LINKS TEGEN RECHTS IN MAASTRICHTS RAAD. II. Mr. JANSSEN zet zijne rede voort: •.Wat het algemeen bestuursbeleid van B. en W. fcangaat. kan spreker niet alles daarin goedkeu-’ ten. Men vraagt hun den St. Pietersberg aan te ïcoopen, een hertenkamp aan te leggen, een halve ton te steken ia de kabelmaatschappij Heerlen, én alles zeggen zii voetstoots toe, terwijl voor abpoluut noodige zaken als: aanstelling van schoolartsen, vernieuwing der Muziekschool enz. geen medewerking bij hen ta vinden is. Soms wordt onverwacht door hen tot groote uitgaven besloten, dan is er weer geen geld los te krijgen. Spr. Biet hier een wankelend bestuursbeleid ; de Raad moest van B. en W. vaker een behoorlijk praead:ivies eischen. Wij hebben een stedelijke schuld van 1.8 millioen, terwijl ons bezit door den voortdurenden verkoop van vestingterrein geleidelijk vermindert. De gemeente neemt niet in welvaart toe. Spr. noemt o. m. hier de gasfabriek, die b.v. veel minder winst maakt dan Tilburg, waar de gasprijs toch 2 ets. lager is. Onze gasfabriek is om practisch aangelegd, moet telkens verbouwd worden : nadat er reeds voor 4 ton aan verbouwd is, moet er nu weer voor 3 ton bij. Het mangelt aan gemeentelijk beleid ; dit getuigen ook het slachthuis, dat onvoldoende is gebouwd, de telefoon, die pnpractisch is aangelegd. We hebben met Heerlen gecontracteerd voor electriciteitslevering a 6è cent, en de Peel-Centrale blijkt ze nu aan Roermond en Venlo aan te bieden tegen 6, ja zelfs tot 4.1 en 2.1 cent, terwijl die gemeenten bovendien nog 5% Krijgen van hetgeen er geleverd wordt aan het 'grootbedrijf. Wij hadden mceten ingaan op het voorstel-Duysens : geen overhaaste beslissing, en het uitstel moeten benutten om met de Peel-Centrale te onderhandelen, teneinde de Heerler betere voorwaarden af te dwingen. Waar onze gemeente in do toekomst goeddeels zal moeten drijven op de gemeentelijke bedrijven, daar mag met den stelregel wol wat meer rekening worden gehouden, dat gouvemer c'est prêvoir. Dhr. DUYSENS beveelt ten aanzien der gemeenteterreinen, in plaats van verkoop, de invoering van hot erfpachtstelsel aan, vooral daar er hier geen betterment-tax bestaat. Spr. wenscht ook de aanstelling vaneen controleur voor de administratie der gemeente-bedrijven ; dit ambt zou dan te combineerenzzinjn met dat vaneen aan te stellen boekhouder voor het grondbedrijf. Als de Centrale te Heerlen met Maastricht gecontracteerd heeft op voor haar zoo voordeelige condities, als zoo-Oven is beweerd, daïi is er voor de gemeente zeker alleszins reden om er aandeel in te nemen, teneinde, zich ook een aandeel inde winst te verzekeren. Voorts zou spr. pogingen willen zien aangewend, om Maastricht te doen overbrengen uit de 5e naar de 4e klasse der Personeele Belasting. B. en W. zijn daarvoor niet te vinden ; is dit, omdat, zooals in hunne memoriei van antwoord o. m. wordt gezegd, zulks nog al veel omslag veroorzaakt? Men vergete niet; dat bij zulk eene verschuiving 500 van de minst draagkrachtige gezinnen van die belasting zouden vrijvallen, en er voor gezinnen met minder dan f 426 huurwaarde véél, minder dan f 526 huurwaarde nietonbeduidend voordeel uit zou voortvloeien .terwijl de gemeente er zelve wel bij zou varen. Dhr. HERMANS erkent, dat op sociaal-wetgevend terrein Maastricht inde voorste rij der Nederlandsche gemeenten staat. Welnu, we hebben die eer dan ook op te houden. Spr. denkt daarbij niet enkel aan de arbeiders maar ook aan den middenstand, die ernstige tijden doorleeft. Door voor de arbeiders te werken, bevoordeelt men indirect ook den middenstand. Spr. zou o .a. willen dat.Maastricht het voorbeeld van Deventer volgde ©n inde bestekken van gemeentewerken den aannemers den plicht oplegde, dat zij hunnen werklieden ook bij ziekte het volle loon hebben uitte betalen. Dit is eene billijke overweging, welke ook tot grondslag van bepalingen inde wet op het arbeidscontract heeft gestrekt. Het verwondert spr., dat hij, pas in dezen Raad zittend, nu reedls tegenover mr. Wynans de vrijheid en onafhankelijkheid moet verdedigen. De ambtenaar staat zeker anders tegenover het publiek en zijn superieuren dan burgers, maar wijl daaruit inperking van zijn vrijheid voortvloeit, hebben wij des temeer de 1 em resteerende vrijheden te respecteeren. Het spijt spr., dat dhr. Wynans de hier herwonnen vrijheid der ambtenaren weer wil inkorten. Dat is het rad van den tijd terugdraaien. Dhr. Wynans zei, dat er vroeger achter de schermen werd gewerkt, en dat de personen, die zulks deden, impopulair waren. Welnu, dit zijn, wie zoo doen, ook nü nog. Waar moet het heen mot de onafhankelijkheid van den Limburger, als de ideeën werden toegepast, gelijk hier door dhr. Wynans verkondigd? Dhr. KöBBEN zou de terreinen van het Ambyer Veld willen gekocht zien, opdat de stad die ruile met de terreinen der S.S. Als dan de overwegen geregeld zijn, zou men die terreinen kunnen verkavelen en vtordeelig verkoopen. Wanneer op die manier de Meersser weg weer in zijn oude lijn teruggebracht zal zijn, hoopt spr. ook weer eene overbrugging van de Maas tegenover de Kleine Gracht te zien. Op den duur immers zal een tweede overbrugging van de Maas noodig zijn. Wat de vrijheid der ambtenaren betreft, sur. acht die even hoog als de vrijheid van elk : maar hij vererf dan ook, dat zij de vrijheid van anderen eerbiedigen. Een hoofdambtenaar zou tot een ander ambtenaar gezegd hebben, dat deze de ondergeschikten, die vaneen ander politiek gevoelen waren dan hij, maar moest negeren, zoo hard hij kon. Spr. kan niet bevestigen, dat die bewering juist is ; hij wil ze dan ook niet voor zijne rekening nemen ; hij heeft het maar gehoord en wil het hier maar zeggen, opdat het inde notulen kom,o. (Geroer) : Bewijzen !) De VOORZITTER zet voorop, dat de ambtenaar de hem grondwettelijk gewaarborgde vrijheid moet hebben. Of het echter goed is, dat de ambtenaren daarvan altijd een ruim gebruik maken wil spr. niet beslissen. Het is voor hen veeleer zaak, daarmee voorzichtig te werk te gaan. De verdediging van den secretaris tegen de gevoerde critiek valt spr. gemakkelijk. Blijkens de verklaringen van getuigen-raadsleden heeft de secretaris niet legen de candidatuur-Kliinen eesnroken'. Wat hij in zijn vrijen tijd m Gulpen wil doen, moet hij zelf weten.. Het zgn. werven van abonnés voor een politiek blad heeft zich bepaald tot een gezamenlijk opzenden van abonnementsgeld door meerderen. Spr. geeft toe, dat die ambtenaar zulks niet in zijn bureau-tijd had dienen te doen. In zake de motie-Van Kol is de secretaris niet als zoodanig geraadpleegd, gelijk reeds is aangetoond. Het verhuren van ©en schóól geldt het ten gebruik© afstaan vaneen gymnastieklokaal door de Broeders, die dat gebouw van de gemeente hebben gehuurd; deze heeft naar spr.’s meening geen recht om hierin te interveniëeren. Het verwondert spr., dat er aanmerking op de stipte uitvoering der Drankwet is gemaakt door dhr. Wynans. Deze, voorzitter eener vereeniging van afschaffers, gaat tegen een gestrenge toepassing der Drankwet in ! Overigens heeft de Raad niets te maken meit de toepassing van die Drankwet ; deze behoort tot de uitsluitende competentie van B. en W. Spr. wil overigens wel zeggen, dat B. ep W.dia wet soms ongaarne toepassen; zij hebben echter rekening te houden met de Rijksinspectie en het recht van ingrijpen van Gedep. Staten. Dhr. Ruys verweet aan B. en W. hun talmen. Het is echter niet altijd even gemakkelijk de zaken onmiddellijk te behandelen ; er moet vaak uit-' voerige informatie aan voorafgaan. Ook de begrooting is vertraagd, terwijl men elders op tijd is. Zeker, maar elders wordt bij het onderzoek der begrooting niet zoo afgedaald in kleinigheden, die dan weer alle vooraf moeten beantwoord worden. Intusschen kan spr. wel zeggen, dat de voorloopige begrooting 1910 reeds officieus door Gedep. Staten is goedgekeurd. Ook met de Ambtenaarsverordening is vertraging ontstaan ; ja, omdat door de ambtenaarsvereeniging zelve eenig uitstel van behandeling is gevraagd In verband daarmede is ook de kwestie van het Scheidsgerecht ©pgehouden. De uiting van dhr. Ruys, dat, hoe ouder men wordt, oc.k de wijsheid toeneemt, kan spr. niet volkomen deelen. Hier ziin het juist de jongeren, die met nieuwe denkbeelden komen, terwijl ’t dan juist de ouderen zijn, die het zouden moeten doen. Eene boekhouding voor het grondbedrijf zouden we door deskundige n moeten doen ineenzetten. Schoolartsen? Er zouden voor de 6000 schoolkinderen minstens zes dokters noedig zijn. Verbouwing van de Muziekschool? Maar er zijn toch nog wel pressanter zaken voor de gemeente! Men vertieze niet uit het oog, dat het beheer onzer gemeente toch reeds voortdurend kostbaarder wordt, o. m. door de subsidiën aan de verschillende bonden, zoodat binnen niet te langen tijd de gemeentelijke middelen zullen moeten versterkt worden, hetzij door belastingx-erhooging of door invoering van nieuwe belastingen. Er is gezegd, dat Gasfabriek en Slachthuis te bekrompen zijn opgezet Beide inrichtingen zijn indertijd opgezet op een breeder voet, dan inden tijd hunner oprichting noodïg was. Men kan toch niet vooruit zien, tot hoever eene onderneming zich zal uitbreiden ! Nu uitbreiding noodig blijkt in weerwil van den ruimen opzet, is dit wel een bewijs van meerderen vooruitgang, dan waarop gerekend was. Omtrent de kwestie van den uitleg der stad is liet Dag. Bestuur verdeeld. Spr. zou gonaigd zijn een meerderheids en een minderheidsrapport van B. en W. in te dienen. Een inspecteur van administratie zou weer een paar duizend gulden per jaar kosten. Rangschikking van Maastricht inde 4e klasse der Peroneele Belasting is niet mogelijk ; met veel moeite zijn wij uit de 6e inde 5e klasse gekomen. Spr. constateert met genoegen den lof, d©or dhr. Hermans, een deskundige op sociaal gebied, aan de gemeente Maastricht gebracht. Intusschen: sociale wetten zijn duur. Loffelijk is voorzeker de zorg voor den evenmensch, maar ter wille daarvan mogen we andere klassen niet overbelasten; we moeten zorgen voer een behoorlijke middelmaat. Dat de werkliedenverordening niet onmiddellijk werd behandeld, ligt juist inden wensch van den Raad om deze niet vast te stellen alvorens dhr. Hermans mede zijn advies erover zou kunnen geven. Wat betreft de ruiling van terreinen met de S.S., heeft de gemeente de villa Wykerveld met 14 II A, bijbehoorenden grond willen aankoopen, maarde gevraagde prijs was zoo enorm hoog. dat het gemeentebestuur daar niet op is kunnen ingaan. De wensch van spr- zou zijn, dat het station een kwartier gaans achteruit kwam te liggen, ter hoogte der wegen naar Amby en Heer. Dan zou de gemeente den tusschenliggenden grond kunnen koopen en ter bebouwing verkoopen, hetgeen, zooals Le Wiesbadenis geschied, een© winstgevende zaak zou kunnen fun. Een tweede bmg over de Maas is reeds geprojecteerd, en wel aan het uiteinde van het park. Weth. VAN OPPEN wil even antwoorden op hetgeen geizegd is over het goedkooper tarief der Peel-Centrale. Spr. kende dat tarief, alvorens wij met Heerlen contracteerden, en hij zond het om advies aan den electro-technischen raadsman der gemeente, dhr. Verhoeckx. Blijkens diens Rapport was hét Peeï-project niet goedkooper dan het Heerler ■. integendeel. In zake den gasprijs moet men rekening houden met de omstandigheden. Tilburg kan goedikooper produceeren, omdat het meer afzet heeft. Ook is de kwaliteit van ons gas beter dan het Tilburgsche : 5500 calorieën tegen 5200. De gasprijs van 7 ets. hier is volstrekt niet te hoog. Amsterdam en Rotterdam berekenen eveneens 7 ets., Dordrecht en Middelburg verderen zelfs 7J, Schiedam en Meppel 8, Sittard en Bussum 10 ets, terwijl Leiden en Gouda hun gasprijs met i ct. en Deventer. Groningen en Zaandam den hunnen met 1 cent hebben verhoogd. De grief tegen de telefoon is onjuist. Bij den aanleg is op 600 abonnés gerekend ; we hebben er nu nog slechts ruim 500. Het slachthuis eindelijk is niet duurder dan elders aangelegd. De beraadslagingen worden hier geschorst, en de voortzetting bepaald op Maandag d.a.v., ten 5 ure ’s avonds. --- UIT DE PERS. Socialisten en helpers. De STANDAARD schrijft: De klacht, zoo pas van sociaal-democratnsche zijde geuit, dat wel veel kiezers op de sociaal-democratische candidaten stemmen, maar dat de echte socialistische geest onder de massa -ten eenenmale ontbreekt, toont, dat men bij deze partij scherp te onderscheiden heeft tusschen haar eigenlijk leger, en de hulptroepen, die ze bij de stembus weet te bewegen haar candictaten te steunen. Haar stamleger zijn de'leden de