Advertentie Niet-öfficieel Gedeelte. BERICHT. Zij. die zich ingaande 1 Juli 1894 op het DAGBLAD abonneeren, ontvangen van heden at de nog loopende nummers gratis. --- Buitenlandsch overzicht. ’s GRAVENHAGE, 19 Juni. ■ 1 O II V/uUUUVUV “VW. verbonden. f Aan die bekende waarheid herinnert de moord- t aanslag, op den Italiaanschen Premier, Crispi, gepleegd. e Jl. Zaterdag werd op hem een pistoolschot gelost en ziet — het raakte niet hem, maar.... de parlementaire moeilijkheden, met welke hy te worstelen heeft. Het deed eenigszins de uitwerking van een q pistoolschot, ’twelk door den //toovenaar” wordt jj gelost, die een //toer” er mede besluit. De ver- t dwenen horloges, of een ander voorwerp, worden op eenmaal zichtbaar, als de //wonderdoener” het c vuurwapen hanteert. Daverende toejuichingen onder t het publiek geven lucht aan het gevoel van be- ^ wondering, dat die handigheid opwekte. c Marat — zoo luidt de bynaam van den jeugdigen j boosdoener, die ’t leven van Crispi bedreigde — t heeft aan Crispi een onschatbaren dienst bewezen; ] hij heeft toch niet hem, maar een deel der oppositie , tegen Crispi’s plannen vermoord. , De verdwenen parlementaire medewerking is wonderdadig door het pistoolschot teruggevonden, en het , gebruikelijk applaus ontbrak niet. _ ] De verontwaardiging der menigte, welke de mis- , dadiger opwekte, was alleszins verklaarbaar. Zelfs , de grootste tegenstander van den Premier zal met , afgrijzen over den moordaanslag zijn vervuld. ’tls bijna onverklaarbaar, dat men nog altyd voortgaat met tegen staatslieden, welke men gevaarlek , acht, ’t moordtuig te bezigen. i Men kan het toch op zijn vingers uitrekenen, , dat men altijd precies het tegenovergestelde bereikt, van hetgeen men verkrijgen wil. Moet men de berichten gelooven, dan is Marat een anarchist. In dat geval kan hij niet redeneeren; de verwoesting heeft geen oor voor sluitredenen. Crispi werd door den Koning persoonlek gelukgewenscht. De woorden, daarbij door Z. M. gebezigd, en volgens welke de beproeving, die Crispi trof, moet worden toegeschreven aan de groote toewijding aan ’s lands belangen, van welke hij had doen blijken, komen ons niet geheel juist voor, Marat, de anarchist, wilde zeker geen critiek oefenen op Crispi’s politiek of economie. Ieder drager van het gezag, al toont hij de innigste toewijding aan de Staatsbelangen, wordt door de anarchie ten doode gedoemd. Trouwens, de historie is wel eenigszins met deKoninklijke woorden in tegenspraak. Crispi heeft toch een periode doorleefd, waarin hij een trouw bondgenoot was van lieden, die er niet tegen op gezien zouden hebben om een Bourbon een gewelddadigen dood te doen sterven. Door den loop der omstandigheden is uit den aartsrevolutionnair een eerste Minister gegroeid, natuurlijk niet langs de rechte, maar langs de kromme lijn; hij moest op een gegeven punt ombuigen naar de Monarchie. Door hem in’t gezag te roepen, werd die beweging hem zeer vergemakkelijkt. Wat van dit alles zij, dit staat vast, dat Marat aan den Premier een grooten dienst heeft bewezen; wordt Marat ter dood veroordeeld, dan zal hem deswege wellicht gratie worden verleend. * * Geheel tot zwijgen gebracht is de oppositie tegen Crispi’s plannen zeker wel niet. Een meerderheid zal de bestrijding echter wel niet meer vinden. De groote vraag blyft natuurlijk: zal de rentebelasting er door gaan ?.v En juist dat is zelfs zeer twijfelachtig. Zelfs door liberalen wordt het denkbeeld der rentebelasting bestreden. Ónmogelijk achten wij het niet, dat ook de bewuBte heffing, onder den indruk van den moordaanslag, zal worden goedgekeurd. Geheel ongewijzigd komen de financieele maatregelen niet tot stand. Crispi vreesde dit, en daarom gaf hy reeds toe, dat ook op het leger zou worden bezuinigd.... Maar hoe zal dit laatBte geschieden? Daarin ligt de moeielijkheid. Ware Marat den heer Crispi niet krachtig te gemoet gekomen, door hem tot martelaar te stempelen, dan gelooven wij niet, dat hy de zaak er had doorgekregen. De Kamermeerderheid zal nu schijnvertooning als in werkelijkheid gebeurd gaan opvatten. Bijkans zonder uitzondering bleken moordaanslagen, op mannen van het gezag gepleegd, middelen tot levensversterking. Ten aanzien van Crispi zal die regel ook wel gelden! * * * In Hongarije blijven de onderhandelingen tusschen de Regeering en de leden der Magnatentafel voortduren. Het succes van dit beraad kan nog niet met eenige zekerheid worden opgegeven. Door het Kabinet wordt geen geneigdheid betoond eenige concessien van gewicht te doen. Er blijft dus niets anders over dan eenige Magnaten uit de oppositie te bewegen niet ter zitting te verschijnen. Zeer verkwikkelijk noemen wij dat schouwspel niet; constitutionneel is het evenmin. Men is toch geen lid eener wetgevende vergadering om weg te blijven, en daardoor de meerderheid tot minderheid te helpen maken. De liberalen houden er eigenaardige manieren op na! * * * In de Noorweegacho,T weede Kamer woelt en werkt de sterke oppositie tegen het gematigd Kabinet-Stang nog altyd. Vijandige motien tegen de Regeering werden aangenomen. Deze moet eaduld oefenen, tot het u o - ' mandaat der tegenwoordige Kamer is afgeloopen, daar — gelijk wij reeds vroeger opmerkten — de Koning het recht van ontbinding niet bezit. Zijn de radicalen overal te duchten, inzonderheid moet het Noorweegsch genus hoogst gevaarlijk voor de Dynastie genoemd worden. Men bestrijdt haar wel niet openlijk, doch men ondermijnt zoo sterk baar gezag, dat zij ten slotte oneindig minder macht zou bezitten dan de President eener Republiek. Dat het eindelijk tot een bedenkelijk conflict tumehen Noorwegen en Zweden zal komen, daaraan twijfelt niemand. De geheele zaak komt nu nog maar neer op een quaestie van tyd. * * • « De invloed der protectionisten in Spanje is i toegenomen. Er stond daar een crisis te wachten. Sagasta stelde in den Senaat met betrekking tot de i aanneming van het handelstractaat met Duitschland, ! de Kabinetsquaestie. I Ware de motie van vertrouwen verworpen, dan < zou of de Minister of de Cortes naar huis zijn • gegaan. Waarschijnlijk zou de Koningin Sagasta liever hebben prijs gegeven dan weder haar toestemming te verleenen tot de ontbinding der Volksvertegenwoordiging. De Koningin-Regentes heeft Sagasta nimmer geweerd, als zijn optreden een parlementaire en politieke noodzakelijkheid was. Sympathie koestert Zij echter noch voor hem noch voor zjjn party. Alleen reeds door de plicht der dankbaarheid bezield — de conservatieven herstelden het Koningschap — voelt de Koningin zich sterker tot de behoudenden dan tot de radicalen aangetrokken. De oplossing van het geschil met den Senaat is echter reeds ten gunste van Sagasta beslist. V Tot daden komt de Fransche Kamer niet. Die quaestie wordt in de Temps, in verband tot de klachten, welke werden aangeheven door le Radical, nog al uitvoerig besproken. Genoemd blad — schrijft de Temps — herinnert, dat het nu weldra een jaar is, dat een sterke republikeinsche meerderheid in het paleis Bourbon is gekomen. Deze Kamer, samengesteld voor twee derden uit nieuw aangekomenen, onder welke veel jongeren, wat beloofde zy al niet! Men had vertrouwen in haar; men wachtte haar aan het werk. En hier plaatst onze confrater een reeks tittels, om uit te drukken, dat het werk nul geweest is. Wij zullen dat niet tegenspreken. Maar komt, gelijk de Radical gelooft, de schuld neer op den heer Casimir Perier of op den heer Dupuy ? Laten wy van het vorige Ministerie spreken, want het nieuwe Kabinet is eerst kortelings ontstaan. Was de heer Perier niet met een vrij uitvoerig werk-programma gekomen? Maakt de heer Burdeau niet een vrij vermetel budget aanhangig? Wie heeft de Kamer er van afgehouden eenige der op het programma voorkomende quaestien, eenige der bij de Begrooting voorgestelde hervormingen te onderzoeken en de verwezenlijking er van voor te bereiden ? Wie heeft der Regeering het rantsoen van twee of drie interpellatien per week voorgezet? Wie altijd door het stellen van dezelfde en altijd overbodige vragen over den aard, den zin, de juiste beteekenis van de politiek der Regeering, belet dat die politiek tot resultaten voerde ? Het komt ons voor dat de meerderheid, in haar twee aanzienlijkste groepen, socialisten en radicalen, grootendeels verantwoordelijk is voor den verloren tijd, en het staat bij ons vast, dat de heer Casimir Perier veel liever een groot deel van zijn tijd en zijn krachten gewijd had aan het gouvernementeele handelen, dan aan de gouvernementeels welsprekendheid. De uiterste linkerzijde heeft het echter niet gewild. Zij heeft het niet veroorloofd. De heeren Pelletan en Goblet, de heeren Guesde en Jaurès wisselden elkander met een opmerkelijke volharding af om den Voorzitter van den Ministerraad op de tribune te roepen, en de dagen volgden elkander op, de weken evenzeer, zonder dat de Kamer, dank zy de spreekoefeningen dezer heeren, eenig nuttig werk verrichtte. Waartoe — vervolgt de Temps — dient het te redetwisten met onzen collega ? Het is beter te spreken over het middel, dat hij voorstelt om het kwaad te verhelpen. Dit middel bestaat, volgens hem, in het inkrimpen der parlementaire vacantie. De Kamer — oordeelt hy — behoort de Regeering te verzoeken de buitengewone zitting, b. v. tegen den 15 September, bijeen te roepen. En hy voegt er deze woorden bij, die getuigenis afleggen van een naïef gemoed: //DeKamer zou op die wijze in de oogen der kiezers zich verheffen, die haar, alvorens haar onmachtig te verklaren, misschien opnieuw vertrouwen zou schenken.” Indien de Kamer nu zuinig wil zyn op hetgeen haar nog aan »vertrouwen by de kiezers” rest, dan zal zij — gelooven wij — verstandig handelen met niet naar den raad van le Radical te luisteren; want indien de buitengewone zitting vervroegd werd, dan zouden wij eenige interpellaties te meer hebben en, eenige nuttelooze motiën aan de reeds bestaande zien toevoegen. De balans dier zitting zou gekenschetst kunnen worden door de beruchte woorden, die onder de Juli-monarchie zooveel opgang maakten: «niets, niets, niets?” Kan le Radical ons waarborgen, dat de Kamer den 15n September wyzer, werkzamer, beter van haar roeping bewust, zal terugkomen ? Reeds voorlang beeft de dichter gezegd: Coelum, non animum mutant qui trans mare coeurrunt. Hetgeen ten naastenby zeggen wil: De lieden, die scheep gaan aan boord van een transatlantisch schip, veranderen wel van klimaat, maar niet van gemoed. Of ook: de Vergaderingen kunnen, ja, langer byeenkomen; indien zij geen ernstigen arbeid willen, zal het niets baten: zij zullen blijven wat zij waren. Arme parlementaire vacantie! Men schuift het op u, alsof gy niet de eenige tijd van het jaar waart, waarop de Kamer bijna zeker was geen zotheden te begaan ? Le Radical vreest de vacantie voor de Kamer; het publiek vreest veeleer de Kamerzittingen, en het is treurig te moeten denken dat het publiek gelijk heeft. 'x Wie zou kunnen ontkennen, dat het publiek gelijk heeft? De proteateerende en interpelleerende Kamer heeft haar crediet bij alle onpartydigdenkenden verloren. Eerst meende men, dat de nieuw gekozen Kamer een ernstige en nauwgezette zou wezen, doch die illusie is reeds lang verdwenen. De Fransche Kamer is een Kamer van interpellatiën en motien; maar daarmee komt men niet vooruit. Naar waarheid kan worden gezegd, dat de wetgeving stil staat; met groote moeite komen alleen nog maar de Begrootingen tot stand. De derde Republiek brengt zeker aan Frankryk het ware heil niet. Gelukkig daarom dat dit land, door zijn schier onuitputtelyke levenskracht, alle schokken te boven komt. 1 --- ENGELAND. Buitenland* Honden, 18 Jum. Sir David Barbour, oud-Minister van Finaniiën voor Indie, hield gisteren in de Drapers’ Hall en rede over de Muntquaestie van een Indisch tandpunt beschouwd. Spreker betreurde het, dat de krachtige geest, die iverigens het bestuur van het uitgestrekte Britsche lijk bezielt, zoo weinig of in ’t geheel niet merkbaar is >ij de behandeling van het groote vraagstuk van ien dag, de muntquaestie. De Brusselsche conferentie gaf nog een laatste hoop op het tot stand I komen eener regeling der zaak op internationalen I basis, maar reeds was Engelands houding, nog vóór die conferentie byeenkwam, voldoende om haar te doen mislukken. Spreker had de Indische munten niet eer willen slniten vdor en aleer het zeker was, dat de Vereenigde Staten tot vrije zilveraanmnnting niet wilden overgaan. Sinds 1873 had men de belangrijkste muntomwenteling beleefd, die ooit is voorgekomen. Hij voor zich is overtuigd, dat een volkomen en voortdurende uitsluiting van het zilver als muntmetaal van de wereldmarkt een absolute onmogelijkheid is, en dat wanneer het ooit mogelijk ware, het in zijn gevolgen gelijk zou staan aan een der grootste onheilen, die de maatschappij ooit hebben getroffen. Hoe anderen er ook over denken mogen, hij voor zich had nooit een ander meer afdoend en bevredigend geneesmiddel gezien voor het kwaad ’twelk thans voor de menschheid uit de munt-moeilijkheden voortspruit, dan een algemeene invoering van het stelsel van den dubbelen wettelijken standaard. In zijn betrekking had spr. de zaak altijd van den practischen en minder van den bespiegelenden kant bekeken, en had hij de poging om in Indie een gouden standaard in te voeren steeds beschouwd als de moeielykste en gevaarlykste operatie van dien aard ooit ondernomen. Bovendien is het succes dat fors olrsf.f« rlprorftlllV» mft.a.t.rftD’P.l hftlooft . van zeer twijfelachtigen aard. Eerst wanneer alle andere middelen mochten gefaald hebben, zon men het met den gouden standaard in Indie kunnen probeeren. De invoering daarvan bjj den tegenwoordigen lagen wisselkoers zou ónmogelijk zyn. Spreker waagde zelfs de voorspelling, dat oen voortdurende daling van den goudprijs het opgeven van den enkelen gouden standaard ten gevolge moet hebben, zelfs door die natiën, die er thans het innigst aan gehecht zyn. Eindelijk moest men wèl bedenken, dat in de Oost en vooral in Britsch-Indie een overmatige hoeveelheid overwaardige zilverropjjen aanwezig is. Spreker kwam ten slotte tot de volgende conclusies: lo. dat de Britsch-Indische Regeering tegenwoordig in zeer moeilijke financieele omstandigheden verkeert; 2o. dat een dadelijke heropening van de Indische munten voor zilver, niet gepaard gaande met een internationale overeenkomst, geen verlichting zou aanbrengen; 3o. dat het nog niet aangetoond is, dat in Indie een gouden standaard niet kan worden ingevoerd; 4o. dat van die invoering een vermindering van de roepyen-circnlatie het gevolg moet zijn; j 5o. dat de gouden standaard slechts gehandhaafd ! zou kunnen worden onder voorwaarde dat de Regeering in Indie de strikste zuinigheid in acht neme en de financieele aangelegenheden met veel grooter beleid dan tot dusver beheere; 60. dat in\ tusscben, gesteld dat het Indische Gouvernement er in slaagt een gouden standaard in Indie te vestigen, daarmee het punt in geschil niet de wereld uit zou zyn, daar de eenige voorwaarde om den muntvrede door de geheele wereld te herstellen, z, i. is het herstel krachtens internationale overeenkomst van het zilver in zyn oude positie als standaardmunt. — De leider der oppositie in het Lagerhuis, de heer A. J. Balfour, heeft 11. Zaterdag zijn parlementairen vacantiedag gebruikt om te Manchester eenige speeches te gaan houden. ’sMorgns legde j hy den eersten steen van een nieuwe weaieyaanscne i Zondagsschool te Berwick, Manchester. In zijn rede tot de vergaderde Wesleyanen verklaarde de heer Balfour, dat zij zich altijd loffelijk onderscheiden hadden door den ernst, waarmede zij steeds de stelling hadden verkondigd en in practijk gebracht, dat de opvoeding der jeugd in geestelijke dingen nooit geheel aan het gezin noch aan de gelegenheden om nu en dan de openbare godsdienstoefening bij te wonen, mag worden overgelaten. Spreker was overtuigd, dat hij geen buitengewone leerstelling verkondigde; evenmin had hij een bepaald plan aan te bevelen; alleen wenschte hy dezen nieuwen stap in de schoolsche opleiding in godsdienstige aangelegenheden van harte toe te juichen, hopende dat dit voorbeeld op ruime schaal navolging zal vinden. Vooral in deze dagen van verslapping der huiselyke en moreele banden, heeft de jeugd godsdienstig onderwys noodig. De heer Balfour bezocht daarna de Berwick- en Bradford conservatieve clubs en hield korte toespraken, waarin hij trachtte aan te toonen dat er ten gunste van hun beginselen een nog krachtiger beweging zich openbaarde dan na de verwerping van de Home rule-bill. — Het Parlementslid Shaw Lefevre, president van de «Local Government Board”, sprak 11. Zaterdagavond te Bradford zyn kiezers toe. Hy karakteriseerde des heeren Chamberlain’s programma als dat van het steile Toryisme, terwijl daarentegen het Gouvernement aanspraak had op het openbaar vertrouwen, dank zij hetgeen door de Ministers gepresteerd werd op het gebied van administratie, financiën en wetgeving. Het was niet de fout van het Lagerhuis, maar van het Huis der Lords, dat er in de twee laatste jaren niet meer op wetgevend gebied was gedaan en bij de eerstvolgende algemeene verkiezingen zou dan ook het vraagstuk aan de orde worden gesteld om aan het Huis der Gemeenten meer volmacht te geven, ten einde zijn wil, ten spijt van het dikwijls obstructionistische Hoogerhuis, krachtiger door te zetten. — Ongeveer 1500 koetsiers loopen nog altyd zonder werk naar aanleiding van de jongste cabstrike. Zaterdag-avond werd aan ieder hunner 4 s. uitbetaald uit de weerstandskas. Gisteren werd in Hydepark door cabby’s en anderen een meeting gehouden ter overweging van hetgeen hun in den vervolge te doen stond. Ongeveer 10 000 personen waren present en een motie werd aangenomen, waarin wantrouwen tegen de eigenaars der hansoms werd uitgesproken en plechtig werd overeengekomen, tot een algemeene werkstaking te zullen overgaan wanneer de patroons (niet op de meest loyale wijze zich naar de scheidsrechterlijke uitspraak van den Minister Asquith gedroegen. — Voor het Hof van Westminster kwam heden de zaak voor van Fritz Brall, lid der Autonomistenclub, beschuldigd van in ’t bezit bevonden te zijn van de toestellen en materialen tot het vervaardigen van valsche munt en van ontplofbare stoffen. De rechters waren gezeten te midden der overtuigingsstukken, die in een groote koffer in zijn huis waren gevonden. Nadat de gewone formaliteiten waren vervuld, is de zaak tot heden over acht dagen uitgesteld. --- Nederlandsch Oost-Indie, Batavia, 19 Mei. Medan, 19 Mei. Aan de Deli-Ct. werd den 13n uit Kota-Radja geschreven: Na de hari raja (feestdag) begonnen de kwaadwilligen weder in klein aantal van zich te doen hooren. Beschietingen op kleine schaal in de voorpostenlinie, zooals op Boekit Daroe en Terin, Anagaloeng en Lambari, waar nu en dan op onze transporten werd geschoten, namen gaandeweg toe, totdat onze zoogenaamde rustige rust in de vorige week gestoord werd door de tijding, dat de communicatie tusschen Anagaloeng en Lambaroe evenals die tusschen Lambari en laatstgenoemden hoofdpost, verbroken was, zoo zelfs, dat de vivres-transporten van Lambaroe naar die plaatsen moesten worden afgelast als hoogstgevaarlyk. Ook van Tjot Rang kwam het bericht, dat de benting aldaar door kwaad- 1 willigen werd bestookt. Het werd echter stil gehouden, i De macht der kwaadwilligen groeide intusschen aan. Te Tjot Bada, als hun hoofdkwartier, verzamelde zich een uitgezocht heir van pl. m. 200 a 300 vechtlustigen, onder den zoon en schoonzoon van onzen vriend Toekoe Baid, Toekoe Anaq Bate, Potjoet Mat Hair en de Iman van Lamkrah. Van daar werden Anagaloëng en Lambari beschoten en waagden zy zich zelfs in het open veld, om den grooten weg onder hun werkdadig vuur te nemen. Bij Boekit Daroe en Terin ageerden de kwaadwilligen onder aanvoering van Toekoe Rayoet van de III moekims Daroe, terwijl bij Tjot Rang het volk van Habib Samalangan zich verlustigde in ons aldaar te beschieten. Eindelijk dan, toen het aanhoudend kanongebulder van Lambaroe, Lambari en Anagaloëng, niet verkondigd kon worden als vreugdevuren, werd besloten om tegen die kwaadwilligen te ageeren; niet door de benden van den Panglima Prang, maar door onze soldaten. Op den ochtend van Woensdag rukten uit Kota Radja de battery bergartillerie en de cavalerie langs den grooten weg naar Lambaroe, terwijl in twee achtereenvolgende lange treinen derwaarts vervoerd werden het 3e, een gedeelte van het 12e, en een gedeelte van het 14e bataljon infanterie, de mineurs en 3 brigades van het corps maréchaussées, met de daarby ingedeelde hoofd- en subalterne officieren, zoo ook een groot aantal tandoes, hospitaalpersoneel en dwangarbeiders. Daar werd de gezamenlijke macht in twee kolonnen gesplitst, de eene kolonne, Heeres, ageerde langs de Atjeh-rivier, terwyl de andere kolonne ter linkerzijde van ’s vijand zyde positie nam. Toen de kolonne Heeres de Zuid- en Westzijde had bereikt, werd, voorafgegaan door een overstelpend granaatvuur, de aanval ondernomen — en ’svijands stelling viel. Gedurende de omtrekking had de vijand gedeeltelijk de versterking verlaten, zoodat bij den aanval slechts nog eenige kwaadwilligen gezien werden, die latuurlijk het hazenpad kozen. De vijand had wel ;ijn versterking verlaten, doch, verscholen in terreinilooien en achter boscbjes, bracht hij ons nog eenige 'ewonden toe, nl. den kapitein-adjudant Linck, vier oldaten en het paard van den majoor Heeres. Op ie nadering onzer troepen retireerde hij verder. De 'enomen versterking Tjot Bada en de kampong van lien naam werden door een compagnie van het 3e lataljon bezet. Eerst laat in den namiddag vorscheen het legioen ran Toekoe Djohan, die de taak van de compagnie, iet bezetten van Tjot Bada, overnam, zoodat eerst aat in den avond de troepen in het kwartier ;erugkwamen. De volgende ochtend vertrokken weder het 14e, m een gedeelte van het 12e en 15e bataljon met artillerie, mineurs, ambulance en een groot aantal Iwangarbeiders met graafgereedschappen, om Tjot Bada te slechten en een verdere verkenning op dat ;errein te doen. De vijand liet zich niet meer zien, sn nadat Tjot Bada geheel geslecht was, keerden ie troepen huiswaarts. Buiten de hierboven aangegeven gewonden hebben wij te Boekit Daroe twee zwaar gewonden gekregen, te Tjot Rang ook twee, terwijl van Dinsdag op Woensdag vier minderen tusschen Lambari en Anagaloëng gewond moeten zyn. De benting Missigit Ateuh is thans door ons verlaten en bezet door het volk van Toekoe Hoessin Longbatta, een der Panglima’s van Toekoe Djohan, die ons de versterking te Kaloet in banden heeft gegoocheld. (Ateuh is sinds geslecht. Red.) Van de Noordkust werd ons bericht, dat de radja van Pedir met eigen volk de kwaadwilligen zou verdrijven en onze troepen niet noodig had. Hem werd een groote som gelds ter hand gesteld voor voeding en betaling van zyn vechtlegioen. Nadat onze troepen huiswaarts gekeerd waren, verkoos onze radja echter niet te vechten en stak hij onze dollars in handelszaken, die voordeeliger zijn dan volkaan te werven. De resident Van Langen houdt zich thans te Segli op, terwyl de Gouverneur den lOn ’s avonds derwaarts is gestoomd en den volgenden dag terugkeerde. Of de voorgeschoten dollars door den radja van Pedir weer in ’s lands kas zullen gestort worden, moeten wij nog zien; voorloopig zyn we ze kwijt. — Door den heer O. Schieke is concessie gevraagd voor het exploiteeren van een papierfabriek te Soerabaja. Trouw-, Geboorte- en Doodberichten. fUit de Indische bladen van 12 tot 18 Mei.) Gehuwd: W. Marshall met E. J. Heddle, Poerbolingo, Banjoemas, St. Andrews, Schotland. — F. E. Heyligers met S. F. A. Bakhuys, Samarang. — Th. G. J. de Vletter met L. van Vogelpoel, wed. van C. J. Beukers, Wonoredjo, Pasoeroean. — E. M. Uhlenbeck met A. M. C. J. Beeger, Batavia. — K. W. L. E. Harbord met J. M. Rhemrer, Mr. Cornelis. Bevallen: E. L. von Essen—Mulock Houwer, d., Pekalongan. — A. W. Steilfort—Van Hek,z., Samarang. — Jhv. L. C. E. de Koek—Goldman, z,, Batavia. — }I. Tuyl Schuitemaker—Ten Hope, d., Batavia. — F. D. H. Schefer—Romswinkel, d., Batavia. — Echtg. van Schrauwen, d., Djoewana. — B. H. Bitterberg—Nuikuilie.d., Rembang.—Echtg. van dr. G. Maurer, z., Singapore. — E. Kroef—Ahn, d., Magelang.— Echtg. van A. J.Warren,z.,SoerabBja.— J. H. Herings—Lefebvre, z., (Weltevreden. — J. E. Schagen van Soelen Jr.—Van der Gon Netscher, d., Poerworedjo.— F.v. d. Moore—Harloff,z.,Kedirie. ~ H. M. E. Quarles van Ufford—Dudok van Heel, d ., Batavia. — C. F. J. F. Poublon—Merens, z., Samarang. — A. G. Hazenberg—Van Angelbeek.z., Samarang. — M. J. Bruno—Cramer, z , Soerabaja. — M. S. D. Wissing—Wendelstigh, z., Soerabaja. Overleden: E. F. Gersen, 5 m., Buitenzorg. — C. W. Vis, Salatiga. — W. H. Reijnhart, Toeban. — A. F. Krafft, lj.; W. S. L. Freriks, beiden Soerabaija. — Edouard de Floris, 23 j., Onderneming //Soengei Poetih” (Deli). —W. J. L. Schmidt, 69 j; E. M. Domingus Sweebe, 26 j.; L. F. Perretsz, 32 j.; A. S. J. Colleye, 41 j; A. Kroesen—Johannes, allen Batavia. --- Staten-Generaal. Tweede Kamer. Hervatting der werkzaamheden. Vergadering van Dinsdag 19 Juni. Zijn ingekomen de geloofsbrieven van de heeren Heemskerk, Van Karnebeek, De Lange, Donneren Pijnacker Hordijk. — In handen gesteld eener commissie tot onderzoek, bestaande uit de heeren T. Mackay, Kerdyk en W. H. De Beaufort. Zijn ingekomen bezwaarschriften tegen de geldigheid der verkiezing van den heer Pijnacker Hordijk. Mededeeling wordt gedaan van de ontvangst der reeds bekende wetsontwerpen, benevens van dat tot verlenging van den proeftijd voor de invoering van gemengde Rechtbanken in Egypte. Door den heer De Beaufort wordt rapport uitgebracht omtrent de geloofsbrieven van de heeren ] Heemskerk, Van Karnebeek, Donner en De Lange. Zij concludeert tot toelating van al die heeren na eedsaflegging. Omtrent de verkiezing te ’sQravenhage is de Commissie nog niet met haar rapport gereed. De vier genoemde heeren, in het gebouw der Kamer aanwezig, worden binnengeleid, leggen in handen des Voorzitters de gevorderde eeden af (de heer Heemskerk doet de belofte) en nemen daarna zitting. Morgen te 1 ure zullen de Afdeelingen vergaderen tot het onderzoek van het wetsvoorstel van den heer Hartogh tot wijziging van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering en van verschillende wetsontwerpen, waaronder dat tot beveiliging van arbeiders in fabrieken en werkplaatsen. Dit laatste ontwerp zal echter in geen geval vroeger worden onderzocht dan in de volgende week. Wordt besloten tot benoeming eener Commissie van voorbereiding voor het onderzoek van het Wetsvoorstel van den heer Hartogh. Hiertoe worden benoemd de heeren Pijnappel, Veegens, Borret, Heemskerk en Rink. De Vergadering wordt hierop gesloten. --- Provinciale Staten van Zuid-Holland. Op de agenda van werkzaamheden voor de aanstaande Zomervergadering van de Provinciale Staten van Zuid-Holland komen behalve de behandeling der begrooting en daarbij aansluitende onderwerpen voor: lo. een voorstel van Ged. Staten tot uitbreiding van het aantal opzichters bij den dienst van den Provincialen Waterstaat. Het voorstel strekt om het aantal gewone opzichters met twee te vermeerderen.' Tegenover deze vermeerdering staat een vermindering van den post «onderhoud van het jaagpad langs den Rijn” waaruit tot nog toe een buitengewoon opzichter werd bezoldigd. 2o. voorstellen betrekkelijk het verleenen van provinciale subsidien aan : de Koninklijke Muziekschool te ’s Gravenhage; de ambachtscholen te Rotterdam, ’s Gravenhage, Leiden, Dordrecht en Gorinchem; aan de afdeeling Noordwijk van de Vereeniging tot bevordering van Fabrieks- en Handwerksnijverheid voor de door haar opgerichte ambachtteekensclïool; aan de afd. Woerden dier Vereeniging voor de door haar opgerichte ambachtteekenschool; aan de teekenschool te Hellevoetsluis; aan het departement Alphen-Oudshoorn der Maatschappij tot Nut van ’t Algemeen voor de Ambachtsschool; aan de gemeente Bodegraven voor de Ambachtteekenschool; aan het Genootschap //Mathesis //Scientiarum Genitrix” te Leiden; aan de Industriescholen voor meisjes te ’s-Gravenhage en te Roterdam; aan de Academie van Beeldende Kunsten te ’s-Gravenhage; aan het SophiaKinderziekenhuis te Rotterdam en aan de Kweekschool voor bewaarschoolhoudereasen te Leiden. 3o. voorstel tot het doen van een geldelijke uitkeering in eens van f1200 aan de weduwe van den in dienst der provincie verongelukten werkman J. Rottier (verdronken nabij het waterverversebingskanaal alhier.) 4o. voorstel tot het verleenen van een subsidie van f1000 jaarlijks tot wederopzegging toe aan de Holl. Maatschappij van Landbouw, in de kosten van aanstelling en bezoldiging van een zuivelconsulent in Zuid-Holland; 5o. voorstel tot bet geven van een subsidie van f1000 voor éen jaar aan de Vereeniging «Landbouwonderwijs” te Middelharnis en de beslissing omtrent de aanvraag van een jaarlijksch provinciaal subsidie aan te houden tot de zomervergadering van 1895. 6o. voorstel tot het verleenen van een subsidie aan den polder de Oost- en West-Zomerlanden van Heinenoord van % in de kosten van verbreeding en verlenging van den oprit van den Boomweg tot den Blaakschen dijk, tot een maximum van f 1500; 7o. voorstel tot voorziening in de exploitatie van het veer tusschen Roon en Goidschalxoord en tot goedkeuring van het tarief van dat veer; 8o. voorstel om de voordracht tot wijziging van het Provinciaal reglement op de uitoefening der jacht en visscherij buiten verder gevolg te laten; 9o. voorstel tot wijziging van het tijdstip tot in beheerneming van het vaarwater met jaagpad waar dit bestaat van af de Mallegatsluis tot de Ringvaart van den Haarlemmerpolder, d. i. de Gouwe met inbegrip der Turfsingelgracht en dat tijdstip te bepalen op 5 Februari 1895 ; verder om na de in beheerneming over te gaan tot de uitvoering van eenige werken en verbeteringen in dat vaarwater; tot machtiging om stappen te doen tot het verkrygen van een onteigeningswet voor eenige benoodigde perceelen en eindelijk tot goedkeuring van een tarief voor de heffing van rechten of het bevaren van de Gouwe, aanvangende op 1 Januari 1895; Gedeputeerde Staten meenen dat het wenschelyk is deze heffing dadelijk te doen volgen na het vervallen der Gemeentelijke verordening, ook omdat dan het matige der provinciale heffing, die driemaal lager is dan dat bekrachtigd bij de Koninklijk concessie, beter in ’t oog zal springen. Als regel is door het college aangenomen een heffing van 1% cent per kub. meter. Van een vaartuig van 400 kub, meter zal in plaats van f 15.62%, naar dit ontwerp slechts f 6 verschuldigd zijn, enz. Met bet oog op de vaartuigen, welke herhaaldelijk, soms meermalen per dag, de Gouwe bevaren, wordt bij het tarief de bevoegdheid gelaten een jaarlijksch recht te heffen en wel het honderdvoudige van het eenmaal te vorderen recht. Ged. Staten meenen dat de grondslag van dit tarief billijk is in verhouding tnf. fiiP iiiterkvAn waIItp. Ha Prnwinnifl nn v.inVi noemt tot de uitgaven, welke de Provincie op zich neemt. De invordering van het kanaalrecht zal te Gouda plaats hebben, waar de schipper toch oponthoud heeft en het recht wordt alleen verschuldigd bij het varen langs de tolkantoren te Gouda geplaatst. Voor lo. Januari 1897 is de herziening van het tarief verplichtend gesteld. Tevens is ter goedkeuring aangeboden een tarief van veergelden voor het gebruik van de pont aan de Gouwesluis, onder de gemeente Alphen, gelijkluidend aan het thans vigeerend tarief. Ged. Staten stellen zich voor om aangaande verpachting van de bediening der pont, op de wijze als thans door het Gemeentebestuur te Gouda geschiedt in de najaarsvergadering voorstellen te doen. lOo. Voorstel om een subsidie van f100 voor 1894 toe te kennen aan de Vereeniging//Volksnut” te Brielle, ten behoeve van haar vakschool, met afdeeling huisvlijt. llo. Voorstel om afwijzend te beschikken op het verzoek van den directeur der Stoombootmaatschappij De Vereeniging te Alphen om de snelheid van varen op een gedeelte van het Rijn vak te mogen vermeerderen van 150 tot 175 meter per minuut. Nog worden overgelegd: lo. Verslag van hetgeen is verricht ter uitvoering van het besluit tot vaartverbetering tusschen Rijn en Schie. 2o. Verslag van den provincialen hoofdingenieur omtrent den toestand der werken, waarvan de uitvoering of het toezicht hem is opgedragen. 3o. verslag van den ambtenaar, belast met de regeling en beschrijving van sommige Gemeente- en Waterschaps-arcbieven; 4o. missive houdende mededeeling van een onderhandsche aanbesteding — voor zooveel éen perceel betreft — van de beplanting van den weg tusschen den Leidschendam en Delft, met den zijtak ’s-Gravenhage; 5o. missive alsboven, betreffende den bouw van acht wachthuisjes by de beweegbare bruggen over de verbeterde vaart tusschen Rijn en Schie; 6o. de rekening wegens enkel provinciale en huishoudelijke inkomsten en uitgaven over 1892; 7o. adres van den uitgever N. Samson te Alphen a/Rijn, om toekenning eener bijdrage uit de prov. fondsen voor den provincialen almanak voor 1895; 8o. adres van Regenten van het Krankzinnigen gesticht te ’s Gravenhage om geldelijken steun der provincie voor den bouw van een buitengesticht onder Loosduinen; 9o. verschillende voorstellen tot wijziging van polderreglementen; lOo. adres van J. v. d. Wilk e. a. ingelanden van den polder Noordveen, houdende verzoek om het onderhoud der boezemwaterkeerende kade voor rekening der provincie te brengen; llo. verzoek van den Raad van Maassluis om j„ i—i j i j j _ ^ auuaiuiü m uo kusicu vuu uuueruoua tier naven; 12o. adres van Wede. J. De Haan e. a. te Strijen, houdende verzoek, dat de voor hun eigendommen staande boomen aan de Ouden Dijk worden gerooid. De eindcijfers der begrooting voor 1895 bedragen f477 690.18£ in ontvang en uitgaaf. Voorgestold wordt om 8 opcenten te heffen op de Grondbelasting en 5 opcenten op het personeel. Overijssel. De ontwerp-begrooting der enkel provinciale en huishoudelijke inkomsten en uitgaven der provincie Overijssel voor den dienst 1895 bedraagt in ontvangst en uitgaaf f280 128.89. Het vermoedelijk batig saldo is geraamd op nihil. De ontwerp-begrooting dienst 1895 der kosten van het Provinciaal Bestuur van Overijssel voor zooveel het Rijksbestuur is, is geraamd op f 50 816.395: --- Residentienieuws. Binnenland, ~JL- M %/V Vl/J Vl/t/ Wl t/V* ’s-GRAVENHAGE, 19 Juni. Het Handelsblad verneemt, dat met België over een nieuwe conventie betreffende Baarle-Nassau en Baarle-Hertog wordt onderhandeld. * Uit Nieuwediep wordt ons geseind, dat het nieuwe pantserdekschip van de Kon. Ned. marine, de Koningin Wilhelmina, dat heden naar de reede vertrok om te proefstoomen, door een gebrek aan den stuurtoestel op de Harssens aan den grond is geloopen. Het schip zit hoog, zoodat de pogingen van de sleepboot om het vlot te sleepen zijn mislukt. * Het stoffelijk overschot van den gepensionneerden generaal-majoor van het O.-I. leger J. H. Th. Wiegand, zal morgen op de Algemeene Begraafplaats alhier worden ter sarde besteld. De stoet verlaat te 11 uur het sterfhuis in de Riouwstraat 157. Naar men verneemt, is de heer C. V. Gerritsen ernstig ongesteld. Hij zal een tijdlang naar het buitenland vertrekken, zoodat hij vooreerst de zittingen van de Tweede Kamer en van den Amsterdamschen Gemeenteraad niet zal kunnen bij wonen. * Den 18n dezer heeft de Fransche Maatschappij van Weldadigheid, alhier gevestigd in het gebouw der Kanselarij van het Fransch gezantschap,, haar zevende algemeene vergadering gehouden. Door den Voorzitter, den heer E. Bourlier, werd het verslag uitgebracht over het dienstjaar 1893—94. Tengevolge van omstandigheden, van zijn wil onafhankelijk, heeft de heer dr. E. S. Stein zich genoodzaakt gezien zijn ontslag te nemen als geneesheer van de Maatschappij. Eenstemmig werd den waardigen geneesheer de warmste dank gebracht voor de groote toewijding, waarmede hij zijn diensten aan de min? vermogende Franschen alhier heeft verleend. De leden van het comité, die, ingevolge artikel 5 der statuten, aan de beurt van aftreding waren, zijn allen herkozen. Het Bestuur blijft dus bestaan uit de heeren E. Bourlier, voorzitter; L. Chatelain, onder-voorzitter; A. Mortreux, penningmeester; en F. J. Cuissinier; terwyl de heer Mure de Pelaun.é kanselier van de legatie, van rechtswege lid is en de betrekking van secretaris vervult. * Heden is alhier aangekomen en afgestapt in het Hotel den Ouden Doelen, de heer De Man, nieuw benoemd gezantschapssecretaris bij de Belgische legatie, ter vervanging van den heer E. Van Grootven: * Omtrent de opening van de Sophia-Stichting op 17 Juni (sterfdag van Koningin Sophia), feitelijk echter eerst gisteren den 18n Juni, kunnen wij nog mededeelen, dat dien dag een 20 a 25-tal kinderen zijn aangekomen, terwijl een 20-tal in de eerstvolgende dagen worden verwacht, terwijl ook reeds toezeggingen voor later zijn gedaan. Is dit dus vooralsnog niet onbevredigend, toch moesten regenten, helaas, nog talryke aanvragen voorloopig onbeantwoord, althans onbevredigd laten voonoopig onueamwoora, aituans onuevreaiga laien wegens gebrek aan de noodige middelen, om de verplegingskosten te voldoen. Met groote waardeering zien regenten vele kinderen van minvermogenden geplaatst door tusschenkomst van meer beweldadigde liefderijke menschen; éen enkele gift van een onbekende, O., kwam voor datzelfde doel in; maar er zijn nog velen, voor wie een korter of langer verblijf aan zee zoo hoog noodig en nuttig zou zijn en waartoe de middelen zoo geheel en al ontbreken. De Voorzitter van regenten, mr. F. Von Weckherlin, dagelijks in de Stichting aanwezig, is bereid tot het geven van alle inlichtingen en tot het in ontvangst nemen van alle gaven en giften. * Een groot aantal dames en heeren, leden der Vereeniging die Haghe, had zich Zondag jl. nabij het gebouw van het Departement van Justitie verzameld, ten einde, daartoe in staat gesteld door den secretaris-generaal van het Departement van Justitie, dit schoone voortbrengsel van Nederlandsche bouwkunst in oogenschouw te nemen. Welwillend rondgeleid en ingelicht door de heeren Peters, Mialaret, Faber en Kranenburg, verdeelde men zich in groepen en bewonderde men het interessante gebouw, waarna men zich in de Bibliotheek weder verzamelde, waar, door den heer A. J. Servaas van Rooijen, een historisch overzicht gegeven werd omtrent het ontstaan van het gebouw. Indertyd stond op de plaats van het Departement van Justitie het huis, eertijds door Constantijn Huygens bewoond, die het begon te bouwen in 1634. Wanneer wij daarby vermelden, dat Jacob van Campen aan dien bouw zijn medewerking als bouwkundige verleende, dan kunnen wij begrijpen dat dit huis oen der fraaiste der Residentie was. Constantijn Huygens, de groote dichter en ge- heimschrijver van Frederik Hendrik, bewoonde dat huia tot 1678. In het Museum alhier zijn van dit huia in zijn ouden vorm nog prenten te vinden. Na den dood van Huygens kwam het gebonw in het bezit van de familie Sittera en den Staatsraad Goldberg. In 1829 werd het gebouw te koop aangeboden, en de Staat werd eigenaar er van voor de som van f26 000. Het gebouw werd successievelijk ingericht voor Departement van oud-Koloniën; een deel van Binnenlandsche Zaken, Spoorwegen, Stoomwezen en oudJustitie. In 1876 werd het gebouw tot den grond toe afgebroken, en in 1883 verrees daar het nieuwe Departement van Justitie in al zijn glorie. De kosten van den bouw bedroegen de som van 875 000 gulden, hetgeen, volgens deskundigen, in verband met soliditeit en practisch degelijk werk, geen te hoog geschatte som moet zijn. Bijzonder werd de aandacht der leden nog getrokken door de prachtige zaal van den Hoogen Raad van Adel, waar zich de kwartieren bevinden van wijlen Koning Willem den Derde en de zaal van den Ministerraad. Met de meeste belangstelling werd het gebouw verder door de leden van //Die Haghe” bezichtigd. De zolders, van waaruit men een prachtig panorama over de stad aanschouwt, ja zelfs de oud-Hollandsche keuken van den conciërge werd niet vergeten. * Op het Plein alhier liep gister-avond omstreeks half acht uur een bejaarde dame, die juist de paardentram verlaten had, toen de electrische tram aankwam, waardoor zij omvergeworpen werd, met het treurig gevolg, dat zij de wielen over een der beenen kreeg en tevens deerlijk aan een der armen werd verwond. 'NTnJnf /la Anms* nr» VAPV.ftAlr tl HAf haaf WOIlillï? iiaunu uu uuiuu «wiwwvj» — o vervoerd was, is zij nog gister-avond circa twaalf uur naar het Diaconessenhuis overgebracht, waar het zoo zwaar gekwetste been moest worden afgezet. * Het is een bekend feit, dat de meeste déraillementen van spoor- en tramrij tuigen en de gevolgen daarvan ontstaan door de korte bochten, die op wegen en straten onvermijdelijk zijn en waardoor de wielen niet genoegzaam kunnen mededraaien tusschen de omsloten rails. Dit belangrijk vraagstuk, door menig technicus bestudeerd, meent onze 79jarige stadgenoot, de heer J. A. Van Beek, werktuigkundige, te hebben opgelost door een vinding, aan welker toepassing hij geheel alleen drie jaren lang heeft gearbeid. Zijn uitvinding is in practijk gebracht onder een vélocipède van bijzondere constructie en geschikt om 10 personen zeer gemakkelyk te kunnen vervoeren. Een persoon trapt en stuurt, terwijl de 9 anderen door eenvoudige handbeweging de snelheid van den gang vermeerderen. Door afhaking van het achterstuk biedt deze velocipède, dan slechts op 3 wielen loopende, aan 6 personen plaats aan. Het stelsel der assen en de daaraan verbonden wielen regelt geheel zich zelf en schuift in en uit elkander al naar mate de rails, waarin zij loopen, meer of minder van elkaar verwijderd zijn, zoodat niet alleen de kortste draaiing geen bezwaar oplevert, maar zelfs niet de minste wrijving der wielen tegen de kanten der rails wordt waargenomen. Dit systeem is geschikt voor alle spoor- en tramrijtuigen en de vervaardiger verzekerde ons, dat tramrytmgen, daarmede toegerust, zoo gemakkelijk loopen, dat van het aanzetten der paarden bij bochten of oploopende wegen geen sprake behoeft te zijn. Wij raden den vakmannen en verderen belangstellenden aan dit kunstwerk, dat, van af 21 dezer in de Boekhorststraat 149 in werking is, te gaan bezichtigen, te meer daar het de vrucht is van veel nadenken en wilskracht van een 79jarig man. * Door het R. K. Parochiaal Armbestuur alhier, werd heden aanbesteed: Het vergrooten der refter en recreatiezalen, alsmede het bouwen eener nieuwe keuken, waschplaats, slaapzalen en diverse werken ten behoeve der Parochiale Stichting R. K. Bewaarschool, gelegen aan de Hoefkade No. 322 alhier. Laagste inschrijver: Jacobus v. d. Elshout te Scheveningen, voor f 15 380. ---