TRAMKWESTIE. Per tramtrein van Maastricht over Valkenburg en Wylre naar Vaals of per electrische tram over Margraten? (Ingezonden). 7ipda,ir eene vraag, die inde laatste dagen de gemoederen van veie Maastrichtenaren i? ging heeft gebracht, ra sommige 7 onbegnj oeliikerwijze tot buitengewone hoogte heeft verwarmd: getuige de spoedeischende vergadering van Maastricht’s veege en andere vroede vaderen, plotselinge vergadering Kamer van Koophanfa r—w“«”« of minder dan een aanslag op Maastricht heet... dat Gedeputeerde Staten voorstellen pmmmj Subsidie te verleen en aan een geprojecteerden “Sir Sïhóns? S” •““hf voorrecht genoot van kiezer te zijn, ontgaat het ten eenen ma, le wat voor een belang er voor Maastiicht m gele een kan zijn of men over Margraten dan wel over Valkenburg naar Vaals rijdt, door stoom of elec- onwineke°S aan chou vert et vert thou. . , , 1, plan Strater tot stand, , ™ll tegenwoordige tramlijnen Maastricht—Valkenbu g Ö°Wordt daarentegen een electróche tram overden rijksweg Maastricht—Vaals gebouwd dan zal men een doorgaand electrisch verkeer hebben van Maas tricht naar Aken,, welke lijn in beide plaatsen onp-ptwiifeld tot in het hart der stad zal voeren. B Voor het verkeer dezer beide steden onderling fc dat natuurlijk van geen per tram zal immers uit zijn aard be meer tijd vorderen dan per tram oogt trouwens alleen het verkeerder tussenenng gende plaatsen onderling en met de beide steden bevorderen. Vooral dit laatste. > In nagenoeg alle groote steden, ook te Luik e Aken. brengen eene menigte tramwegen de voor. steden en omliggende plaatsen met de stad m verbinding. Dit heeft tengevolge dat de stad zich als het ware even zoo ver uitbreidt als het tramnet reikt: de werklieden van buiten komen m de stad werken, zoo ook gaan vele ambtenaren en andere kantoormemchen buiten wonen; de lui van buitea, komen veelvuldig naar de stad en rekenen zich, hoewel op grooten afstand wonend, als tot de stedelingen behoorende. , , Voor de neringdoenden inde stad is dit natuurlijk een voordeel; die der aanliggende dorpen zullen er echter niet over juichen. Daarentegen zal de grond- en huurwaarde inde stadeer eerder door dalen, inde buitenplaatsen echter veeleer^tngen Een ander gevolg is dat de stad als het ware ae buitengemeenten in zich opneemt, ze bl] Zich inlijft, We zien dat duidelijk in Vaals, dat immers reeds feitelijk een voorstad van Aken is geworden ten een geheel Duitech karakter heeft_ aangenomen. SVordt nu deze tramlijn tot Maastricht verlengd, dan zullen over eenige jaren Wittem _ Gulpen en wellicht ook Margraten en Cadier en Keer eenzelfde lot hebben ondergaan. Men zal tegenwerpen dat beide laatstgenoemde plaatsen,, als dichter bij Maastricht gelegen, eerden invloed van deze stad zullen ondervinden. Ik zoude het willen nopen, maar kan het niet gelooven: de grootere plaatsen hebben immers veel meer aantrekkelijkheid en aan trekkingskracht dan de kleinere: er is daar meer keuze voor wie iets koopen wil, .meer geriefelijkheid voor wie vermaak zoekt: er is daar een beter en grooter afzetgebied voor wie iets te koop komt bieden, enz. Het lijdt dan ook geen twijfel of de tot -stand koming van den electrischen tram Maar tricht—Margraten—Vaals zou de heele streek tot Gulpen en denkelijk zelfs tot Keer onder den invloed, en niet alleen den cömmercieelen invloed brengen van Aken. Of dit voor Maastricht een voordeel zoude wezen ? Daarentegen zoude deze electrische tram vooi Maastricht wel dit voordeel opleveren dat althans &e onmiddellijk aansluitende gemeenten Heer en ook ten deele Cadier en Keer en Margraten met de Stad in nauwer verbinding zouden komen. Waai Lichter ook thans alle commercieele relaties dezer plaatsen noodzakelijkerwijs naar Maastricht gaan, dient men dit voordeel toch niet te overschatten. Vooral als men daarbij tevens bedenkt dat de tramlijn ook voor deze plaatsen nog tevens de gelegenheid biedt voor concurrentie uit Aken. Dit wat betreft het vervoer van personen en Stukgoederen: bagage en kleinere colli. Hoe staat het ©enter met het groote goederenver. .voer, met wagonladingen? Kunnen ook deze met Hen electrischen tram vervoerd worden? De hoeren concessie-aanvragers mogen zeggen ~an ja de ervaring zegt neen. Waar ziet men [per electrische tram eenige honderden wagons Steenkolen en andere industrieele of landbouwproducten vervoeren? Al de steenkolen te Vaals beaoodigd (ik meen pl. m 600 wagons per jaar) worden per kar, niet per electrische tram aangevoerd. Maar al kon dit vervoer per electrischen tram geschieden, het zoude zeker te dwur worden, ongerekend nog de noodzakelijkheid van het overladen &an de eindpunten der lijn en de daarmede gepaard gaande beschadiging. Inde practijk irdus een electrische tram voor het goederen-vervoer eenvoudig onbruikbaar. Eo toch dient inde eerste plaats gezorgd te wor» Qen Üat de streek van Gulpen tot Vaals, die i üelangriike delfstoffen bevat en reeds eene vrij be-Ceekenisvolle industrie heeft, een geschikt vervoerfniddel bekome. En wat is daartoe beter geschikt' 'Jen de aanleg vaneen gewonen loc aal spoorweg? I'.tit wordt trouwens door niemand tegengesproken. Maar deze locaalspoorweg voorziet tevens voldoende ook in het personenvervoer: daarover immers kunnen gemakkelijk 6 treinen per in één uur of 5 kwartier de reizigers van Maastricht naar Vaals brengen en omgekeerd. Deze spoorweg bevordert dus rechtstreeks het verkeerder streek Gulpen—Vaals met Maastricht, en dit wel zonder tevens het verkeer naar Aken te bevorderen. Zoowel uiteen nationaal oogpunt als om de belangen der streek Gulpen—Wittem—Vaals verdient dus de spoort n Wylré—Vaals verre de voorkeur boven de electrische tramlijn over Margraten. En het belang van Maastricht? Inde Kamer van Koophandel is er reeds op g6r wezen dat het belang van Maastricht bij de keuze tusschen beide lijnen zeer dubieus is. En terecht. De spoorlijn Wylré—Vaals zal zeer beslist meer verkeer uit Gulpen, Wittem en Vaals naar Maastricht brengen dan de ontworpen electrische tram zal doen. Daarentegen blijft daarbij het verkeer van Margraten Cadier en Keer en Heer zooal'3 het was: dat is: ook naar Maastricht. Summa summarum meen ik dus dat ook vóór Maastricht en zelfs voor den middenstand (wiens belang voor den heer Poorter blijkbaar het eenige is, dat overweging verdient) de spoorweg Wylré—Vaals te verkiezen is boven den electrischen tram over Margraten naar Vaals. Maar bovendien: welk plan is bereikbaar? De eerste concessie-aanvraag van de heeren Wijnans en Jonkergouw voor een tramweg van Maastricht over Margraten naar Vaals dateert reeds van het jaar... 1897. Herhaaldelijk is hun het gevraagde subsidie toegestaan, zoowel door provincie als gemeenten; evenzeer latere verhoogde aanvragen. En... er kwam niets. Blijkbaar was het kapitaal er voor niet te vinden. Eindelijk hebben ze het opgegeven, voorgevende dat ze het kapitaal niet konden bijeenkrijgen... wegens den dreigenden toestand der relatiën tusschen Rusland en Japan! Volgde eene aanvraag Bos en Bülles, voor een electrische tram. Deze is echter later., blijkbaar ook door de aanvragers zelf, geheel in het vergeetboek geraakt. „ T Dan eene aanvraag Billies* De Jong en Kneppers, later iDe Jong1 en Kneppers alleen. Ook deze werd verleden jaar weer ingetrokken. Intusschen komt de aanvraag Strater voor een ‘ locaalspoorweg Wylré—Gulpen—Vaals,, gevolgd door die voor een locaalspoorweg Wylré—Gulpen—Bleyberg. Een geheel nieuw plan dat ernstig schijnt opgevat. , „ . Wat moet daartegenover de provincie doen ! Moet zij aan dit plan onthouden wat z aan alle andere toezegde, nl. het gewone provinciale subsidie? . . En dat ter wille van hen, die in zooveel jaren tijds getoond hebben niet in staat te zijn iets tot stand te brengen? Immers* nauwelijks was het voorstel der Gedeputeerde Staten bekend om ook aan de lijn Wylré—Vaals provinciaal subsidie te verleenen of plotseling schieten de lang ingedommelde concessie-aanvragers Wijnans—Jonkergouw,. De Jong en Kneppers weer te voorschijn met nieuwe aanvragen en... met verzoeken om uitstel van de behandeling del lijn Wylré—Vaals. En wonder genoeg!! door het plotseling gemaakte geweld van deze belanghebben den overbluft en van de wijs gebracht, vragen èn Maastricht’s gemeenteraad 2) èn de Kamer van Koophandel en enkele Statenleden hetzelfde. Toch is het duidelijk ik meen het boven voldoende te hebben aangetoond dat niet het algemeen belang van Maastricht de lnn over Margraten eischt. Zeker is deze voor enkelen, bv. voor de concessie-aanvragers zelven en voor hen, die in Margraten enz, eigendommen hebben, van belang: en het is hun goed recht om die belangen te verdedigen. Maar het is bedrog als ze deze persoonlijke belangen als HET algemeen belang van Maas tricht willen voorstellen. De Provinciale .Staten zullen dan ook wijs doen met zich aan al de gemaakte beweging van deze heeren niet te storen. Gulpen, Wittem en Vaals hebben lang genoeg op eene spoorwegaansluiting gewacht: zij zelven wenschen die over Wylré: beide laatste gemeenten hebben reeds besloten deze lijn te subsidieeren en niet die over Margraten. En er is zeker voor de provincie allerminst reden om hun die te onthouden, ter wille van denkbeeldige belangen van anderen. Maar het intrekken van het provinciaal subsidie aan d© lijn Maastricht—Margraten—Vaals? zal men vragen. Ook hieromtrent is het publiek verkeerd ingelicht. Gedeputeerde Staten stellen voor de algeffieene subsidie, bepalingen te herzien. Als gevolg daarvan moeten alle subsidieeringsbesluiten ingetrokken worden, en, zoo noodig, door nieuwe vervangen. Ook dus dat omtrent Maastricht—Margraten—Vaals. Voor deze lijnwas er echter geen grond voor vernieuwing: omdat alle concessie-aanvragen waren ingetrokken; een voorstel tot vernieuwing hadde dus reeds daarom geen zin gehad; restte slechts intrekking tout court. Nu komen plotseling weer de oude requestranten met nieuwe aanvragen... te laat echter om ze neg opnieuw te onderzoeken. En ze hebben het er waarlijk ook niet naar gemaakt om te hunnentwille ook de andere aanvragen op afdoening te laten wachten. De Provinciale Staten zullen dus wijs doen, thans aan de lijn Wylré—Vaals subsidie te verleenen en niet opnieuw een tiental jaren of langer de zaak op te houden: want dat is het eenige wat met uitstel verkregen kan worden. Wie vroeger het kapitaal niet konden bijeen krijgen, zullen het bij den huidigen rentestand nog wel minder kunnen. En ook nu is immers niet alle oorlogsgevaar in Japan van de lucht! Overigens maakt de spoorweg Wylré—Vaals een lateren electrischen tram op den Rijksweg niet absoluut onmogelijk; mits dan de spoorweg maar geheel op eigen baan wordt gebouwd: wat gemakkelijk zou kunnen, en ook om wille der veiligheid aanbeveling zou verdienen. De 1 n kon dan tot Mechelen samenvallen met die naar Bleijberg’ en vandaar over Vijlen naar Vaals gaan. Maar dat gaat meerde technici aan en de wegbeheerders dan de Provinciale Staten. Laat deze er slechts voor zorgen dat er iets tot stand kom©. Er is waarlijk reeds lang genoeg gepraat over tramwegen: dat men nu hen die iets tot stand willen brengen, ten minste niet tegenwerke door noodelooze vertraging. , „