Niet-Officieei Gedeelte. Zij die zich, ingaande 1 April 1894, op het Dagblad abonneeren, ontvangen van heden af de nog loopende nummers gratis. ’sGRAVENHAGE, 22 Maart. --- Ook tegen geheel ’t Kabinet. Erkennen \vlj ten volle, dat de stenmusstrijd in de eerste en voornaamste plaats geldt: voor of tegen Tak’s kiesrecht, toch ligt het tevens in den aard der zaak, dat de richting van geheel het Kabinet voor zeer velen niet zonder invloed kan blijven op de bepaling der stem, welke men heeft uit te brengen. En dan zij al dadelijk geconstateerd, dat mr. Tak’s radicalisme door al zijn ambtgenooten op éen na werd gesteund. Afgescheiden dus zelfs van de vraag; wat I schonken ons de andere leden van het Kabinet ? zouden zij, alleen wegens hun steunen van Tak’s democratiseering van het kiesrecht, iü den persoon van den Premier bij de stembus getroffen moeten worden. Elke stem, uitgebracht tegen mr. Tak, is tegen al zijn ambtgenooten gericht. Dat doet ons leed voor twee Ministers. Voor de heeren Lely en Jansen koesteren wij veel sympathie. De Minister van Waterstaat is een rustig, werkzaam man, van wiens optreden wij de uitvoering hadden verwacht van een, in ons oog, nationaal werk: de droogmaking der Zuiderzee, terwijl wij in den Minister van Marine een man van karakter, van activiteit en van zelfstandigheid —- in Zeemachtszakeu — waardeeren. Wat den Minister van Oorlog betreft, zoo bestaat bij ons tegen hem niet die antipathie, welke zich bij velen, ook bij anti-radicalen, teeen hem openbaarde. Deskundigen, ook die, met ons, tegen den persoonlijken dienstplicht gekant zijn, hebben echter niet veel op met zijn Legerwetten; zij geloofden geen oogenblik aan haar tot stand koming en zij oordeelden verder, dat de Minister, geheel binnen de lijn van de bestaande wetgeving en toestanden, veel meer tot versterking der strijdkrachten bad kunnen doen dan door hem werd verricht. Volgens hen is deze Minister meer parleur dan organisator-, zijn verdwijnen van het ministerieel tooneel zouden zij een voorrecht voor het Leger rekenen. . Dit getuigenis klinkt hard; wij zouden het niet gaarne, als niet-deskundigen, in zijn geheel onderschrijven; maar toch trof het ons vooral, dat deze Minister in het leger zoo weinig ingenomenheid wekte. De belangen der nationale defensie kunnen, onder die omstandigheden, niet naar volkn eisch door hem worden gediend. * * Onder de Ministers, tegen wie wij, onder elk Bewind, liefst zoo weinig mogelijk oppositie voeren, behoort die van Buiteulandsche Zaken. Tegenover het buitenland moeten de partijgeschillen op den achtergrond treden. Toch konden wij jegens den heer Van Tienhoven niet altijd onzijdig blijven: hij leidde, in naam, het ministerieel concert, en juist het feit, dat hij, onwillig, slechts Takkiaansche zompositien ten gehoore bracht, is een ver-. cwarende omstandigheid, te zijnen laste. Hij j trad echter terug, toen Kamerontbinding aan de orde kwam; het stembusgericht, dat Tak moge veroordeelen, kan hem in dit verband niet treffen. -V- * TT De Minister van Justitie, de heer Smidt, is een der steunpilaren van de Taksche ultraradicale staatkunde. Onder zijn beheer werd de eerbied voor het gezag, als gevolg zijner houding, steeds meer verzwakt. Tegenover de //socialen” ging hij — om ’t best te begrijpen woord te bezigen •— uiterst laks te werk. Alleen reeds de begenadiging van Geel, die straks de hem verleende gratie misbruikte tot agitatie, zou zijn Minister-zijn als een ramp I voor het vaderland hebben moeten doen beschouwen. _ , . Hij bleek echter, in elk opzicht, niet geneei berekend voor zijn taak te zijn. Zijn wetgevend vermogen staat ver bij dat zijner voorgangers achter. Zijn werkkracht bleek zeer klein, terwijl hij halsstarrig bleef weigeren de samenleving, door wijziging der wetgeving, tegen de aanslagen en woelingen van het socialisme te beveiligen. De geheele verschijning van dezen radicalistisch-socialistischen Minister werd door zeer velen een hoogst onaangename genoemd. Valt hij, mèt zijn ambtgenooten, dan zal hij onbeweend ten ministerieelen grave dalen. vr Den naam van den Minister Pierson te noemen, staat gelijk met het wakker roepen van een nationale oppositie. Deze Bewindsman heeft door zijn geheel mislukte zg. belastinghervorming, zich een treurige reputatie verworven. ’t Fiasco van de Vermogensbelasting is bekend; die uitkomst beeft reeds voorstanders en voorstemmers ontnuchterd. De kleine man met enkele centen s weeks bevoordeeld, en de gegoeden, z o n d e r noodzaak, financieel zeer benadeeld: dat resultaat moet aan mr. Pierson geweten worden. Verklaarde de Minister Pierson, echt radicaal, den oorlog aan het kapitaal, zonder den minderen man ook maar eenigszms te helpen, de rampzalige Bedrijfsbelasting zal, bij de j ni + tmpri n cr. niet weinig ontstemming teweeg | invoering» mei» ;— « , w brengen ; de burgerklasse zal er door worden gedrukt, zonder dat zij door eenige verlichting van lasten daarvoor in de plaats wordt schadeloos gesteld. ,, Mr. Pierson steunde ongetwijfeld alleen reeds het ontbindingsvoorstel om, zoo mogelijk, in Mei een Kamer voor zich te zien, waarin voor hem //lastige” leden zullen ontbreken, want de toekomst is voor hem met helder. De Bedrijfsbelasting zal tegenvallen; de desbevoegden zijn zeker daarvan. Door de niet te rechtvaardigen ontbinding der Kamer is de behandeling van ’t miniatuurwetje tot wijziging van de Personeele belasting ook nog tot later verdaagd, zoodat de geringe ontheffing, welke zij voor vele belastingbetalers zou opleveren, ook nog te loor gaat. Tegenover een belastinghervorming, die zoo groote offers, ook van de middenklasse, eischt, moet elke gulden, dien men minder bèta en zal, hoog worden geschat; daarom zullen velen de aanneming van het wetje hebben gewenscht. Veel om het lijf had het overigens niet; en de verhooging van het Successierecht, welke tegenover de geringe ontheffing staat, gaf aan ’t voorstelletje nog een bitteren bijsmaak. Ongelukkiger Minister van Emancien heeft Nederland, naar wij gelooven, nog met gehad. De gematigde liberalen volgden hem dan ook zeker niet dan noode op zijn noodlottigen weg; wij meenen wel te zijn mgehcht, toen 1 men ons mededeelde, dat mr. riersou weet, dat in de ontbonden Kamer geen enkel voorstel van hem meer zou zijn aangenomen. De gematigde liberalen zouden zich, mèt ons, zeker verheugen in het aftreden van TT»* mr. rierson. ’t Belastingbetalend Nederland, voor zoover het werkelijk rechtvaardigheid in de belastingheffing beoogt, moge alleen reeds wegens de belastingquaestie op 10 April tegen mr. Pak voteeren. Velt men mr. Tak ter neer, dan valt ook mr. Pierson. En dit zou een zegen en verluchting wezen ! Met baron Van Dedem, onder Tak’s dictatuur ook een radicaal geworden, hebben nrij niets meer op. Aanvankelijk scheen hij op koloniaal gebied geen vervormingen te willen doordrijven; zijn jongst ingediende wetsvoorstellen stempelen hem echter tot een koloniaal-radicaal van hoogst bedenkelijk gehalte. Zonder eenig leedwezen zou men ook hem de portefeuille uit de hand zien vallen; hij bevestigt de waarheid der uitspraak, dat radicale //Lords” de gevaarlijkste politici zijn, welke men zich denken kan. Voor Indie en ’t Moederland zou het allerminst een ramp wezen, als baron Van Dedem in ’t bijzonder leven terugtrad. Door blijkbaar bestelde candidaat-kiezers uit de vierde en vijfde klasse werd voor mr. Tak Dinsdag op ’t Binnenhof, toen hij in de mooie koets zat, de hoed gelicht. Met ophef werd die mare in de pers verbreid. Moet daarin niet een vingerwijzing gezien worden naar een soort van dictatorschap ? Tegen die radicale Kiesrecht-dictatuur worde de uitslag der stemming van den lön van Grasmaand een protest, maar ook tegen het ministerieel gevolg van den //grooten ontbindingsruiter”, dien men dwingen moet het gezadeld Standaardios te verlaten, waarmee hij anders op den ultra-democratischen weg, tot niet goed te maken schade voor Nederland, aan het hollen zou gaan. --- Buitenland as fli w as ij a. ■» *»• Londen, 20 Maait. HetMarine-debat. In het Lagerhuis vroeg gisteren de heet Hozier aan de Regeering, of zij voornemens is, nog in deze zitting tot een oplossing te brengen de quaestie van de afschaffing der Staatskerk in Schotland. Sir George Trevelyan antwoordde, dat de Regeering zich zou beijveren om de maatregelen ten behoeve van Schotland, die in de Troonrede waren aangekondigd, vóór het einde der zitting door het Parlement behandeld te zien. De eerste maatregel aan de orde zou zijn de Local Government (Scotland) bilt. De heer Sexton wenschte te weten of de toegezegde bill betreffende tegemoetkoming aan uitgezette Iersehe pachters om hen weer aan een woning of hoeve te helpen, nog lang op zich zou laten wachten, of dat de Regeering den vermoedelijken datum van indiening zou kunnen opgeven. Op deze vraag antwoordde de Secretaris voor Ierland, de heer John Morley, dat bij te zeer overtuigd is van de urgentie der Eoicted Tenants bill, om dien lang uit te stellen. De beraadslaging over de marinebegrootmg werd daarop voortgezet. Sir E. ïïarland verklaarde een groot voorstander te zijn van uitbreiding en versterking der Britsche vloot, maar men doe het rationeel en houwe geen oorlogsschepen, die te kort zijn en niet behoorlijk manoeuvreeren kunnen. Hij gaf in overweging de ontwerpen voor de Britsche oorlogsschepen voortaan te onderwerpen aan een klein comité uit het Huis of uit de Admiraliteit. Sir E. Reed daarentegen is van meerling, dat men aan vaartsnelheid volstrekt niet zou winnen door de eerste klasse vechtschepen buitensporig lang te maken. Zijns inziens moeten de bodems van die kracht minder op schepen gelijken en meer op drijvende vestingen. Hij acht het’ niet noodig om zooveel kosten te maken voor stoom vermogen: dat moet achter staan hij de pantsering en het geschut, in ’t algemeen bij het vermogen van aanval en verwering. Men zorge vooral voor een centrale ruimte tot berging van ontplofbare stoffen, die zorgvuldig beschermd kan worden. De heer Cremer veroordeelde elke vermeerdering van de vloot en sloeg het houden van een internationale conferentie voor, met het doel aan die onzinnige mededinging op het gebied van bewapening en toerusting der natiën om elkaar eventueel te bevechten, een eind te maken en tot een algemeene. vermindering van de Europeesche strijdkrachten hpiahiitflTL tv/ uooiuuwu. De Kanselier van de Schatkist, sir Wm. Harcourt, verklaarde veel sympathie te hebben voor het nobel streven van den vorigen spreker, maar twijfelde aan een goeden uitslag. Wat de Britsche vloot betreft, zij is geen agresieve strijdkracht, maar heeft geheel een defensief karakter. De Minister is altijd een voorstander geweest van de handhaving onzer suprematie ter zee, ware het slechts om te voorkomen dat wij door onze eigen zwakheid in ongewenschte verwikkelingen geraken. Engeland moet op zijn marine kunnen steunen voor die veiligheid, die absoluut noodzakelijk is voor een politiek van non- interventie. De heer Eorwood betoogde, dat de suprematie van de vloot nog niet bereikt wordt door over meer schepen te beschikken dan Frankrijk en Rusland te zamen. Wij moeten niet vergeten, dat Engeland grootere en uitgestrektere belangen te beschermen heeft dan eenig ander land. Wanneer de schepen, wier bouw thans voorgesteld wordt, gereed zijn, en de schepen van Rusland en Frankrijk zijn ook gereed, dan zullen wij — zeide deze spreker — nog te kort komen vier eerste klas vechtschepen, negen eerste klas kruisers en ®ry/'tweede klas kruisers. De Marinebegrooting moet dus het volgend jaar weer verhoogd worden met £1 600 000 a £ 2 000 000, De algemeene beraadslagingen werden daarop gesloten en bij de behandeling der artikelen kwam het eerst aan de orde het personeel tot een gezamenlijke sterkte van 83 400 officieren, manschappen en jongens voor den marinedienst, waaronder 15 500 mariniers. De Staatssecretaris voor Marine sir ü. Kay Shuttle- j worth, nam hier het woord en beantwoordde de verschillende vorige sprekers. In ’t algemeen zeide hij, tot verdediging van de aanzienlijke uitbreiding door de Regeering aangevraagd, dat Engeland’s marineSterkte, vergeleken met die van andere maritieme Mogendheden, voldoende was, maar daar in andere landen, met name door Rusland en Frankrijk, tot nieuwen aanbouw was besloten, had de Regeering overwogen, dat de bijzondere krachtsinspanning van de laatste vijfjaren op marinegebied door vernieuwde krachtsinspanning moest gevolgd worden. Waar men zich in den laatsten tijd wel eens bezorgd over maakte, bet was over het incompleet aan nffloip.rrt'n. maar de liist van luitenants begint gelukkig nu weer wat te klimmen. Het onderwerp is echter op den duur van zoo groot gewicht, dat de Raad der Admiraliteit een commissie heeft benoemd tot het instellen van een onderzoek naar het aantal, de bevordering en het ontslag van officieren bij de marine. Wat het materieel betreft, spreker ia met Lord Spencer — Eerste Lord der Admiraliteit — overtuigd, dat vooreerst nog ieder jaar aanzienlijke sommen zullen moeten aangevraagd worden om in de behoefte der vloot te voorzien. Twee groote dokken worden op ’t oogenblik te Portsmouth gebouwd, van voldoende capaciteit om de allergrootste schepen te kunnen bergen; nieuwe en kostbare werken worden ondernomen tot verbetering onzer havens; en te Devonport zijn nieuwe dokken en basseins in aanbouw. Behalve nienwe havenhoofden, waartoe besloten is, zal er te Gibraltar ook een dok gemaakt moeten worden. Ten aanzien van het logies voor de bemanning, is de Admiraliteit van oordeel, dat het veel verkieselijker is onze matrozen en mariniers te gewennen aan het wonen in gebouwen aan de wal dan hen te doen verblijven in wachtschepen, waar zij veel ongerief moeten ondervinden. Die woonschepen strekken niet om den zeedienst aanlokkelijk te maken. Bij de aanvraag voor nieuwe schepen stil staande, | wees de Minister er op, dat de Admiraliteit door verdubbelde krachtsinspanning reeds meer had gedaan dan zij bij haar optreden in de //Naval Defence Act” had toegezegd. Al de 10 eerste klas vechtschepen, in dat programma bedoeld, zijn thans zoo goed als voltooid; de 42 kruisers zijn gebouwd, uitgerust en klaar voor den dienst, behalve een 5-tal die in de eerstvolgende maanden zuilen voltooid worden. De Admiraliteit houdt zich overtuigd, dat Engeland’s nieuwe schepen sterk genoeg zullen zijn om ramschepen en torpedo’s op eerbiedigen afstand te houden en dat zij niet zullen onderdoen voor een der bestaande typen van vechtschepen ergens ter Met een peroratie ten betooge, dat het Veresnigd Koninkrijk zich op zee weerbaar moet maken om weerstand te kunnen bieden aan elke combinatie van buitenlandscbe Mogendheden, besloot spreker zijn zeer toegejuichte rede. Na eenige critiek op de onvoldoende financieele toelichting van het uitbreidingsplan der Regeering, werd het crediet goedgekeurd, evenals de aanvragen van £ 3 818 000 voor de gages van het personeel en van £ 100 000 voor de geschutgieterijen. --- Nederlandsch Oost-lndiê. Batavia 20 Februari. Tusschen L. E. den Gouv.-Generaal en den heer Mullemeister bestaat, naar de redacteur der Loc. verneemt, weinig sympathie omtrent de door den Regeerings-commissaris ontworpen nieuwe regelingen voor de suikerindustrie o. a. ontwerp grondhuur ordonnantie. De opdracht aan den heer Mullemeister ging zeer bepaald uit van den Minister van Koloniën, en de denkbeelden van den heer Mullemeister moeten volstrekt niet die zijn van den Gouverneur-Generaal. Hoe het onder deze omstandigheden met de nieuwe regelingen zal gaan, is een nogal interessante quaestie, zegt mr. Brooshoott. Het Seer. Hbld. verneemt uit goede bron, dat bij de Algemeene Secretarie gewerkt wordt aan een een herziening van de bepalingen op de uitgifte I van woeste gronden in erfpacht en dat daarbij als t beginsel zal worden aangenomen, dat de voordeelen, j welke thans door aanvragers van woeste gronden worden genoten, ten bate van ’sland kas behooren te komen. Reeds maanden geleden is bericht dat in het verslag van het onderzoek der ingekomen antwoorden op de prijsvraag voor een geschikt verpakkingsmiddel voor zout is voorgesteld den uitgeloofden prijs van f 10 000 toe te kennen aan den heer C. Von Balzberg te Iechl. Uit dat thans verkrijgbaar gestelde verslag blijkt verder, dat in het geheel 188 antwoorden werden ontvangen, waarvan 21 in het -rr .1 nn ' i i- in Viof ïlmrJsnH Hollandsch, 28 in het Eranscü, va m neiungeiscu i en 66 in het Duitsch zijn gesteld. j tfWali” schrijft aan de Locomotief\ dat de gedetacheerde le luit. der artillerie S. C. Meerdink van het opperbestuur gedaan heeft gekregen, dat hij over Japan en Amerika naar Nederland mag teruggaan, en dat hem de gewone passagekosteu zijn uitbetaald, terwijl zijn tractement evenzoo is geregeld als anders het geval zou zijn. 'De Indische Regeering had hem het verlof hiertoe geweigerd. Volgens de Soer. Ct. gaat de assistent-resident van Magetan, jhr. Hora Siccama, den dienst verlaten. Haar het Bat. Nbld. verneemt, wordt te Batavia een bezoek verwacht van een Chineesch eskader, dat uit vijf groote schepen en twee adviesjachten bestaat en thans te Manilla is. £)e bekende en verdienstelijke Arabische geleerde Sajjid Oesman bin Abdallah Alawi alhier, adviseur-honorair voor Arabische zaken, werd in de Februari-verpaHerinjf „»»> do diruolia van het BataviaaBch Genootschap voor Kunsten en Wetenschappen, uit aanmerking zoowel van zijn wetenschappelijke verdiensten als van de herhaaldelijk door hem gegeven blijken van belangstelling in den bloei van het Genootschap, tot buitengewoon lid hiervan benoemd. Volgens de Locomotief gaat de le luitenant Jochems spoedig met éénjarig verlof naar Nederland. — Naar men uit Tegal schrijft is de algemeene pakhuismeester aldaar De Bruijn Veldkamp zoo ernstig ziek, dat de resident tengevolge daarvan een voorstel heeft gedaan tot eervol ontslag uit zijn betrekking. , — Volgens de Deli Ct. heeft de officier van gezondheid dr. Vermeij buitenlandsch verlof gevraagd wegens langdurigen dienst. De N. Vorstenlanden verneemt, dat binnen kort zes zusters van den Soesoehoenan van Solo tegelijk zullen gaan trouwen. „ _T , — Te Semarang zijn de dames A.m. Verbrugge en M. E. Prins geslaagd in het examen voor hulponderwijzeres. . _ De leeraar aan bet gymnasium Willem 111 G. J. P. J. Bolland gaat met een jaar buitenlandsch verlof. Geplaatst als hoofdonderwijzer te Pamekasan de benoemde onderwijzer le klasse W. Nieuwenhuijs. Benoemd tot hoofdonderwijzer aan de openbare lagere school te Bangil de onderwijzer 2e klasse P. A. Biegman. j ïn de Jav. Ct. komen weer uit verschillende i residenties op Java berichten voor van schade, door zware regens en overstroomingen veroorzaakt. Voorgedragen tot tijdelijk leeraar aan het gymnasium Willem III W. P. Hillen, onderwijzer le klasse. . ' Aan het Bat. HUI ontleenen wij dat mej.Jl. W B van den Berg geslaagd is in het examen in de Fransche, en mej. H. A. d’Artillact Brillindat voor de Duitscbe taal. Nog is in het examen voor de Fransche taal geslaagd mej. A. Boers. Van de vijf vrouwelijke caudidaten hebben zich twee teruggetrokken. — Voorgedragen tot conservator bij deleafdeelmg van ’s Lands plantentuin P. de Monchy. De bekende professor Selenka bevindt zich op het oogenblik met zijn echtgenoote op Buitenzorg en zal met haar in de volgende week naar Borneo vertrekken. Zijn doel is om daar de ontwikkeling van het embryo bij den aap te bestuileeren, waarin ' bij wordt bijgestaan door mevrouw Selenka, die vol 1 vuur is voor het onderwerp. Voor het bemachtigen 1 van de noodige apen zal de schout van Cheribon, • Meijer, een geoefend schutter, met hen meegaan, 5 op hun kosten. De professor, die hem schijnt te • kennen, had aan den Gouv.-Generaal speciaal om hem gevraagd, en Z Exc. heeft daaraan welwillend 1 voldaan, door aan den heer Meijer zes maanden 1 binnenlandsch verlof buiten bezwaar van den lande 8 te verleenen. , Door den Gouverneur-Generaal en verdere civiele a en militaire autoriteiten zijn de volgende beschikkingen genomen: Civiel Departement. Benoemd: tot ass.-resident van Toebang (Rembang), de ass.-resident van Lamongan (Soerabaja) J. C. Castens. Belast: met de waarneming der betrekking van 3n stadsgeneesheer te Soerabaja, de ambtenaar op wachtgeld M. Albricht, laatstelijk 2e stadsgeneesheer te Semarang. Bij het Binnenlandsch Bestuur: op de bezittingen buiten Java en Madoera: benoemd: tot contr. le kl. J. Verschuir, thans belast met de waarneming der betrekking van contr. 2e kl., met bepaling, dat hij geplaatst blijft in het gouvernement Celebes en I onderhuorigheden. Verleend: een 2-jarig verlof naar Europa, wegens ziekte, aan den Voorzitter van den landraad te Kraksaan (Probolinggo) jhr. mr. A. J . Van den Bergh, en aan den asp.-ingenieur bij den waterstaat en ’s lands burg. openbare werken jhr. P. J. Boreel, aan eerstgenoemde met ingang van 4 Maart 1894. Ontslagen: eervol uit ’s lands dienst, de gewezen klerkep op het bureau van den ass.-res. van Sidoardjo (Soerabaja) en op het bureau van den res. van Soerabaja J. F. Paulus en A. M. J. Lecluse, en de gewezen klerk bij het vendukantoor te Batavia G. W. F. Van den Broek. Benoemd: tot voorz. van den Landr, te Krak. i nn i 1. il.'J — J saan, met ingang van 4 Maart 1894, het lid van den Raad van .Tu-üt-i- te Makassar mr. I. Luijke Roskott; tot onderwijzeres 2e kl. bij opent), lager onderwijs voor Europeanen en met dezen gelijkgestelden, de hulponderwijzeres M. C. W. Van Wijk; tot onderschout voor de politie te Makassar (Celebes en Onderhoorigheden), de gewezen waterschout te Semarang J. J- Wijbers. , ï ij d e 1 ij k belast: Met de waarn. der betrekking van ambt. bij de in- en uitvoerr. en acc., de ambt. op non-act. J. G. Mond, laatstelijk ontvanger dier middelen. , Door den Directeur der burg. openb. werken. Bij den waterstaat en ’s lands burg. openb. werken. Overgeplaatst: Van de resid. Pekalongan naar de resid. Batavia, de asp.-ingenieur J. Homan van der Heijde. Toegevoegd: Aan den chef der 2e waterstaats-afdeeling voor de opnemingen te Sragi (Pekalongan) de ingenieur 3e kl. E. Ch. Lantzius. Bij den aanleg van Staatsspoorwegen: B e n o e m d: tot tijdelijk onderopz. 3e kl. en geplaatst bij de lijn Probolinggo—Panaroekan W. Bok, lijdelijk teekenaar bij den dienst der Staatsspoorwegen ter Sumatra’s Westkust. Overgeplaatst van de lijn Preanger—Tjilaijap: naar de lijn Proboiinggo—Panaroekan. de bouwk. ambt. 2e kl. H. A. KoopmaBs ; naar de lijn Malang—Blitar, de bouwk. ambt. 2e kl. J. M. Van Zeventer. Door den directeur van onderwijs, eeredienst en nijverheid, bij het openb. lager onderwijs voor Europeanen en met deren gelijkgeatelden in Ned.-Indie benoemd: tot hulponderws. M. D. Kuitert, thans tijdelijk als zoodanig werkzaam. Bij het binnenl. bestuur op Java en Madoera door den resident van Rembang toegevoegd: aan den ass.-res. van Toeban, de burgerlijk ambt. E. G. Nering Bögel; aan den ass.-res. van Bodjonegoro de burgerlijk ambt. H. A. Hoszoo. Door den resid. van Pasoeroean toegevoegd: aan den contr. van de contr.-afd. Tengger, da ambt. voor den burg. dienst H. A. De Santij. Door den res. van Bezoeki geplaatst: In de afd. Djember, ten einde aldaar belast te worden met de afdoening van erfpachtsaanvragen en andere agrarische aangelegenheden, de contr. 2e kl. C. Ch. A. M. W. J. Haije. Door den res. van Banjoemas toegevoegd: aan den ass.-res. van Bandjarnegara, de burg. ambt. L. C. A. Eonteiin. L. C. A. Eonteijn. Door den resident van Madioen toegevoegd: aan den assist.-resident van Ponorogo, ten einde te worden gesteld ter beschikk. van den aspir.-contr. aldaar, de ambten, voor den burg. dienst H. I. Krugers en H. L. C. Petri. Door den resident van Kediri Toegevoegd: aan den control. der controle-afd. Kediri, de ambten, voor den burg. dienst J. D. Hunger; aan den assist.resident van Blitar, de ambtenaar voor den burg. dienst P. W. Jonquière. Op de bezittingen buiten Java en Madoera: Door den gouverneur van Sumatra’s Westkust: Toegevoegd: aan den adsistent resident voor de politie te Padang, da burgerlijke ambtenaar C. A. De Munnick. Gesteld: ter besohikking van den resident lor Padangsche bovenlanden, ten einde te worden oegevoegd aan den adsistent-resident der XIII en [X Kota’s, de burgerlijke ambtenaar H. A. Elias. Door den resident van Pa'tembang :Toegevoegd: tan den adsistent-resident voor de politie te Palemtang, de ambtenaar voor den bnrgerlijken dienst , r ITT -r vit 11 J. W. J. Wellan. Ontslagen: eervol uit ’s lands dienst, de gewezen klerk ter griffie van den landraad te Patjitan, A. B. Lutter, laatstelijk gesteld ter beschikking van den resident van Tegal tot tegengang van den sluikhandel in opium in dat gewest, en de klerken bij het departement van Financiën en bij het post- en telegraaf kant. te Madioen H. P. Hooghwinkel en C. Croes, laatstgenoemde op verzoek en met bepaling, dat zijn ontslag wordt gerekend te zijn ingegaan op 31 Jan. ’94. Door den direct, der burg. openb. werken, bij den post- en telegraafdienst: Ingetrokken: de benoeming tot chef van het kantoor te Baros van den comm. 2e kl. Ch. W. Krijgsman te Padang. Benoemd: Tot chef van hot kantoor te Baros, de comm. 2e kl. J. H. E. Piekhaar te Cheribon en zulks met intrekking zijner overplaatsing naar TV _ Padang. Verleend: een jaar verlof naar Europa, wegens langdurigen dienst, met ingang van 2 Maart, aan den opz.-mach. Ie kl. bij de expl. der staatsspoorw. op Java P. Tichler. Verlengd: met zes maanden of zooveel korter als zal blijken voldoende te zijn de termijn, gedurende welke de ambt. A. M. Scheerder ter beschikking is gesteld van den voorz. der landraden te Banjoemas en Tjilatjap, ten einde met griffierswerkzaamheden bij laatstgenoemde rechtbank te worden belast. Door den directeur der burgerlijke openbare werken. Bij den aanleg van staatsspoorwegen op Java: Overgeplaatst: van de lijn Probolinggo-Panaroekan naar de lijn Malang-Blitar, met intrekking hunner detaebeering bij de afdeeling spoor- en tramwegen en stoomwezen van het depart. der burg. openb. werken de tijd. onderopz. Ie kl. R.W. Burgemeestre en de tijd. teekenaar le kl. J. Eeher. Bij de exploitatie van de Oosterlijnen: Belast: met het beheer der halte Singosarie en met de bediening van hulppostcomm. aldaar, de stationscommies J. A. v hu uuippuotuwuiui. aiunnij uo statiuuowumuca u , a Burgemeestre. Hllltalr Departement. Verleend: een jaar verlof naar Europa, wegen: langdurigen dienst, aan den ln luit.-kwartierm. bij de militaire administratie J. H. Stoltman; — id, aan kapitein der infanterie L. F. H. Cranen. Geplaatst: bij aankomst bij den gewest, en plaatsel. geneesk. dienst der 2e militaire afd. op Java te Semarang, de officier van gezond. 2e kl. best. voor den dienst b. t. 1., eerstdaags uit Nederland verwacht, C. R. M. Homburg; bij aankomst bij de le compagnie artillerie (le compagnie veldbatterij) te Batavia, de 2e luitenant der artillerie bestemd voor den dienst h. t. 1., eerstdaags uit Nederland verwacht, J. de Boer. Overgeplaatst: bij het 17e bat. inf. aldaar, de 2e luit.-kwartierm. van het intend.-bureau te Padang A. E. Koert; naar Salatiga, ter beschikking van den gewest, intendant, de 2e luit.-kwartierm. van het garn. te Banjoe-Biroe, H. Von Mauntz; naar het garn. te Banjoe-Biroe, de le luitenantkwartiermeester van het intend.-bnrean te Batavia A. Abels; naar don 3n comp. artillerie (3e bergbatterij) te Soerabaja, de kapt. bij de 5e compagnie artillerie (2e bergbat.) te Salatiga, L. J. Van Deun; naar de 21e comp. art. (4e veldbatterij) te BanjoeBiroe, de kapt. bij de 10e comp. art. (3e veldbattery) te Willem I, jhr. A. P. M. H. von Pelver Berensberg; naar de 5e comp. art. (2e bergbatterij) te Salatiga, de kapt. bij de 3e comp. art. (3e bergbatterij) te Soerabaja, G. C. Manders; naar de 10e comp. art. wwuinunja, u. iuaauoiaj naar ue j.ue COulp. ari. (3e veldbatterij) te Willem I, de kapt. bij de 21e comp. art. (4e veldbatterij) te Banjoe Biroe, J. J. Temminck. Ingetrokken: de plaatsing bij het G. B. van Palembang en geplaatst by het 18e bat. te Buitenzorg, van den 2e luit. der inf. P. van Genderen Stort. --- Een Naamlooze. Geschiedkundig Verhaal. ] Naar het Duitscb, van HEKMANN HIRSCHFELD. I. ‘ In ’t midden van de legerplaats zijner troepen verhief zich de tent van den grooten Keurvorst Friedrich Wilhelm van Brandenburg, welke tent zich slechts van de lucklige verblijfplaatsen van de overige krijgslieden onderscheidde door haar meerdere grootte en door een van den top waaiende banier; voor ’t overige was zij al even eenvoudig. Voor den binnentredenden Kansolier, Von llaudnitz, opende de dienstdoende page het zware, uit donkerroode wollen stof vervaardigde gordijn, dat een grootere ruimte, die slechts van het allernoodigsts voorzien was en als wachtkamer dienst deed, scheidde van het vertrek, dat, eveneens allen opschik missende, den Keurvorst zeiven, den grooten staatsman en geduchten krijgsheld, binnen zijn wanden herbergde. In het midden van dit vertrek zat de Vorst aan ./jjn eenvoudige schrijftafel, terwijl hij ijverig bezig was met ’t bestudeeren van een voor hem liggend geteekend plan. De oorlog had nogmaals den held en zijn dapper leger uit het geboorteland geroepen. Op aanstoken van Frankrijk had Zweden, als bezitter van Pommeren, een inval in ’t Markgraafschap gedaan en bedreigde, als Brandenburgs gevaarlijkste nabuur, den jeugdigen, flink in bloei toenemenden Staat. In den slag bij Fehrbellin op 28 Juni 1675 had Friedrich Wilhelm de hoofdmacht van den vijand volkomen verslagen en zich daarna tegen de Zweedsch-Pommersche landen gericht om daardoor den strijd buiten zijn eigen Staten te houden. Voor | de door de Zweden bezette en flink versterkte Pommerseke stad Demmin lagen de Brandenburgacbe troepen; meer dan eens had hun dapperheid een krachtigen aanval beproefd, doch telkens had deze onder zware verliezen schipbreuk geleden op de sterkte der muren en den moedigen tegenstand der bezetting. De page diende den Kanselier Von Raudnitz bij zijn heer aan. Friedrich Wilhelm stond op. Het zonlicht, dat zich niet liet tegenhouden door ’t dunne linnen bekleedsel van de tent en ’t vertrek doorstroomde, omhulde als met een stralenkrans de statige vorsteneestalte met het gebruinde gelaat, waarin de heldere, doordringende oogen met onweerstaanbaar bezielende kracht schitterden — de oogen van een Monarch, die een blik in de toekomst slaat. //Laat hem binnenkomen”, beval hij, en terwijl hij den binnentredenden, in een tabbaard van zwart fluweel gekleeden heer de hand toestak vervolgde hij • "Wees welkom, beste Von Raudnitz, mijn trouwe raadsman. Ik heb u noodig; zet u naast mij neder”, en zich tot den page wendende, voegde hii er nog bij: //laat ons niemand storen! De page verdween en de ter zijde geschoven plooien I. A mi al an Inrt van het gordijn vielen toe. . , ,, Eigenhandig had de Keurvorst voor den heer Von Raudnitz een van de zware stoelen naast zijn eigen zetel geschoven, die uit hetzelfde hout vervaardigd was. De heer Von Raudnitz was nog wel met ouder dan 55 of 56 ja&r, maar zijn linkerzijde was nagenoeg geheel verlamd en niet dan met groote moeite en met behulp van een stok kon hij loopen. La nochtans was het voor een menschenkenner gemakkelijk te zien, dat het meer een zielsziekte dan een lichamelijke ongesteldheid was, die vóór den ouderdom de hooge krachtige gestalte van den man gebogen had, dien Brandenburgs vorst eens een zijner dapperste soldaten genoemd had; dat zieleleed dit gelaat met diepe voren doorploegd en dit haar vergrijsd had eer de natuur haar rechten had doen gelden. Leopold Von Raudnitz was nog bij lange na geen grijsaard, maar hij scheen het te zijn, vooral tegenover de veerkrachtige gestalte van den Keurvorst. Hij had naast zijn heer plaats genomen. //Ik dan TT ar, Hnnffheid voor Uw vertrouwen, antwoordde Uwe ELoogneia voor uw ,. hij, .mijn raad, voor zoo ver ik bij machte ben dien te geven, is immers nog het eenige, dat Leopo d Von Raudnitz aan zijn Vorst kan wijden, sedert mijn lichaam, als door een vloek des Hemels getroffen, krachteloos en ongeschikt werd voor ’t verrichten VaDekerinfmendde kgde de Keurvorst zpn hand op den schouder van den verlamden man. «Och, spreek met zoo, mijn vriend”, antwoordde hij. «Gij hebt waarlijk niets gedaan, waarmede gij Gods toorn verdiend zoudt hebben en — vervolgde hij, terwijl hij Von Raudnitz belette hem tegen te spreken - «rijt gij ™ Setr°"w. uw zoon, uw Elimar, mijn arm; hij dapper jonker, een waardig zoon van zijn vader. Gij zijt toch overigens ook over hem tevreden f Von Raudnitz zuchtte. «Als dapperheid op he beslissende oogenblik alle ^ugden in zich sloot dan zou ik het zijn”, antwoordde hij, «doch meer dan eens bracht Elimar’s lichtzinnigheid, zijn zwak, voor eiken vluchtigen indruk ontvankelijk gemoed bitter leed over mij. Het eene oogenblik vatbaar voor de edelste indrukken, voor de ridderlijkste gevoelens, vervalt hij het volgende tot lage daden en maakt zich een der woeste kameraden,^met wie hij omgaat, van zijn oor en hart meester.” De Vorst fronste het voorhoofd. «Ik had gehoopt betere dingen van den zoon van mijn Raudnitz te hooren”, zeide hij, «doch de gistende most der jeugd zal wel helder worden. Het beste kompas, dat zulke karakters weder in ’t rechte spoor brengt, is de liefde; wij zullen aan een huwelijk moeten gaan denken voor jonker Elimar.” //Uwe Hoogheid! Ik zelf stel ook al mijn hoop op die bloem des Hemels, opdat haar geur de kiem van het kwaad in de borst van mijn zoon verstikke. Een klein half uur van hier ligt het landgoed van baron Von Ebersberg; toevallig maakte Ehsnar kennis met diens dochter, en sedert dien tijd is hij een ander mensch.” De Keurvorst knikte goedkeurend. «Reken op onze hulp,” zeide hij, «ik ben voornemens binnenkort den baron een bezoek te brengen en hoop dan de jonge dame te zien. Bij die gelegenheid wil ik meteen een plicht der dankbaarheid vervullen en een oogenblik wijden aan de vrouw, die op ’t grondgebied van Ebersberg een hut bewoont en die mijn soldaten als hun beschermster lo ven. Gij hebt toch wel gehoord van «Moeder Anna”, zooals men haar in dan omtrek noemt?” «Genoeg”, antwoordde Von Raudnitz geroerd, «om de ingenomenheid van mijn edelen Vorst met iemand als die «Moeder Anna” te rechtvaardigen; indien de verhalen van opofferende liefde en goedheid, die op ieders lippen zijn, waarheid bevatten, is voor haar zulk een onderscheiding de hoogste belooning.” , , , , „ «Nu heb ik echter aan iets anders te denken, hiermede gaf de Vorst aan het gesprek een audere wending — «myn ziel is bedroefd, Raudnitz, t ongeduld verteert mij. Wij liggen hier voor die akelige vesting, zonder nader tol ons doel te geraken; dag aan dag verloopt; elke dag brengt ons ’t gevaar nader, als wij niet handelend ^optreden. Demmin moet ons worden — dat moet! De Kanselier boog het hoofd ten teeken van instemming. //Niemand beter dan ik begrijpt aarvavt de noodzakelijkheid, uwe Hoogheid!” zeide hy, «en indien dapperheid alleen ons de overwinning kon doen behalen, dan zou de vaan van Brandenburg reeds lang van Demmin’s tinnen gewapperd hebben, maar de muren spotten met onze macht, de waakzaamheid der Zweden verijdelt onze moeite en de natuur zelfs maakt zich tot beschermster en bond- genoote van de belegerden tegen ons, want bijna overal omringt het diepe breede moeras de muren met zijn onbedwingbaren en onbegaanbaren gordel. Daardoor zijn alle aanvallen, die nog mogelijk zijn, beperkt tot bepaalde punten, die zoo flink versterkt en zoo goed verdedigd zijn, dat al onze pogingen en de doodsverachtende dapperheid onzer troepen vruchteloos bleven.” «Zoo is het, en toch .... Gij zelf roert het punt aan ter wille waarvan ik u bij m\j ontboden heb, zei de Keurvorst. «Een paar uren geleden ontving ik van een onbekende hand deze regelen zonder onderteekening; zij bevatten een plan, dat ik op verlangen van den schrijver mede aan uw oordeel moet onderwerpen. Ik voldoe bij dezen aan dat verlangen. ttpqliR * ia het een dwaas, is het een verrader, uit DcSuS . ia uou t/uu va.vmu.-., wiens pen deze regelen vloeiden?” Bij deze woorden reikte hij den Kanselier een opengevouwen papier over. De heer Von Raudnitz ontstelde, toen zijn oogen over de krachtige, welgevormde letters zweefden; langzaam en onderzoekend las hy den mhoud meerToen hij daarmee klaar was, legde bij het schrijven zwijgend en in diep nadenken verzonken weder op ’s Vorsten schrijftafel. «Gij zijt zoo in gepeins”, zei de Keurvorst gehaast. «Hebt gij vertrouwen in den onbekenden Bedrijver? Zou zijn plan?... , „Als ik mii niet vergis, dan is het noen een verrader, noch een krankzinnige, die het ontwierp , hiermede viel de Kanselier zijn Vorst in de rede. «Al kan het zeer goed mislukken, toch ïs^het wel der moeite waard er eens over te denken. De Keurvorst sprong op. «Ook gij, Raudnitz. Ik dnrfde ’tmijzelven nauwelijks bekennen, dat ik aan de mogelijkheid zou kunnen gelooven. Maar als dit plan slagen zal, zooals dit schrijven zegt, dan hebbon wij een aantal mannen noodig. m den waren zin des woords doodsverachtende helden. «Zulke ken ik”, viel de Kanselier hem in de rede, «en zal ze nog dezen nacht ter beschikking van mijn Vorst stellen. Mijn Elimar er van uitsluiten zou hem in zijn eer krenken — dat kan ik met. «Waar eer en gevaar zijn, daar mag een Von Raudnitz nietontbreken,” sprak de Keurvorst hartelijk. «Neem, wien gij wilt, onverschillig of ze van ade. ziin of slechts gemeen soldaat,” voegde hij er opgewonden hij, «hier adelt geen stand of geboorte maar de zaak der eers. Ik zal u nu laten gaan, Raudnitz, om al het noodige in orde te brengen. Zorg er voor, dat de door u aan te wijzen mannen om 8 uur op deze plaats zijn; ik zelf wil hun het plan mededeelen en hun den eed afnemen; en nu nog iets ik sloeg u gade onder ’t lezen — kent gij den schrijver van dezen brief?” „ «Ik meen hem te kennen, Hoogheid. „Is hij een edelman?” vroeg Friedrich Wilhelm. «De regels zijn niet onderteekend — een naamlooze dus!” antwoordde Von Raudnitz niet zonder bedoeling. „ De Keurvorst kleurde eventjes. «Ik versta u, zeide hij, «ik wil niet verder uitvorschen, maar als het plan gelukt, dan zal hij geen naamlooze blijven en wordt hij door Gods hand uit het gevaar gered, dat hij zich zelf op den hals gehaald heeft voor de esr van de Brandenburgsche wapenen, dan wil ik. hem een naam geven, die met achting genoemd mag worden naast de beste uit het land. En nu, mijn vriend, tot weerziens. God zij met ons . «Amen!” voegde de heer Von Raudnitz er bij: daarop boog hij" het hoofd voor zijn Keurvorst en Heer en verliet de tent van den Monarch om terug te keeren naar de plaats, die hem zelf tot verbljjf diende. , , , Dit was een kleine boerenwoning, die de bewoners ontruimd en verlaten hadden, en waarvan het vervallen dak nauwelijks beschutting gaf tegen de guurheid van het weder. Gelukkig was de herfst hop zacht en zonnig, ten minste op den dag en nog zac&i en uonmg, tou uiman» —=> -tot beschutting voor den ziekelijken man gedurende den nacht, had de Keurvorst pelzen gezonden van beren, die hij zelf geschoten had. De heer Von Raudnitz deelde dit verblijf met zijn zoon, jonker Elimar; hij scheen nog al m zijn schik, toen hem aan den ingang der hut de oude trouwe Eckbert, zijn bediende, op zijn vraag naar Elimar, antwoordde, dat de jonker een half uur geleden heengegaan was, maar beloofd had voor den middag terug te zullen zijn. „iw, te heter, zooveel te ongestoorder zal ik het «Des te beter, zooveel te ongeawuiuoi /.». noodige in orde kunnen brengen”, zeide de oude heer in zich zeiven, «maar ik zou graag een ander aan mijn zijde hebben, om mij den arbeid te verlichten. Is George hier ook geweest, terwijl ik afwezig was?” vroeg hij opnieuw aan den bedienae, die. zijn heer in ’t vertrek bracht, dat den Kanselier tot studeervertrek diende en hem hielp zijn lakensche met ottervel omzoomde kamerjapon aan te trekken. „Nummer 21?” antwoordde de grijsaard. «Ja, Excellentie! ook hij zal later terngkemen„Ea zeide hij niet, waar men hem zou kunnen vinden?” . ,. „Hij heeft mij geen plaats genoemd; de jongeling scheen mij toe zoo opgewonden te zijn, als ik hem nog zelden zag.” , , „Dat kan ik mij begrijpen , zeide de heer Von Raudnitz in uchzelven, „dus zal ik alleen moeten werken. Ik heb eenige boodschappen, vertrouwde boodschappen te bezorgen”, vervolgde hij luid, „blijf in de nabijheid zoodat ik u beroepen kan. „De oude Eckbert is altijd tot uw dienstbereid, Excellentie!” . „Dat weet ik”, zeide Von Raudnitz vriendelijk. „Gij stondt mij als een trouw vriend ter zijde, waarschuwend in het treurigste uur mijns levens, en vertroostend, toen de bestraffing my trof. Zoo het ons niet gelukte haar spoor te vinden, zoo zij voor ons verborgen bleef en met haar het kind, dan is dit niet uw schuld, gij deedt al wat mogelijk was. Het mocht niet zoo zijn !” Met veel moeite zette hij zien necier in aeu uamcu met leer bekleeden armstoel voor het ruw betimmerde houtblok, dat als schrijftafel dienst moest doen. Gedurende zijn afwezigheid waren brieven ineekomen; hij schoof ze, zonder ze in te zien, ter zijde en terwijl de bediende het vertrek verliet, nam hij de regimentsmaten ter hand en bladerde ze ijverig door Hij kende elke compagnie van ’t leger, in welks midden bij zelf eens mede gestreden had en de soldaten waren hem nog niet vergeten en vereerden hem nog hoog. Met een onderzoekenden blik vloog zijn oog over de namen, waarvan vele met een sterretje geteekend waren, als teeken van bijzondere dapperheid en knjgsmansverdiensten; van de zulken waren er veelmeer ... T 1 . J dan hij noodig had. Niet dan met veel inspanning beschreef hij eenige witte bladen; elk daarvan bevatte slechts weinig woorden; daarna vouwde hij de bladen dicht en nadat hij ze met was verzegeld had, schroei bij op ieder een naam, en schelde. Eckbert verscheen dadelijk in de deur. „Neem deze bladen,” beval de Kanselier, terwijl hij den bediende het pakje overgaf, en bezorg ze, zonder opzien te baren, aan de adressen, die er op staan. Aan ieder van hen, dien gij er een overgeeft, zegt gij: „Raudnitz rekent op u!” en veraer mets. Ik wil in dien tusschentijd de brieven lezen, die voor mij gekomen zijn.” Terwijl de oude zich verwijderde oia te doen, wat; hem was opgedragen, leunde de Kanselier achterover tegen den mg van zijn stoel en opende de drie brieven, die hif straks, toen hij belangrijker tóngen te doen had, van rich afgsschoven had. Zij schenen niet veel vertroostenas te behelzen, want het reeds van kommer getuigende gelaat van den ziekelijken man werd nog donkerder en dieper werden de plooien en de teekenan van het lijden op het hooge van energie sprekende voorhoofd. ---