Landbouwbedrijf en Electriciteit. * i. * Onlangs schreven wij, dat naast de nijverheid in ons gewest, stellig ook de landbouw profijt zal trekken van de beschikbaarstelling der electriciteit als beweegkracht. Ineen onderhoud, dat wij onlangs hadden met een onzer landbouwende lezers bemerkten wij intusschen, dat het nut der electriciteit in dienst van het boerenbedrijf hem tamelijk raadselachtig toescheen. En omdat wellicht velen zijner standgenooten zijne twijfelzucht deelen, achten wij het niet ondienstig dit onderwerp eenigszins uitvoerig te behandelen. Wij nemen daarbij tot leiddraad een artikel, verschenen ineen Duitsch vaktijdschrift „die Electrotechnische Zeitschrift" van de hand „des Ingenieurs Walther Suhge”, een bekend deskundige op dit gebied. Men meene evenwel niet, dat wij van plan zijn, dezen geleerden Duitscher op zijn woord te geloo-Ven. Wie zich blindelings aan het gezag van deskundigen toevertrouwe, ons leerde een herhaalde ervaring, dat men met de meesten dier heeren bijzonder voorzichtig moet zijn. Gewoonlijk immers hebben zij met hun cijferreeksen en zaakkundige beschouwingen een of andere bedoeling, die aan hun betoog een vooraf bepaalde richting geeft. Die bedoeling blijkt in dit geval bij een ietwat scherper toezien al spoedig: het heele artikel is «en reclame voor de A. E. G. die de plaatjes welke ter illustratie dienen, „liebenswürdigerweise'’ ter beschikking stelde van den schrijver, ■ooals uiteen noot aan den voet der bladzijde blijkt. Dat neemt natuurlijk de belangwekkendheid der gegevens niet weg. Maar wèl gebiedt het een meer dan gewone voorzichtigheid bij de beoordeeling van de uitkomsten, die de deskundige ons als slotsom van z;m nderzoek wil doen aanvaarden. Die uitkomsten zijn zoo gunstig mogelijk voor Je rendabiliteit van den eléctro-motor in dienst van den landbouw. „Zelfs het kleinste bedrijf heeft voordeel bij aanwending van den electromotor” zoo schrijft onze ingenieur. Kn om deze krasse uitspraak te bevestigen neemt hij tot voorbeeld een landbouwer, die jaarlijks gemiddeld 22 zak rogge, 12 zak tarwe en 16 zak haver (van 100 K.G. elk) verkrijgt uit de opbrengst. van zijn akkerbouw. Om deze hoeveelheid van 5000 kilo uitte dorechen schijnt in het idee van den schrijver een darschmachine onmisbaar. Deze machine, zoo vervolgt hij zijn betoog, kan gedreven worden ófwel dooreen paard (manége), ófwel dooreen locomobiel, ófwel dooreen electromotor. In het eerste geval heeft men vier volwassen arbeiders noodig bij de machine en een jongen bij liet paard. De arbeidsduur bedraagt ongeveer 200 uren tegen 21 ets. (35 pfennig) per uur voor ieder volwassene en 6 ets. per uur voor den jongen. Tot resultaat krijgt men derhalve / 180 of f 3.60 per honderd kilo, den paardenarbeid niet meegerekend. Gebruikt men een locomobiel, dan verkrijgt men, altijd volgens onzen geleerden Duitscher, heelwat gunstiger uitkomsten. In dit geval wordt de gansche hoeveelheid binnen 13 uren verwerkt, waarbij elf volwassenen en twee jongens als werkkrachten dienst doen, De gedetailleerde onkosten-opgave geeft hier het .volgend resultaat: Loon , . s> , . r E • a ƒ 36.—* Kolenverbruik (briketten)' ■ ■ „ 7.20 Olie t i „ 0.90 Huur (f 2.40 per uur) . » * „ 36. Transport ...**■«»„ 9. 1 89.10 Bij deze wijze van werken kost dus de honderd kilo f 1.80 aan dorschloon. Nog veel goedkooper evenwel zou volgens den teer Sughe een electromotor van 3 paardenkracht Werken. Voor nog geen zes gulden aan stroomverbruik lou deze inden tijd van 54 uren, over twaalf daigen verdeeld, hetzelfde kwantum (van 5000 kilo) kunnen uitdorschen. Als hulpkrachten zouden slechts drie volwassenen en één jongen behoeven dienst te doen, daar de reiniging van het uitgedorschte graan mede 'door den motor geschieden kan. Op die wijze zouden op elke honderd kilo slechts 14 ets. onkosten vallen! Voorloopig laten wijde critiek op de Cijfers des geleerden Duitscher achterwege om hem in zijn •ïerdere beschouwingen te volgen. Want de voortreffelijkheden van den electromo|ör zijn nog niet ten volle uitgemeten. Ten eerste immers staat in tegenstelling met de locomobiel, de electromotor heel het jaar ten dienste van den.landbouwer, die hem dus benutten kan wanneer hem dit het beste schikt. Ten tweede kan bij het electrisch bedrijf de 1 dorschmachine zoo ruim gesteld worden, dat het stroo niet inde verdrukking komt, wat vooral voor roggestroo van belang schijnt. Ten derde kan de drie-paardenkracht-motor met gehak den kafmolen tegelijk met de dorschmachine drijven, hetgeen mannen- of paardenwerk uitspaart. Ten vierde kan dezelfde motor nog voor verschillende andere doeleinden worden gebruikt. De schrijver noemt „Hackselmaschine und Schrotmühle”, die daarvoor z.i. allereerst in aanmerking komen. Maar ten onzent denkt men natuurlijk het eerst aan het melkbedrijf. Hand-centrifuges, zooals op de meeste onzer dorpen in gebruik zijn, geven vaak slechts matig reden tot tevredenheid. Zoodra men kan, vervangt men ze door stoomzuivelfabrieken. Maar in tal van plaatsen is zoowel de finantiëele draagkracht der boeren als de omvang van het bedrijf te gering om de aanwending van stoomkracht mogelijk te maken. Welnu, daar zou de kleine electromotor juist goed op zijn plaats blijken. Ruimte heeft hij bijna niet noodig, het kleinste lokaal heeft ineen of ander hoekje nog wel een plaatsje voor hem. En zijn verplaatsbaarheid is verbluffend. Op eender plaatjes, die met zooveel beminnelijkheid door de A. E. G. zijn afgestaan aan de redactie van de Electrotechnischc Zeitschrift zien wij twee vrouwen, die met een motor op een draagbaar heel genoegelijk en schijnbaar zonder eenige inspanning de trap komen afwandelen. Geen wonder dat onze ingenieur spreekt van „ein idealer Antrieb, die jegliche Transmission orspart”. Toch valt er op dat ideaal nog wel een en ander af te dingen, zooals wij ineen volgend artikel nader hopen aan te toonen. --- BUITENLAND. INTERNATIONALE VERHOUDINGEN. Tusschem China en Japan bestaat een verdrag nopens den spoorweg van Antoeng naar Moekdan, volgens hetwelk uitsluitend Chineesch en Japansch kapitaal imag worden aangewend voor de mijmoa*v ginning aan weerskanten van genoemde spoorlijn. De regeoring der Voreenigde Staten ziet daarin een schennis van het stelsel van handelsvrijheid, waartoe Japan zich heeft verbonden bij het verdrag van Portsmouth. De Amerikaansche regeering wil, dat Japan het spoorwegverdrag weer zou terugnemen. China is genegen de Vereenigda Staten hierin te steunen, daar het door Japan tot het verdrag gedwongen is. Het is echter niet waarschijnlijk, dat Japan er in toe zal stemmen het verdrag te vernietigen. Men vreest alzoo voor een heropening der Oost-Aziatische ruzie tusschen Amerika en Japan. --- ENGELAND. Jesuïeten-vrees. Zijnde Engelschen bang voor de Duitschers, sommigen hunner hebhen „de stuipen op ’t lijf’ voor de Jesuïeten. Er is dezer dagen een boek verschenen, dat zulk# ineen vermakelijk licht stelt. De schrijver houdt zich schuil; hij toekent zich „Watchman’1. wat men zou kunnen velrtaien als „Schildwacht”. Deze schildwacht dan verklaart dn zijn boek „Rome and Germany”, dat de Jesuïeten samenspannen mot de Duitschers om Engeland te overrompelen! De Duitsche keizer en zijn onderdanen zijn louter werktuigen inde handen der Jesuïeten, die smet al hun geschut naar voren rukken om Engeland te vernederen en van de lijst dér natiën weg te schrappen. Het wonderlijkste is dat het boek, waarin deze anti-Engölsche plannen der snoode Jesuïten worden uiteengezet, een gunstige ontvangst heeft genoten bij verscheidene Engelsche bladen, ’t Is waar. dat het in hoofdzaak Anglicaansch-kerkelijke organen zijn. aooals Outlook. English Churchman en Pioneer. Indïen de redacties ervan eenig politiek begrip hadden, zouden ze zich wel eens afgevraagd hebben, of „Watchman’’ ’t wel bij het ïechte eind kan hebben .- Duitschland het werktuig der Jesuïeten, Duitschland dart etr zelf zoo bang van is. dat het hen zooveel mogelijk buiten de grens houdt en geen Jezuïeten-huig op zijn terrein duldt! --- SPANJE. Ferrer. Voor Ferrer, den aanvoerder van den opstand te Baroelona, die nu gevangen zit en met den kogel wordt bedreigd, wordt inde internationale vrijzinnige pers een groote beweging opgezet i.m hem in het leven te houden. Tot zelfs uit Frankrijk, België en Nederland komen verzoeken om gratie voor hem bij den koning in. Van waar die treffende belangstelling voor den dolzinniger revolutionnair ? Vermoed wordt, dat de vrijmetselarij hare machinerie te zijnen gunste in beweging heeft gezet. En dat dit vermoeden niet lichtvaardig is, moge uit hot volgende blijken. In no. 19 van het Fransche vrijmetselaars weekblad Bulletin hebdomadaire des loges d.e la région yarisienne relevant du Grand-Orient et de la Grande Loge de France komt de agenda voor eener bijeenkomst, op Donderdag 7 dezer door de leden dor loge „La philosophie sociale” (gelegen ru© Roeliechouart 42 te Parijs) te houden. Als hoofdpunt staat daarop eone rede, dooreen niet-genoemden Br.-, te houden over het onderwerp: „Br.-. Ferrer. Uiteenzetting van. den toestand.” De internationale Vrijmetselarij heeft waarlijk geen eer van zoo’n medelid; ze zou betelr doen, te zijnen opzichte aan het recht zijn loop te 'laten. --- ITALIË. De aanval op den bisschop te Adria. Over den aanval op den bisschiop van Adria, die zooals men weet, aanleiding gaf tot het leggen van het interdict op de stad, komen nog nadere bijzonderheden voor in det Corriere della Sera. Een gedeelte der bevolking van Adria, zoo schrijft het blad, heeft den bisschop aangevallen en verwond, uit vrees hem te verliezen. Men kaD zeggen dat het wilde tooneel, dat daarbij heeft plaats gehad, uit inderdaad ongewone oorzaken voortspruit. Adria is naijverig op zijn bisschopszetel. Het is een zeer oud diocees, waairvan de geschiedenis opklimt tot de 3e eeuw. De lijst der bisschoppen, daarondler begrepen de bisschop, dien men thans met steenen heeft geworpen, vermeldt 93 namen. Bovendien vreest Adria onophoudelijk, dat Rovigo haar lieur oude voorrecht zal gaan ontnemen en verdedigt het daarom met alle krachten. Rovigo is de hoofdplaats der provincie, maar kerkelijk is het afhankelijk van Adria, waar zich de kathedraal bevindt, het kapittel zetelt en dte plechtige diensten worden gehouden. Hoewel dus Adria de zetel is van het bisdom, vertoeft die bisschap zelf echter meesttijds te Rovigo. Vandaar de naijver. Telkens als een bisschop sterft, verwacht Adria, dat zijn opvolger het oude bisschoppelijke paleis zal betrekken, maar immer is deze hoop ijdel. Sinds de Xe eeuw reeds, toen er de malaria heerschte, hebben de bisschoppen het verlaten Toen besloten werd. dat in alle bisschopszetels seminariën zouden worden opgericht, besloten de bisschoppen, dat het seminarie van het diocees Adria te Rovigo zou worden gesticht. Rovigo, dat 11.000 inwoners telt, tegen Adria 16.000, heeft het voordeel het administratief middelpunt te zijn der provincie, terwijl Adria als het ware geheel verlaten ligt. Eenige maanden geleden besloot nu de H. Stoel, dat, om bet grootere gemak van den bisschop en dtt geestelijkheid, de buneaux van het bisdom naar Rovigo zouden worden verplaatst, terwijl de zetel van het diocees met het kapitel te Adria zouden blijven. Daardoor ontstond in laatstgenoemde stad een zekere ontevredenheid, welke door de anti-clericale elementen listig werd aangestookt, met het bekende gevolg. --- SERVIE. Prins George. De Russische gezant heeft de Servische regecring meegcdeeld. dat, als prins Geprge buitenlands zijn militaire opleiding wil voltooien, hij bij de garderuiterij te St. Pëtersburg als ritmeester opgenomen kan worden. De C.zaar zou hem eten toelage willen geven. De gezant heeft vervolgens twee uur lang met dep prins gesproken. Men gelooft, dat deze het aanbod zal aannamen. Prelaat verongelukt, Een hooge geestelijke van Rome is het slachtoffer geworden vaneen ernstig ongeluk. De geestelijke, de als predikant zoowel als weldoener dier armen in geheel Rome beken die en den Paus persoonlijk verwante domheer van de Santa Maria Maggiore, Monseigneur Palombi, onderhield zich op de Piazza Cancelleria met een anderen geestelijke, toen plotseling van beide kanten ©lectrische trams aanreden. Bij die poging om voor de electrdsche wagens uitte wijken, geraakte de prelaat onder de wielen van. een dear wagens en werd' geheel vermorzeld. De urins-uriestetr. Prins Max van. Saksen, de bekende katholieke priester, reed in gezelschap van den M'ontenegrijnschen minister van ©eredienst Plamenaz ineen auto van Cettinje naar Rieki. Tijdens den tocht werd tweemaal met een revolver op die auto geschoten. Een kogel ging den chauffeur rakelings over het hoofd. Gewond werd niemand. leeuwen in het Yaticaan. Inden nacht van 4 op 5 October. is ~ Menel ik”, de Vaticaansche leeuw, vader gewonden van drie prachtige welpen. Des morgens cm G uur, toen de pauselijke gendarmen de rondte deden, vonden zij de geheele familie bijeen. Vader had al zijn zwanen poot op een der kleinen gelegd, wie weet met welke bedoelingen ! Na een Hinken por te hebben ontvangen, liet hij los, en van dat oogenblik maakte „la regina di Saba” gebruik, om haai- kleinen te onttrekken aan Pa’s liefkozingen. --- TELEGRAMMEN. NIEUW GEWEER. BEiRUJN;, 8 October. Het Tageblatt meldt, dat een ingenieur uit IJortmund het middel gevonden heeft om ook in de diepste duisternis raakschoten met het geweer te doen. Het moet een soort zoeklicht zijn, dat onder den loop is aangebracht. De gedane proefnemingen moeten hoogst bevredigend zijn. --- WIJNOOGST. R'EIMS, 8 October. Een hevig onweder is dezen namiddag over het land van Champagne losgebarsten en heeft veel schade aangericht want de druif verrot op het hout Een dieetl van den wijnoogst zal verloren gaan. --- SPOORWEGRAMP. TOPEKA, (V. S.) 8 Oct. Op de lijn Kansas-Santa Fé heeft een botsing plaats gehad tusschen een arbeiderstrein en een stilstaanden trein van olie-tanks. Twee, beambten en vijftien passagiers zijn gedood, tien reizigers gekwetst. --- EEN BOM BERLIJN, 8 Oct. In het dorp Rimke bij Bochum, wierp een versmade minnaar een bom midden onder de bruiloftsgasten, bij de trouwpartij van zijn geliefde. Er Werden 8 personen zwaar gewond. --- BINNENLAND. Uit onze Oost. Een Javaansch meisje uit de dessa, dua bei.v._ rende tot de heffe des volks, bezocht eenige jarui. geleden geregeld de gouvemements-inlandsche school te Mayong inde afdeeling Japara. Aange-’ zien zij de eenige vrouwelijke leerlinge was, kleedde zij zich ter voorkoming van geplaag in jongenskleeren. Het meisje was zeer ijverig, leerde uitstekend ; toen zij dus deze school had doorloopen wilde zij zich verder bekwamen tot vrouwelijke goeroe (onderwijzeres). Dit ging zoo gemakkelijk niet, want de inlandsche onderwijzer vond dat het al heel mooi was dat zij als meisje de school had mogen bezoeken, doch dat het voor vrouwen geen pas gaf om zich voor het onderwijs te bekwamen. Eender Europeesche bestuursambtenaren hoorde van het geval en door zijn tusschenkomst werd het ijverige meisje als volontair-kweekeling aan de inlandsche school geplaatst. Gedurende dien tijd toonde het meisje een bijzondere energie ; na ’s morgens inde school les gegeven te hebben es zich ’s middags bekwaamd te hebben voor haar a.s. examen, gaf zij ’s avonds nog, geheel belangloos en zonder bestuursaanmoediging, onderricht aan een 15-tal dessameisjes. Onlangs slaagde het meisje in het examen voor kweekeJing; van de 100 cndidaten was zij de eenige vrouwelijke. Er wordt thans alle moeite gedaan om haar in gouvernementsdienst te krijgen en wij willen hopen dat het energieke meisje spoedig in het bezit zal zijn vaneen gouvernements-aanstelling. --- Verlaging suikeraccijns. Voor een verlaging van den suikeraccijns wordt door voorstanders gewoonlijk aangevoerd, daüt door die verlaging het gebruik zoodanig zal stijgen, dat het totaal der belasting zal worden gelijk aan of zelfs hooger dan die bij een hoogere heffing per eenheid. Dit wordt dikwijls betwijfeld en bij de jongste debatten inden Duitschen Rijksdag overeen verlaging van f 8.40 tot ƒ 6. per 100 kilogram werd door tegenstanders aangevoerd, dat de tegenwoordige accijns (groot f 8.40) niet zooveel opbrengt als toen er nog niet lang geleden f 12.—- werd geheven. De uitkomsten van het campagnejaar 1908/09 bewijzen echter, dat zij ongelijk hadden. De opbrengst van den accijns in dat jaar bedroeg 155 millioen mark tegen 148.4 in 1907/08. Inden tijd nu, dat er nog f 12 werd geheven, is er maar één jaar geweest, dat de opkoop hooger was (1899/1900) ; in alle andere was zij minder. Daarbij moet nog in aanmerking worden ge-* nomen, dat 1899/1900 een abnormaal jaar was, waarin de opbrengst plotseling steeg als een ge* volg van het in werking treden van kartels. Juist is dus gebleken het beweren, dat verlaging niet behoeft te leiden tot mindere opbrengst def belasting. Dit è. governo van hen, die nog altijd een verlaging van den overdreven accijns hier te lande, (bijna 250 pCt. van de waarde) tegenhouden op grond, dat de schatkist deze hoogere belasting met missen kan. Aldus de N. C. --- Gijzeling van vreemdelingen Mr. L. P. Denekamp schrijft onder den titel „Ouo Us,fue ?’’ 'hoe lang nog?) in het W6l. t>. ft. Hecht: ~Een mijner cliënten, een Engelschman, die bijna twee jaar hier ter stede woont, heeft ©enige uren aan den lijve gevoeld, dat Nederlanders vreemdelingen kunnen doen gijzelen zonder voorafgaand vonnis. Niet dit instituut geldt bovenstaande verzuchting, doch wel de ergerlijke behandeling, die gegij zesden moeten ondergaan en de zeer slechte regeling van liun rechten en bevoegdheden. Ik noem het een zeer slechte regeling, dat iemand die reeds inde gevangenis is (argument ox art. 605 B. R.j niet kan eischen, dat hij voor den president der Rechtbank wordt gebracht, omdat een gijzeling bijna altijd een overrompeling is, waar gewoonlijk kracht bijgezet wordt door boks beugels en dergelijke, zoodat het goede idee out den president te saisiseeren altijd komt . . . als het te laat is. Dit punt behoeft dringend verandering en een allereerste eisch van billijkheid tegenover vreemdellingen is, dat zij niet gegijzeld mogen wonden zonder dat er een tolk bij is. M-aar ergerlijk is, dat zoo een vreemdeling alles wat hij bij zich en op zich heeft, moet afgeven. Wie kan imlij zeggen, welk landsbelang eischt, dat een vreemdeling die niet vooraf is gehoord misschien dus wél een vaste woonplaats in Nederland heeft, misschien ook niet schuldig, wat in het nequest gesteld is zijn portefeuille, zijn horloge zijn trouwring moet afgeven? -i ,er .een goede grond, om een vreemdeling -- ai of niet debiteur van ean Nederlander te behandelen als een misdadiger? Hierin moet verandering komen zulke toestanden mogen ineen Rechtstaat niet bestendigi worden.” 2e rag. inf. Heden worden de nieuwbenoemde officieren van het 2e regiment infanterie te ’s Bosch beëedigd. De troepen zouden daartoe om 11.30 v.m. opgestald zijn op de Paradeplaats onder bevel van den kapitein Brackmann van de Water. De sergeant-fourier van Gent, van de 3e compa.g.nie 3e bataljon, wordt op den llen dezer aangesteld tot sergeant le klasse bij de 4e compagnie le bataljon. Brutaal. Te Oosterhout waren dezer dagen eenige militairen aan het passagieren. Toen zij langs een smederij kwamen, werd daar juist hot paard beslagen van zekeren v. V. Vóórdat iemand er erg in had, zat eender militairen met een fikschen sprong op het paard : hij gaf het de sporen en in vliegende vaart ging het de gemeente uit, nagestaard door der verbluften eigenaar en loor een talrijk publiek. De ruiter is in noordelijke richting > (N. v.d. D.) ---