VENIZEL No. 2. 'Aam tiet Is©sts©=fr©frS wordt ?s üo^^^¥®shtèn. s Het Russfseho leger begint zicti te ffersfeileif. --- Britsche censuur en Roomsche. ;x x x Bladerend inden stapel .propaganda-- •breehures, 'die ons in dén loop van den oorlog «öOivel van Geallieerde als van Central© zijde werdén toegezonden, lazen wé 'een vlugschrift door, verleden jaar te Londen van dé pérs gekomen ondér den titel „The mails ais a Gcrman war Weapon”. Het. is' een poging tot rechtvaardiging van Engèlands posteënsuur, én we lazen ’t met belangstelling, öm té zien op welke gronden vérgc 7 lijkt kar. -orden ëene houding, waarbij Groot-Brittannië feitelijk het door het-zelf onderteekende Internationale Postverdrag- tot „a serap of paper”: éièn vodje papier, maakte. Eigenaardig : wat dé brochure ’aanvoeri, komt in ïiöofdzaak neer Op ’n ook 'elders gebezigd ai'- gument: oorlogsnoiodzaa k„ ___ Niémand zegt zé zal nog in ernst volhouder», dat de Britsche regeering den vijand de ontvangst van voorraden of den uitvoer van koopwaren zou moeten toestaan, alleen omdat er hooge porto-kosten voor zijn betaald. We zullen op dé kwestie zelve niét ingaan. ;We kunnen ons het dwingende van oorlog snood zaak indenken, aan èlkèn kant. Ook de volkswijsheid jrkent het beginsel : „nood breekt wétten.” En Üé in dezen oorlog opgedane ervaringen zullen bij een wederopbouw yan het ontwrichte Stelsel yan internationale verbintenissen hun leerrijken Invloed wel doen gelden. Maar ons trof een zijkant van de kwestie : Ziehier een modernen, beschaafden Staat, die mei kracht en klem het beginsel der censuur verdedigt, als. iets noodzakelijks zelfs bepleit. Er warén hl. inde aangehouden mails „brieven die vij,andeDjke propaganda .voerden”, brieven die daar Amerika gezonden wérden met de bedoeling jom ze van daaruit weer binnen Britsch Indië te 'krijgen teneinde daar. verzet en ontrouw jegens hét Rijk te verwekken*). Bij wie dit leest, moet zich toch dé gedachte opgingen ï Geen enkel Engelsch No-Popery-man, geen enkel Fransch anti-clericaal, geen Italiaansch vrijmetselaar denkt eraan, de rechtsgeldigheid dezer fredeneering van dén Britschen oensar te betwisten. Welnu, wat Reeft de Katholieke Kerk met Rare jboeken-censuur anders gedaan dan belet dat er Sonder hare leden verzet en ontrouw jegens haar instituut gepropageerd werd ? No-Popery, anti-clerioalisme, vrijmetselarij en allerlei andere vrijzinnigheid heeft van 1848 gescholden op de bedompte, lichtschuwende Kerk. Waarom zoo heette het – liet ze hare leden niet vrij om te lezen wat ze wilden, het voor en 'het tegen, om zioh een eigen oordeel té kunnen yellen ? Nu komt de praetijk. Nu brengt de oorlog ‘een iStaat, die in veler oog als model-Staat geldt, in jstrijd, een toestand waarin de steeds aangevochten Katholieke Kerk doorloop end ver,keert —, en ... die Staat werpt alle phrasen van vrijzinnigheid over boord en legt ’t vrije individuilistisch oordeel aan banden. Waarom laten de Britten geen Centrale propaganda-lectuur vrijelijk toe in Britsch-Indië, in «Egypte, in lerland 1' Zij konden daartegenover loch hünne lectuur. stellen en de menschen vrijelijk laten ooraeelen ? Ze denken er niet aan : ze weten, hoe licht ie massa op een dwaalspoor kan worden geleid, noe ontvankelijk ze is voor onberedeneerde in(l rukken, hoe gevoelig voor leuzen . . En «the British Censor” verrijst, reusachtiger, meedoogenloozer, achterdochtiger, dan ooit «Roomsche censuur zich betoond heeft. En de Europeesche vrijzinnigheid, die mêeren «Heels hare sympathieën aan den kant der Britten c.s. geplaatst heeft ? De Europeesche vrijzinnigheid knikt het cenisuur bedrijf thans instemmend toe : „Men behoeft 'fcijn eigen menschen toch niet tot afval en verraad te laten aanhitsen, parbleu 1” Ze heeft gelijk in zooverre. Maar daarmee heeft ze zich haar werpkeien tegen de Kerkelijke fcensuur in eigen handen tot gruis gewreven. ) «This last item includes a gseat quantuy of .ècumlous leaflefe and pamphlets despatched by ® enemy, geneëudy .under neutral cover to thé United States and other neutral countries in order that th-ey may be re-forwarded for circulatiop ir, British territory (e.g., British India) #or 41 Ae and delibërate purpose of fostering «islf-yaity and rebellion within the Empire. ' ».It will no doubt be readily admitted by all topartial persons in neutral countries that, in so rf ,;is the British Ccnsorship restricts the area of fatri rue, sedition and outrage it is servinig not te»ly Lüe eau se of the Allies but the interest of Seuirals also” ü.c., p 4/5). --- Het komplot tegen Spanje. „Humanitó” én „Victoire” erkennen, dat de poging om revolutie in Spanje te maken van Fransche zijde begunstigd werd. De bedoeling was, den koning té onttronen én Spanje tot een republiek te maken onder presidentschap van den pud-eersie-minisfer Graaf Romanones. --- Van het Zuidfront. De Oostenrijkers schijnen zich met hun vloot buitengewoon zwak té gevoelen tegenover hunne vijanden. De frontlinie te land, waarmee zij tegenover de van west opdringende, Italianen den toegang naar Triëst afsperren, steunt met haar linkerflank op de kust. De Geallieerden maken hiervan gebruik om de Oostenrijkers aan dien kant geducht lastig te vallen- zij komen met hun oorlogsschepen voor de kust liggen en beschieten de Oostenrijksche stellingen alsmêde hst daarachter liggend gebied, hetwelk daardoor te onveilig wordt om als aanvoerterrein voor reserves, munitie en proviand te kunnen diénen. Vooral de daar loopende spoorlijnen worden op die Wijze vrijwel Onbruikbaar gemaakt. En 't zijn geen kleine kanonnetjes, waarmee gewérkt wordt ! Mén Weet, dat scheepsgeschut Over ’t algemeen altijd veel grooter kan genomen worden dan land-artillerie, wijl het zoo gemakkelijk, met bobt én al, verplaatsbaar is. Zoo zijn dé sehèepskanonnen, waarmee dé Engelsche monitors aldaar liggen ïe vurén, van precies hetzelfde kaliber als de befaamde Skoda-mortieren der Oostenrijkers = 301. De Italiaansehe kahonneérbooïen hebben rtög grootëre stukken, die niet heel veel kleiner zijn dan de vermaarde 42-kanonnén van Krupp, de zgn. Dikke Bertha’s, namelijk van 38 c.M. doorsneê, Waar de kust ondiep is, plaatsen de Geallieerden kleinere kanonnen op placboom-vaartuigen, gaan daarmee in inhammen en strandmoerasseH liggen én beschieten aldus van meer habjj hunne fegènstanders. De Oostènrijksd&e vloöt Hgt inmiddels in dé Haven van Pola én schijnt ,ëën uitval op de eénbeden die ’t haar kameraden te land zoo lastig maken, niet aan te durven. Een paar keer hebben vliegers van dé landzijde af één uitval legen de Engelsche én rtaliaansehë Schépen gSdaah, maar zonder veel succes ? het 'afweergeschut der schépen raakt gémakkelijker de vliegers, dan de vliegers mét hurtnë bommen dé schepen kunnen raken-, * Dé ëlfdë Isöiizö-slag schijnt, Wat duur betreft, al zijn voorgangers té overtreffen. Dag en nacht wordt onafgebroken gevochten. Dé verbittering neemt eerder toe, dan af_ De nachten worden hel verlicht : het getal der groote zoeklichten, die hun doordringende lichtstralen over de smalste frontdeelen der Italianen én Oostenrijkers werpen, is reusachtïg. De slag bepaalt zich op hét oogenbllk bijna uitsluitend tot de boogtë van Bainsizza. --- Van het Oostfront Het Russische hoofdkwartier meldt, met een Openhartigheid, die allen anderen hoofdkwartieren tot voorbeeld zou kunnen strekken,; Inde richting vanFocsard deed dë vijand een aanval op onze stellingen. Ih plaats van den noödigen tegenstand te bieden, verlieten onze divisies hunne loopgraven en namen in wanorde de vlucht, zoodat de vijand den ganschen dag ongehinderd kon voorwaarts rukken. Dat herinnert aan een geval, door den gewézen opperbevelhebber van het Russische leger, generaal Alexejeff, op de Staats-conferentie te Moskou medegedeeld en dóór Reuter overgebracht: Bij een gecommandeerden aanval aan een Russischen troep bestond bet groepje, dat storm liep, uit 28 officieren, 20 onderofficieren en 2 soldaten. Alle an dere soldaten keken kalmpjes toe, terwijl de vijftig sneuvelden. Nu moet men echter niet meenen, dat deze gevallen den algemeenen toestand aan hèt Russische front kenschetsen. Het oerstvermelde is een óp zich zelf staand geval, en het anderé is al eenigen tijd geleden. Inden laatsten tijd is Kórniloff, de nieuwe Russische opperbevelhebber, erin geslaagd weer waf orde en tucht onder de troepen aan het'front te brengen. Dat erkennen de Oostenrijksche bladen zelven, wier opinie door bet Weener Korr.-Büro als volgt wórdt samengevat; Het Russische frontlèger heeft de kinderziekte, de revolutie, achter zich. De orde in het leger is door strenge toepassing van de doodstraf bij pogingen tot desertie hersteld, het ontzag voor de officieren en de tucht eveneens. Het Russische legér is weer een geducht tegenstander geworden, vooral nu ook hét transport naar het front zienderoogen schijnt-'te verbeteren, aangezien op vele punten der Russische stellingen het vuur merkbaar en – aanhoudend toeneemt .Achter het front is de toestand echter nog lang niet in orde : liet komt herhaaldelijik voor, dat reserve-bataljons, aangewezen om als aanvullingstroepen naar het front te vertrekken, zulks botaf weigeren. Eergisteren nog gaf eender sprekers op de Moskousehe Staatsconferentie zijne beduchtheid te kennen, dat de soldateska wel een-s tegen het Russische volk z-eif i/'vi je fcoëf kunnen --- IN BELGENLAND. UIT BELGISCH LIMBURG. Over Sint-Truidên schrijft men aan het Hbl. ; Op de straatplaat lezen we „Luikschë poort”, daaronder „Porte de Liége”. We vragen, waar de straat vergaffelt naar de „rue de, Liége”.-Niemand antwoordt. Men verstaat ons blijkbaar niét. ~Luik sche straat”? Een volksvrouw, een werkman, een leurder, 'een schoolknaap halen dé schouders op. Een voornaam burger nadert plechtig = „Luikschë straat, rue de Liége”, meneer, a.u.b. , ,TJ zijt er in ; vous y 6tes, monsieur”. Z00.... Oo 1 En de menschen zélf weten het niet? „Juist, maarde menschen zeggen den ouden naam, Brusthemstraat”. . De Fransche omwenteling beeft al de toen bestaande, -door stad en ohitrek bekende straat- en plaatsnamen.afgeschaft en ze vervangen door Fran sche. Brusthemstraat werd „rue de Liége.” Later heeft men vertaald ; Luikschë straat. Bet volk schijnt thans de Fransche namen té zullen overwinnén. De bezettende overheid heeft bevolen het Fransch weg te doen. Eerst deed een schalk dit met er een plankje over te nagelen, ’t Voldeed niet. Toen Werd het Fransch weggeverfd. Zoo staat hét nog. Doch we kunnen reeds de verzekering hebben, dat ook al de revolutienamen in ’t Vlaamsch zullen verdwijnen, en er plan bestaat de aloude, mooie ën dikwijls veelzeggendé geschiedkundige namen terug te brengen op dé muren van onze Limburgsche, door de Franschen geschonden stéden, .’t Zij zoo ! En ’t blijve. Omdat ick Vlaminc bén. --- VAN HIER EN DAAR. DROEVE BALANS Volgens dé „Sehweizer Wachter” hebben nu reeds 50 millioen mannen aan den grooten volkerenmoord meegedaan. Daarvan zijn bijna 10 millioen gedood, 24 millioen verminkt, 4£ millioen gevangen. Honderdduizenden gebouwen zijn verwoest, miliioenen vrouwen en kinderen zijn weduwen en weezen geworden, 270 duizend-millioen gulden zijn verspild, hongersnood dreigt overal. .. . En nog is de wereld krankzinnig genoeg om te blijven doorvechten I --- BINNENLAND. De Voedselschaarschte. AANVULLINGSBROODKAARTEN. Door den minister van L., N. en H. ig in verband met den langeren geldigheidsduur der broodkaarten, den gemeentebesturen medegedeeld, dat verwacht mag worden, dat deze noodzakelijke vermindering een vermeerderde vraag naar aanvullingsbroodkaarten ten gevolge zal hebben._ De minister heeft er geen bezwaar tegen, dat bij de overweging van daartoe strekkende verzoeken, door de gemeentebesturen, aan den eisch, gesteld bij de ministerieele circulaire van 28 Maart 1917, dat voor uitreiking eener aanvullingsbroodkaart in het algemeen slechts in aanmerking komen zij, die inden loop van den dag niet een warm maal kunnen gebruiken, niet langer de hand zal worden gehouden. Na 2 September aldus zegt de minister zal aan ieder een eerste aanvullingsbroodkaart uitgereikt mogen worden, die door Verarbeid den kost verdient. --- KOFFIE. 'ijfi De N. O. T. heeft, volgens 'de „N. R Ct", vrijgelaten 30.000 balen koffie, met het stoomschip „Frisia”, van den Kon. Hollandschen Lloyd, te Amsterdam aangebracht. --- BEVOORRECHTING MET CONSENTEN. In verschillende vergaderingen zijn ernstige klachten geuit over het optreden van het pluim.voeburoau en de rijkscommissie van toezicht te Amersfoort. Het blijkt meer en meer dat er een zekere groep van personen met het uitreiken van consenten, betaling van hooge# prijzen voor taminekonijnen, wild en gevogelte bevoorrecht worden Thans heeft zich een commissie gevormd, niij welker naam de heeren Canten, Davids, i riessen, Treuren en Stevens aan het „N. v.d. D.” mededeelden , dat zij de bewijzen van onregelmatigheden in handen hebben. Hun raadsman, mr. M. Slingenberg, zond uit naam van de belanghebbenden een telegram aan den Minister van Landbouw Handel en Nijverheid, met het verzoek om onmiddellijke inbeslagneming van alle gelden, boeken en gegevens, uit hoofde van knoeierijen inde boeken van beide bureaux. >jC jjc Uit Tiel heeft de voorzitter der V. P. N. inr. A. G. A. Ridder van Rappard, het volgende telegram aan den Minister van Landbouw, Nijverheid en Handel verzonden. ~In verband, met artikelen ih dé „Telegraaf” van 22 en 27 Augustus, betreffende knoeierijen met consenten, verzoekt'het Dagelijksch Bestuur van de V. P. N., wier naam ook daarmede gemoeid wordt, Uwe Excellentie dringend een gestreng onderzoek in te stellen.” --- AANVOER UIT AMERIKA. '>£ De „Tel.” verneemt, dat de vrijlating van verschillende Ned. schepen, die met lading. in Amerikaansche haven/s liggen, binnenkort verwacht wordt. --- UITVOER MET HINDERNISSEN. Het wil nog altijd niet vlotten met den proefun* voer van vee naar Engeland en Luitschland. Het wachten is thans op de koelboot uit Engeland, meldt de „Veehandel.” Wanneer die komen zal, is niet bekend, maar vermoedelijk zal bet nog wel een 14 dagen duren. Een tweede hinderpaal voor tien uitvoer was, dat de koelcellen aaji den Hoek van Holland, in beslag waren genomen dooreen groote partij geztmten varkensvleescb. Naar het blad meldt zal dit spoedig worden uitgevoerd. In handelskringen was men van meerling, dat dit restant gezouten varkensvleescb naar Puiischiand 'zou worden geëxporteerd. U-.’ ' ' „Veehandel”, dat deze meening ju' ’ • c>-> ~]bon nog d( aanvulling behoeft, dat een gedeelte er van ooi naar België zal gaan.- In ons land vindt het gezouten varkensvleesel weinig aftrek. --- Tekort aan Gebruiksartikelen. KOLEN EN BRANDHOUT. tjtNaar de „Tel.” verneemt, is Eet dé bedoeling, dat indien er een regeling tot stand komt volgens welke de houtvoorraden van particulieren in mindering worden gebracht van hun kolen rantsoen, het hout,.dat door gemeenten eventueel zal worden gedistribueerd buiten die regeling zal vallen.. Dit hout komt dus niet in mindering van het rantsoen kolen. --- ONZE KOLEN VOORZIEN ING. tkDe „N. V. Crt.” deelt uit goede bron mede, dat de Ned. regeering met de Duitsche een contract gesloten heeft voor dé levering van genoegzame hoeveelheden steenkolen. » --- BEPERKING VAM DEN TREINENLOOP. >i