij besluit, in de Jav. Ct. opgenomen, is bepaald: lo. dat de vaartuigen ten behoeve van de bebakening en kust verlichting worden afgescheiden van de gouvernements-marine en onder het oppertoezicht van den chef van het departement der marine in Neder! andsch-Indië worden gesteld ter beschikking en onder de bevelen van den inspecteur van de bebakening, de kustverlichting en het loodswezen; 2o. dat de chef van het departement der marine bevoegd is om voor de evenbedoelde vaartuigen het noodige personeel aan te nemen of te doen aannemen, op die vaartuigen tijdelijk buiten dienst zijnde ambtenaren der gouvernements-marine werkzaam te stellen, onder toekenning van zoodanige inkomsten als hij noodig zal oordeelen, en voor een en ander te beschikken over de bij de begrooting daarvoor toegestane fondsen; zullende de aanstellingen, krachtens deze bevoegdheid te doen, niet geschieden op den voet van burgerlijk landsdienaar en derhalve het hooger aangeduid personeel, met uitzondering van de tijdelijk buiten betrekking zijnde ambtenaren der gouvernementsmarine, die op de meerbedoelde vaartuigen worden werkzaam gesteld, niet deelen in de rechten aan burgerlijke landsdienaren toegekend. — De Jav. Ct. bevat een besluit, waarbij bij het Departement van Einancien een hoofd-inspecteur in dienst wordt gesteld voor de opiumaangelegenheden, op een traktement van f1250 ’s maands, met vijf jaarlijksche verhoogingen tot f1500, f250 voor reiskosten, f200 buishuurindemniteit en f 100 voor bureel- en schrijfbehoeften. Hij is belast met de leiding der maatregelen ter zee tot bestrijding van den sluikhandel in opium. — Het heet dat door den heer Sinck, landhuurder in Midden-Java, een middel uitgevonden is tegen de beri-beri, waarvan hij het geheim voor f 60 000 aan de Regeering heeft aangeboden. — Op last van den resident, zegt de Deli-Courant, zijn twee zoons van den overleden sultan van Siak en de vorst van Tanah Poetih gevankelijk naar Bengkalis overgebracht, in afwachting van hetgeen nader omtrent hen zal worden beslist. — Het geuit vermoeden, dat mr. Brooshooft niet zou zijn ingenomen met de wijze waarop het //Indisch comité” in Nederland de opdracht der 1250 onder teekenaren van het bekende adres heeft uitgevoerd, blijkt juist te zijn: in de Loc. toch van 9 Nov. verklaart bij de adresbeweging als mislukt te beschouwen. — De Deli Ct. schrijft: //Eene goede tijding. Dank zij de ijverige bemoeiingen van ons tegenwoordig hoofd van gewestelijk bestuur, is nu bij Gouvernements-besluit eindelijk de wijze geregeld waarop gronden, bestemd voor bouwterrein, onder een wettigen titel door Europeanen en vreemde oosterlingen kunnen worden bezeten. In een daarvoor bestemd openbaar register zal niet alleen elke akte van erfpacht worden ingeschreven, doch ook elke latere overdracht. Evenzeer zullen eventueele hypotheken in dit register kunnen worden ingeschreven, en is zoodoende thans het grondbezit, indien wij het zoo eens mogen noemen, in deze residentie op afdoende wijze geregeld, hetgeen der verdere ontwikkeling en vooruitgang van dat gewest ongetwijfeld ten goede zal komen. Vooral het bouwen van flinke woningen voor Europeanen, waaraan zoo groote behoefte bestaat, zal daardoor bevorderd worden. Het op deze wijze ingeschreven, voor overdracht vatbare erfpachtsrecht zal derhalve voortaan eene gemakkelijker te realiseeren en daardoor grootere waarde vertegenwoordigen. De reden, dat deze zoo gewichtige aangelegenheid thans eerst voorgoed geregeld is, moet daarin gezocht worden, dat door den vorigen resident wel eene regeling aan het Gouvernement was voorgesteld en goedgekeurd, doch dat deze, de bureaux te Batavia doorloopende, zoodanig was geamendeerd, dat zij voor dit gewest niet bruikbaar bleek en dan ook niet ten uitvoer is gelegd. — Er is eene circulaire verspreid, aan welke het volgende is verleend: Ondergeteekenden, in commissie vereenigd, vragen uwe medewerking en geldelijken steun tot de oprichting van een gedenkteeken, gewijd aan de nagedachtenis van wijlen Gunther von Bultzingslöwen, ridder 4e klasse van de Militaire Willemsorde, den eersten flankeur van het Nederlandsch-Indische leger. Von Bultzingslöwen heeft, door burgerdeugd en heldenmoed, ook voor de toekomst iets blijvends gesticht in de harten van hen, die vatbaar zijn voor de geestdrift, welke vooral in deze dagen zoo onontbeerlijk is voor het heil van vaderland en koloniën. Een onvergankelijk blijk van hulde, in een aanschouwelijk gedenkteeken op de plaats van zijne voormalige inwoning, omvat niet alleen eene waardige oyi nnpnbare vereerinp» van ziine hewonderens- en openbare vereenng van zijne bewonderenswaardige energie en alles trotseerende zelfopoffering, maar tevens eene voortdurend werkzame en krachtige aansporing tot navolging. Wij zijn overtuigd dat zij, die hem als burger gekend hebben of getuige waren van zijne verrichtingen als hoofdgedelegeerde van het Roode Kruis op het slagveld te Atjeh, en verder allen, die bovengenoemde deugden weten te waardeeren, ongetwijfeld bereid zullen zijn aan onze oproeping gehoor te geven. Eere-voorzitter: J C.Th. Kroesen, ridderN.L., resident van Soerabaja; eere-lid: E. R. P. van den Abeelen, ridder M. W. O. 4e kl., luit.-kolonel, waarn. command. van de 3e milit. afd. op Java; president: W. J. Oosterhoff, ridder M. W. O. 4e kl., dirig officier van gez. Ie kl.; thesaurier: H. Bezoet de Bie; secretaris: E. Fabius, luit.-kolonel, command. der schutterij; leden: J. H. Appelius van Hoboken, G. M. Burgerhoudt, ridder M. W. O. 4e kl., majoor der inf., M. E. J. van den Bossche, kapt. der inf., mr. D. Mounier, Wilh. H. Meijer, J. H. A. van Wijhe, majoor der artillerie. De Internationale Crediet- en Handels-Vereeniging Rotterdam te Rotterdam, Batavia, Soerabaja en Semarang belast zich welwillend met dein ontvangstname van bijdragen. Door den Gouverneur-Generaal van Ned.-Indië en andere autoriteiten zijn de volgende beschikkingen genomen: Civiel Departement. Bij het kadaster. Belast: Met de bijhouding en de benuttiging van het kadaster en tevens met het toezicht op de bijhouding der kaarten en bescheiden van de voormalige statistieke opneming en met de uitoefening der functien van Gouvernementslandmeter in de residentie Japara, met aanwijzing van Pati als standplaats, de adjunct-landmeter 2e kl. E. 1. Victor, thans werkzaam bij de kadastrale metingen in dat gewest. Verplaatst: Van de res. Japara naar de kadastrale metingen in de res. Rembang, om op te treden als chef, de landmeter le kl. O. L. M. Boretius, met bepaling, dat hij van af 1 Jan. 1890 tevens de functie zal uitoefenen van Gouvernementslandmeter in laatstgenoemd gewest. Van de kadastrale metingen in de res. Bagelen naar de kadastrale metingen in de res. Rembang, de adj-landmeter 2e kl. W. O. Mul. 5 Geplaatst: Als hulponderwijzer aan de 3e lagere school te Semarang, de benoemde onderwijzer 3e kl. J. Schuiten. Overgeplaatst: Van de school te Semarang naar de le lagere school B aldaar, de hulponderwijzeres E. A. Mensinga; van de school te Pekalongan naar die te Blitar (Kediri) als le hulponderwijzer, de onderw. 2e kl. J. Veltens; van de sebool te Blitar (Kediri) naar die te Pekalongan, als le hulponderwijzer, de onderwijzer 2e kl. G. Valk; van de le lagere school te Buitenzorg naar school A te Betavia, de onderw. le kl. D. C. J. Kool; van de school te Probolinggo naar de le lagere school te Buitenzorg L. H. Kramer. Benoemd: tot onderwijzer le kl. de ambtenaar op non-act. J. Van den Bos, laatstelijk die betrekking bekleed hebbende; tot stadsvroedvrouw te Semarang de vroedvrouw aldaar C. J. Van der Velde, geb. Smit. Bij de Kamer van Koophandel en Nijverheid te Makasser (Gelebes en onderhoorigheden), ontslagen op verzoek eervol als lid jhr. mr. A. J. Van den Berg; benoemd tot lid mr. C. H Gockinga, advocaat en procureur bij de R. v. J. aldaar. Benoemd:bij het B. B. op Java en Madoera tot controleur le kl. de contr. 2e kl. J. A. Van der Lee; tot contr. 2e kl. de asp. contr. K. Peereboom; op de bezittingen buiten Java en Madoera tot contr. le kl. de controleurs 2e kl. E. G Netscher en G. De Waal; tot contr. 2e kl. de asp.-controleurs J. L. Engel en D. M L. Van Laar; tot hulpprediker ten dienste der inlandsche christengemeente: te Baa op het eiland Rote (Timor en onderh.) de hulpprediker van Babauw G. De Vries; te Babauw (Timor en onderh.) J. E. Niks, onlangs van verlof uit Nederland teruggekeerd, laatstelijk die betrekking bekleed hebbende. Bij den Waterstaat en ’slands burgerlijke openbare werken. Overgeplaatst: van de resid. Bantam naar de resid. Preanger Regentschappen, de opzichter le kl. K. A. Berkhemer; van de resid. Preanger-Regentschappen naar de resid. Bantam, de opz. 2e kl. J. G. Westenberg. Geplaatst: in de resid. Rembang, de ben. opz 2e kl. G. J. A. Graichen; in de resid. Batavia, de ben. opz 3e kl. L. P. A. Beraud. Ingetrokken: de toevoeging aan den chef der irrigatie-afdeeling Serajoe van den opz. 3e kl. W. C. Van der Spek, met bepaling, dat hij werkzaam zal zijn bij den gewestelijken dienst in de resid. Bagelen en bij zijn korps zal worden teruggevoerd. Gedetacheerd: bij den aanleg van Staats spoorwegen op Java, de adsp. ingenieur C. E. Stoel, wordende hij in verbana aaarmeae dij zijn Korps a la suite gevoerd. Toegevoegd: aan den chef der irrigatieafdeeling Serajoe, de opzichter 2e kl. J. H. Davidsz; wordende hij in verband daarmede bij zijn korps a la suite gevoerd; aan den chef der 2e waterstaatsafdeeling, de adspirant-ingenieur P. J. Bertel; aan den chef der opnemingen ter verbetering der bevloeiing van de Solo-vallei, met aanwijzing van Bodjonegoro (residentie Rembang) als standplaats, de opz. 2e kl. C. C. R. E. Van Leeuwen en de opz. 3e kl. H. A. Van Bebber, wordende zij in verband daarmede bij hun korps a la suite gevoerd; aan den chef der le waterstaatsafdeeling: de opz. 2e kl. B. W. Van de Kamer, met aanwijzing van Tjipanas (residentie Preanger-Regentschappen) als standplants; met aanwijzing van Soeharama (Preanger-Regentschappen) als standplaats, de ter beschikking van den directeur der B. O. W. gestelde ambtenaar op non-act., laatstelijk ing. 2e kl. A. C. Nieuwenhuis; met aanwijzing van Batavia als standplaats, de benoemde opz. 2e kl. J. Krom. Staatsspoorwegen op Java: ontslagen: eervol uit zijne betrekking, de tijdelijk onderopz. 2e kl. E. W. Davidsz. Benoemd: tot opz. 3e kl. de gewezen opz. 3e kl. bij den dienst der Staatsspoorwegen op Java J. C. Asman. Belast: met het beheer van de 5e sectie, met aanwijzing van Tjilatjap als standplaats, de hoofdingeDieur R. H. J. Spanjaard; met het beheer van de 4e sectie, met aanwijzing van Bandjar als standplaats, de ing. 2e kl. J. A. Kerkhoven, met bepaling, dat het technisch toezicht op de werkzaamheden in de 4e sectie, onder de bevelen van den chef der lijn, wordt opgedragen aan den hoofdingenieur Spanjaard voornoemd. Ontslagen: eervol, de onderopz le kl. P. J. Birsak; uit zijne betr., de tijdelijk ondercommies 2e kl. L. P. Guilonard; eervol de tijdelijk ondercommies 2e kl. D. W. Biljouw. Marlne-De partement. Overgeplaatst: de kapt.-luit. ter zee M. AMedenbach, van de Merapi op de Soerabaja; — de luit. ter zee lekl. P. T. H. Volcke, van de Madura op de Merapi; W. J. Derx, van de DeRuyter op de Madura; jhr. J. F. Coertzen de Koek, van de Soerabaja op de De Ruyter; — de luits. ter zee 2e kl. W. C. J. Smit, van de Sambas op de Bali; J A. A. C. ridder van Rappard, van de Bali op de Sambas; A. Pieren, van de Bali op de Koning der Nederlanden; W. H. Yon Leschen, van de Koning der Nederl. op de Bali; A. A. Flaes, van de DeRuyter op de Merapi; A. H. bar. van Heerdt tot Eversberg, van de De Ruyter op de Sambas; J. Soutendam. van de De Ruyter op de Melvill van Carnbée; J C, Bentz v. d. Berg, van de Gedeh op de De Ruyter; G. K. graaf van Hogendorp, van de Gedeh op de Koning der Nederl.; E. J. Hosang, van de Melvill van Carnbée op de Gedeh; C. D W. Boissevain, van de Koning der Nederl. op de Gedeh; jhr. G. L. Van Panhuys, van de Soerabaja op de De Ruyter; C. A. M. Van Vliet, van de Soerabaja op de Merapi; P. C. Swaan, van de DeRuyter op de Oenarang; A. Woldringh, van de Oenarang op de Bandjermasin; G. C. D. baron van Hardenbroek, van de Bandjermasin op de Van Speyk; W. H. C. Hoog, van de Van Speyk op de Gedeh; J. M. Phaff, van de Melvill van Carnbée op de Van Speyk; — de le luitenant der mariniers C. v. d. Ban, van de De Ruyter op de Koning der Nederlanden; J. C. Van Hoek, van de Koning der Nederlanden op de De Ruyter; — de adelb. le kl. A. M. W Bussemaker, van de De Ruyter op de Gedeh; J. P. E. v. d. Mieden v. Opmeer, van de De Ruyter op de Gedeh; A. C. de Joncheere, van de De Ruyter op de Gedeh; J. B. M. Ten Bosch, van de De Ruyter op de Gedeh; B. Tack, van de De Ruyter op de Soerabaja; D. E. Van Dijk, van de De Ruyter op de Soerabaja; — de offic. van gez. le kl. G. H. Klosser, van de Gedeh op Van Speyk; J. A. Rademaker, van de Van Speyk op de Samarang ; —- de officier van gez. 2e kl. J. A. Portengen, van de Samarang op de Gedeh ; J. D. Kayser, van de Gedeh op de Merapi; — de officier van adm. 2e kl. W. E. Van Grasstek, van de Padang op de Bromo; K A. De Josselin de Jong, van de Soerabaja op de De Ruyter; J, Van Gorsel, van de De Ruyter op de Elores; J. Berkelbach van der Sprenkel, van de Elores op de Soerabaja; J. A. Grootendorst, van de Oenarang op de Merapi; C. E. De Eerens, van de Merapi op de Soerabaja; J. E. baron v. Heeckeren van Waliën, van de Bali op de Soerabaja; — de adjunct-adminstr. E. G. De Wijs, van de Koning der Nederl. op de Padang; O. J. Grullemans, van de Van Speyk op de Oenarang; W. G. E. Van Druten, van de Soerabaja op de Bali; G. W. Erfman, van de Prins Hendrik der Nederl. op de Soerabaja. Vergunning verleend om te repatrieer en aan: den kapt. ter zee J. C. Joekes, wegens ziekte; den luit. ter zee 2e kl. D. A. Van Drooge, wegens ziekte; L. N. De Bruine, wegens ziekte; den offic. van gez. 2e kl. J. A. Portengen, wegens langdurig verblijf. Trouw-, Geboorte- eu Doodberichten. (Uit de Indische bladen van 9 tot 16 Nov.) Gehuwd: S. J. H. van Merkom met C. H. E. Obertop. — J. Burlage met G. van Duyne. — G. T. W. van Maanen met J. L. C. van de Rivière. — J ’tSas met C. van Bergen. — G. C. W. E. Fikenscher met Ch. P. Leidelmeijer, Batavia. Bevallen: H E. de Waal, geb. Hultner, z , Samarang. — M. L. Rosendahl, geb. Bois d’Enghien, z. — A. H. Schultze, geb. Matthijs, z., Cheribon. — Wijngaard, z., Soerabaja. — W. Pareira, geb. van Moerkerken, z, Kiatten. — Van Waasdijk, geb. van Mauntz, z., Banjoe Biroe. — C. A. Matthes, geb. Doorman, d, Bindjei — Van Gumster, d., Petjangaan. — Van Ophuijzen, d., Temangoeng. — E. E. van Ligten, geb Landtrecht, d., Soerabaja. — J. A. M. Ormel, geb. Koster, d., Padang. — Le Bruijn, z., Maros. — W. M. Harthoorn, geb. Joost, z., Batavia. — A. E. van Baarda, geb. Meijjes, d, Weltevreden. — C. van der Straaten, geb. Elliott, d , Batavia. — H. E. Carels, geb. Camps, d , Weltevreden. — Echtg. van B S. Bairden, z., Anjer. — C. J. J. Marlier de Routon, geb. Swaab, levenl. kind, Batavia. — A. E. Reynst, geb. Young, d., Kramat. — W. F. S. Jacobs, geb. Brouwer, z., Batavia.— Scheerling, geb. Boutin, d., Laboean-Deü. Overleden: W. R. Guldenaar, 69 j.— C. van Gessel, Bojolali. — P. J. E. de Vries, op zee. — C. A. Rolff, 20 j. — A. P. van Deiuse, Bandjermasin.— E. Elliot, Batavia. — Kind van H. W. de Nijs, 4 d,, idem. =====— --- Financieele Berichten Beursresume 1 van 3 tot 13 December 1889. ^ De week, waarover ditmaal ons verslag loopt, ^ kenmerkte zich door weinig bijzonders, en de gewone stilte der Decembermaand doet zich nu reeds u in hooge mate gevoelen, zelfs is het, zoo mogelijk, t nog kalmer dan andere jaren, omdat de beide voor- ^ afgaande maanden ook weinig belangrijks hebben opgeleverd. Als een der voornaamste redenen over de oogenblikkelijke malaise, meenen wij de geldschaarschte, die overal heerscht te moeten noemen, j terwijl de politieke toestand voortdurend overanderd blijft. Dit laatste is nu wel een gunstig teeken, en p voorloopig gelooven wij dat de vrede verzekerd is, doch, vermits de koersen hoog staan en de kapitalisten p eene afwachtende houding in acht nemen, meenen wij den stilstand in zaken ook daaraan voor een deel te moeten toeschrijven. Laat ons hopen dat in p het jaar 1890 de handel wat zal verlevendigen, hetgeen, met het oog op de nog uit te voeren p financieele operatiën, wel het] geval kan zijn. Overigens gaat het in alle takken van handel en nijverheid zeer stil toe, niet het minst in den diamant- ■* handel, welke in jaren niet zoo gekwijnd heeft als nu, en waarvoor energieke maatregelen moeten ge- I nomen worden. Een woord van vermelding verdienen de Aandeelen I Amst. Tram-Omnibus, die sedert eenigen tijd erg gedrukt waren en geene afnemers tot 82 a 83 pCt. 1 vonden. Na open ing der nieuwe lijn Dam—Leidsche Plein scheen de kooplust aan te groeien en werden zij heden ad 93 pCt. verhandeld. I Eenige bijzonderheden werden ons dienaangaande verschaft, die wij laten volgen: I Op de lijn Dam—Artis werden sedert den dag der opening (28 Sept.) tot 30 November vervoerd 137 267 passagiers, met eene opbrengst van ( f9224 27% of ongeveer f 108.29 per dag. De dienst op de lijn Dam—Leidsche Plein is geopend met 7 rijtuigen, welk getal waarschijnlijk nog deze maand met 2 zal vermeerderd worden. Ook zullen binnen- p kort de lijnen Dam—Ceintuurbaan en Artis— s Abattoir worden opengesteld. Behalve de sectiekaartjes ad f0.05, zijn thans ook overstapkaartjes e a f 0.10 te verkrijgen, geldig als retourbiljetten op dezelfde lijn; hetgeen iets geheel nieuws is. j Uit een en ander blijkt, dat de zaak goed wordt j aangepakt en de resultaten zijn, naar wij van oog- ; getuigen vernemen, op de nieuwe lijn van dien aard, dat wij voor de toekomst van deze Maatschappij zeer veel verwachten; natuurlijk bij een oeconomisch beheer. Toen indertijd de aandeelen tot 125 pCt. werden opgezet, hebben wij aankoop ten strengste ontraden, ( omdat er toen geen enkel motief voor een dergelijken hoogen koers bestond. Nu de Aandeelen, nadat de j exploitatie reeds bewezen heeft dat de Maatschappij , levensvatbaarheid bezit, 90 a 92 pCt. staan genoteerd, meenen wij met tamelijke zekerheid te mogen voorspellen dat de Aandeelen nu voor rijzing vatbaar zijn. Men houde echter steeds in het oog dat deze Aandeelen slechts voor speculatieve belegging mogen in aanmerking komen; daar bij deze onderneming, zoowel als bij vele anderen, de kans van verlies tegenover die van winst staat. Zoo vervolgende de lijst der niet officieel genoteerde fondsen, wenschen wij een oogenblik stil te staan bij de Oblig. Avion Tin-Maatschappij, die van 92 tot 74 pCt. zijn gedaald, toen de heer Borgesius zich zoo juist in de Eerste Kamer omtrent deze Vennootschap uitliet. Toch moeten wij zeggen dat hetgeen hij mededeelde, reeds genoegzaam bekend was, doch dat de stemming flauw was, omdat men gelooft dat de personen, die deze Maatschappij met zooveel lichtzinnigheid (om geen erger woord te gebruiken) hebben opgericht, ter verantwoording zullen geroepen worden. Dat twee mannen van naam en positie, zooals de heeren Stortenbeker en De Savornin Lohman, ontslag hebben genomen uit den Raad van Commissarissen, bewijst dat ook hun het noodige vertrouwen in deze zaak ontbreekt. Men zal intus- schen trachten de markt weer op te zetten, vandaar dat contramine gevaarlijk is; doch aankoop moet tevens ten strengste worden ontraden. Dat de Peninsular koperwaarden het onder deze omstandigheden hard te verantwoorden hebben, zal niemand verwonderen en ook ons verwondert het, dat die obligatiën nog op ongeveer 60 pCt. staan genoteerd. Salamanca Tinmijnen, alsmede flauw en lusteloos. Nu wij toch van de Industrieele waarden spreken kunnen wij mededeelen dat de verschillende tabaksmaatschappijen van 5 tot 30 pCt. zijn gedaald De Amsterdam — Borneo werden natuurlijk het meest getroffen, omdat, nu de inschrijving naar wensch is geslaagd, men het niet meer noodig oordeelt de markt op te houden en haar dus maar aan haar beloop overlaat. Aandeelen Nederl. Bank 238% na 239. Resc. Handelm. zeer gezocht (135%). De overige industrieele waarden toonden weinig variatie aan. Hollandsche Staatsfondsen willig vooral voor Integralen, die door vraag vaor geldbelegging tot 84% zijn gestegen. Vergelijken wij de koersen der verschillende Staatsfondsen van deze met die der vorige week, dan komen wij tot de slotsom, dat zoowel Oostenrijk, Portugal, Russen als Turksche fondsen niet noemenswaardig hebben gevarieerd. Ook Russische sporen hadden een kalm verloop, alleen zij vermeld dat Sysran en Wiasma sporen tot 33 pCt. zeer gezocht sluiten. Warschau-Weenen heden aangeboden a 110%, Zweedsch-Noorsch spoor 20% ondanks berichten dat men over eene reorganisatie in onderhandeling is. Amer. sporen sluiten meerendeels flauw, alleen maken de Missouriwaarden eene gunstige uitzondering; vooral de 5 pets en 6 pCts bonds, omdat wederom een nieuw reorganisatieplan is openbaar gemaakt waarin de conditiën voor deze bonds nog gunstiger luiden dan in de vorige plannen. Wissel Londen kort f 12.08%, 2 md. f 11.97. Amsterdam. M. In Pixley and Abell’s Circular van den 12n dezer wordt het volgende gezegd over den handel in edel metaal op de markt te Londen, gedurende de met genoemden datum geëindigde week: Goud. Er heerscht goede vraag naar dit metaal, en het heeft moeite gekost de voor verzending naar Indie verlangde hoeveelheid te verkrijgen. Er zijn bovendien orders voor China en het Continent ter markt, hetgeen veroorzaakt heeft dat er in deze week niets naar de Bank is gevloeid. Voor Lissabon is aan haar £ 50 000 onttrokken. Aangevoerd is: uit West-Indie £ 20 000; van La Platarivier £ 4000; uit Natal £ 84 000 en uit Nieuw-Zeeland £ 27 000, te zamen £ 135 000.— Verzonden is: den 6n naar Bombay £ 68 500, den 12n naar Calcutta £ 12 500 en naar Bombay £ 77 000, te zamen ^158 000. Zilver. Bij betere vraag voor Indie is de prijs geleidelijk verbeterd, totdat voor eenigen aankoop vanwege de Munt 44% d. betaald werd. Heden is de markt iets zwakker op 41%6 d., de Indische pariteit. Aangevoerd is: £ 30 000 uit West-Indie. Verzonden j den Ön naar Bombay £ 110 160; den 12n naar Calcutta £ 5000 en naar Bombay £ 100 000, te zamen £ 215 160. Mexicaaansche dollars. De laatste prijs tegen welken deze munt werd verhandeld, was 43 % a 43% d., en heden luidde de noteering: «geen prijs”. Aangevoerd: van New-York £ 60 000 en uit West-Indie £ 4000. Verzonden: naar Penang £ 138 205 en naar Shanghaï £ 1900; te zamen J 140 105. _______ Nederlandsche Rhij nspoor weg -Maatschappij. Opbrengst over de maand Nov. 1889. Reizigers, aantal 205 331 // opbrengst. . . f 171817.95 Bagage, aantal tonnen. . 313 // opbrengst... n 4 060.81% Bestel-, ijl- en vrachtgoed. aantal tonnen. 99 517 // opbrengst. . . ,/ 157 970.71 Levende dieren en rijtuig., // opbrengst. . . // 7 366.12 Diverse ontvangsten. . . // 3155.86 Totale ontvangst. . f 314 371.45% Totale ontvangst van af 1 Mei 1889 f 2 983 562.94% Lijn Leiden—Woerden. Reizigers, aantal 13 334 // opbrengst f 6 477.66 Baeaee. aantal tonnen. ... 10 » n opbrengst // 59.44 Bestel-, ijl- en vrachtgoeder., aantal tonnen. 2 088 // opbrengst // 2 274.41 Levende dieren en rijtuigen, // opbrengst // 226.01 Diverse ontvangsten // 86.14 Totale ontvangst. . f 9 123.66 Totale ontvangst van af 1 Mei 1889 f78 493.52. ---