WERELDKRONIEK Inde Vereenigde Staten begint de animo voor de Presidentsverkiezing grooter te worden. Hoover en Roosevelt doen beiden kolossaal hun best. Reclame voor alles! Als rechtgeaard Amerikaan erkennen ze dit en handelen er naar. Beiden beloven véél. Zij schijnen er op te werken, dat hun toehoorders den indruk zullen krijgen dat als zij maar gekozen worden, er weer welvaart zal komen, ’n Bedenkelijk en demagogisch argument! De uitslag der Amerikaansche presidentsverkiezing zal van invloed zijn op de komende economische wereldconferentie. Wordt Roosevelt gekozen, dan zal er ’n ander Amerika ter conferentie verschijnen dan wanneer Hoover (die echter met het oog op de malaise-periode, die met zijn presidentschap samen valt, waarschijnlijk bij de kiezers minder favoriet is) de gelukkige is. Hoover is protectionist tot in het uiterste, Roosevelt voorstander van gematigde tariefpolitiek. En juist de tariefpolitiek vormt het punt van verschil, dat voor iedere verkiezing weer zorgvuldig moet worden vastgesteld opdat men het onderscheid tusschen republikeinen en democraten zal kunnen bepalen. Ander onderscheid bestaat er niet veel! Met levensbeschouwing bemoeit de Amerikaansche politiek zich in het algemeen weinig Voor de verkiezingsrede van Hoover, waarin hij dezer dagen de boeren voordeelen beloofde, is men maar matig enthousiast geweest, waarschijnlijk omdat men ze ook niet meer dan als een verkiezingsrede beschouwde en misschien ook wel, omdat velen van oordeel zijn, dat hij nimmer kans zal hebben zijn beloften in te lossen. De presidentsverkiezing is een factor van onzekerheid bij de vele onzekerheidsfactoren, die er nog steeds zijn. Teekenen vaneen verbetering, die boven de gewone seizoensverbetering uitgaan, zijn ook inde Vereen. Staten, zeer schaarsch. Intusschen is de befaamde senator Borah op zijn manier op het verkiezingspad. Hü voert ’n heftige verkiezingscampagne, waarin hij er zich niets van aantrekt, welken invloed zijn opmerkingen op de kansen der beide candidaten voor het presidentschap uitoefenen. Hij verklaarde b.v. het wenschelijk te achten, dat de regeeringsuitgaven met de helft worden beknot. Goed. Maar kan dat? Wat ’n, dezer dagen gevoerd, pleidooi der regeering ten gunste vaneen „eerlijken” dollar betreft, gaf Borah als zijn meening te kenn°n, dat de dollar van thans, waarvoor men driemaal zooveel kan koopen als drie jaar geleden, geen „eerlijke dollar” is. En zoo doet hij zijnerzijds een duit in het zakje. Hij koopt zich daardoor bevoegdheid en recht om mee te spreken in het vraagstuk hoe de wereld te verlossen van de misère, waaronder zij lijdt. Och ja, dat ook Borah mee helpe! Er zijn er zoovelen, die mede delibereeren en die er ook niets van weten! Thans overeen ander onderwerp. Von Papen heeft dezer dagen te Munchen ’n rede gehouden. Overeen gedeelte er van zij hier nog een enkel woord gezegd, n.l. dat onderdeel van Von Papens politiek waaromtrent bij het Duitsche volk practisch volkomen eenstemmigheid heerscht: met vollen nadruk eischte hij voor Duitschland de gelijkberechtiging onder de volken op. „Wat wij willen, is geen nieuwe onrust, geen wedloop inde bewapening, geen oorlogsavontuur, zei Von Papen. Goed. Wij willen dat aannemen. Doch wanneer desondanks de Duitsche Regeering blijft weigeren om de conferentie van Genève verder bij te wonen, dan rijst de pijnlijke vraag, wat de bedoeling van het kabinet-Von Papen is: vrijheid tot b e wapening, óf bevordering van anderer ontwapening. Enfin we zullen afwachten wat het resultaat is der besprekingen tusschen Herriot en Mac-Donald en of het van dien aard is, dat Duitschland zijn afzijdigheid jegens de ontwapeningsconferentie opheft. --- Het ontwerp-Bedrijfsradenwet Een tweede nota van wijziging. Bij de Tweede Kamer is ingèdiend een tweede nota van wijziging inzake het wetsontwerp tot instelling van bedrijfsraden. Als gevolg van het met de commissie van voorbereiding gepleegde mondeling overleg is aan art. 15 een tweede lid toegevoegd, ten doel hebbende, den bedrijfsraden de beschikking te geven dier gegevens, berustende bij administratiën, behoorende tot het departement van den minister, welke deze raden voor de uitoefening van hun taak behoeven. Intusschen bleef de commissie van voorbereiding den wensch koesteren dat deze bepaling ook zou gelden ten opzichte van andere departementen. Na raadpleging van zijn ambtgenooten heeft de minister thans de nieuwe bepaling in dien zin uitgebreid. Alleen is onder de gronden, die tot weigering vaneen verzoek kunnen leiden, reden van geheimhouding” vervangen door „het dienstbelang”. Er kunnen toch, zonder dat een verplichting tot geheimhouding bestaat, uiteen oogpunt van dienstbelang ernstige bezwaren rijzen tegen het verstrekken van gegeven van vertrouwelijken aard. --- Wordt de broer van Ivar Kreuger gearresteerd? Uit Stockholm wordt gemeld: Naar Donderdagavond verluidt heeft de crimineele politie van Stockholm den Poolscben consul-generaal Torsten Kreuger, den broeder van Ivar Kreuger, z.g. wegens onjuiste boekhouding bii d,e gefailleerde N.V. Hoogbroforsen, waarvan hij de zakelijke leiding had, verhoord. De onregelmatigheden zouden begaan zijn inde jaren 1922—1930. Men acht het mogelijk dat Torsten Kreuger reeds inde eerstvolgende dagen zal gearresteerd worden. ... ~ .. --- Conferentie te Londen Communiqué gepubliceerd. Het Fransche ministerie van buitenlandsche zaken heeft Vrijdagmiddag het volgende officieele communiqué gepubliceerd. „In Downingstreet heeft gisteren en vandaag een gedachtenwisseling plaats gevonden tusschen Mac Donald, Sir John Simon en Herriot over het Britsche voorstel om een conferentie tusschen Frankrijk, Engeland, Duitschland en Italië te houden, die ten doel zal hebben die huidige moeilijkheden te Genève op te lossen. De ministers zijn tot overeenstemming gekomen omtrent de opvatting, dat de conferentie de vier genoemde mogendheden moet omvatten en dat Genève de meest geschikte plaats van samenkomst is. De Britsche regeering zal thans de beide andere regeeringen om goedkeuring vragen.. De conferentie zal een officieus en praelimlnair karakter dragen. Onderwerp d'er besprekingen zal zijn het onderzoeken en voorstellen van middelen. die tot hervatting van de ontwapeningsconferentie binnen het algemeene kader van den volkenbond kunnen leiden.” In politieke kringen in Frankrijk heeft nten met voldoening kennis genomen van het bericht, dat de conferentie te Genève zal bijeenkomen. Uit Berlijn wordt gemeld: Na het communiqué over de besprekingen te Londen kan de vier-mogendihedenconferentie als „verzekerd” beschouwd worden. De houding van Duitschland nopens de conferentie zelf is reeds herhaaldeltjk uiteengezet. Voor Duitschland speelt echter de kwestie 'een groote rol, waar de conferentie zal bijeenkomen. Wanneer van Duitschland zal worden gevergd, voor deze conferentie naar Genève te komen, dan moeten eerst de bekendie Duitsche voorwaarden vervuld worden en moet eerst de regeling van den eisch der rechtsgelijkheid tot stand gekomen zijn, anders zou het gevaar blijven bestaan dat men Duitschland langs den omweg vaneen vier-mogendheden-conferentie te Genève, weer tot deelneming aan de ontwapeningsconferentie zou brengen. Of de conferentie te Londien of elders gehouden wordt, valt daartegenover in het niet. Londen is tenslotte slechts voor de Engelschen een soort „prestige-vraagstuk”, maar niet voor ons. --- Soc. Dem. oproep Uit Berlijn wordt gemeld: De „Vorwaerts” publiceert een oproep van het bestuur van de Soc. Dem. partij onder het opschrift: „Aan het Duitsche volk”. Hierin wordt o.a. gezegd: Rijkskanselier von Papen heeft met zijn redevoering in Munchen de democratische republiek den oorlog verklaard.. Inplaats van ’n staatsmacht, die van het volk uitgaat, wil von Papen het conservatieve begrip bij de genade Gods stellen. Hij eischt voor de landen de „grondwetsautonomie” d.w.z. het recht monarchie en klassenkiesrecht weer in te voeren. Hij verklaart, dat zijn regeering den wil en de macht heeft de grondwet te veranderen. Hij zal echter voor zijn reactionnaire plannen noch een tweederden meerderheid inden rijksdag noch een meerderheid van alle kiesgerechtigden bij een referendum kunnen winnen, zonde dewelke een hervorming op grondwettige wijze niet mcgelijk is. De hem ten dienste staande pers geeft ondubbelzinnig te kennen, dat dat zal geschieden langs den weg vaneen staatsgreep, door middel van inbreuk op den grondwet. Wanneer het regiem der jonkers de dictatuur van ’t grootgrondbezit inden grondwet worden verankerd dan wordt daarmede het drukken der loonen en het drukken der ondersteuningen vereeuwigd. De sociaal democratie stelt zich te weer tegen de plannen van de regeering der baronnen en bereidt zich op een tegenaanval voor. Volksgenooten, eischt met ons de onteigening van het groot-grondbezit, de socialiseering der banken en der sleutel-industrieën, de planmatige leiding van het economisch leven tot het welzijn van het geheel dooreen sociah'stischen staatswil. Hoe meer Nat. soc. inden rijksdag, hoe meer baronnen inde regeering. Slechts over den bereidwillig toegekeerden rug van Hitler is von Papen aan de macht gekomen. --- Alcoholsmokkelarij opgehelderd Proces-verbaal opgemaakt tegen drie personen te Amsterdam en Den Helder. Duizend liter clandestien verkocht? De smokkelarij van 98 pCts. alcohol te Den Helder, waarvan wij onlangs melding hebben gemaakt, is thans opgehelderd. Men zal zich herinneren, dat het te Den Helder gestationneerde douanevaartuig „Zeemeeuw” onder leiding van den belastinginspecteur Pesman vijftig bussen van twintig liter van dien alcohol heeft in beslag genomen. De waar zat verborgen in het inde haven liggend schip „Chemica”. De eigenaar wist tijdens den overval niet op te helderen, hoe die bussen daar in het schip gekomen waren. Uit de verhooren, die den vermoedelijken smokkelaars en verschillenden getuigen zijn afgenomen, is het vervoer van den alcohol van den uitvoer uit IJmuiden tot den beimelijken wederinvoer met een Helderschen botter langs Den Helder en de berging inde „Chemica”, tot in bijzonderheden geconstrueerd. Zoowel de eigenaar van de „Chemica”, als de schipper van den botter en een te Amsterdam wonende medeplichtige zullen inzake de door hen bij het verhoor afgelegde verklaringen te zijner tijd terecht moeten staan. De inspecteur heeft althans meer dan voldoende gegevens verkregen, om tegen deze drie personen proces-verbaal te kunnen opmaken. Zijn wij juist dan bedroeg de geheele gesmokkelde voorraad indertijd tweeduizend liter, waarvan men voor den overval door de „Zeemeeuw” kans zag om des nachts duizend liter naar Amsterdam te vervoeren en clandestien te verhandelen. --- Een geheime distilleerderij Twee mannen gearresteerd. Rijksambtenaren hebben Woensdagnacht een inval gedaan ineen schuurtje op het erf vaneen landbouwer te Lettelbert, omdat zij vermoedden, dat daar een distilleerderij werd gehouden. Dit vermoeden bleek juist te zijn; 150 liter alcohol werd in beslag genomen. Gearresteerd werd een 35-jarige werklooze machinist te Roden, die bezig was met de «stokerij. Later op den dag is nog gearresteerd een kruidenier te Oostwold, die al eerder wegens clandestiene bereiding van alcohol is veroordeeld. --- De onveiligheid in Mantsjoerije Ernstige bezorgdheid over het lot der gevangen Japanners en Koreanen. De „Times” meldt volgens Reuter uit Moekden, dat de Japansche autoriteiten ernstige bezorgdheid aan den dag leggen nopens de veiligheid van 300 Japanners en Koreanen, die door dein opstand gekomen troepen van generaal Soe Ping Weng te Mandsjoeli (Mandsjoeria) en te Chailar worden gevangen gehouden. Daar vreed zame pogingen om hun vrijlating te bewerkstelligen mislukt zijn, bereidt het Japansche leger een beslissende militaire actie voor tegen de opstandelingen, die thans den heelen Ghineeschen Oosterspoorweg van Chailar tot Mandsjoeli in hun macht hebben. De legerautoriteiten geven toe dat dit de opstandelingen er toe kan brengen de gevangen Japanners en Koreanen dood te schieten, maar zij verklaren tevens dat de huid’ge toestand onduldbaar is en dlat het leger zijn gezag in N.W. Mandsjoerije tot eiken prijs opnieuw moet doen gelden. De Sovjetregeering is bereid den gevangenen asyl te verleenen op Russisch gebied maar de opstandelingen weigeren hen los te laten voor Soe Ping Weng zijn eigen voorwaarden aan de Japansche autoriteiten kan opleggen De opstandelingen hebben reeds eenige bruggen inde lucht doen vliegen, waardoor de opmarsch der Japansche troepen wordt belemmerd en de internationale treindienst gestoord. --- Moordenaar gelyncht. De „Times” meldt uit Gharbin dat eender Chineesehe bandieten die de Engelsche mevr. Woodruff vermoordden, dooreen verwoede menigte is gelyncht. Zijn hoofd hangt thans aan een boom bij de plaats van den moord. De bewoners van Gharbin verkeeren in grooten anfest over de herhaalde ontvoeringen welke de plaatselijke autoriteiten blijkbaar met bij machte zijn te verhinderen. De politieautoriteiten van Mandsjoekwo hebben, naar Reuter meldt, den Britsohen consul te Charb’n medegedeeld dat eender moordenaars van mevr. Woodruff gearresteerd is. --- Familietwist onder zigeuners Vier zwaar gewonden Uit Wartenburg wordt gemeld: Op den vooravond van den veemarkt van Wartenburg is het tusschen eenige Zigeuners tot een twist over familieaangelegenheden gekomen Inden loop van den twist wondde de Zigeuner Ludwig Herzberg, een reeds verscheidene malen met gevangenisstraf bestraft, gewelddadig mensch, met een schermes vier andere zigeuners zwaar. Tenslotte vuurde Herzberg zes maal naar de samengestroomde menigte, waarbij een bloedverwant vaneen reeds zwaar verwond Zigeuner een kogel inde dij kreeg. Na een wilden jacht slaagde de politie er ten slotte inden man gevangen te nemen en naar de gevangenis over te brengen. Naar men zich herinnert had de vrouw van Herzberg kort geleden in Berlijn ’n overval gepleegd op een naaister. Zij wordt door de politie nog gezocht. --- Overval van SA-leden op Stahlhelmleden Uit Hamburg wordt gemeld: Van Stahlhelmzijde wordt medegedeeld, dat in den nacht op Vrijdag omstreeks middternacht in het stadsdeel Harvestehude een groep jonge Stahlhelmers door SA-leden is overvallen. Andere Stahlhelmers schoten te hulp. Een hunner werd door messteken zwaar gewond. Twee jonge Stahlhelmleden kregen eveneens messteken. Door de SA-leden werden ongeveer 20 pistoolschoten gelost, die echter hun doel misten. De man, die de meeste schoten had gelost werd door de Stahlhelmers gevangen genomen en in handen gegeven van de politie. De overige SAleden ontkwamen. --- Een Bisschop vliegt van Aken naar Indtë Z. H. Exc. Mgr. M. Ivanios, aartsbisschop van Jacobitische Christenen der Malakarkust van Zuid-Indië, arriveerde Zaterdag in Aken. Plotseling heeft de bissehop Aken verlaten na het ontvangen vaneen telegram. Woensdag vertrok de bissehop per vliegtuig van de Lufthansa naar Leipzig. Hier nam Mgr. Donderdag het vliegtuig van de K. L. M. dat op weg is van Amsterdam naar Batavia. Dinsdag a.s. hoopt Mgr. in Karachi (Indië) te arriveeren. Daarna moet de bissehop nog twee dagen per trein verder reizen via Bombay—Madras naar Trivandum. --- Wolvenplaag In het Noorden van Polen zij vele dorpen door groote benden wolven overvallen. De bevolking heeft de politie en marechaussee te hulp geroepen, die thans drasfiftchten op de roofdieren organiseeren. 1 --- Gemeenteraad Nieuwenhagen De Raad der gemeente Nieuwenhagen was in openbare vergadering bijeen op Donderdag jl-, onder voorzitterschap van den burgemeester, mr. J. Geradts. Afwezig waren de heeren J. Sporken, L. Silvertand en J. Bertram. Op het vastgestelde uur opende de voorzitter de vergadering met gebed. De notulen der openbare vergadering van 21 Juli jl. werden zonder aanmerkingen vastgesteld. --- Waterleiding. Bij de ingekomen stukken was o.a. een begrooting van kosten voor het aanleggen eener voedingsleiding vanaf het pompstation alhier, voor betere drinkwatervoorziening van den Heereweg. B. en W. deelen mede, dat zij bezig zijn een nauwkeurig onderzoek in te stellen naar de aldan niet noodzakelijkheid van het leggen dier leiding. Dhr. JANSSEN vindt, dat de beste oplossing zou zijn het bouwen vaneen watertoren. De VOORZITTER betwijfelt de rentabiliteit hiervan. Dhr. SMEETS zegt geconstateerd te hebben, dat het water een gele kleur had. Dit punt wordt dan aangehouden tot nader onderzoek. De Vereeniging „Moederschapszorg” te Heerlen en „Gezond Limburg” te Horn vragen een subsidie voor 1933. Op voorstel van B. en W. worden deze verzoeken aangehouden tot bij de behandeling der begrooting 1933. --- Steunverleening. De besturen van den Alg. Nederl. Mijnwerkersen Bouwvakarbeidersbond vragen om instelling eener commissie uit deri Raad en uit de organisaties om te dienen van advies en voorlichting bij de toepassing der steunregeling. B. en W. stellen voor het verzoek af te wijzen, omdat het Burgerlijk Armbestuur voldoende voorlichting heeft van den Armenraad en uit eigen ervaring. Dhr. JANSSEN gaat accoord met het voorstel van B. en W., doch merkt op, dat het Burgerlijk Armbestuur niet voldoende steun kan geven en dat hij van B. en W. een voorstel verwacht had tot werkverschaffing. Hij geeft in overweging de steunregeling te herzien. De VOORZITTER verzoekt om niet van de agenda af te wijken. Weth. HAAN is er voor om in afwijking van de agenda dhr. Janssen te laten verder spreken. Nu ontspint zich een debat tusschen dhrn. Janssen, Smeets en Vaessen over steunverleening en handelingen van dhr. Janssen als voorzitter van het B. A. Dan komt nog eens aan de orde de verordening op de --- winkelsluiting. De minister van economische zaken en arbeid maakt bezwaren tegen bepalingen der verordening, hoofdzakelijk tegen het open blijven van alle winkels op alle Zondagen. Wel is de minister bereid toe te staan dat kappers- en barbierszaken op Zondag van 9 uur voormiddag tot 12 uur ’s middags voor het publiek geopend zijn, doch uitsluitend voor het verrichten van kappers- en barbierswerkzaamheden. B. en W. stellen voor aan het bezwaar tegemoet te komen, omdat geen goedkeuring zal worden verkregen op de verordening zooals ze thans is. Dhr. SMEETS wil de plaatselijke middenstandsvereeniging met het schrijven van den minister in kennis stellen, opdat deze vereeniging geen verkeerde opinie van den Raad krijgt. Tenslotte wordt het voorstel van B. en W. aangenomen. In verband met de nieuwe Drankwet wordt nu de verordening op de heffing van leges gewijzigd. Eveneens wordt nu aangenomen het voorstel van B. en W. tot het aanbrengen van loketten aan de gemeente-secretarie. --- Huurverlaging. Hierna komt ter tafel een voorstel van B. en W. tot tijdelijke verlaging der huren van de groep van 26 woningen van de woningvereen:- ging „Het Goede Huis” aan den Koelweg. Dhr. VAESSEN vraagt hoe het komt dat de gemeente deze woningen voor haar risico heeft genomen. Het voorstel van B. en W. wordt dan aangenomen. Deze verlaging zal echter eerst in werking treden nadat hierop de ministerieele goedkeuring is verkregen. Bij de gehouden verpachting van de gemeentejacht was de hoogste inschrijver W. J. Putmans te Waubach voor de som van f 60 per jaar. B. en W. stellen voor de gunning te doen aan den hoogsten inschrijver. Hiertoe besloot de Raad dan ook. De opbrengst komt geheel ten goede aan de gemeente, voorheen werd de opbrengst verdeeld onder de beide kerkbesturen, omdat vroeger particulieren het jachtrecht op hunne eigendommen hadden afgestaan ter wille van de kerkbesturen. Een verzoek van den burgemeester dezer gemeente betreffende gedeeltelijke vergoeding van kosten van telefoonaansluiting wordt dan naar B. en W. terugverwezen om advies. Hierna gaat de Raad over in gesloten vergadering tot behandeling van bezwaarschriften tegen de wegenbelasting. --- Rondvraag. Na heropening wordt de rondvraag gehouden. Dhr. JANSSEN stelt voor een commissie te benoemen die B. en W. behulpzaam is en kan adviseeren bij kwesties de werkverschaffing betreffende. De VOORZITTER antwoordt, dat B. en W. reeds met den adjunct-inspecteur der werkverschaffing in onderhandeling zijn over werkverschaffing, doch dat hier veel bij komt kijken. Weth. HAAN merkt op, dat bij de werkverschaffing lang niet alle werkloozen kunnen te werk gesteld worden. Dhr. JANSSEN wil voor de werkverschaffing geld leenen, zoodat het nageslacht ook nog mede zal betalen aan rente en aflossing dezer leening. Dhr. SMEETS is er voor om indien er werken worden uitgevoerd, het collectief arbeidscontract toe te passen. Weth. HAAN meent dat, als men in deze gemeente werken gaat uitvoeren, menschen uit andere gemeenten hier komen wonen. Tenslotte wordt overgegaan tot stemming voor de commissie. Benoemd worden dhrn. Janssen en W. Haan en na loting tusschen dhr, Smeets en dhr. Vreuls wordt benoemd dhr. Vreuls. Dhr. SMEETS wijst nu nog op den onhoudbaren toestand waarin een woning aan den Heereweg verkeert en wijsf er verder op, dat een woning qtan het Schovendsbosch nog niet voorzien is vbn waterleiding. Nadat nog door dhr. JANSSEN gesproken is over goten aan den Koelweg en door dhr. VAESSEN over het storten van vuilnis op een terrein aan het postkantoor, sluit de voorzitter de vergadering óp de gebruikelijke wijze. --- De politieke leiding van het Volkenbondssecretariaat Uit Genève wordt gemeld: Inde geheime onderhandelingen van de commissie van 14 leden voor de reorganisatie van de politieke leiding van het Volkenbondssecretariaat is heden overeenstemming berekt tusschen de mogendheden overeen reorganisatie van het secretariaat. Hierbij wordt rekening geboodten met alle Duitsche verlangens. --- Trichtsche Tournooien JASPAR. Een figuur uit het Maastrichtsche cultureele leven jubileert: Jaspar wordt zestig! Dat zou je niet zeggen, wanneer je met hem spreekt, als je hem zoo ziet. Hij lijkt veel jonger. Niettemin schonk het jaar 1872 hem aan het oude Tricht. Een datum: 17 October 1872! Jaspar, de dichter Edmond Jaspar, de Kantonrechter Mr. E. Jaspar, is onder menig opzicht een man van verdiensten. Maar hij zal Maandag speciaal gevierd worden als schrijver in dialect. Het is zoo het gebruik een beoefenaar der schoone kunsten op zijn zestigsten verjaardag te herdenken. Dat heeft zijn goeden grond. Men kan de beteekenis der figuur overzien, groote verrassingen zijn inden regel niet meer te wachten. Zestig jaar valt binnen den gemiddelden menschenleeftijd, zeventig of vijf-enzeventg nog niet. De tijdgenoot voldoet bij deze gelegenheid een eereschuld, huldigt den jubilaris voor hetgeen hij aan de gemeenschap schonk. Dat mag wel eens. Niet alle schrijvers b.v. zijn met één „Klop op de deur” binnen. Niet weinigen hebben nimmer eenig geldelijk voordeel genoten van hun arbeid, integendeel, brachten zware financieele offers om hun werk publiek te maken, zagen soms af van welvaart en aanzien om hun scheppingsdrang te kunnen uitleven. Onze Jaspar is Kantonrechter, behoord tot de goedgesitueerde families, zijn literair talent zal dus geen levenstragedie hebben kunnen teweeg brengen. En zijn voornaamste werk, de dichtbundel „Bonte Blomme” beleefde een tweeden druk. Wanneer men in aanmerking neemt het beperkte publiek, dat werk in dialect lezen kan, dan mag men dien herdruk een succes noemen. Honderden moeten dit boek dan hebben gekocht. En de Maastrichtenaar onderscheidt zich niet roemrijk in het koopen van boeken. Jaspar toonde zich een typisch Maastrichtsch dichter. Niet alleen doordat hij onze taal bezigt, maar vooral, omdat hij zijn inspiratie zoekt in ons volksleven. Beschreef Olterdissen bij voorkeur en met een fijn indringend talent het leven in onze kleine straatjes, Jaspar blijkt zich gemakkelijker te inspireeren op het doen en laten der bourgeoisie. In dit genre schiep hij enkele gedichten, die gelezen zullen blijven, zoolang eij Maastrichtsch gesproken zal worden en verstaan. We bedoelen hiermede, dat alleraardigst, zuivere stemmingsstukje „Awwen tied”. Feitelijk hadden we Jaspar in ’t Maastrichtsch moeten huldigen. Maar kon we zouden hem niet graag ontstemmen met onze schrijfwijze. Jaspar toonde zich immers ook een voorvechter van het bezigen der volkstaal. Nu vordert de geregelde en algemeene beoefening daarvan eenheid van spelling. Die werd, mede door zijn invloed, inderdaad min of meer bereikt. Maarr we kunnen ons niet neerleggen, bij ’t typografisch monstrum van „zeGGe” b.v. met twee G’s als koeien inde rust van het letterbeeld. Vooral niet waar deze G practisch geheel als k wordt uitgesproken. En dan de ch-klank als in machine. Men bezigt daarvoor nu de sj niet tot ieders genoegen. Ch sj, tegenstelling, waarachter ’n Europeesch conflict schuilt. Verschijnsel niet bestemd om bij gelegenheid van dit jubileum behandeld te worden. » Jaspar schreef meer dan alleen gedichten. Behalve zijn rechtsgeleerd academisch proefschrift, leverde hij bijdragen op taalkundig en historisch gebied. Hij toonde zich een groot anti-annexionist in verschillende geschriften. lets te veel van dit goede deed zijn intrede inden tweeden druk van zijn „Bonte Blomme”. We willen ons intusschen niet te buiten gaan aan critiek op een jubeldag, al mogen wü, als tijdgenooten, blijk geven van ons standpunt. Van harte huldigen wij in deze dagen mede den dichter Jaspar, den schrijver, die zooveel voor stad en gewest voelde en deed. Die zich tal van malen geestdriftig en belangeloos propagandist toonde Voor het Oude Tricht. Met ’t leed van verblijje Slut altied mèt sjeije, Vergete dichtte de jubilaris eenmaal zoo treffend in „De Blajer”. Zeker, straks klinkt ’t lied van verblijden, gevolgd door iets als een scheiding. Maar de dankbare tijdgenooten zullen het vele goede dat Jaspar, onze dialect-literatuur schonk niet vergeten. Noeneet en noets! QïD. --- Huiszoekingen in Pruisen Uit Berlijn wordt gemeld: Op last van den Officier van Justitie heeft de politieke politie Donderdagochtend in vele steden van Pruisen bij verrassing huiszoekingen verricht. Over het resultaat dezer huiszoekingen kan nog niets medegedeeld worden. Met betrekking tot de door de Justitie bevolen huiszoekingen wordt neng gemeld dat deze huis zoekingen niet alleen in Pruisen, doch in het geheele rijk plaats hebben. Gezocht wordt naar illegaal drukwerk. Te Berlijn zoekt de JusFtie voornamelijk naar communistische geschriften. --- De winter doet zijn intrede Uit Londen wordt gemeld: Donderdag heeft het in Engeland gesneeuwd. Over bijna geheel het land was het Donderdag de koudste dag sinds Mei j.l. met gemiddelde tem peraturen, die anders slechts in December voorkomen. In het Noorden van het land heeft storm en onweer nog al wat schade aangericht aan verschillende huizen. De sneeuwval is het zwaarst geweest in Schotland, maar ook in Gheshire is sneeuw gevallen, zelfs twee duim dik. --- Advertentie Rust, kalmte en zelfbeheerjching keeren weer terug na het gebruik van Mljnhardt’s Zenuwtabletten Glazen Buisje 75 ct. Bij Apoth. en Drogisten. ---