Buiteulandsch Overzicht. De held van Karthoem is gevallen, verraaerijjK vermoord op het oogenblik dat hij ’t Gouvernementshuis verliet om de troepeD, welke hem, naar hij meende, getrouw waren gebleven, bijeen te verzamelen. Dat tragisch uiteinde van den man, die onder de grootsche politieke verschijningen van onzen tijd moet worden geteld, maakt en t kan niet anders — diepen indruk in Groot-Brittannië. De Britscbe natie beseft, dat de marteldood van Gordon als een nationale schande moet worden opgevat, welke niet eenmaal in ’t bloed van duizenden Soedaneezen kan worden uitgewischt. t „ Onze lezers zullen zich herinneren, dat wij, toen Gordon uittoog naar Soedan, zijn bedrijf als een waagstuk hebben aangeduid en voorspeld, dat zijn daad van zelfopoffering de zaak van Engeland in Soedan niet redden zou. _ De uitkomst heeft dit bevestigd; aan de juistheid twijfelden wij trouwens nooit, ook toen telkens berichten te Londen werden ontvangen, die den indruk moesten verwekken, dat Gordon’s missie zou slagen. Hij-zelf moet reeds den 14” December jl. aan sen vriend te Cairo hebben gemeld, dat men geen nadere tijding van hem moest verwachten, dat er verraders waren onder het garnizoen en dat de zaak, voor welke hij streed, tegen Kerstmis een ongunstig einde te gemoet ging. Door die regels werd Wolseley genoopt, zijn tocht naar Metemneh te verhaasten. Toen hjj Engeland verliet moet hij persoonlijk aan den tragischen afloop van zijn zending geloofd hebben, want hjj liet aan een zijner vrienden zijn testament achter, //in de vaste overtuiging, dat hij met zou terugkeeren op den vader landschen bodem . Ondanks dat voorgevoel aarzelde hij toch geen oogenblik, gehoor te geven aan den wensch om, in ’t belang van zijn vaderland, in Soedan, waar hij als ’t ware thuis was, werkzaam te ^Gordon behoorde tot die persoonlijkheden, die steeds zeldzamer worden, welke geheel kunnen opgaan in een verheven doel. Er straalt van hen een glans af, welke nog niet verdwijnt met hun verscheiden; zij laten een lichtspoor achter op ’t reuzenveld der geschiedenis. Op hun omgeving werken zij meest verheffend, waartegen, met betrekking tot Gordon, het feit niets afdoet, dat hij vermoedelijk viel in ’t zwaard van een die tot zijn naasten kring behoorde. Men kan veilig aannemen, dat de Mahdi Gordon’s dood niet heeft gelast of gewenscht, al meende men, hem doodende, den valschen profeet een dienst te doen. Een natuur als Gordon mist haar invloed of kracht, op lieden als waaruit ’t leger van den Mahdi grootendeels bestaat; in zulke rooverbenden is ’t zuiver menschelijk gevoel verstikt. Daarom was van zijn zending niets te hopen, gelijk hij reeds eenmaal in datzelfde Soedan ondervonden had, dat het, vooreerst althans, niet te winnen is voor den indruk der Christelijke beschaving. De missie van Gordon was dus van den aanvang met onvruchtbaarheid geslagen en het is in die zekerheid, dat wjj de schuld zoeken van Gladstone, welke Gordon’s offer niet had mogen aanvaarden. Het bloed van Gordon moet dus wel komen over de politiek van Gladstone, die indeEgyptisch-Soedaneesche quaestie op onverantwoordelijke wjjze te werk ging. Wel trachten zijn staatkundige geestverwanten en vrienden hem van alle schuld tegenover den held van Khartoem vrij te pleiten ; maar al de wateren van Nijl en Theems zullen hem niet kunnen zuiveren van de smet, Gordon aan zijn politiek belang te hebben opgeofferd. Van een man als Gordon mogen aan deze plaats wel enkele levensbijzonderheden worden gereleveerd. Zijn geschiedenis mag die van een held worden genoemd, wiens naam nog bjj het nageslacht, als die van een der baanbrekers van de Christelijke beschaving in Afrika, met eere zal worden genoemd. Zjjn bloed zal later blijken niet te vergeefs te hebben gevloeid; trouwens nimmer werd een marteldood, als zijn ontzettend lot werd, zonder zegen voor de menschheid ondergaan, ’t Bloed van helden als Gordon wordt een zaad, waarvan soms eerst een eeuw na hun tragisch verscheiden de vruchten worden ingeoogst. Charles George Gordon werd 27 Januari 1833 te Woolwich geboren. Zjjn vader, Henry William, een Schot, was officier bij het Eugelsche leger, en zijn moeder, Elizabeth Enderly, een Engelsche. Uit hun echt werden vier zonen geboren, van welke drie de voetstappen huns vaders volgden en officier werden. Charles George was de tweede zoon. Na de Militaire Academie te Woolwich verlaten te hebben, trad hij in 1852 als tweede luitenant bij de genie in dienst, nam deel aan het beleg van Sebastopol en werd daarbjj gewond. Na den vrede werd Gordon geplaatst bij de commissie, die de grenzen tusschen Rusland en Turkije moest vaststellen. Reeds toen kwam in zijn brieven uit, hoe goed hij om zich heen zag; zjjn mededeelingen omtrent Armenië en Koerdistan waren zeer belangrijk. Zijn godsdienstige richting trad ook in ’t duidelijkst licht; de bijbel. en het zwaard waren toen reeds zijn onontbeerlijke geleiders. In 1860 maakte Gordon deel uit van de expeditie tegen Peking. Toen de vrede hersteld was maakte .hjj een reis naar Chotow en Kalgan en trad daarop in dienst der Chineesche Regeering. Hij trad aan ’t hoofd van //het steeds overwinnend leger” en verkreeg den bijnaam van den Chineescben Gordon. Toen de Taipings Shanghaï belegerden wist hij die stad te redden en later, als opperbevelhebber van de Chineesche troepen, den opstand der Taipings te dempen. Van 1871 tot ’73 fungeerde Gordon als Engelsch consul aan de Donau-mondiDg en nam daarop de opdracht aan van den Onder-koning van Egypte, Ismail-pacha, om de onderwerping der bewoners van den Boven-Njjloever, door Samuel Baker begonnen, verder voort te zetten. Met een leger van 2000 Egyptenaren en Negers trok Gordon — van toen Gordon-pacha geheeten — in Februari 1874 naar Soedan. Hij verwierf groot succes en zegevierde over de slavenhandelaars. Zijn hoofdkwartier vestigde hij in Gondokoro en stichtte versterkte forten van van daar tot aan de groote meeren. Het scheen, dat hij een vasten grond had gelegd voor de heerschappij der Egyptenaars in ..clan. Toch was dat niet het gevel. De Egyptische Regeering heette te strijden voor de uitbreiding der beschaving, doch in werkelijkheid om de beurs van Ismail-pacha, ten koste der soedaneezen, te vullen. Die taktiek, waartegen Gordon ten slotte ook niets vermocht, is de hoofdoorzaak ook der tegenwoordige verwikkelingen in Soedan geworden. Gordon wist, dat hij van de Egyptische ambtenaren geen ondersteuning te wachten had en sprak het open en eerljjk te Cairo nit, dat hij zich noch aan Nubar-pacha, den toenmaligen Premier, noch aan iemand anders storen zou. Sedert haatte Nubar-pacha hem met een grooten haat. Gordon achtte den toestand in Egypte voor totaal bedorven, onder bijvoeging dat hij zich voor //Hamau” niet zou buigen. Geljjk bjj zijn jongste Soedan reis, bracht hjj reeds destijds ieder in bewondering over de snelheid zijner bewegingen. Den 20” Februari verliet hij Cairo, 16 Maart was hij te Khartoem en 16 April te Gondokoro — 1520 km. zuideljjker —, nog voor de inlanders hadden waargenomen wie de man. die zich aan hun voorstelde, eigenlijk was. Dan was hij hier en dan — na ontzettende afstanden afgelegd te hebben — weder daar. In het jaar 1879, het laatste van zijn bestuur in Soedan, schreef Gordon, dat hjj geen hoop koesterde een eind aan den slavenhandel te maken. Hjj had een af keer van de Arabische en Turkesstansche pacha’s en autoriteiten, terwjjl hij zich bereid verklaarde, zijn leven te laten voor de geduldige en vriendeljjke zwarten. Hij wilde de ontrouwe ambtenaren streng hebben gestraft, doch vond steeds tegenwerking te Cairo. Tegen Zebehr-pacha, den koning der slavenjagers, ageerde Gordon met groote energie; hij voerde hem gevankeljjk naar Cairo, doch Zebehr wist van de pacha’s een aanzienlijke geldsom af handig te maken, met welke financieele hulpmiddelen zijn zoon de zaken voortzette. Gordon zond tegen dien zoon een militaire expeditie af, welke den slavenhandelaar doodde. Toen Gordon ervoer, dat, ondanks al zijn inspanning, de slavenhandel tot in Egyptes hoofdstad toe werd gevoerd, legde hjj in 1879 zijn ambt neder. Hij werd opgevolgd door Reouf-pacha, een ware tiran, die regeerde in den geest der machthebbers te Cairo en wiens bestuur krachtig bij droeg tot den opstand, die thans Soedan teistert. Ónmogelijk is het niet, dat zijn verraderlijke dood nog een wraakneming van Zebehr is. Na zijn terugkeer uit Egypte was Gordon nog korten tijd secretaris-generaal bij den Onderkoning van Indië — lord Ripon en voerde daarna, tot generaal-majoor bevorderd, het opperbevel over de koloniale troepen in de Kaapkolonie. Zijn jongste daden zijn bekend. Gordon bevond zich in Februari 1884 te Brussel om met den Koning van België te onderhandelen, daar men hem tot opvolger wenschte van Stanley aan de Congo, ten einde van daar uit den slavenhandel te bestrijden. Men riep hem van Brussel naar Londen; hij zou Khartoem redden. In Soedan teruggekeerd, zag hij de onmogelijkheid in van het thans reeds afschaffën van den slavenhandel. Hij wilde zijn vijand Zebehr tot gouverneur verheffen, doch Gladstone wilde daarvan niet hooren,. en ook niet van ’t spoedig zenden eener expeditie. Over de verhouding tusschen Gordon en Gladstone moet nog, wil men haar juist begrijpen, veel licht opgaan. Met die gegevens, die openbaar werden, in handen, moet men Gladstone veroordeelen en wordt men ontgloeid tot de warmste vereering van een man, wiens verheffing tot Monarch van ’t Congo-gebied een waardige bekroning zou geweest zjjn van een leven, in den dienst der Christelijke beschaving besteed Hjj meende wat Gladstone slechts voorgeeft. Maar niet de Koningskroon, de martelaarskroon was voor hem weggelegd; doch niet minder, juist oneindig meer, zal nu zjjn gestalte blijven prijken op de rollen der wereldhistorie, omstraald van een lichtglans, die niet dooven zal. --- Buitenland. Engeland. Omtrent de bestorming van den versterkten heuvel bjj Kerbe Kan (ter hoogte van Suleiman aan den Nijloever), waarbjj, zooals de telegraaf gisteren reeds meldde, de kommandeerende generaal Earle stervende van het paard stortte, wordt nader gemeld, dat de strijdmacht van den vijand bestond uit de Monassir- en Robatab-stammen en talrijke derwischen uit Berber. Het is niet wel mogelijk, nauwkeurig hun sterkte op te geven, daar zich de vijandelijke stelling over een langen heuvelketen en een rotsigen en gekloofden bodem uitstrekte. De dooden lagen in hoopen op de hoogten, die de vijand vijf uren lang tegen de zoogen. Engelsche //zwarte wacht” en het Staffordshire-regiment verdedigd had. De aanvoerder uit Berber en verscheiden Emirs waren onder de gevallenen. Met veel dapperheid streden onze troepen en bestormden met groote energie en onversaagdheid telkens den heuvel, waar het centraal gevecht werd geleverd. De nederlaag der Soedansche troepen was beslissend en daar zjj ten slotte geheel door de Britten omsingeld waren, bleef hun eenige toevlucht de rivier, waarin zij zwemmende trachtten te ontkomen. Slechts aan weinigen gelukte dit. Aan den avond van den dag hield een half bataljon der //zwarte wacht” de genomen stellingen bezet. De gekwetsten werden in ’t kamp tegenover het eiland Dulka gebracht. Morgen wordt verder voortgerukt. De Engehchen hebben weer het verlies te betreuren van een hunner dapperste legeraanvoerders, generaal Earle, die zich bij de bestorming van den heuvel aan de spits der zjjnen bevond en door een vijandelijken geweerkogel getroffen, dood van ’t paard stortte. Ook de kommandant van het Staffordshireregiment, dat met de //zwarte wacht” de eer van den dag deelde, de luit.-kolonel Eyre, sneuvelde, benevens zijn wapenbroeder de luit.-kolonel Coveny. Zeer zwaar gewond werd kolonel Wanchope van de Kon. Hooglanders, ernstig gewond kapitein Horsbrugh en de luitenants Colborne en Kennedy. Slechts één korporaal en 3 soldaten werden gedood en in ’t geheel een 50-tal onderofficieren en manschappen gewond. De gevangenen verklaarden, dat de vijand door Moussa Wad, Ali V. ad Hussein en Hamid Wad Lekalik werden aangevoerd, die alle drie gedood zijn. Met dit zeer duur gekochte succes van den dag is, naar lord Wolseley seint, de weg naar Berber geopend. Het voortrukken te water zou den volgenden dag door de booten, geëscorteerd door cavallerie, langs de oevers worden voortgezet. Onder de ernstig gewonden is ook de oorlogscorrespondent van Reuter bij Earle’s colonne. The Pall Mali zegt in een goed geschreven srtikel aan de nagedachtenis van Gordon ge wjj d: //Als lord Wolseley naar Khartoem gaat, dan zal dit niet geschieden in een zending om generaal Gordon te wreken, maar met geen ander doel dan om een flinke en rechtvaardige regeering //voor de arme Soedaneezen” in te voeren, wier belang ook Gordon uitsluitend op het oog had. Niet de Soedaneezen, maar wij en onze kinderen moeten er voor boeten, dat Gordon viel als het slachtoffer der kortzichtige zelfzucht, welke onze politiek in Soedan en andere oorden der wereld sedert kort karakteriseert. Wanneer wij alsnog onder Gordon’s leus //plicht en verantwoordelijkheid” een nieuwe politiek beginnen en deze toepassen in zjjn geest, dan zullen wij misschien nog in dit uur van toorn, van zorg en van ongeluk het morgenrood van een nieuwen dag zien aanlichten”. De toerustingen voor het 10 000 man sterke hulpkorps naar Soedan worden te Woolwich, Aldershot en de overige militaire depots bespoedigd ; doch met het scheep gaan van de troepen zal eerst a. s. Woensdag begonnen kunnen vrorden. De luit.-generaal sir Gerald Grabam is tot opperbevelhebber van het hulpkorps, de generaal-majoor Greives tot chef van den generalen staf en de generaal-majoor Freemantle tot commandant der garde-brigade benoemd. Generaal Graham kommandeerde het troepen-contingent, dat verleden jaar de Arabische stammen onder Osman Digma in de slagen van El Teb en Tamai zegevierend bestreed. Het bevel over het Indische troepen-contingent zal waarschijnljjk kolonel Hodson voeren. ________ --- Luxemburg. Politieke interpellatie. II. Thans ligt ook het verslag voor ons van het antwoord van den Minister De Blochausen (zie de telegr. van gisteren) op de interpellatie-Simons. De Minister zeide in hoofdzaak het volgende: De jongste ministerieele crisis werd teweeggebracht door de quaestie van den Prins-Hendrikspoorweg. Dienaangaande heb ik in de Kamer verklaard, dat er geen aanleiding was om te beraadslagen over een overeenkomst, die niet was tot stand gekomen, en neo ik gewezeu op ue. gcvaai dat er in gelegen is om de positie van een derde te bespreken en hem te benadeelen. Ik blijf bjj mijn opinie dienaangaande. Veel zou ik over die quaestie, over de waarde van den Prins-Hendrikspoorweg en over de motieven, die mij hebben geleid, kunnen zeggen. Maar voor ’t oogenblik moet ik mij daarvan onthouden. En welke zjjn nu de naaste oorzaken van de jongste ministerieele crisis ? De Kamer kent ze en de interpellant evenzeer. De Minister zou, zeide de heer Simons, de zaak van den spoorweg hebben behandeld buiten zijn collegas om. Dat kan niet ernstig gemeend zjjn. Hoe zou bij een overeenkomst hebben kunnen aaugaan buiten zjjn ambtgenooten ? En dan, naast den Regeeringsraad is ook de Raad van State, is de Kamer, is de Koning-Grootbertog. Moeielijk zou ik dus een wetsontwerp hebben kunnen binnensmokkelen. Zaken van zoodanig gewicht moeten hier behandeld worden, had de heer Simons gezegd. Maar bij de oprichting van de Internationale Bank heeft de Regeering gedelegeerden naar het buitenland gezonden en in het buitenland ook werden de overeenkomsten opgemaakt; daarna kwamen zjj in Luxemburg. Indien er geen overeenstemming tusschen de leden van het Kabinet bestond, zou het Ministerie niet zoolang hebben bestaan. Waarom vau de aanvraag om ontslag van den Minister De Blochausen niet kennis is gegeven aan de Kamer? Zoo iets gebeurt alleen bij het ontstaan van een Kabinetscrisis, niet wanneer een enkel Minister zjjn ontslag indient. Had de Minister door het votum der Kamer pressie willen uitoefenen op den Souverein ? Indien dit het geval ware geweest, zou ik niet het stilzwijgen hebben bewaard en zou ik mjju ontslag hebben genomen na het votum. Toen de Koning zijn verzoek om ontslag ontving, deed Z. M. den heer Servais ontbieden. Zóó handelende, maakte de Koning gebruik van een absoluut, onbetwistbaar en onbetwist recht. Z. M. kon hem ontbieden om een nieuw Kabinet te vormen, of zjjn advies te vernemen. Dienaangaande is niemand eenig verwijt te doen. Dit bewjjst ook, dat geen pressie was gelegd op den Souverein. Z. M. bleef binnen zijn constitutionneele bevoegdheden. De Minister is door den heer Simons afgeschilderd als een avontuurlijk en lichtvaardig man. Let men op hetgeen in het Groothertogdom voorvalt, op den duur zijner functiën, op de ontwikkeling van de welvaart des lands, dan kan men zulk een bewering niet volhouden. Al was er plaats had is geschied met goedvinden van het land, van de Kamer. Hoe had dan de Minister de belangen des lands in gevaar kunnen brengen ? Voor zooveel de Minister weet, was de heer Servais ontboden om een nieuw Kabinet te vormen, om inlichtingen te geven over den toestand des lands. Toen de heer Servais naar Den Haag ontboden was geworden, hebben ook mijn ambtgenooten gemeend hun ontslag te moeten indienen om zijn taak te vergemakkeljjken. De heer Servais heeft niets gedaan wat niet correct was. En meent de heer Simons, dat men, bjj gebreke aan mannen uit de meerderheid, zich tot de minderheid had moeten wenden, dan deed de Minister opmerken, dat een Souverein eerst dan daartoe overgaat, wanneer tusschen hem en de meerderheid een ernstig meeningsverschil bestaat, en in dat geval volgt de ontbinding. Van den afloop der ministerieele crisis is aan de Kamer kennis gegeven. Den 18“ Jannari had de Minister den Voorzitter der Kamer geschreven, dat de Souverein het ontslag van het Kabinet niet had aangenomen. Van dien brief is mededeeling gedaan aan de leden der Kamer. En nu wat de Troonsopvolging betreft. De interpellant erkent luide, dat het tijdvak der regeering van Nassau een tjjdvak van voorspoed is geweest voor het land, en hjj verwondert zich, dat het Gouvernement niet van oordeel is, dat dit tjjdvak kan voortduren. Hjj vreest, dat onze toestand precair zal worden. Het familie-pactum dagteekent van 1783 ; het is bevestigd door onze Constitutie en door het Londensche tractaat. Maar verschillende punten van dat pactum bestaan thans niet meer. Had het Gouvernement nu niet moeten voorzien in de toekomst des lands, in de toekomst onzer Dynastie r De Souverein heeft ons te kennen gegeven, dat het Zijn voornemen is, het familie-pactum te eerbiedigen; dat was in September en den 29” dier maand beeft de Souverein ons medegedeeld, dat er een schikking was getroffen tusschen de leden der familie. Van dat oogenblik bestond die quaestie niet meer voor ons. Slechts de regeling van het Regentschap bleef nog over. Er is geen sprake geweest van verandering in de wijze van opvolging ; de feiten moesten echter worden nagegaan en in de gebeurtenissen moest worden voorzien, die ernstig zouden hebben kunnen worden voor het land. De heer Simons heeft erkend, dat ’t het land wèl is gegaan onder het hooge bestuur derNassau’s. Wij alleD denken er evenzoo over. Wjj kunnen dus het land slechts goed dienen als wjj den Koning dienen. Wij zullen met genoegen Hertog Adolf van Nassau aaunemen, indien hij ons onze onaf hankelijkheid en onze instellingen waarborgt. De erfelijke rechten van den Hertog van Nassau zjjn onbetwistbaar en onbetwist; maar zjj mogen ons niet doen vergeten de diensten door het Vorstenhuis ons bewezen. (Toejuichingen.) Er volgden nog een korte repliek en dupliek ; de quaestie-zelve was echter uitgeput. Er werd niets nieuws meer gezegd. Alleen verdedigde de heer Simons zich tegen het ingewikkeld verwijt van den heer De Blochausen, //dat hij de opkomende zon zou aanbidden”. //Geen Gouvernement, zeide de interpellant, kan zeggen, dat ik het ooit ook maar het minste heb gevraagd Als d8 Hertog van Nassau ten onzent komt, zal ik slechts van hem verlangen, dat hjj het land gelukkig make”. ________ --- België. * Brussel, 12 Febr. * De Vlaamsche Conferentie der Balie van Gent heeft onlangs den Belgischen Minister van Justitie verzocht, bjj de militaire rechtspleging zoodanige maatregelen te treffen, dat de getuigen in hun taal, dus ook in het Vlaamsch, worden gehoord, met toevoeging van een tolk aan eiken krijgsraad. __________ --- Gemengd Buitenl, Nieuws. § In de Zuidaustralische kolonie werkt sedert de laatste acht jaren een zoogenaamd Forestry Departement, hetwelk zich ten doel stelt om onbebouwde vlakten met boomen te beplanten. De directeur van dit Departement heeft thans zijn verslag ingediend bij het Ministerie van Landbouw. Daaruit blijkt, dat de kolonie thans in bezit is van 150 366 acres boseb grond, waarop 30 pCt. inlandsche boomen. Beplant werden in het vorig jaar 5037 acres, waarvan de inkomsten 228 581 dollars, tegen de uitgaven slechts 10 000 dollars meer. In het geheel werden 744 000 boomen geplant door de State lor esters ; al die boomen zijn gezond opgewassen, en een half millioen jonge stammen worden gesnoeid en verzorgd. Uit de zes reeds bestaande kweekerijen komen jaarlijks een millioen jonge boompjes. Door een uitgaaf van 10 000 dollars heeft de kolonie dus in nog geen 10 jaren tijds haar eigendom met 500 000 dollars zien vermeerderen. * — Een der oudste hotels van Londen, het //White Horse Cellar”, is, na geheel verbouwd te zjjn, nu weder geopend. Met uitzondering der slaapkamers is het geheele hotel electrisch door gloeilampen verlicht, welke op verschillende wijzen zijn aangebracht In de eetzaal staan alle lampen op de tafels. Ten einde ongelukken te voorkomen zijn alle machines dubbel aanwezig. — Het postkantoor te Fopa, in Bosnië, heeft een drukwerk ontvangen onder het volgend adres ; //Den heer Ilia Ikics, rooverhoofdman te Fopa, in Bosnië.” Het was een prjjscourant van een Weener magazijn in luxe-wapenen. Het kantoor zit er mee verlegen. De brieven-besteller, die den geadresseerde mocht ontmoeten en hem zou doen aanhouden, zou ongetwijfeld een hooge premie, door de autoriteiten uitgeloofd, krijgen. Maar het kunststuk ware niet zonder gevaar. — Een brutale diefstal heeft in een der drukste straten van Parijs, des avonds te half zes nren, plaats gehad. Terwijl de voerman in de rue de Provenee een vat wijn in een kelder bracht, reed een dief met zijn paard en wagen, waarop zich vaten wjjn bevonden, weg, zonder zjjn adres achter te laten. --- Kiezerslijsten. Officieel Gedeelte, De BURGEMEESTER van ’s-Gravenhage, Gelet op art. 7 der Kieswet; Noodigt de ingezetenen nit, om, zoo zij elders in ’s Rijks directe belastingen zijn aangeslagen, daarvan vóór 15 Februari aanstaande de bewijzen ter Gemeentesecretarie, 6' Afdeeling. in te zenden, ten einde van bun recht, om op de kiezerslijsten te worden geplaatst, te doen blyken. ’s-Gravenhage, 19 Jannari 1885. De Burgemeester voornoemd, (P. 22.) PATIJN. --- Bekendmaking, Herijk der Maten en «ewlcnten. BURGEMEESTER en WETHOUDERS van ’s Gravenhage, Gezien het besluit der Gedeputeerde Staten van Zuidholland van den 16u December 1881 (Prov. Blad no. 77), alsmede de brief van den IJker, Chef van dienst, van 26 December 1884; Brengen ter kennis der Ingezetenen, dat de Herfjk der Maten en Gewichten, telkens van des voormiddags • tot IS en des namiddags van 1 tot 4 uren, kosteloos zal plaats hebben te ’e Gravenhage ■ voor alle openbare instellingen op 12 en 13 Januari 1885; . de Gewichten voor fijnere wegingen op 14,15,19, 20, 21, 22 en 26 Januari; » Wijk I op 27, 28 en 29 Januari en 2, 8, 4 en 5 Februari; , . II op 9, 10, 11, 12, 16, 17, 18, 19, 23 en 24 Februari; » 0 III op 25 en 26 Februari en 2, 8, 4, 5 10, 11, 12 en 16 Maart; , , IV op 17, 18 en 19 Maart; , V op 23, 24, 25 en 26 Maart; . , VI op 30 en 31 Maart en 1, 2 en 7 April en , . VII op 8, 9, 13, 14, 15,16, 20,21,22, 23, 27, 28, 29 en 30 April en 4 Mei; te Sehevenlngea i •p 5, 6, 7, 8 en 9 Mei. De belanghebbenden worden er op gewezen lo. dat zij verplicht zijn, hunne Maten en Gewichten, behoorlijk schoongemaakt en in goeden staat, tot het ondergaan van den herijk * op de hierboven voor iedere Wijk bepaalde dagen te bezorgen; voor ’s Gravenhage aan het IJkkantoor op de Varkenmarkt; voor Scheveningen aan het Commissariaat van Politie; 2o dat na het eindigen van den termijn van den herijk, het gebruiken of voorhanden hebben van Maten en Gewichten, niet voorzien van de vereischte stempelmerken, verboden en strafbaar is volgens art. 29 der Wet van 7 April 1869 (Staatsblad no. 57); go. dat Maten en Gewichten, niet voldoende aan de voorschriften der Wet, met een afkeuringsteeken worden gestempeld; 4o. dat de niet juist bevonden Gewichten, wanneer die althans voor justeering vatbaar zijn zonder buitengewone herstelling, op verzoek van den belanghebbende worden gejusteerd tegen betaling der kosten volgens het tarief, vastgesteld bij art. 4 van het Koninklijk besluit van 16 Oot. 1869 (Staatsblad no 160). Burgemeester en Wethouders herinneren tevens aan de verplichting om bij aaukondiging van de prijzen van goederen en waren alleen de benamingen der Maten en Gewichten te gebruiken, vermeld in art. 3 der Wet van 7 April 1869 (Staatsblad no. 57). ’s Gravenhage, 2 Januari 1885. De Burgemeester, PATIJN. De Secretaris, E. EVERS. --- Politie en Brandweer. De Politie maakt bekend dat hulp verkrijgbaar is op de volgende plaatsen : 1 het Commissariaat op de Groenmarkt 2 het Commissariaat aan de Nieuwe Haven 8 het Commissariaat in de Keizerstraat te Scheveningen 4 het Posthui» aan de Lonadnitiaidie hrug 5 het Posthuis in de Westerbaenstraat 6 het Posthuis in de van-der-Duynstraat 7 het Posthuis aan de Schelpkade 8 het Posthuis aan het Bezuidenhout 9 de Vestibule van den Schouwburg 10 het Posthuis aan het einde van het Zieke hBt Posthuis op den Hoogen Wal bij de Scheveningsche hrug. ... . De plaatsen n». 1 tot en met 8 zijn dag en nacht bezet. De plaatsen n”. 1 tot en met 11 zijn onderling telephoniscb verbonden. Bovendien kan brand worden aangezegd aan de volgende gemeente-gebouw en, welke allen per telepboon zijn ver1 de woning van den Opperbrandmeeater in de Korte Lombar dstraat 2 het hulpkantoor der Gasfabriek in de Doelenstraat 3 bet Gasthuis 4 de Gemeentewerf 5 het gebouw der Waterleiding op de Prinsengracht 6 de Aschstaal aan den N. W. Buitensingel. (P. 192.) --- Bekendmaking. POLITIE. De POLITIE maakt bekend, dat dreggen ter redding van drenkelingen verkrijgbaar zijn op de volgende plaatsen en bovendien reddingsboeien op die waarachter dit teeken * is gedrukt: 1 Posthuis aan de Loosduinsche hrug *, 2 Gasthuis, Zuidwal *, 8 Gemeentewerf, Groenewegje *, 4 Wachthuis aan de Koningsbrug *, 5 Commissariaat van politie Nieuwe Haven , 6 Tolhuis aan het Kanaal *, 7 Posthuis op den Hoogen Wal *, 8 Havenkantoor aan den Benoordenhout *, 9 Stoomgemaal hij de hangbrug te Scheveningen * 10 Van Diemenstraat 11 Posthuis Bezuidenhout, 12 Posthuis Zieken, 13 Scheveningsche Veer 2, 14 Noordwal, hoek Breedstraat, 28, 15 Loosduinsche Weg, 11, 16 Gevangeniswacht, Prinsengracht, 17 Weeshuis, Hooftskade, 18 Bierkade, hoek Spui, 19 Zieken 6, 20 Boomsluiterswoning Geldelooze pad, 21 Zwarte Weg 64, 22 Brugwachtershuisje Zwarte Weg, 23 Turfmarkt 3, 24 Caauariestraat 23, ... 25 Gebouw der Waterleiding bij de Koninginnebrug 26 Kleine Veentje 241, 27 N. W. Buitensingel 241, 28 Posthuis Westerbaenstraat, 29 Posthuis Schelpkade, 30 School Badhuisstraat 1P. 31 Prinsenstraat 30. --- Het Vertalingsrecht. Niet-Officieel Gedeelte. '■-Gravenhage, 13 Februari. Den 4" Augustus 1852 werd in de Tweede Kamer behandeld een tractaat met Frankrijk tot wering van den nadruk. Aan die overeenkomst was een zeer ongunstig lot beschoren. Zjj werd — nog wel onder Thorbecke — met algemeene ttemmen verworpen. Tot dien uitslag heeft veel bijgedragen een grondig advies van mr. W. Wintgens, destijds Afgevaardigde voor Delft. Diens toenmalige rede heeft actueele waarde ook thans nog behouden, ja zelfs opnieuw ver)u«gtn. t Het beginsel van het zg. intellectueel eigendomsrecht — dat ook bij de letterkundige conventie met Duitschland een zoo belangrijke rol speelt — werd door den beer Wintgens toen reeds, en dat wel na ernstig nadenken over een zaak die hij vroeger anders had beschouwd, niet absoluut aangenomen. Door bestudeering van het onderwerp was hij tot de overtuiging gekomen, //dat dat recht noch aan den eenen kant geheel mag worden »ntkend, noch aan den anderen een volledig recht van eigendom te noemen; dat het niet is een recht als dat bedoeld in art. 625 van het Burgerlijk Wetboek. Het recht van kopy is een recht tui generis, een eigenaardig recht, dat door de wet wordt geregeld en beschermd, een recht, dat uit zijn aard moet zijn tijdeljjk en gebonden aan voorwaarden, te stellen door den wetgever; voorwaarden, die men vervullen moet om zich dat recht te verzekeren. Zietdaar den aard van dat recht, dat de wet geeft, dat niet is gelegen in den aard der zaak, maar dat door de wet wordt verzekerd in het belang der schrijvers en beperkt in het belang van het algemeen.. . Daarom is het met zedelijkheid en goede trouw volstrekt niet onvereenigbaar om ook in dit opzicht te waken voor zijn eigen, nationale belangen en voor de garantie van het kopyrecht, van vreemden tegen eigen belang aan, billjjke aequivalenten te bedingen. Daarom achtte de heer Wintgens het beginsel van het nadruk-tractaat niet aannemelijk. //Er is — zeide hij — niet gecontracteerd sur un pied cTégalité. Het hoofdbeginsel der gesloten overeenkomst was, de in elk der beide landen ten behoeve der inlandsche werken van wetenschap en letteren bestaande wetgeving wederkeerig op die van het andere land toepasselijk te verklaren. Al de resultaten van dat beginsel zijn ten voordeele van Frankrijk ; maar even daarom had het door ons verworpen moeten zijn geworden.” //Frankrijk — zoo eindigde de spreker — heelt alle belang bij deze zaak, wij geen belang hoegenaamd. Wjj hebben alleen te verliezen, niets te verkrijgen. Frankrijk moet dus ten onzen opzichte de uiterste gematigdheid in het oog houden; Frankrijk mag niet meer vragen dan het in billijkheid kan verlangen, en volstrekt nooit meer dan het geeft en dus in redelijkheid van ons kan worden gevergd. Als algemeene beginselen ter beoordeeling van het ontworpen tractaat met Duitschland gelden die beschouwingen nog heden ten dage met even sterke klem. Aan de in 1852 geopperde bezwaren werd goeddeels te gemoet gekomen bij het nieuwe tractaat met Frankrijk, hetwelk in Juni 1865 door de Tweede Kamer werd behandeld. De discussie daarover is uit ’t oogpunt van het vertalingsrecht, dat ons thans meer bepaaldelijk bezig houdt, belangrijk. Bij onze tegenwoordige beschouwing van de zaak, waarbij men niet uit ’t oog mag verliezen, dat de letterkundige overeenkomst met Frankrijk zedelijk was vastgeklonken aan het handelstractaat van 1840, lette men inzonderheid op de algemeene beginselen, hierboven uit de rede van 1852, van den heer Wintgens, opgeteekend. Yoor den heer V^n der Linden was ’t (bij de discussie op 21 Juni 1855) een voorname grief tegen het (tweede) Fransche tractaat, //dat hij, die zich hier bezig houdt met een Holland»che vertaling van Fransche werken, in de uitoefening van zijn rechtmatig bedrijf geheel zal zijn belemmerd". Slechts de overtuiging, dat dit niet zou geschieden, leidde den heer Van Lennep tot goedkeuring van het toenmalig tractaat. Hij overigens geen liefhebber van vertaalwerken kon niet zien, dat het vertalingsrecht, zooals het bestond, eenigszins zou worden verkort. Opmerkelijk is ’t overigens, hoe een man als Van Lennep destijds de illusie koesterde, dat //binnen weinige jaren een aantal geschriften uit onze taal in de Fransche taal zou te voorschijn komen, omdat er in Frankrijk was een dorst naar vreemde letterkunde”. Men weet nu, wat er van die verwachting is geworden, en denke er eens over na bij redeneeringen over gelijkheid van belangen tusschen de producten onzer binnen de Moerdijklijn begrensde taal en die van een andere, vreemde taal. Belangrijk vooral was het advies, in 1855 door den heer Wintgens uitgebracht, omdat hij wel geacht kon worden het grootste aandeel te hebben in de schuld voor de verwerping van het vorig tractaat en misschien de invloed van dezen Afgevaardigde ook niet geheel vreemd gebleven was aan den loop der nadere onderhandelingen. Die dat destijds niet wisten of konden vermoeden, waren natuurlijk gereed met schimpscheuten over politieke standpunt-verwisseling tusschen 1852 en 1855: de liberale adviezen van het laatste jaar ademen vrij sterk die verdachtmaking. Wij gelooven te mogen zeggen, dat zij volkomen onverdiend was, en derhalve wint het advies van den heer Wintgens voor ons in waarde. Zijn uitvoerig betoog op het punt van het vertalingsrecht strekt doorloopend om te bewijzen, dat het vertalingsrecht uitdrukkelijk is voorbehouden en opzettelijk als voorwaarde is aangenomen ; dat betoog strekte om de rechtmatigheid te erkennen van het bezwaar der Boekhandelst Vereeniging (die een andere opvatting had van het tractaat) voor ’t geval die laatste opvatting de juiste ware geweest en het vertalingsrecht dus belemmerd ware geworden. Ook de heer Rochussen kon niet inzien, //dat het mogelijk zou zijn, eenige andere interpretatie j aan de bepaÜDg omtrent het vertalingsrecht te geven, dan dat ten aanzien van Nederland, in tegenstelling van hetgeen ten aanzien van andere landen is bepaald, de vertaling van Fransche werken vrjj is”. Dat z. i. de vrijheid van het vertalingsrecht, hetwelk, in zijn oog, voor wetenschappelijke werken, bij gering debiet en voordeel, hier te lande van wezenlijk gewicht is en niet zoo omgekeerd voor Frankrijk (lees nu : Duitschland), niet genoegzaam was beschermd, was voor den heer Elout van Soeterwoude een grief tegen het tractaat. Er was echter een verklaring te vinden voor dat verschil van meening omtrent het bindende van het tractaat op dat punt. Wat was het geval? Met andere vreemde Staten had Frankrijk uitdrukkelijk, gedurende een bepaald getal jaren, het vertalingsrecht voor zijn schrijvers behouden, met ons niet. Het was dus niet wenschelijk voor Frankrijk, dat dit in het tractaat zoo duidelijk verklaard werd; zoo al niet gouvernementeele eigenliefde het belet had, zijn toestand ten opzichte van andere Staten, met wie dat Rjjk had gecontracteerd, zou het verboden hebben. Maar — zeide de Minister Van Hall, die deze opmerking maakte, — //wat de vraag aangaat of krachtens deze conventie hier te lande zal verboden zijn het vertalen van in Frankrijk uitgekomen werken, — indien dat zoo ware, ik zou mijn hand niet onder dat tractaat gezet hebben . Een uitsluitend recht op de vertaling van zjjn werk wordt den vreemdeling niet gegeven. Dat uitsluitend vertalingsrecht zou hij dan moeten putten uit onze wetgeving, die op deze zaak toepasselijk zou zijn ; nl. die wetteiijke bepaling, waarbij wij aan den Franschen schrijver hier te lande de rechten toekennen, die onze wetgeving verleent. Maar de heer Wintgens had reeds doen opmerken het groote verschil, dat dienaangaande tusschen het vroeger verworpen en het toen behandelde bestond. Bij het laatste was de clausule gevoegd, welke men bjj het eerste miste, waaruit volgt, dat, wanneer de Nederlandsche wetgeving meerdere rechten aan eeD schrijver toekent dan de Fransche, alleen de laatste wetgeving kan worden toegepast. De Minister Van Hall vereenigde zich met die interpretatie ten volle. Bat is het internationaal recht — zeide die staatsman — dat wanneer onze wetgeving meer recht aan den Franschen schrijver toekent dan de Fransche wetgeving doet, dan alleen de Fransche wetgeving kan worden ingeroepen. Vóór het tractaat werd gesloten was ten overvloede de verklaring geprovoceerd, dat de Fransche Regeering de vrijheid van vertaling erkende. Slechts onder faveur o. a. van deze toelichting werd in 1855 het tractaat, in 1852 eenparig verworpen, aangenomen met 36 tegen 20 stemmen, op den 23” Juni. --- Spanje. De Rechtbank te Madrid heeft de in vrijheidstelling bevolen van 29 personen, die ten gevolge der jongste manifestatiën in hechtenis genomen waren, 6 werden wegens het dragen van verboden wapenen in hechtenis gehouden. Berichten uit Alhama melden, dat de aardbevingen in den bergketen van Tejada aanhouden. Des nachts wordt een gloed en rook waargenomen alsof een vulkaan bestond. --- Zwitserland Aan de Universiteit en ae Polytechnische school te Zürich is de orde hersteld. De colUjes zijn hervat, nadat de Raad van toezicht officieel zjjn afkeuring had uitgesproken wegens den overdreven ambtsijver van de politie ter gelegenheid der wanordelijkheden. --- Ingezonden Stukken. OORZAAK BS GEVOLG, DOOR J. I. DE ROCHEMONT. In het Dagblad van Zuid Holland, en ’s-Gravenhag jan 10 dezer lees ik een opstel, waarmede de heer mrL. W. C. Keuchenius alweder beweert, datde GouverneurGeneraal Loudon bewerker van den Atsjin-oorlog is. En aangezien de schrjjver zich daarbij alweder van een beroep op mijn boek »Loudon en Atsjin” bedient, zoo wil ik ook nu Diet in gebreke blijven om den lezers van het Dagblad optemerken, dat èn bewering èn beroep van dien Volksvertegenwoordiger geen reden van bestaan hebben. De Gouverneur-Generaal Loudon, zonder eenig regtstreeksch of zijdelingsch oorlogsvoorste! gedaante hebben, ontving van den Koning het bevel, hem door den Minister van Koloniën Fransen van de Putte gegeven, om den oorlog met Atsjin aantevangen. Hij heeft natuurlijk aan dit bevel voldaan , want de wet gebood hem te gehoorzamen. Deze waarheid is te lezen in de officiëele bescheiden, welke door onze Regering in 1881 openbaar gemaakt zijn. Mjjn boek «Loudon en Atsjin heeft geen bladzijde, geen regel, geen woord, welke niet met deze waarheid overeenkomt. Hoe ktH dan Mr. Keuchenius, in strijd met de officiëele bescheiden welke onder ieders bereik liggen, beweren dat de Gouverneur-Generaa! Loudon bewerker van den Atsjin-oorlog is! En hoe kan hij zjjn bewering staven met een beroep op mjjn boek //Loudon en At.jin”, terwijl dit boek zjjn bewering zoo stellig mogeljjk tegenspreekt! Immers, mijn boek verhaalt in het eerste hoofdstuk, dat Atsjin zelf den oorlog heeft gewenscht, gewild, verlangd en uitgelokt; dat onze Regering, na alle mogelijke vredelievende pogingen te hebben zien mislukken, ten einde raad, het regt om tegen Atsjin den oorlog te mogen voeren, op 2 November 1871, tegen duren prijs van Engeland heeft gekocht; en eindelijk dat op 1 Januarjj 1872, datum waarop Loudon als Gouverneur-Generaal is opgetrtden, onze oorlog met Atsjin door Volk en Regering van Nederland reeds was uitgemaakt en uitgeschreven. .... Het tweede hoofdstuk van mjjn hoek heb ik doen dienen om aantetoonen, hoe Atsjin, ook na het optreden van den Gonverneur-Generaal Loudon, even als onder de vorige Gouverneur-Generaals, onvermoeid werkzaam bleef om ons tot den oorlog uittetarten en te dwingen. In mjjn derde hoofdstuk heb ik dnidelijk geichrev: dat Loudon, zonder eenig regtstreekich of zjjdelings ï l. oorlogsvoorstel gedaan te hebben, enkel zich bepalende tot het rapporteren aan den Minister van Atsjin’s houding, het Koninklijk bevel ontving om den oorlog terstond anu te vangen. Moe durft dan mr. Keuchenius alles, wat ik omtrent d wording van den At^jin-oorlog zoo breedvoerig en zru duidelijk heb verha-ld, weg te cijferen, om enkele woorden vau mijn boek eigendunkelijk zoodanige bette ktitiis te geven, dat ze hem dienen kunnen èn om den Gouverneur Gmeraal Loudou valtchelijk te betichten, èn om mij aau het publiek voor te stellen als medeplichtig aan dit zijn weinig prijzenswaardig werk! Ik heb in mijn beek gezegd, dat Loudou den oorlog ondernomen heeft. Natuurlijk W&ut Loudon heeft den oorlog aangevaugeu. Maar ik heb tevens verhaald dat Loudou den oorlog op Koninklijk bevel aangevangen en dus ondernomen heeft. Wie buiten mr. Keuchenius zal nu willeu beweren dat ik, verhalende dat Loudon den oorlog ondernomen heeft, Loudon als bewerker vau den oorlog heb aangewezen? Ook heb ik in mijn boek den oorlog het werk van Loudon genoemd. Natuurlijk. Want 1oeu ik mijn boek schreef werd de oorlog door Loudon op Koninklijk bevel gevoerd. Maar ik heb tevens verhaald dat alles, wat aanleiding tot den oorlog gegeven heeft, uiet tot dit werk behoorde. Wie buiteu mr. Keuchenius zal nu willen beweren dat ik, den oorlog het werk van Loudon noemende, Loudon als bewerker vau den oorlog heb aangewezen ? Aan het slot vau mijn boek heb ik voorspeld, dat Nederland eenmaal den naam van Loudon zegenend aan dien van Atsjin verbinden zou. Natuurlijk. Want ik schrééf mijn boek omdat ik voorzag, wat nu gebeurd is, dat partijschappen het werk van Loudon zouden vernietigen, om eigen werk daarvoor in de plaats te geven; en dat het werk dier partijschappen zulke rampzalige gevolgen zoude voortbrengen, dat Nederland het verlies vau Loudon’s werk diep betreuren zou. Wie buiten mr. Keuchenius zal nu willeu bewereu, dat ik met deze voorspelling Loudon als bewerker vau den Atsjin-oorlog heb aangewezen ? Ter wille vau hen, die de dagbladartikelen vau mr. Keuchenius lezen zouder mijn geschriften te kennen, wil ik een oogeublik stil staan èn bij bet werk van Loudon èn bij het werk van de partijschappen. Toen Loudon het Koninklijk bevel om deu oorlog aan te vangen bekomen had, was het zijn verlangen dat wij cus uiet in At-jin zouden vestigen, maar dat het doel van den ooil'Jg zich bepalen zou tot onze souvereiuiteit over het weerspannige Kijk. Loudon begreep dat onze middelen geen uitbreiding van grondgebied toelieten, en dat ouze heerschappij over een inlandschen Staat, Bali en Boni waren daar om te getuigen, voldoende is veor een duurzameu vrede. De Minister vau Koloniën Fransen van de Putte dacht er anders over. Hij verlangde \eatiging in Atsjin. De Gouverncur-Generaal is verplicht om de bevelen van den Minister v*n Koloniën na to komen. Loudon gehoorzaamde dus. Toen eenmaal de vestiging door hooger gezag was vavtgesteld, beijverde Loudon zich om het kwaad zoo min mogelyk tchadelijk te maken. In overleg met deu generaal Van Swieten en met den Minister Fransen van de Putte werd door Loudon voorgeachreveu, dat onze vestiging aan de navolgende drie voorwaarden moest voldoen. Vooreerst moest zij ous volkomen veiiigh»id Ecnenkeu. Vervolgens moest haar uitgebreidheid tot een minimum beperkt worden, zoodat ons leger en onze Staatskas de noodige middeien voor de bezetting zouden kunnen leveren. Eu eindelijk moest zij Atsjin tot volkomen ouderwerping kunnen dwingen. Loudon heeft twee jaien den oorlog gevoerd. Toen hij aftrad was het doel bereikt. Wij hadden in Atsjin een vestiging, die aan de drie gestelde voor waarden voldeed. Generaal Pil, bevelhebber te Atsjin, rapporteerde dat onze vestiging volkomen veilig was; dat wij het hart van Atsjin in ons bezit hadden; en dat wij, om tot volkomen onderwerping van Atsjin te geraken, slechts een afwachtende houding hadden te bewaren. Ons leger was in staat om de noodige bezetting te leveren, en onze Indische uitgaven bleven ver beraden onze Indische inkomsten. Dit alles staat duidelijk te lezen in de openbare officieele bescheiden. Ziedaar het werk vau Loudon. Nu het werk der partij- aenappen. Nauwelijks was Loudon afgetreden, of partijschappen vernielden ziju werk, om er hun werk voor in de plaats te stehen. Geen vestiging maar onmiddellyke verovering van Atsjin was hun leus. Zij hebben tien jaren den oorlog gevoerd. En met welke uitkomsten! Zij hebben nog niet het tiende deel van Atsjin veroverd, en toch is ons leger zóó verbloed geraakt, zóó uit zijn verband gerukt, dat het de noodige soldaten onmogelijk meer leveren kan; j toch is onze Staatskas zóó uitgeput en zóó met schulden bela ien, dat uitgesebreven en aangekondigde bezuinigingen et» belastingen, zoowel in Nederland als in Indië diepe verslagenheid verwekken. Het werk der partyschappen kan onmogelijk langer voortgezet worden, zoodat onze tegenwoordige RegeriBg zich gedwongen ziet om hun tienjarig werk, met zoo veel bloed en zoo veel schatten b.taald, prijs te geven en terug te keeren tot het werk vau Loudon. Ik heb dus wel gedaan met het werk van Loudon te prijzen, en vooral heb ik wel gedaan, dit werk bij diens aftreden openlijk te prijzen, opdat de rampen, waaronder wij nu zuchten, tydig zouden kunnen worden afgewend. Mr. Keuchenius klaagt over onzen tegenwoordigen toestand. Eu teregt. Want die toestand is jammerlijk. Maar aan wie de ichuld? Natuurlyk in de eerste plaats aan hen, die Loudon en diens werk hebben afgebroken*, en hiermede het noodlottige werk der partijschappen mogelijk hebben gemaakt. En daarom zeg ik tot mr. Keuchenius, want als schrijver van '/Loudon en Atsjin” heb ik het regt dit tot hem te zeggen, wat Nathan tot David zei; Gij zijt de man ! Want Mr. Keuchenius behoort tot de eerste en de voornaamste van hen, die Koloniën en moederland tegen Loudon hebben opgehitst. Tusschen het oogenblik, waarop het in Indië bekeud was dat wij Atsjin den oorlog zouden verklaren, tot op het oogenblik waarop wij den oorlog hebben aangevangen, is een volle maand verloopen. Toen was de tijd van waarschuwen daar voor hen, die meenden te mogen en te moeten waarschuwen. Mr. Keuchenius hield zich stil. Daar mislukte de eerste expeditie tegen Atsjin, en dat wel onder zulke ongehoorde omstandigheden, dat geen Gouverneur-Generaal ooit meer geestkracht en vaderlandschen steun behoefde dan Loudon in die dagen. Toen roerde Mr. Keuchenius den trom En hoe hij den trom roerde, hiervan wordt ons één voorbeeld geleverd door zijn opstellen in den Standaard van 14, 16 en 17 Junij 1873. Met bespottelijke verzinsels omtrent magt en geduchtheid van onzen vijand, en met het voorstel om den oorlog niet voort te zetten maar den vijand ootmoedig vergeving en vrede te gaan vragen, trachtte Mr. Keuchenius onze troepen vrees voor den Atsjinees en haat tegen Loudon in te boezemen. Ja, hoe ongelooflik het klinken moge, toch is het zoo, met aanroeping van "den Regtvaardigen God” bewoog hij Hemel en Aarde om zijn haat tegen Loudon te deelen. In zijn dagbladop9tellen beweert Mr. Keuchenius, dat de Regering mij, omdat ik "Loudon en Atsjin” schreef, omdat ik ons vaderland tijdig heb willen behoeden tegen de rampen waaronder het nu gebukt gaut, uit de militaire dienst had moeten ontslaaD. Ware Mr. Keuchenius baas geweest, ik zou, na 25 jaren den degen gedragen te hebben, als een vagebond aan den dijk zijn gejaagd. En ook deze o\ stellen, die h(j almede in den Sta?idaard deed opnemen, opdat toch vooral ook zijn party het «kruist hem 1” over mij roepen zou, ook deze opstelleu schretf hij onder biddend opziea t®t "zijn Heer en Zijn brOu. Ik zal mr. Keuchenius niet natolgen in zijn Christelijke liefde. Integendeel. Als zijn oogen open zullen gaan over het deel, hetwelk hij heeft toegebragt aan die ontzaggelijke elleade, welke het werk der partyschappen over ons vaderland heeft uitgestort; als hij zal beseffen hoe hij bijgedragen heeft om mij en mijn gezin aan kommer over te levereD,— moge zijn geweten hem dan niet al te veel kwellen. Zelfs wil ik eindigen met een opmerking, die mr. Keuchenius tot groot nut wezen kan. Aan het slot van zijn laatste dagbladopsttd beklaagt hij zich over het Indisch leger, omdat het, terwijl de dynamietards van Groot-Brittannië hem schrik aanjagen, met goed gevolg gebruik maakt vau dynamiet. Toen Eogelsche edellieden grepen naar buskruid, om daarmede hun Koning en Parlement in de lucht te doen vliegen, bediende Prins Maurita zich van hetzelfde ontploffingsmiddel, om de Spaansche legerscharen uit ons htul te schieten. Was onze Vorstelijke Veldheer te veroordeeld ? De Italiaansche struikroovers maken gebruik van gabels en revolvers. Zijn onze soldaten ontaard omdat zij dezelfde wapens voeren ? De petroleuses staken Parijs in brand. Wie zal een steen werpen op onze vreedzame hui?moeders, die, bij het licht harer petroleumlampen, huiverden onder het lezen van de schanddaden der Commune ? Mr. Keuchenius dacht en oordeelde niet gezond, ook nïej; Christelijk, toen hij het Indisch legrr kwalyk bejegende, enkel en alleen omdat het, terwijl hy bang is voor de Fenians, dynamiet dienstbaar weet te maken voor zijn krijgsverrigtingen. ---