UIT DE PERS. DOCTORAAL EN DOCTORAAT. Ineen bespreking van de voorstellen der Ineenschakelings-commissie, wijst de NIEUWE ROITERD. COULANT erop, dat de thans geldende hooger onderwijswet, in elke van de vier facul teiten welke, naast die der godgeleerdheid, de universiteit uitmaken, en welk getal de staatscommissie handhaaft, drie of meer doctoraten kent. En zij eischt als regel voor de medici is het anders, en er zijn nog enkele uitzonderingen bet bezit van den doctoralen graad voor het bekleeden van ambten en betrekkingen waarvoor eene wetenschappelijke opleiding wordt gevorderd. Da staatscommissie daarentegen, zegt het blad, bomt op voor één enkel doctoraat in' elke faculteit, gelijk vóór 1878 ook de regel was. En de bevoegdheid tot het bekleeden van ambten eu bedieningen wil zij als regel verbonden zien aan het getuigschrift van met goed ge afgelegd doctoraal examen voor de vrkken m dat ge tuigschrift vermeld en natuurlijk d plus forte rai gon aan het doctoraat. Wat van deze ingrijpende tweeledige hervorming van hetgeen nu wet is te zeggen? Wat dein 1877 doorgevoerde splitsing van doctoraten betreft: er valt vóór en tegen haar te zeggen. Met name de studie der rechtsgeleerdheid heeft aan degelijkheid en veelzijdigheid, hij vroeger vergeleken, er door gewonnen. Maar daar staat tegenover , dat zij voor andere faculteiten, speciaal voor die der letteren en wijsbegeerte, haar doel heeft gemist en dat waar is wat de staatscommissie zegt, dat de factoren door welke de splitsing wordt beheerscht zóó heterogeen zijn en het eene beginsel dat daarbij moet medespreken zoozeer strijdt tegen andere beginselen die op de splitsing invloed moeten hebben, dat eene logische of zelfs praktische verdeeling bijna niet mogelijk is. Wordt daarbij nu nog bedacht dat, bij handhaving van hetstelsel van meerdere doctoraten in dezelfde faculteit, de verdeeling veel ver der nog zou moeten worden doorgevoerd dan nu het geval is, dan schijnt inderdaad terugkeer tot eenheid van doctoraat verkieslijk, mits en onder nadrukkelijlt voorbehoud dat zij gepaard ga met eene, onder controle van de faculteiten staande, vrijheid van keus en van combinatie door den aanstaanden doctorandus van de -«vakken voor het doctoraal- en misschien reeds voor het candidaatsexamort, welke examina in het nieuwe sia’uut-artikel der staatscommissie inde wet worden vastgelegd. Trouwens : deze vrijheid van keus en groepeering is reeds nauw verbonden aan het voorstel der staatscommissie om den doctorsgraad ook wel te blijven behouden als bron van bevoegdheden, maar hem, onafhankelijk van alle wettelijke bevoegdheid, te maken tot een, na het leveren vaneen proefschrift verkregen, zuiver we tenschappelijken titel cn daarentegen het gunstig afgelegd doctoraal examen voor de vakken waarover het heeft geloopen te verheffen tot het requisiet voor het bëkleeden van ambt en beroep Ziehier een wijziging, die met beide handen moet worden aangegrepen ; die stellig door alle deskundigen eenstemmig wordt begeerd en reeds veel te lang achterwege is gebleven. Zij zal de promotie inde rechts- en staatswetenschap op stellingon onder den tegenwoordigen staat van zaken onvermijdelijk, maar die eene vernedering is van het doctoraat, indien niet erger uit de wereld helpen. Zij zal niet langer dwingen tot zelfstandigen wetenschappelijken arbeid waar het vermogen en de lust daartoe niet voorhanden zijn maar geschiktheid tot bekieeden van ambt of beroep ruimschoots aanwezig is. Zij zal aan de buitenwereld duidelijk maken, eenerzijds dat de „meester” de nieuwe titel voor hem die net doctoraal examen inde rechtsgeleerdefaculteit liee t afgelegd, of de „licentiaat” de toekomstige titel voor de doctorandi inde theologische, letterkundige en wis- en natuurkundige faculteiten een uitstekend ambtenaar kan zijn zonder den doctorstitel te voeren; anderzijds, dat, wie dien titel voert, als wetenschappelijk man te boek staat met recht. Voor de waarde van het doctoraat en de hoogheid der wetenschappelijke stud-e is het van het hoogste belang dat op dit punt de staatscommissie hoe eerder hoe liever haar ver langen in vervulling ziet gaan. En voor de degelijkheid en zelfstandigheid der opleiding van hen die dan, na het met gunstig gevolg afgelegd doctoraal examen, hun studie aan de universiteit zullen afsluiten zij die louter studeeren om den broode, of om tot ambt of beroep te geraken in vooral niet mindere mate. --- BINNENLAND. Polis-Nederlandsch. Een lid van het Alg. Ned. Verbond heeft zich terecht geërgerd aan de vele vreemde woorden, die de polissen van verzekeringmaatschappijen ontsieren, zoo niet onverstaanbaar maken voor den gewonen lezer en wijst er op hoe de vervanging door Nederlandsche woorden niet alleen een eisch van taalzuivering is, maar ook nuttig kan zijn bij nog al eens voorkomende geschillen. Uit zijn bloem- of liever distellezing doet Neerlandia een greep en geelt er een proeve van vertaling bij : abandonnement prijsgeving arbiter scheidsrechter assumeeren toevoegen cessie afstand competent bevoegd constructie samenstelling, bouw continueeren vernieuwen, voortzetten décharge ontheffing definitief beslist directie bestuur documenten stukken exploit dagvaarding en beteefeening. factuur rekening functie betrekking geassureerde verzekerde gearresteerd vastgesteld gedomicilieerd, gehuisvest gefourneerde inleggelder gestorte inleggelden , geroieerd geschrapt, afgevonrd gesommeerd gedagvaard in cas van schade in geval van schade individueel persoonlijk in hoogste ressort in hoogste bevoegdheid kwaliteit hoedanigheid kwantiteit hoeveelheid likwidatie vereffening normaal gewoon perceel pand réassurantie herverzekering reparatiekosten herstellingskosten restant overschot restitutie terugbetaling solied degelijk, waardevol successievelijk achtereenvolgens tarief prijsbepaling taxatie waardeschatting ter visie ter inzage tresorier penn. schatbewaarder, usantie gebruik, gewoonte verificatie echtheid? onderzoek Wat zegt men van dezen slotzin der polissëft : Alles onder verhand en submissie van onze personen en goederen, presente en toekomende, renuntieerende als lieden van eer van alle cavillatiën en exceptiën die deze zouden contrarieeren. Waarom kan die niet luiden (al is 't nog c-een mooi Nederlandsc.h : ° ® Alles onder verhand en onderwerping van onze personen en goederen, tegenwoordige en toekomende, verwerpende als lieden van eer alle haarkloverijen en uitzonderingen die deze zouden tegenwerken. Het A. N. V. heeft reeds dikwijls op de voor onzen tijd dwaze polissen- en aktentaai gewezen Niet alles kan worden vertaald het zij zoo —, maar met groote winste voor de begrijpelijkheid kan bij goeden wil menig verstaanbaar Hollandsch woord het waanwijze vreemde varvangen. Men moet Latijn kennen om nu het ratjetoe te begrijpen., Tot wie moet men zich eigenlijk wenden om in dezen de hoog noodzakelijke beterschap te verkrijgen? --- Voor een declaratie. In het verslag der Rekenkamer komt de volgende interessante geschiedenis voor : Een lid van de Eerste Kamer der Staten-Generaal, tevens minister-resident met den persoonlijken titel van buitengewoon gezant en gevolmachtigd minister te Stockholm, die als Kamerlid steeds zijne reiskosten had gedeclareerd van Ruurlo uit, bracht bij een in het afgeloopen jaar bij de Algemeene Rekenkamer ingekomen declaratie f 1140.40 in rekening voor elf reizen van Stockholm naar ’s Gravenhage en terug. De Kamer had vroeger geen bezwaar gemaakt tegen de verevening der van Ruurlo uit gedeclareerde reiskosten, omdat toen ,op grond van de verklaringen onder de declaratiën, moest worden aangenomen, dat deze waren opgemaakt in overstemming met de werkelijkheid, d.w. z., dat de reizen werkelijk van Ruurlo uit waren gedaan. De kosten der thans gedeclareerde reizen, gedaan van Stockholm uit, ontmoetten echter bij het college bedenking. Stockholm was namelijk niet eene „plaats gelegen binnen het Rijk, alwaar de declarant metterwoon gevestigd was”, terwijl volgens art. 1, alinea 2, der wet van 4 Mei 1889 (Stbl. no. 46) alleen voor reizen heen en terug van zoodanige plaats tot de plaats alwaar de Staten-Generaal vergaderen, dein dat artikel aangeduide vergoeding door de leden van de Eerste Kamer mag worden genoten. De minister van financiën, aan wien gemelde bedenking was medegedeeld, legde afschrift over vaneen door den declarant tot den griffier van de Eerste Kamer gericht schrijven, volgens het welk bij de invulling van het betrokken formulier der declaratie, bij vergissing verzuimd was Uitdrukkelijk te vermelden, dat hij, gezant der Nederlanden te Stockholm zijnde, de reizen had aangevangen vanuit het gebouw der Nederlandsche legatie aldaar, d. w. z. van eene plaats, die, op grond der bestaande wetten en gebruiken van alle landen, beschouwd werd als gelegen binnen het rijk, hetwelk hij vertegenwoordigde. Bij de mededeeling van dit schrijven, verzocht de minister het gevoelen der Kamer daaromtrent te mogen vernemen, hoewel, naar Zijne Excellentie meende, de declarant er niet in was geslaagd hare bedenking te ontzenuwen. Die Kamer antwoordde, dat de ontwikkelde stelling als zou het gebouw eener Nederlandsche legatie op grond der exterritorialiteit moeten wor den beschouwd ais gelegen. binnen het rijk haar niet juist voorkwam. Zij wenschte geheel in hét midden te laten de vraag of een zoodanig gebouw als Nederlandsch territoir waste beschouwen, hoewel ook dit haar niet geheel zeker toescheen. Evenwel kon h. i. toch nooit beweerd .worden, dat het gelegen was binnen het Rijk ! De Rekenkamer ontving alsnu van den minister eene door den declarant opgemaakte nieuwe decla ratie, waarin voor de betrokken reizen f 987.80 minder werd gedeclareerd, daar zij waren berekend als van Ruurlo uit gedaan. Zulks kon de Kamer echter niet bevredigen. Immers was, volgens de oorspronkelijk ingediende declaratie, de declarant gevestigd te Stockholm, volgens de nader ingediende declaratie zou hij metterwoon gevestigd zijn te Ruurlo ; een en ander was niet met elkander overeen te brengen. -De minister kon zich met die opvatting der Kamer niet vqEaenigen. Rn woonplaats van declarant was, blijkens vroegere declaratiën te Ruurlo, als hij voor het bijwonen van de zittingen der Eerste Kamer hier te lande verbleef. In die verklaring des ministers vond de Rekenkamer termen over te gaan tot de vereffening der verminderde declaratie. --- Schoolartsen. De door den gemeenteraad van Gouda aangestelde schoolarts heeft, blijkens zijn thans uitgebracht verslag, in het vorige jaar 413 voor ’t eerst op school komende kinderen onderzocht. Van dezen leden aan het gehoor 11, gezicht 24, tborstorganen 15, heeiuiteren en gewrichten 2, wervelkolom 89 (hierbij werd ook op zeer geringe afwijkingen gelet), mond-, keel- en neusgebreken 35, huid- of haarziekten 146, scrophulo.se 18, andere ziekten of gebreken 6. De schoolarts klaagt er in zijn rapport over, dat er zoo weinig notitie wordt genomen vian aan die kinderen medegegeven brieven voor de oudere, die brieven worden meestal „inde kast gelegd”, terwijl er verder niet op werd gereageerd. Een tweede schrijven luid dikwijls beter resultaat. --- Ons 2½ centstuk. Onlangs stelde eqn inzender voor ’t woord „groot” weer te gaan gebruiken. Uit Zwolle wordt ons bericht, dat men in Fries land spreekt van „botje” of „botjestuk.” 'Een Zeeuw deelt ons mede, dat men in zijn geboorte-gewest spreekt van „kluit” (uitspraak: kluut). Wij kunnen hieraan nog toevoegen, dat ook de boeren inden omtrek van Dordrecht het woord „kluit” voor 2% centstuk gebruiken. Een dezer woorden als algemeene benaming invoeren gaat moeilijk. De spraakmakende gemeente zal zelf moeten kiezen, en dan nog zullen de gewestelijke woorden niet verdrongen worden. Wat ook niet wenschelijk is. (Neerl.) Een merkwaard ie diertie. Eender boekbinders onzer binderij van Bladel zoo meldt Het Huisgezin had indertijd een rups gevangen en deze in ©en lucifersdoosje geborgen, waar het beestje zich weldra inspon ineen bedje van fijn gaas, om straks als vlindertje te vliegen over de aarde. Een allermerkwaardigst versehijnsel bij dit vlindertje, een zoogenaamd uiltje, ie thans, dat het overdag op zwerftocht uitgaat en vrij rondfladdert, maar zonder mankeeren eiken avond weer naar zijn lucifersdoosje, dat op een kast in de huiskamer staat, terugkaert, om daar den nacht door te brengen. Aan toeval kan hier niet worden gedacht, .want reeds zeven dagen achtereen volgt het trouw deze levenswijze. Ned. oudheden. Bij een bezoek vooral kort na. een storm aan de plaats inde Oosten-Schelde, waar eenmaal Reijttierswale lag, is men niet zelden inde gelegenheid een en ander te vinden, dat herinnert, hoe eenmaal op deze naakte slikken een bloeiende stad stond. Inktkruikjes, steenen patjes en dergelijke dingen worden bij menigeen gevonden, die eenmaal aan ~de verdronken stad” een bezoek bracht. Als bijzondere vondst uit vroegere dagen vonden wij medegedeeld een tweetal steenen vormen, welke schijnen afkomstig te zijn geweest van het Drapeniersambacht en gediend hebben voor de looden zegels om lakens en andere afgewerkte stoffen te merken. De grootste vorm met het wapen van Zeeland werd na de vondst eigendom van m.r. J. D. Qhyselin le Sage, eenmaal burgemeester van Middelburg ; de kleinste kwam in het bezit van de familie Van Visvliet. De fijne blauwe steen droeg aan de eene zijde het afbeeldsel van de maagd Maria met het kind, en aan den anderen kant de beeltenis van de apostelen Petrus en Paulus. Venmoedelijk heeft dit voorwerp gediend om stukken lijnwaad te merken, door de cellezusters geweven, in wie» klooster weefgetouwen aanwezig waren. Niet ieder, die de eenzame plaats bezoekt, vindt zulke merkwaardige steenen, maar zonder een klein» herinnering keert maar zelden iemand terug. (De Zeeuw.) Merkwaardige insecten. Bij de „wandelende bladeren” in Artis te Amsterdam zijn reeda enkele volwassen exemplaren. Het is dus gelukt deze uiterst merkwaardige insecten te kweeken uit eieren, welke van Java naar hier zijn gezonden. De levende dieren lijken zoo volkomen op bladeren, dat vele bezoekers nauwelijks gelooven kunnen, dieren voor zich te hebben. Het kost zelf» den verzorger, die er dagelijks mede omgaat, moeite, ze van de bladeren te onderscheiden, waartussdhen ze zicfa ophouden. Toch zijn het geen kleine insecten ; ze hebben ongeveer de grootte vaneen eikeblad. Nu ze volwassen zijn en vleugels hebben gekregen, wordt zelfs de ner vatuur van bladeren bedriegeïijk nagebootst. --- GEMENGD NIEUWS. Nieuwe uitvindingen. Met Wright’s nieuwe vliegtuig zonder stuurvlakken van voren, waarop voor vier reizigers plaats Is, is Vrijdag inde Vereonigde Staten een proefvlucht gedaan, die niet openbaar was. Het vliegtuig bewees zeer snel en standvastig te zijn, i • » Te Gherbaurg worden sedert de ramp met de duikboot Pluvióse verschillende voorstellen tot redding van onderzeeërs onderzocht. De meest» aandacht trekt een plan oom aan elke onderzeesel!® boot een afneembaar ruim vast te maken, waarin de bemanning de wijk kan nemen, wanneer er gevaar dreigt. Dit ruim moet een voldoende drijf vermogen hebben, om met het geheele personeel naar den zeespiegel te kunnen opstijgen Vooruitziende stadspolitiek. le Dresden is het nieuwe gemeentelijke slachthuis ingewijd. Men zou denken, dat dit nauwelijks voor een buitenlandsch lezer de vermelding waardwas. Maar als men erbij weet, dat het gej bouw vijftien-en-een-half millioen mark, dus een kleine tien millioen gulden, heeft gekost en berekend is op een bevolking van 600.000 inwoners, zal men eerbied krijgen voor de grootsche schaal waarop men in Duitschland de zaken durft aanpakken. Het slachthuis is zoo gebouwd, dat het inde toekomst nog vergroot zal kunnen worden, om te beantwoorden aan de behoeften vaneen millioen bewoners. Het omvat 67 gebouwen en hallen. (N. li. Ct.) --- KUNST. Een Rcmbrandt, voorstellende een PoolscK ruiter, behoorende tot de-collectie vangraaf Tarnowski, is door den heer H. C. Frick te Parijs voor Wa millioen francs gekocht. --- Advertentie JACHTGEWEREN. Tweeloops Jachtgeweren, model met hanen en derden grendel, beproefd voor alle soorten rookvrij kruit kwaliteit gegarandeerd, vanaf f 38.—* Voor fijnere kwaliteiten vraagt geillustreerdeu prijscourant. Jachtpatronen met zwart en rookvrij kruit; o. a. E. C.3, Mullerite, Cooppal, Köln. Rottweil, Fasan, enz. steeds voorradig. ELEÏ PATRONEN met rookvrij buskruit en harden Engelschen hagel, in kal 12 vanaf fl- 5.—. per honderd, franco station 'tvan bestemming, franco emballage. MARIUS MICHIELS. GROOTE GRACHT 21 MAASTRICHT. LMIERSCMCHT DE LELIE A ASTRI Ceatfaalvervormlag door stoom, water en lucht HUNCK & ZOON AMSTERDAM 5117 --- Advertentie AJDVEKTENTIENi VOORLOOK BEKENDMAKING. Op nader te bepalen dag en plaats, zullen publiek worden verkocht, op verzoek van de erfg. van wijlen den H.E.G. Heer I. COLLARD overleden te Houthem. TWEE HUIZEN lET TUINEN gunstig gelegen inde Bl iMIFHSTRWT TE MEERSEN Intusschen nadere inlichtingen te bekomen bij Notaris PALMEN te Valkenburg. 7013. geldbelegging. Wordt te koop aangeboden een nieuw gebouwd RENTENIERSHUIS op voornamen stand, met degelijk huurcontract. Koopprijs f 6500.—, huuropbrengst 6%. Zeer aan te bevelen als soliede geldbelegging. Geen tusschenpersonen. Voor verdere inlichtingen vervoe>- ge men zich onder no. 7034 bureau dezer. Voor de nieuwe Damesmode! Echte Haarvlechten vanaf f 1.50 en hooier Aparte Salon voor Dames Haarwassehen, drogen en kappen 60 cent. Salon voor scheeren en haarsnijden. Abonnementen Atelier voor alle mogelijke Haarwerken. aanbevelend Jules Niël-Heijdendal, Coiffeur %Pilstraat IS, MAASTRICHT --- Advertentie DANKBETUIGING. C/3 AKEN-LEIPZIGER BRAND- en GLASVERZEKERJNG-MAATSGHAPPIJ regelde mij'n brand schade met den meesten spoed. (Agent Guill. FLEISCHEUER, Oirsbeek). Oirsbeek, 16 Aug. 1910. 7022, H. BUS, smid, MOOI RENTENIERSHUIS MET TIIN TE HUUR voor den tweeden Dinsdag van October aanstaande, HET MOOIE RENTENIERSHLIS MET TIIN gelegen aan de Alexander Battalaan te Wijk-Maastricht, thans bewoond door den Weledelgest'rengen Heer Mr. van Sonsbeeck, griffier bij het Kantongerecht tc Maastricht. Adres Notaris QUAEDVLIEG. 6458 SCHONHEITSSEIFE (verdrijft zomersproeten, ruwheid der huid, enz., maakt deze zacht en helder en bevfdrdtert die blank,* heid ddr gelaatskleur. 35. Stark 65 ets.: Einfach 45 ets. En gros: Fa. P. HAIDIES. Munstraat no. 3 Maastricht. Verder hij : Charles Daniels, Kleine Staat, Maastricht; L. Leenarts, Wijker Brugstraat Wijk-Maastricht; J. W. Savelberg en H. Hennen-Lintzen, Heerlen; Bremen-Duikers, Kerkrade; Gérard Meussen, Valkenburg 6449. --- Advertentie WIE GOED GEREINIGDE MELK wie hebben, moet deze koopen bij de nieuwe melkinrichting buiten de Tongerschepoort, MAASTRICHT 150 Anglo. Dutch Botlle Works Rotterdam. J'lesschen Buiten – Syndicaat- Pr-iizsn op aanvraag. 567; J. BIDLftT-BEi'RTS, BOSCHSTRAAT 25* MAASTRICHT, BESTE ADRES voor Specerijen, Meat Preserve, Prima Duitsch Consebvezout 4 sterk. Van Dantzig's Worstkruiden, Prima inlandsch gerookt vleesch, Blokworst en Reuzel; alle soorten DARMEN. Specialiteit, imitatie- en vetvrij papier • 1228. SIGARENZAKJES franco gezonden, bedrukt met firma en rebus slechts de 1000 f 1.30,5000 f 5. 10.000 I 9.—, tevens alle ander DRUKWERK, ook alles voor boterfabrieken, mooi, vlug, goedkoop. Zendt bestellingen aan : BELPERSDRIMERIJ BEKBERGER, HEIJTHUIJSEN. «a* ---