Niet veranderen, wel veranderen. „Ego sum Dominus, non mutor“, staat er inden Bijbel van God geschreven. „Ik bende Heer, ik verander niet“. Die onveranderlijkheid, dat eeuwige ongerept zich-zelf zijn van God, hoe schoon! hoe inajesteitelijk schoon! Wat steekt het indrukwekkend af tegen het geploeter en gedobber van ons, menschen! Er spreekt een diepe klacht uit de eeuwenoude opmerking: „De dingen veranderen, en wij met hen“. En ieder keer dat we standvastigheid, duur. een vaste lijn bespeuren ineen menschenleven, ineen volk, ineen ras, in d'een of andere beschaving, doet ons dat weldadig aan. ’t Is alsof we allen behept zijn met een biet te onderdrukken heimwee naar eeuwig-zijn niet alleen, maar naar eeuwig-’t-zelfde-zijn. * ❖ ❖ Uit m’n studietijd herinner ik me iemand, die we: „ego sum Dominus, non mutor“ hadden gedoopt. Een weinig sympathiek kerelke, waar trouwens niet veel van terecht is gekomen. Wij bedoelden met dien naam alles behalve lof. Een scheldnaam door jongens gegeven, is meestal buitengewoon raak en scheldt ook vaak zeer krachtig. Bittere ironie was hier in ’t spel. Maar werkelijk verdiend. Want dat onhebbelijke manneke, middelmatig van aanleg misschien nog minder dan middelmatig was zoo verwaand en zoo verwaten, dat hij meende zich nooit te vergissen niet alleen. maar zelfs nooit iets verkeerds te doen. Ten minste hij deed alsof hij het meen de. Praktisch gaf hij zich uit dus voor onfeilbaar en laten we maar eens een onmogelijk woord scheppen voor een onmogelijke zaak onzondigbaar. Nooit had 'hij ongelijk dus hoefde nooit toe te geven. Tegen zijn redeneeringen was nooit iets in te brengen. Hij wist het en niemand anders. Al wreef men hem met z’n neus door den modder zijner verkeerde daden, hij hield vol, dat hij recht had zoo te handelen, omdat hij het was, omdat hij die en die bedoeling had gehad, omdat men die en die omstandigheid in aanmerking moest nemen. En wat we ook spotten van „ego dominus. non mutor“, wat zijne meesters ook probeerden om hem te doen inzien dat zulks veranderen moest, ons ventje bleef onveranderlijk.... totdat de directeur verandering bracht en opluchting met hem naar huis te sturen. Booze tongen vertelden dat inden brief aan zijne ouders de ondeugende opmerking stond: „Jongens, die nooit ongelijk hebben, en nooit kwaad doen, kunnen we niet gebruiken". • • I In dien zelfden tijd, in ’t zelfde huis studeerde een heel ander type, door den directeur bijna altijd voor „windwijzer" uitgekreten. Als ’t groote revue was, d.w.z. den eersten Zondag van de maand, bij ’t aflezen der punten, wisten we van te voren dat we te hooren kregen: „En nu komen we aan Constant, Constant (de standvastige) die een leugennaam draagt, aan Constant de Windwijzer". Constant stond dan recht, met gebogen hoofde, terwijl de welsprekendste geestigheden en vermaningen langs zijn goedige, ontvankelijke, maar wankele ziel gleden, als water langs een zeildoek. En niemand onzer die zich verkneukelde in Constant’s verlegenheid. Niemand die er aan dacht hem „wind wijzer" te noemen. Omdat Constant au fond, een beste kerel was. Joviaal, guitig, fijngevoelig, minzaam, maar bovenal echt frisch en jong en eerlijk van inborst. Helaas, buitengewoon onstandvastig. Ook hij kreeg steeds de vermaning te hooren „dat zulks veranderen moest" Tot ons aller spijt veranderde er zoo weinig, dat eindelijk alles veranderde door ’t ingrijpen van boven af. Constant werd heengezonden met de boodschap: „We zijn van windwijzers voldoende voorzien". * * * De directeur had gelijk. Dat ziet iedereen. De onveranderlijke moest veranderen en de veranderlijke ook. Hoe zit dat nu precies? Wel, heel eenvoudig. Het ware, het goede en het schoone, in God absoluut en substantieel verwerkelijkt, is inde schepping potentieel en stuksgewijze onder liet bereik van den mensch. De mensch is zelf een mengsel van capaciteiten, en kan voetje voor voetje het ware. het goede, het schoone veroveren. Maar hij kan ook anders. En als absolute .voorwaarde geldt natuurlijk dat hij om verder te komen op de ladder der waarheid, der deugd en der schoonheid, niet terug mag afdalen, of als hij ’t ongeluk heeft gehad vanaf te dalen hij noodzakelijk van koers veranderen moet. Standvastig zijn vast houden aan ’t bereikte goede, stijgen om te vorderen dit sluit onveranderlijkheid in van meenitig en wil, maar tegelijkertijd verandering van positie: terugkeeren van de dwalingen zijns weegs als men door vergissing of moedwil verkeerd gaat, ’t is de logica van den gang der menschheid. Daarom voorzichtig met ’t bekende: „Ik hou niet van iemand die verandert". Dat ligt er al aan. De voorbeelden zijn voor ’t grijpen. ’t Zou bespottelijk zijn, wanneer iemand ging beweren dat 2 maal 2 is 4 nu lang genoeg geduurd heeft en maar eens 2 maal 2 is 5 moet worden. Maar is het niet even bespottelijk vol te houden dat O. L. Heer te voet ging en dat wij daarom van trein en auto geen gebruik moeten maken. Bedroevend is het te moeten zien dat brave, oppassende huisvaders soms door drank of ontucht of welken hartstocht ook, zich zelf en hun gezin ten gronde richten. Maar is het niet even bedroevend dat er menschen gevonden worden die meenen aan zich zelf verplicht te zijn te blijven haten, te blijven schelden, te blijven de beest uithangen, omdat ze in een dwaze roes, in gramschap en overstuurschheid zulks hebben gezworen. Is het niet bar, dat redelijke schepsels een langen, langen weg van dwaling en geestelijke ellende gaan, omdat ze hebben verklaard koppig te blijven. Er is een punt, dat hier van ’t allergrootste belang is: de levensbeschouwing, het geloof. Zelfs Katholieken heb ik wel eens hoo ren beweren dat ieder in zijn geloof moet blijven en dat veranderen in deze afkeurenswaardig is. Behalve dan toch als iemand overtuigd is dat een ander geloof dan het zijne, het ware is. De bekeerling graaf de Stolberg antwoordde één zijner protestantsche familileden die hem een grief maakte van zijn bekeering: „Waren onze voorouders in hun geloof gebleven, dan had ik niet van geloof te veranderen". J. COLSEN c.m.. --- Van het Binnenhof. Onberekenbare politiek. De coalitie geëindigd. De zwenking der R. K. Kamerfractie. Het extra parlementair kabinet. Wanneer de crisis, welke wij op dit oogenblik in onze politiek doormaken, iets geleerd heeft, dan is ’t wel de absolute onzekerheid, om geen erger woord te gebruiken, in het beleid en de houding van verantwoordelijke politici. In onzen vorigen brief, van veertien dagen geleden, meenden we gerechtigd te zijn om een einde der crisis te voorspellen, met een terugkeer van het kabinet Colijn en dus herstel van de coalitie. En nu veertien dagen later is precies het tegenovergestelde het geval en laten we er nu verder maar geen doekjes om win den, de coalitie is zoo dood als een pier. Baron van Wijnbergen kan deze laatste zekerheid nu nog wel min of meer bestrijden, maar zoo ooit, dan speelt hem hier het feit. dat de wensch veelal de vader der gedachte is, parten. Wanneer er inde christelijk historische partij er ook nog maar één greintje sympathie was voor het handhaven van de christe lijke coalitie, dan waren hun politieke leiders, gezien hun politiek van de laatste veertien dagen, totaal ontoerekenbaar. En waar dit laatste niet verondersteld kan worden, daar blijft maar een conclusie mogelijk n.l. dat men in die protestantsche kringen zoozeer de gevangene geworden is van het anti-papisme. dat men daar de coalitie met de katholieken niet meer kan handhaven. Men neemt zelfs het meest stumperige figuur aan, om aan de mogelijkheid dezer coalitie te ontkomen. Men denke zich nu toch eens even goed door wat de laatste dagen gebeurd is. De kabinetsformateur Dr. de Visser, de leider der christelijk historische partij, formuleert inzake het gezantschap bij den Paus een compromis n.l. dat de gezant te Rome naar elders wordt overgeplaatst, maar tevens geaccrediteerd blijft bij den Paus. De katholieke ministers verwerpen dit compromis. Na eenigen tijd dient de heer de Visser ditzelfde compromis weer in bij de katholieke ministers en om ten slotte aan de crisis een einde te maken, aanvaarden zij het. Ook de beide christelijk historische ministers nemen er genoegen mede. Het compromis-voorstel van den leider der christelijk historischen komt inde kath. kamerfractie en men aanvaardt het ook daar. op één voorwaarde, n.l dat de christelijk historischen later in het parlement zich niet tegen dit compromis zullen verzetten. Een op zich zelf dwaze voorwaarde, wijl het compromis van de christelijk historischen afkomstig was. En toch jwordit deze voorwaarde de oorzaak van de mislukking van het com promis. De christelijk historische kamerfractie weigert te verklaren, dit com promis van zijn eigen fractie-voorzitter en eigen ministers in 'het parlement te zullen steunen. Voor een dergelijke houding is geen kwalificatie mogelijk en een kamerfractie die zulk een politiek voert is niet meer serieus te nemen. Dit vooropgezet vinden we het wel jammer, dat de katholieke kamerfractie tegenover deze partij zulke verstrekkende concessies heeft gedaan inzake het gezantschap, concessies die o. i., niet geheel overeen te stemmen zijn, met de politiek tot nu toe in deze zaak gevolgd. En het is dan ook wel merkwaardig, dat inde katholieke pers, waar men 'overigens gaarne met onze politieke leiding meegaat een soort van wrevel is ontstaan na de publicatie van het laatste communiqué der katholieke kamerfractie. We begrijpen natuurlijk volkomen dat .de kiezers, die niet met de interne zaken op de hoogte zijn en alleen dooreen zeer sober communiqué, een week nadat de beslissing gevallen is op de hoogte worden gesteld, een zaak niet zoo alzijdig kunnen beoordeelen, als de kamerfractie. Maar men zou alle politieke belangstelling dooden, indien men elke critiek het zwijgen oplegde met de dooddoener, dat de 30 heeren van de Kamerfractie het wel beter zullen weten. En dan onderschrijven wij volkomen het oordeel dezer dagen door meer dan een kath. blad ten beste gegeven, dat er van eenig triomf voor onze politiek geen sprake is. Wij hebben nu geheel overbodig een zeer belangrijke concessie gedaan inzake het gezantschap, waardoor we ons standpunt tot nu toe ingenomen niet weinig hebben verzwakt. W’e hebben steeds betoogd, dat dit gezantschap niet was een katholiek belang. maar een nationaal belang. Dat het Vaticaan een belangrijke luisterpost was, waar voor ons land zeer veel belangrijks te informeeren viel. En we voelden ons als katholieken gegriefd, dat men dit nationaal belang niet erkennen wilde, alleen omdat men. om van deze luisterpost te profiteeren, een gezant moest benoemen bij den Paus Maar wat doet nu de katholieke kamerfractie? Zij cijfert de practische waarde weg van de het gezantschap en maakt er nu een principieele kwestie van, wat ze inden huidigen vorm nooit is geweest. We lezen nu letterlijk in het communiqué van de katholieke frac dat nu het gezantschap principieel gehandhaafd wordt en dus niet tot opheffing zal worden overgegaan, de katholieke fractie bereid is het compromis te aanvaarden. We offeren dus nu het nationaal belang op aan het principe en we laten nu de coalitie kapot springen om een principe, dat practisch geen beteekenis meer heeft. Immers een gezant in Weenen, die ook bij den Paus geaccrediteerd is. verkeert niet meer in het Vaticaansche millieu, hij komt er ééns, misschien tweemaal per jaar voor enkele officieele plichtsplegingen, maar als een belangrijke luisterpost geldt hij daar niet meer. We zouden nu toch willen vragen, is wat na deze concessie van het gezantschap overbleef nog wel van zoo groote beteekenis om daar een christelijk be wind aan op te offeren ? We willen aller minst beweren, dat men dit had moeten doen maar na de eerste belangrijke stan, die de katholieke kamerfractie in deze richting had gezet, was de tweede stap van veel minder beteekenis. Het gevaar komt er nu nog bij, dat men eenmaal aan deze concessie gebonden is ook wanneer straks een extra parlementair kabinet moet worden gevormd. De atholieke fractie heeft wel gezegd, dat ze deze concessie alleen doet op dit oogenblik om het parlementair kabinet te doen aanblijven, maar het landsbelang is evenzeer gediend, met de totstandkoming vaneen ander kabinet nu een parlementair kabinet niet is te vormen en men zal dan evengoed van de katholieke fractie deze concessie kunnen eischen. Het handhaven van het huidige gezantschap is geen zaak meer, waar voor de katholieken een non possumus geldt, zooals inden nacht van 11 November, ze is nu een zaak geworden van oppertuniteit. Voor een parlementair coalitiekabinet was de kath. fractie bereid om mede te werken, dat de gezant bij het Vaticaan wegging, waarom dus ook niet voor een ander kabinet? En ook is hier alle reden om de vraag te stellen, die het Huisgezin deed: Wanneer de kamerfractie inzake het gezantschap tot zulke concessies bereid was had men dan niet veel vroeger een compromis kunnen vinden inde rechtsche fracties, nog voor een openlijke strijd over deze kwestie, de zaak zoo vertroebeld had. Het is natuurlijk bestaanbaar, dat een andere politiek niet mogelijk was of meer resultaat zou hebben opgeleverd, maar het tot nu behaalde effect geeft allerminst aanleiding om te spreken van een katholieke triomf, zooals de heer Aalberse in het Centrum, de kamerfractie bepluimde. En nu stuurt Dr. de Visser, de eeuwige kabinetsformateur, aan op de vorming vaneen extra parlementair kabinet. Verschillende namen worden voor den leider van dit nieuwe kabinet reeds genoemd, want zooals men weet is Dr. de Visser niet bereid, zelf de leiding van het door hem te vormen kabinet op zich te nemen. Na alles wat er gebeurt is in de christelijk historische politiek, waarbij ook wel bleek, hoe weinig invloed Dr. de Visser bij zijn eigen fractiegenooten heeft, is dit volkomen begrijpelijk, maar we zijn toch geneigd te vragen of het om diezelfde reden niet veel beter was, dat Dr. de Visser de vorming van dit kabinet aan anderen overliet? Aan overvloed van parlementaire werkracht zal dit extra parlementair kabinet zeker niet lijden en het is bekend, dat een kabinet, waarin de formateur zelf geen zitting heeft, direct reeds aan kracht inboet. Intusschen zien we dit extra parlementaire kabinet er ook nog niet. Allereerst niet om de personen en ten tweede omdat we ons geen extra parr lementair kabinet kunnen voorstellen, dat regeeren kan, terwijl er twee regeeringsmeerderheden inde Kamer aanwezig zijn. En wel een christelijke en een democratische. En wij zien niet de mogelijkheid vaneen extra parlementair kabinet, dat deze twee klippen zal kunnen omzeilen. Alleen een katho, liek extra parlementair kabinet zou én rechts én democratisch kunnen zijn maar aan een dergelijk kabinet is natuurlijk niet te denken. OBSERVATOR-POLITICUS. --- Buitenland. BELGIE. Lord Halifax bij den Kardinaal. De Brusselsche redacteur van de „De Msb. seint aan zijn blad: Lord Halifazx, die te Brussel is gearriveerd, heeft vanmorgen inde kamer van Kardinaal Mercier de Mis bijgewoond, die werd opgedragen door Kanunnik dr. Dessain particulier secretaris van Zijne Eminentie. Verder waren nog tegenwoordig abbé Vandenhout, twee zusters der Kliniek en broeder Hubert, de trouwe oppasser van zijne Eminentie. De ontmoeting tusschen den Roomsdien Kardinaal en den Protestantschen lord was allerontroerendst. Toen de 86-jarige lord Halifax. inde ziekenkamer kwam, wierp hij zich op de knieën voor het bed, terwijl zijn bevende handende handen van den kardinaal zochten, die zegenend over zijn hoofd zich bewogen. Daarna heeft de stervende kardinaal zich opgericht en beiden hebben elkaar innig omhelsd. Al de aanwezigen van dit aandoénlijk tooneel waren tot weenens toe bewogen. ledereen was gesticht door de groote vroomheid, waarmede vervolgens lord Halifax de Mis bijwoonde. Op het oogenblik, dat wij dit seinen eindigt juist het onderhoud, misschien het laatste, dat de grondleggers van de Roomsche-Anglicaansche herinnigingsactie, Kardinaal Mercier, lord Halifax en en Abbé Portal met elkaar hebben gehad. Ons is bekend, dat dezer dagen een Katholiek journalist zich beschikbaar heeft gesteld, om indien zulks het leven van Zijne Eminentie zou kunnen verlengen, de bloedoverbrenging in het lichaam van den zieke te ondergaan. Zijne Eminentie heeft hem doen antwoorden, dat hij niet meer te redden is, maar dat het aanbod van den journalist hem bijzonder heeft getroffen. ---