BERICHT. Zij die zich, iu gaan de 1 Januari 1895, op het Dagblad abonneeren, ontvangen van heden af de nog loopende Nummers GRATIS. --- Buiteniandsch overzicht. ’»SRAVENHAQE, 19 December. De Duitsche Rijksdag heeft geweigerd machtiging te verleenen tot vervolging van de socialisten, die bleven zitten, toen de Voorzitter een Hoch op den Keizer deed hooren. W\j kunnen ten volle begrijpen, dat het denkbeeld tot vervolging der '/socialen” b\j de Rechterlijke Macht rees. Het gold hier toch niet de handhaving van het vrije parlementaire woerd, doch een daad, vijandig aan den Keizer. Niettemin zijn wij van oordeel, dat het wellicht voorzichtiger ware geweest niet met dit vervolgingsvoorstel aan te komen, daar in dergelijke gevallen een parlementaire meerderheid al spoedig geneigd is, de bewegingsvrijheid der leden verder uit te breiden dan een objectieve toepassing van de beginselen der vrijheid toelaat. De verwerping van het voorstel was dus te voorzien. Alleen de beide conservatieve fractien lieten zich door geen parlementaire toegevendheid leiden en stemden voor de vervolging. Gelukkig liep de zaak toch niet uit op niets. Er werd ten slotte een motie aangenomen om het reglement van orde van den Rijksdag in dien zin te verscherpen, dat de Voorzitter meer bevoegdheid zal erlangen tot handhaving van de tucht. Vermoedelijk zal men in Duitsohland krijgen wat men reeds in Erankrijk heeft, namelijk de toekenning van de macht aan den Voorzitter der Kamer om een lid of leden door de huissiers uit de zaal te doen verwijderen. Onze lezers zullen zich herinneren, dat wij in een vorig Overzicht op zulk een oplossing van de quaestie doelden; een discreditionnaire macht aan den Voorzitter moest — meenden wij — worden verleend. Bebel moge welsprekend hebben geredeneerd, hij zal bij geen onpartijdige de overtuiging hebben kunnen vestigen, dat de socialisten een cordate bonding aannemen. In de afzonderlijke Bondsstaten moeten zij, om zitting te kunnen nemen, ook den eed doen op de monarchale Grondwet. En nu moge Bebel met een spottend lachje van die eedequaestie melding maken, de eed blijft er niettemin de eed door. De beer Von Bennigsen, gewezen Minister van wijlen den blinden Koning van Hannover, bepleitte diezelfde opvatting. Dat was wel wat gewaagd van dien leider der natioaaal-iibsrale partij. Bebel verweet namelijk den heer Von Bennigsen, dat deze eerst trouw gezworen had aan den Koning van Hannover en, onmiddellijk na de inlijving, aan den Koning van Pruisen. Ongegrond was deze aanval niet. Maar die quaestie had niqts te maken met hes eedsgeschil, voor zoo veel de socialisten betreft De heer Von Bennigsen is ia beginsel ontrouw geworden aan zijn Vorst, maar hij kan zich altijd verdedigen door zich te beroepen op de veranderde verhoudingen. De //socialen” in de Bondsstaten zweren trouw aan de regeerende Vorsten, terwijl zij openlijk tegen hef gezag opkomen, ja. het monarchaal beginsel zelfs onomwonden bestrijden. Zij doen dat de coeur léger. Bebel verzekeide zelfs, dat, als voor het zitting nemen in den Kijk slag ook een eed werd gevorderd in monarch&Un geest, hij niet zou aarzelen hem af te leggen. Natuurlijk lokte die houding algemeene verontwaardiging uit. Wat ons betreft, wij zouden er volstrekt geen verkorting der vrijheid in zien, als de socialisten, die openlijk voor hun gevoelen uitkomen, niet werden toegelaten als lid eener Volksvertegenwoordiging in een monarchie. Zulk een uitsluiting zou bevorderlijk wezen aan de handhaving van de politieke moraliteit, want tij zou voorkomen, dat meineedigheid werd gekweekt. ’t Is in ons oog een averechtsohe opvatting van de vrijheid, als men den eed op een monarchale Grondwet aanvaardt van lieden, die er een eer in stellen en betogen, dat zij eigenlijk een quasi-eed hebben afgelegd. De discussie over de wet, gericht tegen de partijen, welke de omverwerping der bestaande orde van zaken beoogen, kon eergisteren niet worden voortgezet. Singer, een groot kapitalist en tevens, in theorie, vyandvanhet kapitaal, daar hij behoort tot de//socialen”, lokte het houden uit vaa een appèl nominal, en toen bleek, dat er geen leden genoeg aanwezig waren om een wettige zitting te houden. De Voorzitter verdaagde daarop de bijeenkomst tot 8 Januari a.s. Wy zullen moeten afwachten, wat de Regeering dan doen zal. Naar wij ons vleien, zal er ten slotte een meerderheid gevonden worden voor de «anti-revolutionnaire” wet, welke Troon en Altaar tegen de gevaarlykste aanvallen beveiligen moet. Zekerheid, dat het wetsvoorstel een meerderheid zal verwerven, bestaat natuurlijk niet. Men weet niet in onze dagen, welke concessien soms ook door een wetgevende vergadering worden gedaan tegenover hen, die misbruik maken van de vrijheid, haar alzoo doen ontaarden in losbandigheid. De geesten zijn maar al te weinig normaal, en daardoor ontstaat begripsverwarring. Moge de Duitsche Rijksdag in dit opzicht wijze? wezen 1 * * & De samenstelling van bet Presidiaal Bureau iu de Deensche Kamer van Afgevaardigden — het Volkshuis — is nog al gezegend voor de Regeering afgeloopen. De President behoort tot de gematigde liberalen, de eerste Vice President tot de rechterzijde en de tweede weder tot de gematigde liberalen. Onder zulke auspiciën mag men iets goeds van het overleg tusschcn Regeering en Volksvertegenwoordiging verwachten. Nu de conflictperiode voorbij is, wordt het ook tijd om tot da afdoening vaa zaken te komen. Hiermede willen wij geenszins zeggen, dat Estrup de behartiging van ’s Lsnds zaken verwaarloosde; integendeel. Het is echter onloochenbaar, dat vele belangen nog krachtiger zouden zijn behartigd, als er altijd overeenstemming tusschen het Ministerie en de Kamer meerderheid ware geweest. Partijen zijn in elk laad schier onmisbaar, omdat daardoor het nationaal laven wordt wakker gehouden. Doch slechts die richtingen kunnen tot heil van den Staat ar beiden, welke altijd.partijkiezen voor het Staatsbelarg. De radicale partij in Denemarken, die nu gelukkig uit het Kamer-Bureau verdrongen is, staat niet het belang des Rijks, maar alleen dat van haar eigen richting voor. Het blijft daarom een onsterfelijke verdienste van Estrup, dat hij de radicale partij heeft ten onder gebracht. Zijn geest blijve de Regeering besielen! * * * Het incident Giolitti in de Italiaansche Kamer van Afgevaardigden is nog niet ten einde. Het schijnt eigenlijk pas te beginnen. Crispi heeft in de Kamer verzekerd, dat al de geproduceerde stukken een hoop leugens en valstrikken zijn. De Kamer besloot in de volgende zitting de vraag in overweging te zullen nemen, of de bewuste bescheiden dadelijk in behandeling zouden worden genomen. Maar ziet, die zitting kon niet gehouden worden, want bij Koninklijk besluit zijn de zittingen van de Kamer voor onbepaalden tijd verdaagd. Crispi heeft in het daartoe strekkend rapport aan de Kamer de redenen ontvouwd, waarom het Kabinet het. raadzamer oordeelt, dat de Kamer gaat rusten. Zij moest kalmer worden en tevens worden beveiligd tegen aanvallen en verrassingen. Haar rusttijd moet zij aanwenden om wijsheid te garen, vereischt tot het nemen van nieuwe beslissingen. Voorts wordt in het rapport er op gewezen, hoe al deze parlementaire bewegingen van persoonlijken aard de afdoening der zaken belemmeren. Dat klinkt alles zeer fraai. Wy meenden echter dat Crispi, als hy zoo vast in zgn politieke schoenen stond, de verdaging niet zou hebben geprovoceerd. Nu is aan de persoonlijke discussie wel een einde gemaakt, maar ook aan bet debat over ’s Lauds zaken. Het gaat er in Italië langs zoo wonderlijker toe. De wetgevende macht staat stil, en dus ook de zaak der hervormingen. Onder dit alles gaat Italië economisch steed» meer achteruit. Wie ooit Italië’s redder zou kunnen worden, zeker Crispi niet. Naar men wil, wordt Giolitti door de politie bewaakt; men verzekert thans — en dit zou een slecht omen voor hem wezen —1 dat hij naar Duitschland is vertrokken. Toch gelooven wij niet, dat men hem licht zal gevangen nemen. Crispi vervolgt hem wegens laster. Zal de Premier zelfs dat proces winnen? Hij loopt groot gevaar zyn politiek proces bij de natie geheel te verliezen. *** De consul-generaal van Turkije te Amsterdam spreekt de geruchten tegen, volgens welke de gruwelen in Armenie werden gepleegd door de Muzelmannen; het zouden integendeel de Armeniërs zyn, die de Muselmansche dorpen verwoestten. Ook na die tegenspraak big ven wij vreezen, dat de Muzelmannen werkelijk weder eens duchtig iaArmenie hebben huis gehouden. Er zullen nu twee Commissien van onderzoek worden benoemd: een Turksche en een EngelschRussisch-Fransche. Vermoedelijk zal de eerste de Turken vrijspreken van alle schuld; van Qe tweede verwachten wij het ware licht. Opmerking verdient bet, dat het Turksch Gouvernement thans reeds alles weet. Waartoe dan het onderzork ? Door da Times wordt verlangd, dat de gemengde Commissie haar onderzoek verder zal uitstrekken dan tot de jongste gruweldaden. Het City-blad wil, dat man door de enquête ook kome tot de kennis van den waren toestand van Armenie in het algemeen. Dit doel wil de Times bereiken door Ha gemengde Commissie. Nu houde men in ’t oog, dat Engeland bij het vredesverdrag van Berlijn, ’twelk een eind maakte aan den jangsten RusBisch-Turksehen oorlog, de bepaalde opdracht erlangde om voor het iot der Christenen in Arokeüie te waken. Een gemengde Commissie van onderzoek was dus niet noodig. Engeland kon zelf handelend optreden, krachtens een deugdelijk en door niemand te wraken volmacht. Sommigen nu beweren, dat Engeland er Rusland en Frankrijk bijhaalde, om tot een entente cordiale met de beide laatstgenoemde Mogendheden te komen. ’t Is mogelijk, maar uit den toon der Russische bladen volgt duidelijk genoeg, dat wij gelijk hadden, toen wij voorspelden, dat Engeland er wel niet in slagen zal een nieuwe Drievoudige Alliantie tot stand te brengen. Bonden blijken steeds meer banden te zijn, die de vrije actie belemmeren. Hun tijd, op internationaal gebied, is voorloopig voorbij. * l Met een zeer kleine meerderheid verwierp de “ Fransche Kamer van Afgevaardigden eergisteren een motie nopens bet verleenen van ridderorden, tegen welke de Regeering zich had verklaard. Over een ridderorde te struikelen, dit ware wat . al te miniem geweest! Bij de Presidentskeuze was het Bewind ook niet gelukkig. ’ Brisson, de radicaal, werd gekozen; Meline, den 1 protectionist, ontbrak het op zijn beurt aan voldoende parlementaire protectie. --- Buitenland. MI1ELAND. Londen, 18 Dec. Er werd gister-avond in St. Martin’s Town Hall, Cbaring Cross, een drukbezochte protestvergadering tegen de Armenische gruwelen gehouden. In een drietal resoluties worden deze en tegelijk het Turksche wanbeheer gebrandmerkt en de onverschilligheid der Mogendheden veroordeeld, waardoor de Porte in staat wordt gesteld artikel 61 van het Berlynsch tractaat stelselmatig te ignoreeren. Een beroep op de Britsche Regeering wordt gedaan om zonder verwijl bestuurshervormingen in Armenie te eischen, daar een eenvoudig consulair onderzoek der gruwelen onvoldoende is en hoogstens eindigt met de bestraffing van enkele schuldigen. De meerderheid in de vergadering had intusseden geen gemakkelijk spel, daar zij te kampen had tegen een rumoerige minerheid, die vooraf een Turkschgezind en anti-Russiach manifest had opgesteld, dat onder de aanwezigen was rondgedeeld. De woordvoerders van de minderheid konden aanvankelijk niet aan ’t woord komen en werden zelfs onzacht de zaal uitgedrongen. Later, toen het rumoer wat bedaard was, Blaagde de advocaat Edmondson er in, een motie toe te lichten, betoogende dat de Armenische gruwelen volstrekt niet bewezen waren en het tyd genoeg was ze te brandmerken, zoodra het bowijs was geleverd dat ze werkelijk bedreven waren. Nadat de spreker herhaaldelijk met gesis, kreten en gestampvoet in de rede was gevallen en zijn woorden zoo goed als onverstaanbaar waren gemaakt, werd zijn voorstel om de veroordeeling voorloopig op te schorten, met nagenoeg algemeene stemmen verworpen. De heer Gladstone, de oude beproefde vriend der Armeniërs, had ook zyn msening kenbaar gemaakt in een brief, die werd voorgelezen. Da ex-Premier spreekt daarin de verwachting uit, dat de Engelsche Regeering zal aaudringen op een streng onderzoen der gruwelen, en de hoop dat de Turksche Regeering, voor de eer van Turkije zelf, zal meewerken. Een van de vurigste redenaars was de bekende dominee Newman Hall, die luide toegejuicht werd, toen hij verklaarde dat Koningin Victoria niet moet gedoogen, dat de kus van den Turkschen gezant haar hand bezoedele zoolang de Armenische gruwelen niet opgehelderd en gewroken zijn. Het Parlementslid Schwann betoogde, dat de slechte behandeling van de Armenische Christenen in do laatste jaren in veelvuldigheid en wreedaardigheid was toegenomen, zoodat de groote Mogendheden volkomen op de hoogte zyn van hetgeen er gaande is. De voorgestelde Commissie scheen zeer onvoldoende te zijn, omdat de consuls van Engeland, Erankrijk en Rusland niet als leden waren toegelaten. Vele jaren geleden werd aan Said-pacha, die thans nog altijd een der raadslieden van den Sultan is, gevraagd hoe de Armenische quaestie moest worden opgelost en hij antwoordde: //Om de Armenische quaestie uit de wereld te helpen, moet men de Armeniërs uit de wereld helpen”. Dat was de sleutel van de Armenische quaestie. Spreker hoopt dat de entente cordiale, die thans tusschen Rusland en Engeland bestaat voor het zoozeer onderdrukte volk een nieuwe era zal openen. Prof. Agar Beet gaf eenige bijzonderheden over de hervormingen welke door de Armeniërs gevraagd werden, hoofdzakelijk hierin bestaande dat er met approbatie van de Mogendheden een Gouverneur benoemd zou worden, en wel een Christen-ambtenaar, die niet zou kunnen ontslagen worden dan met goedvinden van de Mogendheden; dat er voorts een hervorming zou zijn in de rechtsspraak en een algeheele reorganisatie van het financieel beheer der provinciën. Een ander spreker was de President van de Armenische Vereeniging te Parijs. Deze Vereeniging had een gezantschap van drie leden gezonden om haar dank over te brengen en meewerking te beloven. Verscheidene bekende sprekers veroordeelden hevig de lamlendigheid, waarvan de houding der Engelsche Regeering blijk gaf. Haar Turkschgezindheid, zeiden ze, was onduldbaar geworden. Da moties, welke werden aangenomen, zullen door een deputatie aan lord Kimberley worden overgebracht. — Omtrent de Engelsche expeditie naar Waziristan verneemt The Times uit Calcutta, dat daar uit de grensplaats Jandola bericht is ontvangen van het uitvaardigen eener proclamatie door den bevelvoerenden officier air Wm. Lockhart, waarbij de stam der Mahsuds verwittigd wordt dat het Engelsche leger op het punt staat hun land binnen te rukken om aan de door het Britsche Gouvernement gestelde eischen kracht bij te zetten. En is reeds een verkenning van uit het kamp gedaan en de geheele troepenmacht zal waarschijnlijk reeds morgen of overmorgen oprukken. Graaf Van Bylandt, de Nederlandsche reiziger, bracht gisteren (16 Dec.) aan het Britsche kamp eeu bezoek. — Te gelijk wordt gemeld, dat de Alghaansche grens commissie den 14n te Chilar Serai, eeu groep kleine dorpen, is aangekomen. Den vorigen dag passeerde de Commissie de verste grens van de Kun&r-valioi, die tot hiertoe nog niet doorzocht werd. De Europeesche leden der Commissie dachten den 15n Shigal te bereiken en den 16n Asmar, waar een paar dagen halt gehouden zal worden. — De Londenscbe rechter heeft Charles Dent en Francis Bawn wegens het zenden van bommen aan verschillende Ministers en audere hooggeplaatste personen, hoewel daarmee slechts een grap bedoeld werd, tot een zware geldboete veroordeeld, nl. tot £ 1 boete voor iedere bom. De ambtenaar van het O pen b ia r Ministerie overwoog, dat het allergevaarlijkst is om den menschen met zulke dingen scurik aan te jagen en dat bovendien door het ontploffen van zulk een bom, als gewoon pakje in een goederenwagen verzonden, licht brand had kunnen ontstaan. --- Nederlandsch Oost-Indië Batavia, 20 November. Volgens een telegram uit Boeleleng aan het Bat. Nbl., heden-middag verspreid, toont de bevolking zich tot onderwerping bereid, heeft generaal Vetter een gezantschap uit Poenghanah ontvangen, is de toestand van kapt. Slangen bevredigend en zijn bij het springen van een kruitmagazijn door eigen onvoorzichtigheid kapt. Tuinenburg, luit. Campioni en 19 minderen en dwangarbeiders gewond. — Een eigenaardige plechtigheid, zoo schrijft men uit Lombok aan de Loc., had eenige dagen geleden te Karang Bedil plaats. De commandant van dien post, de kapitein Tuinenburg, die tijdens den overval te Mataram was, bezocht het verlaten bivak van het 7e bataljon, ten einde zich er van te overtuigen of het graf van zyn gesneuvelden luitenant Abeleven nog ongeschonden was. Het graf werd door hem onbeschadigd gevonden, maar tevens in de nabijheid vele overblijfselen van gesneuvelden. Met den grootsten eerbied werden deze verzameld in een kistje en door dien kapitein naar Karang Bedil medegenomen. Daar aangekomen deed bij de vlag half stok hijschen en werd het stoffelijk overschot van zoovele brave krijgsmakkers, gedekt door de Nederlandsche vlag, des middags met de meeste plechtigheid ter aarde besteld. Een korte maar innig gevoelde toespraak besloot deze van kameraadschap getuigende daad. — Omtrent de inneming der kampong Mondjok, in bet n. o. deel van Mataram gelegen, schrijft een correspondent van de J.-B. een brief, dd. 8 Nov., waaraan het volgende ontleend is: De wyze waarop geageerd werd was als volgt: de aanvalslinie bestond nit twee compagnieën van het 7e, en twee compagnieën van het 6s, die in onderling verband en van het Westen naar het Oosten oprukten. Van iedere compagnie was éen peloton in de voorste en éen in de 2e linie. Daarachter had elk bataljon een compagnie in reserve, terwijl de algemeene reserve werd geformeerd door een compagnie van het 6e plus een compagnie van het 9e. De artillerie bleef voorloopig bij de algemeene reserve en bestreek een weg, welke tusschen het 6e en 7e doorliep. Na ongeveer een half uur voortgeploeterd te hebben, zag de' colonne van den linkervleugel, compagnie Utzmann van het 7e, eenige gewapende Baliërs vluchten ; dit waren waarschijnlijk vooruitgeschoven schildwachten, en kort daarop had men het lieve leven gaande. De tong-tong werd in Mondjok, waar die colonne nog zoowat een 70 meter vandaan stond, geslagen en daarop begon een vrij hevig vuur en weer het meeste van uit de boomen. Onmiddellyk begon bovengenoemde colonne salvo’s af te geven, voornamelijk op de boomea. Het gevolg was, dat, na een vuurgevecht van ongeveer een kwartier, de Baliërs er van door gingen en Mondjok in den steek lieten, dat onmiddellijk werd bezet en doorgetrokken, want toen waren we nog niet klaar. In het Oosteljjk verlengde van Mondjok lag een kleine klappertuin en daarachter de kampong Bangkan Tjoelik, welke ook moest genomen worden. Hierin werd niet de minste tegenstand ondervonden; er kwamen dadelyk eenige Sasakkers met witte en Nederlandsche vlaggen te voorschijn. Intusschen was het 6e ook verder doorgerukt en nam met de artillerie stelling op de sawah ten Zuiden van Tjoelik. Twee compagnieën vaa hst 2e bataljon hadden intusschen het tusschen Tjoelik en Tjakra gelegen Taman Radja, dat ook verlaten bleek te zijn, bezet. Behalve eenige schoten, welke van uit een gedeelte van Tjakra op grooten afstand op het 6e werden gelost, viel er niet bijzonders meer voor. Wonder boven wonder hebben we dien dag geen een gewonde of doode gekregen en daar was anders voor het 7e méér dan veel kans voor geweest. In Mondjok en Tjoelik werden verscheidene wapens | buit gemaakt, maar behalve dat, werden verscheidene, meerendeels nieuw soldatenkleederen gevonden, alle afkomstig uit het vroeger bivak van het 7e bataljon. Eenige fuseliers van het 7e vonden hun eigen pakejans terug, mat het nummer er op. — B. schrijft uit Ampenan aan de Loc. De toestand op de Oostkust van het eiland moet nog zeer veel te wenscüen overlaten, terwijl personen die eenigszins van land en volk op de hoogte zijn, voorspellen, dat, als de Baliërs eens zijn ten onder jjebtacbt, de Sasaks ons nog de handen vol werk zullen geven. Niet in dien geest, dat we bepaald tegen hen te velde zullen moeten trekken, maar dat ze ons heele boel politiek geharrewar zullen geven. Het gezag, dat de hoofden over hun onderhoorigen uitoefenen, moet al erg onbeteekenend zijn, terwijl het eenige flinke hoofd, nl. Goeroe Bangkol, die z’n volk onder den duim heeft, tegen het bestuur een toon aanslaat en een houding aanneemt, die niet langer geduld mogen worden. Een Mohammedaansehe kleinzoon van den Vorst, die door hem, Goeroe Bangkol, is gevangen genomen, weigert hij pertinent aan den generaal uit te leveren. //Hij voert ook oorlog, en het is zijn krijgsgevangene, niet die des generaals” — was z’n antwoord op den last om den vorstentelg uit te leveren, OEFEmiG KWEEKT KEKKIi. Het niet zeer gunstige weder van eergister-avond was weinig geschikt om in Diligentia een stampvolle zaal te doen verwachten; het publiek was dan ook by de lezing van den heer P. G. Van Schermbeek uit Deventer slechts matig opgekomen. De heer Van Schermbeek ving zijn voordracht aan met er op te wyten, dat zijn reis naar Cbina in 1888—89 hem reeds de stof had geleverd voor een Nutslezing, eenige jaren geleden in hetzelfde lokaal gehouden. Hy had daarom eerst geaarzeld, aan de uitnoodiging van het bestuur van het Genootschap te voldoen, doch had zich bereid verklaard, toen hem de verzekering was gegeven, dat de leden van Oefening weer een ander publiek vormen dan die van het Nvt. In hoeverre dit juist gezien is, zullen wij in ’t midden laten. Wat de spreker echter mededeelde, was wel de moeite waard, zij het dan ook voor een tweede maal, aangehoord te worden, vooral nu, zooals spreker volkomen terecht opmerkte, de belangstelling iu het Hemelsche Rijk door den thans woedenden oorlog tusschen China en Japan in bijzondere mate opgewekt is. Natuurlijk werd de tegenwoordig gevoerd wordende oorlog door spreker in eenige trekken besproken. Hij bekende gulweg, al bij den aanvang niet getwijfeld te hbbben wie het wei winnen zou. Met de Japansche officieren en ambtenaren, met maarschalk Yamagata was spreker persoonlijk meermalen in aanraking geweest, en daardoor was hij, zeker meer dan iemand anders, bevoegd een oordeel uit te spreken over personen en zaken in Japan en dit oordeel luidde zeer gunstig. Het ontstaan van den oorlog is op zich zelf moeilijk aan te geven: hoe verschillend is, om een voorbeeld te noemen, niet reeds gedacht en geoordeeld over den oorlog van 1870—71! _ Wat spreker wèl weet, is echter, dat in Japan een groote verbittering hearseht tegen de Chineezen, niet zoo zeer om hun vasthoudendheid aan het eeuwenbestaande dan wel door de laatdunkendheid, de verachting, waarmede ds Chineezen gewoon zijn //het apenvolk” te bejegenen. Na deze inleiding ging spreker over tot de behandeling van zijn eigenlijk onderwerp: China en zijn tochten in het binnenland aldaar in 1888—89. De nitgebreide verhandeling, dikwijls door een luimige opmerking gekruid, welke spreker thans liet volgen over China en zijn bewoners, kunnen wij, zelfs niet in hoofdtrekken, wedergeven, daar onze plaatsruimte daarvoor te beperkt is. Wij moeten volstaan met een kort uittreksel. Spreker vertelde dan een en ander over het vieren van het Nieuwjaarsfeest in Hongkong, gaf een uitvoerig aardrijkskundig overzicht van het land, waarmede hy een nauwkeurige bespreking van zeden en gewoonten, tegeeringsvorm en godsdienst vergezeld deed gaan en op de eigenaardige karaktertrekken, welke daarbij opmerking verdienen, wees. Zóo liet spreker de aandacht vallen op de sterk democratische stroomingen in den patriarchaal autocratischen tegeeringsvorm, de coöperatiezucht, op de exameninrichting, het ambtenaarssysteem, uitvloeisel vaa de zuiver letterkundige exameninrichting, de geheime genootschappen, een tegenwicht tegen de afpersingen en den druk der mandarijnen, op den eigenaardigen eerbied, door den Chinees betoond aan zijn ouders en voorvaderen. Vooral de inrichting der examens werd door spreker uitvoerig geschetst en mes belangstelling door de aanwezigen aangehoord. Candidaten van 80 en 90 jaren zijn daarbij niet zeldzaam, even zoo min als dat het geval zich voordoet, dat vader, zoon en kleinzoon zich aan hetzelfde examen onderwerpen. Wanneer men nn weet, dat de officieren slechts een klein aanvullingsexamen afleggen bij het gewoon letterkundig examen, dan begrijpt men, hoeveel zij als krijgsman waard zijn. Trouwens, officier zijn en zich verrijken ten koste van den soldaat, beteekent daar hetzelfde. Verscheidene steden als Canton, Shanghaï, Tientsin werden door den heer Van Schermbeek besproken, terwyl hy voornamelijk vertelde wat hij zelf had gezien. Ook de in China zoo vaak voorkomende kindermoord op groote schaal, welke niet strafbaar is, ai wordt hij thans eenigszins tegengegaan, werd door spreker op onderhoudende wijze behandeld. Na de pauze verhaalde spreker een en ander over zijn bozoaken by den Onderkoning te Tientsin, over de wijze van reizen in het binnenland, over de herbergen en de ervaringen, door hem op de reis opgedaan, en over alle toebereidselen, welke tot het ondernemen eener reis van zdo langen duur door hem moesten ondernomen worden. Zijn tocht naar de Gele rivier gaf hem ruimschoots gelegenheid opmerkingen omtrent land en volk te maken en tal van bijzonderheden daaromtrent werden door spreker aan zyn gehoor medegedeeld. Spreker besloot zijn voordracht met het verhaal van de origineele wijze, waarop door de Chineezen een doorbraak wordt gedicht, en van zijn terugteis naar Hongkong, waarbij hij o. a. met den bekenden Daitschen kapitein Von Hammeken had kennis gemaakt. Een krachtig applaus viel -den heer Van Schermbeek ten deel. --- Staten-Generaal. Tweede Kamer. Vergadering van Woensdag 19 December. Op voorstel des Voorzitters wordt besloten Vrijdag te 11 uren in behandeling te nemen eenige votsontwerpen, o. a. heffing van rechten te Alkmaar, :n verder tegelijk met Hoofdstuk X te behandelen ie Begrooting van Suriname. Verder deelt de Voorzitter mede, in overleg net den Minister van Waterstaat, te hebben afgezien van zijn voornemen om de motie-Gerritsen nog voor Kerstmis in behandeling te brengen. STA4TIBE6BOOT1HE VOOR 1893. i Hoofdstuk VIIÏ. — Oorlog. De heer Viruly Verbrugge heeft met in- 1 genomenheid van een der sprekers bij de algemeene i beschouwingen gehoord, dat er voor onze on- i afhankelijkheid niet zoo veel te duchten is, en tot zijn bijzonder genoegen heeft ook de Minister Röell 1 zich in dien geest uitgelaten. Waar dit nu zoo is, i gelooft hy ook, dat nog wel millioenen zullen kunnen worden bespaard op de uitgaven voor de doode 1 weermiddelen. Doch spreker meent, dat aien ook geen groot i veldleger meer zal noodig hebben, althans volgens het oordeel van hen, die niet bevreesd zijn voor een i aanval op onze onaf hankely kaeid. In ieder geval geen veldieger a la Bergansius ter sterkte van 60 000 man. Spreker wil in vaderlandsliefde niet onderdoen voor wien ook, maar onze krachten zijn niet groot en daarom moet dat optreden bescheiden zijn. Het streven van hem en zyn geestverwanten op dit punt is meermalen geridieulariseerd, door te beweren, dat zij niets voor onze defensie over hebben : dat is niet zoo ; zij meenen alleen, dat niet zooveel millioenen voor Oorlog behoeven te worden uitgegeven. Hier komt bij dat de toestand gansch veranderd is. Vroeger had Duitschiand groote behoefte aan onze grenzen, maar nadat dit Rijk vasten voet heeft verkregen in Lotharingen, bestaat dat gevaar niet meer. Hetzelfde kan ook ten aanzien van Belgie worden gezegd. Voorts is de tegenstand tegen den oorlog ontzaglijk grooter geworden. En om kleine oorzaken zullen zeker geen oorlogen meer gevoerd worden. Spr. vraagt nu of deze Begrooting is in overeenstemming met de feiten, door hem genoemd. Naar zijn meening is daarvan geen spoor te vinden, niettegenstaande onze onaf haukelijkheid geen gevaar meer loopt en er slechts sprake kan zijn van handhaving der neutraliteit. Spr. behandelt verder de wettelijke organisatie van ons leger. Daarvan hoort men thans zooveel niet meer als vroeger. Spr. betreurt dit, want zoolang die organisatie ontbreekt, kan de Kamer niet naar behooren invloed uitoefenen op de handelingen van het Departement van Oorlog. En een flinke bezuiniging op de uitgaven van Oorlog kan niet verkregen worden, zoolang de legerorgauisatie ontbreekt. De heer Travaglino betwijfelt of de lof, door den heer Seret aau den Minister van Oorlog toegezwaaid, wel dezen Minister aangenaam zal geweest zijn. Doch dit daargelaten, spr. meent, dat de Minister wijs heeft gedaan zich met voorzichtigheid uit te spreken. Spr. meent dat de Minister voldoende geantwoord heeft op hetgeen in het Voorloopig Verslag is gezegd. Alle gematigde partijen kunnen tevreden zijn met hetgeen deze Minister gezegd heeft. Spr. doet daarby uitkomen, dat deze begrooting 5 ton lager is dan de loopende begrooting ; doch hij hoopt, dat ne Minister zich, niettegenstaande die bezuiniging, toch niet zal verzetten tegen de voorgestelde amendementen, die met een goed doel zyn voorgedragen. De heer Van VI ij men zegt, dat het lot der kleinere volken is om zich mee kieiue middelen te behelpen. Evenwel wat ons land betreft, in do laatste 20 jaren is de Kamer zeker niet karig geweest. Jaarlyks toch zijn 2 millioen toegestaan voor vestingen; 1 miliioen voor geschut en 2 ton voor draagbare wapenen. Zeker ontbreekt nog veel, maar dit is nog geen reden om mismoedig te zyn omtrent het gehalte vaa ons leger. Spreker wijst slechts op de belangrijke brieven van den officier van gezondheid Ujlaki, die, op grond van eigen jander vinding, de meest mogelijke hulde heeft gebracht aan ons leger in Indie, een huurleger, waarop spreker vooral wyst. Dit neemt echter niet weg, dat het zeer gewenscht is voor de Ministers van üerlog en Marine om den toestand onzer geldmiddelen in het oog te houden en niet meer aan t8 vragen dan volstrekt noodig is. Het ia zeker goed steeds te denken aan het st vis pacem para helium, maar men mag toch de natie niet uitputten. Spr. wenscht bezuiniging en dit lag ook ten grondslag aan zyn nota; spr. zal de daarin behandelde punten nu niet bespreken, maar slechts op twee punten wijzen. In de eerste plaats de stabiliteit by Oorlog; hy zou wenschen, dat de Ministers van Marine en Oorlog niet steeds behoefden af te treden met de overige leden van het Parlement. Ten tweede betreurt spreker het, dat de Minister veranderingen heeft gebracht in de regeling van den Minister Seyffardt omtrent het reservekader en verzoekt hij den Minister wel zijn aandacht te willen schenken aan het deswege ingekomen adres van leeraren van het middelbaar onderwijs. De heer De Beaufort (Amsterdam) meent te kunnen aantoonen, dat leger-organisatie bij de wet niet altijd door de liberalen is gevorderd; ook acht hij de voordeelen daarvan niet zoo groot, terwijl hij ook niet meent, dat de Kamer, was er wel zulk een organisatie, meer controle zou kunnen uitoefenen. Spreker komt verder op tegen den onverhoedschen aanval door den heer Seret tot spreker gericht en die van weinig strategisch talent getuigde, omdat de aanval plaats had zonder voorloopige verkenning. Spreker verduidelijkt nader wat hij bedoeld heeft door te zeggen dat hij steeds zou tegen stemmen wanneer de deskundigen het niet eens waren. Spreker beantwoordt verder verschillende punten uit de rede van den heer Seret en ontwikkelt nader waarom hy waarde blijft hechten aan de doode weermiddelen, noodig wanneer ons leger zich moet terugtrekken. En wat onze levende weermiddelen betreft, die moeten zéo zijn ingericht, dat wij inderdaad onze neutraliteit zullen kunnen handhaven. Wordt onze neutraliteit geschonden, dan is het plicht der Regeering, daartegen op te komen. Hoe, hangt af van de omstandigheden; doch onnoodig is het gewapend te zyn tegen alle eventualiteiten van den oorlog. De heer Staalman komt op t8gen hetgeen de heer Van der Schrieck aangevoerd heeft tegen een deel van spreker’s rede bij de algemeene beraadslagingen. . . Voorts ontkent hij te zijn anti-militair; integendeel, hij draagt den Nederlandschen militairen een warm hart toe. Intusschen heeft hij een af keer van den oorlog. Ziet men den tegenwoordigen Minister, dan heeft men geen oorlogzuchtige denkbeelden te koesteren en spreker verheugt zich daarover, omdat hij ook den vrede wil. Maar wat de Minister nu vraagt voor de geweren, overtreft alles en de Minister wordt daardoor van een Minister van Vrede een Minister van Oorlog. Wat de geoefendheid met het leger betreft, spr. heeft de oefeningen bijgewoond en moet verklaren, dat het schieten veel te wenschen overlaat en dit is vooral de schuld van de officieren en het kader. Spr. zou wenschen dat werkelijk getoond worde, dat men veel wildoen voor ontwikkeling van den ; soldaat, en daartoe is vooral noodig bevordering der zedelijkheid, welke, gelijk spr. beweert, zeer bena’ deeld wordt door de handelingen van officieren. Spr. komt ook op tegen den verkoop van jenever in de J ; cantine. Voorts wenscht hy betere voeding en kleeding t van den soldaat. De heer K e r d ij k vraagt den Minister: lo. of et niet waar is, dat bij de behandeling der bekende aak van den officier van Deventer, de betrokken ergeant een beter figuur heeft gemaakt dan die uiten ant; 2o. of het waar is, dat de luitenant in eze in concurrentie is getreden met zijn sergeant; n 3o. wat heeft de Regeering in deze gedaan? De Minister van Oorlog zegt aan den heer ieret, dat hij zich niet bewust was een volmaakt iploinaat te zijn. Hij heeft in zyn Memorie van intwoord geschreven datgene wat hij gemeend heeft e moeten en te kunnen schrijven. Wat de qualificatie an diplomaat betreft, de Minister dacht te zijn voor lies soldaat, maar hij accepteert de qualificatie in oover, dat daarmede is te kennen gegeven* dat hij er a geslaagd is zijn Memorie met de vereischte omichtigheid te hebben gesteld. Het begrip van persoonlijken dienstplicht is voor neer dan éen opvatting vatbaar. Dit is by de belandeling derLegerwet gebleken Eerst wanneer de vijte van dienstplicht is omschreven, kanmetjuistleid worden gezegd, wat ieder individueel onder lersoonlijken dienstplicht verstaat. De Minister is zich ook niet bewast de doode veermiddelen niet te willen versterken. Immers heeft iq de laatste posten voor de zg. kleine stelling van Amsterdam aangevraagd. Ook is het verwijt ten ipzichts van te geringe behartiging van de levende itrijdkrachten niet verdiend. Immers heeft hij bij fijn optreden onmiddellijk gebroken met bet stelsel ran de lange verloven en voorts heeft hy verlengingran den diensttijd der miliciens aangevraagd. De Minister komt ook op tegen het beweren van len heer Seret, dat hij niet wenscht versterking van ie levende strijdkrachten en alleen versterking van le doode weermiddelen. Ook verklaart de Minister iet volkomen eens te zijn met Minister Röell, waar leze de beteekenis van een mobiel leger voor ons and aantoonde. Door den heer Seret is gezegd, dat de Minister Röell in uitzicht heeft gesteld, dat op de stelling ran Amsterdam millioenen zouden kunnen worden bezuinigd. De Minister zegt dit ook, want na ondersoek is hem gebleken, dat de hooge nitgaven, welke lanvankelijk voor de stelling waren geraamd, aansienlijk kunnen worden verminderd. Eu wat aangaat het gezegde van den heer Seret, lat dit Ministerie drijft op verschillende kurken en lat de Katholieke partij de dikste kurk is, meent ie Minister te mogen verwijzen naar de stemming over de Marinebegrooting. Aan den heer Viruly verzekert de Minister, dat gaarne de mogelijkheid van meerdere bezuiniging cal worden onderzocht; en met veel genoegen heeft de Minister van den heer Viruly diens verklaringen omtrent het veldleger gehoord. Als die spreker echter zegt, dat deze Begrooting geen spoor van bezuiniging draagt, dan heeft hij zeker de Begrooting niet nauwkeurig nagegaan. Door den heer Travaglino is met meer waardeericg van die bezuinigingen gesproken en de Minister geeft ham gaarne de verzekering, dat hij de voorgestelde amendementen alleen zal bestrijden, wanneer hij er principieel tegen zou zijn. Wat de rede van den heer Van Vlijmen betreft, de Minister stemt vólkernen in met diens lof aan ons huur-leger in Indie en speciaal over ds uitstekende wijze, waarop onze troepen zich op Lombok hebben onderscheiden. Wat de nota van dien spreker betreft, de Minister heeft die volstrekt niet willen afmaken; hij heeft beantwoord al datgene wat bepaald noodig was en wanneer hij veel onbeantwoord heeft gelaten, dan was dit om niet te uitvoerig te worden. Wat het reserve-kader betreft, het is alleen op advies van de hooge militaire autoriteiten, dat hy eenige veranderingen heeft gemaakt, die hij meent, dat verbeteringen zijn. Overigens blijkt uit een dezer dagen by hem ontvangen rapport, dat de zaak van het reserve-kader volstrekt zoo kwaad niet staat; het aantal adspiranten neemt steeds toe. Hij gelooft dan ook, dat die zaak zeer zal meevallen. Wat de opmerkingen van den heer Staalman betreft, de Minister meent, dat men uit enkele feiten niet mag besluiten tot zedeloosheid onder het leger; wanneer enkelen iets misdoen, dan mag dit niet leiden tot veroordeeling van een geheel corps. Wat de geoefendheid der troepen in het schieten betreft, bijna nergens wordt daarvan zooveel werk gemaakt als hier. Men kan er van verzekerd zyn, dat de soldaten, die een distinctief dragen, goede Bcbutters zijn. De Minister geeft eenige toelichting op enkele feiten, waarop de heer Staalman heeft gewezen, en meent dat zij volstrekt zoo ernstig niet waren als die spreker het heeft willen doen voorkomen. Wat het schenken van jenever in de cantines betreft; het is toch zeker beter dat men daar slechts een bepaalde hoeveelheid goede waar kan krijgen, dan dat men den soldaat dryft naar de herberg. Voeding en kleeding zijn voorts ook zeer voldoende en wat de voeding betreft, die zal misschien nog meer verbeterd worden, wanneer de zaak der voeding direct van bet Rijk zou uitgaan. De Minister erkent dat de zaak, door den heer Kerdijk ter sprake gebracht, inderdaad een vreemde zaak is. Hij heeft inlichtingen ingewonnen, die voor den betrokken officier niet ongunstig waren. Intusschen is het Hoog Militair Gerechtshof in deze zaak gemengd en het schynt, dat het onderzoek daar tot een ander resultaat heeft geleid. Hij heeft daaromtrent nog geen rapport, maar wanneer hem na onderzoek zal blijken, dat de feiten waren zooals zy in de bladen vermeld zyn, dan zal hij niet nalaten handelend op te treden. Na repliek van de heeren Seret en Staalman en. dupliek van den Minister worden de algemeene beraadslagingen gesloten. Art. f wordt goedgekeurd. Art. 2 (tractementen der ambtenaren aan het Departement). De heer Seret komt er tegen op dat een militair referendaris slechts een tractemsnt heeft van f3400, terwijl dezelfde officier, was bij hoofd eener militaire afdeeling, f3600 traotement zou hebben. De Minister antwoordt, dat men in deze te rade moet gaan met de tractementen der andere referendarissen. Artt. 2 en 3 worden goedgekeurd. Art. 4, oorspronkelijk f 46 400 wordt verhoogd tot f47 200. Deze verhooging is door den Minister van Oorlog voorgedragen omdat, na het opmaken der Begrooting, het wenschelijk is gebleken om, ter ver vanging van een kapitein, adjudant in gewonen dienst van H. M. de Koningin, voor wien traotement en toelage bij de Begrooting is uitgetrokken, een majoor in genoemde betrekking te kunnen benoemen. De heer Rutgers van Rozenburg zegt namens de Commissie van Rapporteurs, dat deze verhooging gejustificeerd is. Artt. 4 en 5 worden goedgekeurd. Art. 6, groote staf. De heer De Ras bespreekt de wijziging voor de controle op de inwendige administratie der corpsen. Hij hoopt dat die verandering spoedig zal komen en meent dat het goed zal wezen de intendanten bij den generalen staf over te brengen. De heer Van VIij men meent, dat de intendance te weelderig is ingericht; er zyn meer titularis- sen aan in slanas belang nooazaxeiyK is. De Minister van Oorlog zal hetgeen door den heer De Ras gezegd is, zeer gaarne overwegend Artt. 6—22 worden goedgekeurd. Art. 23, remonte. De heer E e r f bespreekt de leverantie van paarden in tijd van oorlog in verband met de keuring van paarden in vredestijd. Die keuring heeft zeer weinig waarde en spr. ontwikkelt zijn bezwaren tegen het instituut der paarden-militie. De heer V e e g e n s blijft die bezwaren nog altijd juist achten. De toepassing van het Kon. besluit van 1892 levert veel last op voor de autoriteiten en particulieren en is zelfs nadeelig voor onze defensie, want men kan zeker zijn, dat, wanneer een oorlog in verschiet is, de gekeurde paarden door agenten van buitenlandsche Staten zullen worden opgekocht. Spr. moent dat ook bij wijziging van het Kon. besluit, het geheele keuringsinstituut zal blijken voor ons land onhoudbaar te zijn. De Minister van Oorlog herinnert aan den oorsprong dezer zaak; bij mobilisatie zou men juist bezwaar ondervinden tot het vinden der noodige paarden en van daar de instelling van de paardenkeurir g voor oorlogstijd. Hij erkent, dat de resultaten nog niet zeer gunstig zijn, maar dat is geen reden om de zaak geheel los te laten, doch wel om verbetering aan te brengen, en de Minister houdt zich daarmede bezig. Na repliek van den heer E e r f, bespreekt deze den aankoop van remontepaarden in het binnenland en vraagt den Minister of hij bereid is het geheel getal artilleriepaarden hier aan te koopen en den prijs er van te verhoogen. De Minister van Oorlog zegt, dat de belangrijke wenken, hier gegeven door de remontecommissie zeer zeker worden overwogen. Op de vraag van den heer Tijdens kan hij op dit oogeublik geen bevestigend antwoord geven. Artt. 23—31 worden goedgekeurd. Art. 32 (Pupillenschool.) De heer Royaards van den Ham vraagt den Minister eenige opheldering waarom hij zooveel spoed wil maken met de opheffing der pupillenschool te Nieuwersluis. De Minister van Oorlog zegt, dat het besluit tot opheffing der pupillenschool niet dan na rijp beraad is genomen en omdat die school niet die vruchten opleverdb, welke men daarvan verwachtte. Hy heeft aan de Koningin het voorstel gedaan de school met 1 Januari 1896 op te heffen. Na repliek van den heer Royaards van den Ham, wordt art. 32 goedgekeurd, evenals de artt. 33—58. Art. 59 (Militair onderwijs.) De heer Van VIij men wenscht splitsing van dezen post bij de volgende Begrooting. De Minister zal dit overwegen. Artt. 59—66 worden goedgekeurd. Art. 67 (Subsidien aan het fonds voor gepensionneerde onderofficieren.) De heer D e R a s vindt het onbillijk, dat geen subsidie gegeven wordt aan de vereeniging voor gepensionneerde officieren, vooral omdat er velen onder zijn, die gebrek lijden. Hy is overtuigd dat de Kamer een zoodanig subsidie niet zal weigeren. De Minister betuigt ook zijn sympathie voor de gepensionneerde officieren; hij had reeds op deze begrooting voor deze zaak een post willen brengen, financieele redenen hebben hem daarvan weerhouden. Doch de denkbeelden van den heer De Ras zal hij ter gelegenertijd gaarne overwegen. Art. 67 wordt goedgekeurd. Art. 68, (subsidie aan de Vereeniging «Trouw aan Koningin en Vaderland”) De heer E e r f vraagt den Minister of hij bereid is verhooging van dien post in overweging te nemen. De Minister antwoordt dat hij ook sympathie heeft voor deze zaak, doch het is hem gebleken dat die vereeniging van verschillende zijde bijdragen ontvangt, zoodat het niet dringend noodig was aan het verzoek tot verhooging te voldoen. Ds heer E e r f stelt voor het artikel te verhoogen met f 20 000. De heer Rutgers van Rozenburg zegt dat de meerderheid der Comm. van Rapp. zich verklaart tegen dit amend., ook omdat de Staat thans reeds een belangrijk bedrag bijdraagt. Hier komt bij dat de f 20 000, die nu reeds wordt gegeven, in effecte meer is dan vroeger, omdat er sedert zoo vele gerechtigden overleden zijn. De M i n i s t e r laat de beslissing aan de Kamer over. Het amend. wordt verworpen met 41 tegen 25 stemmen. Artt. 68—73 wordt goedgekeurd. De vergadering wordt hierop gescheiden tot hedenavond 8 ure. ' ---