SCHULD, BOETE EN STRAF VEROUDERDE „MIDDELEEUWSCHE" BEGRIPPEN, OF ON VERANDERLIJKE WAARHEDEN? •5:* Onze lezers zullen zich wellicht nog de artikelenreeks van J. O. in ons blad herinneren, waarin de leer der erfelijkheid op degelijke en toch bevattelijke wijze werd uiteengezet. Zooals de deskundige schrijver o.m. meedeelde is de wetenschappelijke grondvester dezer leer een Oostenrijksch priester, die een groot aantal proeven nam met verschillende erwtenvariaties, waaruit hij met bewonderenswaardig doorzicht een samenstel van vaste regelen afleidde, die in de biologie bekend staan onder den naam: „de wetten van Mendell”. Deze wetten gelden niet alleen voor de planten, maar ook voor de dieren en derhalve ook voor den mensch. „Maar is de mensch dan een dier?” hooren wij een verontwaardigd lezer vragen. „Ongetwijfeld!” luidt ons antwoord. Volgens St. Thomas van Aquino en heel de school van wijsgeeren, die hij gevormd heeft, is de mensch een „animal rationale: een redelijk dier!” Lichamelijk is hij dus onderworpen aan alle wetten, die het leven van planten en dieren beheerschen. Maar deze stoffelijke onderwerping laat den menscheljjken geest zijn volledige vrijheid. Immers al zijn inden mensch zooals wij reeds vroeger zagen stof en geest op zulk een innige wijze saamgeweven dat de ziel met het lichaam één „unitas substantialis”, d.i. een zelfstandigheids-eenheid vormt, toch is de ziel als geestelijk levensbeginsel uit haren aard vr ij en dientengevolge beschikt de mensch, hoezeer lichamelijk aan de stof en haar wetten gebonden, desniettemin over het vrije gebruik der rede, die hem in staat stelt naar eigen believen de middelen te kiezen, om het doel, dat hij voor oogen heeft, te bereiken. In welke verfoeilijke dwalingen zelfs hooggeleerde mannen vervallen, wanneer zij den hechten grondslag van deze vaststaande begiuselen verlaten, bewijst de rede, die prof. dr. Th. J. Stomps op den verjaardag der stichting van de Amsterdamsche Universiteit gehouden heeft. De hooglceraar had juist de erfljjkheids-theorie en de mutaties, die daarbij optreden, tot onderwerp van zijn rede gekozen. Maar bij de ontwikkeling dezer juiste theorie verwaarloosde hij volkomen het geestelijk element inden mensch. En zoo kwam hjj ertoe een overdreven en ongemotiveerde beteekenis toe te kennen aan de leer van Lombroso omtrent den „geboren misdadiger”. Natuurlijk speelt de overgeërfde aanleg een gewichtige rol in het leven van den mensch. Zonder aangeboren talent ontstaat nóch inde poëzie, nóch inde schilderkunst, nóch zelfs in de journalistiek eenig werk van blijvende waarde en beteekenis. En om dezelfde reden zal de ongelukkige, die van jongsaf met misdadige neigingen is behept, veel gemakkelijker en veel frequenter met de Justitie in aanraking komen dan de rustige burger, wiens geestelijk evenwicht niets te wenschen overlaat. Maar beiden zijn zij toch in laatste instantie redelijke schepselen Gods en als zoodanig voorzien vaneen vrijen wil, die in staat is het kwade te schuwen en het goede te doen. Een „geboren misdadiger” is dus in wezen even absurd als een „vierkante cirkel”. Want evenals het rond-zijn tot het wezen van een cirkel behoort, zoo is de vrijheid een essentieele eigenschap van eiken en dus ook van den menschelijken peest. Hel spreekt vanzelf, dat wie de ziel loochent, inden mensch niets anders ziet dan een stoffelijk product, ontstaan uiteen heele reeks voorouders volgens de erfeljjkheids-wetten van Mendell en de mulatie-llieorie van Hugo de Vries. Lu zoo moest prof. Stomps wel tot de slotsom komen, dat de invloed van de opvoeding en de kracht van den wil niets .ermogen tegen den misdadigen aanleg van zulk een louter stoffelijk product. „Deugd en ondeugd zijn natuurlijke voortbrengselen evenals suiker en vitriool” schreef de beruchte Haeckel reeds in zijn jonge jaren. In dezen gedaehten-gang is het even dwaas de misdaad te straffen als zijn woede te koelen op den inhoud van ’n flesch vitriool, waarmee men per ongeluk in onzachte aanraking gekomen is. En zoo beschouwd is de redeneering van den hoogleeraar volkomen logisch, als hij de volgende conclusie trekt: „Dat wij nog praten over strafrecht, over sch u 1 d en boete, bewijst alleen, dat onze rechtspleging nog op de middeleeuwsche denkbeelden rust. Ons hedendaagsch strafrecht is een stuk middeleeuwen en een schande voor onze cultuur”. 1) Het lijkt ons volkomen overbodig, deze conclusie te weerleggen. Het schijnt ons voldoende haar te signaleeren als een typisch symptoom van geestesverwarring en zedenverwildering in dezen tijd van Neo-paganisme. (Nieuw heidendom). Wanneer men begint met de loochening van elk onderscheid tusschen zedelijk kwaad en goed, dan eindigt men onafwendbaar met de ontkenning van elke bevoegdheid tot het opleggen van straf voor bedreven fouten en misdaden. Maar het is juist deze onvermijdelijke consequentie, die de onhoudbaarheid van de professorale stelling zelfs voor den minst-ontwikkelde overtuigend aantoont. Immers geen waarheid ligt dieper in het menschelijk geweten verankerd dan het besef, dat de misdaad straf verdient. Wanneer een kind van drie jaar, dat zijn zusje slaat, door moeder inden hoek wordt gezet, dan beseft het drommels goed, dat die straf het verdiende loon is voor zijn opvliegendheid. En als de drift is bedaard dan pleegt het spontaan zijn spjjt te betuigen: „Moeder ik zal het nooit meer doen!” Daarom is er van de lessen, die de prille jeugd inden Catechismus worden voorgehouden, geen enkele, die gemakkelijker en vollediger tot het kinderverstand doordringt dan de aloude waarheid: „God loont het goede en straft het kwade”. En zoolang de mensch blijft rondwandelen in dit tranendal, zal geen hooggeleerde sofisterij in staat zijn het bewustzijn van eigen schuld en van verdiende straf uit ’t zondig geweten te rukken. Deze begrippen zijn volstrekt niet specifiek middeleeuwsch; neen, zij reiken terug tot de wieg der menschheid. En als deze lioogleeraar het voorrecht van ’n klassieke vorming heeft genoten, dan raden wij hem aan de passage in Cicero op te slaan, waarin deze heidensche staatsman en rechtsgeleerde zijn eerbied betuigt voor de ongeschreven wet, die de Godheid heeft gegrift in het hart van iederen mensch. 2) Wjj beklagen van harte de academische jonglingschap, die inde twintigste eeuw wordt vergiftigd met pseudo rechtsbegrippen, die reeds vóór Christus’ komst op aarde door de rechtschapen heidenen als onhoudbaar en verderflijk werden verworpen. En wij vertrouwen, dat de Regecr-ing in deze verbijsterende diës-rede aanleiding zal vinden, om den Amsterdamschen lioogleeraar te waarschuwen, dat het zijn plicht is de wet te eerbiedigen en de godsdienstige overtuiging van zijn leerlingen te ontzien. Want slechts door zulk een waarschuwing is het geschokt rechtsgevoel van het katholiek en christelijk volksdeel te bevredigen en dé gegeven ergernis te herstellen. 1) Wij volgen in dit citaat de lezing, die „De Tijd” gaf in het nummer van 8 Januari, waarin de redactie op krachtige wijze stelling nam tegen de professorale aberraties. 2) Deze passage is te vinden inden aanvang van ’t tractaat „De Legibus”, dat Cicero schreef in het jaar 52 vóór Christus. --- De Volkenbondsraad en het Plebisciet DUITSCHLAND UITGENOODIGD OM AAN DE ZITTING DEEL TE NEMEN RIJKSREGEERING BESCHIKT AFWIJZEND. SPOED GEVRAAGD INZAKE DE BESLISSING. D.N.B. meldt uit Berlijn: De Britsche ambassadeur, Sir Eric Phippo, heeft Donderdag aan den Rijksminister van Bmtenlandsche Zaken. Baron ven Neurath, een bezoek gebracht en hem verzocht of Duitschland geneigd was aan de a.s. buitengewone zitting van den Volkenbondsraad deel te nemen, daar deze over het "resultaat van het plebisciet zal beraadslagen. De Rijksminister heeft den ambassadeur doen weten, dat het de Rijksregeering, na haar uittreden uit den Volkenbond, principieel niet mogelijk is, aan het verzoek gevolg te geven. Tevens heeft men den gezant medegedeeld, dat hier berichten waren ontvangen, volgens welke de definitieve beslissing over het lot van het Saargebied pas ineen latere zitting van den Raad zou genomen worden. Bij de Rijksregeering bestaat echter ernstig bezwaar om de beslissing over het lot van het Saargebied uitte stellen, daar het, in het bijzonder voor het Saarlandsche bedrijfsleven groot nadeel zou meebrengen, wanneer de ongezonde tusschentoestand met al zijn factoren van onzekerheid langer dan noodig is, zou duren. --- De Saarstemming Uitslag zou over alle radio-stations worden medegedeeld. Uit Saarbruecken wordt gemeld: De plehisciet-commissie heeft in beginsel besloten het resultaat van de Volksstemming in het Saargebied Maandagavond bi 1 -tonde van haar voorzitter Rohde over alle zenders van de wereld te laten bekend maken. Na de uitslagen voor de verschillende districten zal in het Duitsch en het Fransch de einduitslag worden medegedeeld. Tijdens de ongeveer 40 minuten, welke voor deze uitzending benoodigd zullen zijn, zouden alle telefoonverbindingen tusschen het Saargebied en de buitenwereld worden geblokkeerd, zoodat tot groote ergernis van de internationale wereldpers bet resultaat het eerst door de radio en niet door haar bekend zal worden gemaakt. --- Kardinaal Faulhaber over ’t plebisciet. Uit Munohen wordt gemeld: Kardinaal Faulhaber heeft ’n herderlijk woord uitgegeven ter gelegenheid van het Saarplebisciet. Wat den inhoud betreft komt dit overeen met de betooging van de bisschopen van de Bcneden-Rijnsche kerkprovincie. --- De voorzitters van de stembureaux te Saarbrücken aangekomen Uit Saarbrücken wordt gemeld: Donderdagavond om 10 minuten over acht is de extra-trein met ruim 360 Nederlanders, die .zijn aangewezen om bij de volksstemming in het Saargebied op Zondag a.s. als voorzitter, resp. reserve-voorzitter van de stembufeaux te fungeeren, in het station Saarbrücken aangekomen. Van hier begaven zich de groepen per trein naar haar bestemming inde verschillende plaatsen van het Saargebied. Hedenmorgen om 11 uur zouden alle Nederlanders samenkomen te Saarbrücken om inden Wartburg den eed af te leggen in handen van den heer D. de Jongh, het Nederlandsch lid van de plebisciet-commissie. Een speciale verslaggever van de V.K.P. meldt het volgende: Reeds om half 8 verzamelde zich op het Hauptbahnhof te Saarbrücken een kleine groep Nederlanders, die reeds in verschillende functies in de stad aanwezig zijn, waaronder de heer I). de Jongh, Nederlandsch lid van de plebisciet-commissie. Ook de mariniers zijn present. Twee gewapende secties en een werksectie zijn met een speciale „opdracht” in vier open trucks gerequircerd. Een gewapende sectie stelt "zich op bij den uitgang buiten, de andere sectie marcheert naar liet eerste perron, waar de trein wordt verwacht. Hier verschijnt ook de commandant van het corps mariniers in het Saargebied, kapitein de Bruyne, met zijn staf, vergezeld o.m. van den vlootaalmoezenier, majoor Bangert en den veldprediker. Om 7.38 wordt de trein verwacht, maarde stationsklokken wijzen reeds tien minuten over 8 als de lange trein van D-rijtuigen, getrokken door twee zware locomotieven, langs ’t perron davert. Remmen knarsen, poriieren springen open en enkele oogenblikken later gonsen Nederlandsche stemmen dooreen, staat het puik onzer onkreukbaarheid op den heeten grond van de Saar. Allen zien er opgewekt en monter uit na de lange reis, die, zooals wij spoedig vernamen, vlot is verloopen. Een drie kwartier vertraging op Franschen grond heeft er niets aan afgedaan. En evenmb' hel feit dat velen pas om half vier een plaats in het restauratierijtuig konden krijgen, waar ecu zoo groote toeloop het personeel over het hoofd was gegroeid. Er heerschte, wat men noemt een opgewekte, ongedwongen stemming, die zelfs een oogenbiik uitgelaten waste noemen, ware dit met de waardigheid van het gezelschap le rijmen geweest. Tusschen de donkere zwarte jassen schemert het bruin en geel der handkoffers, glimt een zilveVen knop vaneen wandelstok. De lenzen der fotograven richten zich, telkens verlicht het blitzlicht schitterende brillenglazen en worden fel belicht de gezichten, die alle vriendelijk kijken. Men hoort joviale stemmen in het zuiverste hoog-Nederlandsch, men ruikt het aroma vaneen goede vaderlandsche sigaar. Borden op het perron met de namen der verschillende plaatsen, waarover hel gezelschap zich te verdeelen heeft, wijzen spoedig aan ieder zijn bestemming. Daar scheiden de groepen Saarlouis, Merzig, St. Ingbert, enz. zich van de overigen. Hun treinen rijden straks voor, ,zjj reizen onmiddellijk door. De groep Saarbrücken-stad verzamelt zich in eender wachtkamers, waar de namen worden afgeroepen, namen, zonder uitzondering met een uitmuntenden klank inde lage landen bij de zee, maar die hier met Duitschen of Franschen tongval allerwonderlijkst worden vertolkt. Allen hebben inden trein het adres ontvangen van hun hotel waar zij zijn „ingekwartierd”, zooals met een gullen lach werd opgemerkt. Buiten zorgt een taxi voor de rest en onder de lichtende guirlandes der illuminatie rijden onze landgenooten naar hun aangewezen verblijfplaatsen. Weinige uren later is het Nederlandsche element in het Babel aan de Saar allerwege versterkt. Eu tusschen het harde Engelsch en het vloeiende Italiaansch hooren wij, ook in ons hotel de vertrouwde klanken van onze moedertaal. Als wijde namen der aangekomenen nalezen, namen zonder uitzondering met een waardijen. vertrouwden, oerdegelijken klank, weten wij. dat de Saar gerust kan zijn. Haar kiesgehe'm is bij deze voorzitters in veilige handen! --- Agent van Politie schiet 52- jarige man neer De agent handelde uit zelfverdediging? Drama in de Mauritsstraat te Rotterdam Uit Rotterdam wordt gemeld: Donderdagavond half elf heeft zich inde Mauritsstraat een drama afgespeeld. Een agent van politie heeft ineen portaal van' een woning op een 52-jarigen man een revolverschot gelost, waardoor deze man op slag is gedood. De agent handelde uit zelfverdediging. Met dezen man was te voren op straat herrie geweest en in het portaal heeft hij den agent bedreigd met een bijl of met een mes. De doode is de 52-jarige Hermseu, die in pand 91 inde Mauritsstraat woonde, waar zich ook het drama heeft afgespeeld. De man was gehuwd en voedde met zijn vrouw een klein kind op. Gisteravond is H„ die, als hij iets gedronken heeft, doorgaans zeer woest optreedt, de straat op geweest. Vermoedelijk heeft hij een café bezocht en daarna heeft hij op den hoek van de Maurits- en Oldenbarneveldstraat vlak bij zijn woning een ruit vaneen slagerij ingeslagen. Twee vrouwen zagen dit en zjj maakten hierover een opmerking. De man woud zich op en gaf eender voruwen een zeer harden slag. Er is toen een voorbijganger bijgekomen, waarbij een kleine vechtpartij ontstond. Een agent van politie schoot toe, die den opgewonden H. tot kalmte aanmaande. Dit baatte evenwel niet. Hermsen rende naar zijn woning gevolgd door den agent. In het portaal dat nauw en donker is, heeft Hermsen den agent toen bedreigd. Deze trok daarop zijn revolver en loste een schot, dat doodelijk bleek te zijn geweest. De agent heeft toen een paar naar buiten gekomen buren gevraagd assistentie te roepen en zoomede G.G.D. te waarschuwen. Gisterenavond laat was het lijk nog niet vervoerd. De dokter van den G.G.D., die de schouwing verrichtte, verklaarde dat de dood zeer spoedig moet zijn ingetreden. De commissaris van de afdeeling, dhr. Snippe. heeft persoonlijk een onderzoek ingesteld, dat ver tot inden nacht voortduurde. De politie heeft van de situatie foto’s gemaakt. --- Hartverlamming doodsoorzaak? Nader vernemen wij, dat het nog niet met zekerheid vaststaat, dat Hermsen dooreen revolverkogel is gedood. Ook hartverlamming zou de doodsoorzaak kunnen zijn. De commissaris van politie, dhr. Snippe, gaf ons de volgende lezing: Hermsen heeft op straat ruzie gehad met twee vrouwen. Hij ging terug naar zijn huis, roepende: Geef mij de bijl. Kort daarop kwam hij weer buiten doch zonder de bijl, maakte weer ruzie met de vrouwen en gaf een harer een paar zeer harde klappen. Bij deze vechtpartij sneuvelde ook de ruit van de slagerij. Een voorbijganger trok partij voor de vrouwen en diende 11. een paar stevige klappen toe. H. ging naar huis terug, klaagde over pijn inden rug en bloedde uit neus en mond als gevolg van de klappen. Vlak hierop kwam de politieagent voorbij. Deze hoorde van de omstanders vaneen en ander en ging naar de woning van H„ waarvan de voordeur open stond. In het portaal is links de deur van de huiskamer van de fam. 11. De agent klopte en opende haar vervolgens. Inde kamer was hei schemerig. Er brandde een petroleumlamp. 11. zat aan tafel. Toen de agent binnenkwam stond H. op, schold en riep weer om de bijl. De man was zeer opgewonden, liep naar een kast. waarop de agent, zijn revolver trekkend, sommeerde; Staat stil! Hij deed dat niet en toen heeft de agent een schot gelost. De man viel en bleek even later overleden te zijn. Goed een uur later is het lijk naar het ziekenhuis Coolsir. el overgebracht voor sectie. Het is nl. mogelijk, dat H. aan hartverlamming is overleden. Hij was een hartlijder, en den geheelen avond zeer opgewonden geweest. Inde kamer zijn een huls en een kogel teruggevonden. Bij de eerste beschouwing van de kogel zou kunnen worden gezegd dat deze den man niet heeft geraakt. Zekerheid over de doodsoorzaak kan slechts het onderzoek in het ziekenhuis, dat vannacht nog zou plaats vinden opleveren. --- Revolverkogel veroorzaakt den dood Nader wordt gemeld: De lijkschouwing in het Ziekenhuis aan de Coolsingel heeft aangetoond dat de dood veroorzaakt moet zjjn dooreen revolverkogel. De kogel moet aan de linkerzijde van den borst het lichaam zijn binnengedrongen en aan de rugzijde hebben verlaten. Daarna moet de kogel via een muur op den grond zijn terecht gekomen. Van hartverlamming blijkt dus geen sprake te zijn. --- Auto door tram gegrepen Twee dooden en twee gewonden. Donderdagmidag omstreeks half \ijf is op den Amersfoortschen weg, nabij het station Huis ter Heide, een ernstig ongeluk gebeurd. Een personenauto die uit de richting Utrecht kwam werd daar inde flank gereden dooreen tramtrein van den eleotrisciien tranidienst Zeist-Amersfoort, die op deze plaats den weg oversteekt. De auto werd zeven of acht meter medegesleurd en aan «> linkerzijde geheel ingedrukt. Toen de tram tot stilstand was gekomen, schoot onmiiddellijk van alle zijden hulp toe. Het bleek dat de gevolgen van de botsing buitengewoon ernstig waren. Van de vier inzittenden waren de ruim 45-jar. H. van Twillert en de ruim 29-jarige G. van Goor, beiden uit Bunschoten, op slag dood. De beide anderen, G. Vastenhouw, die den auto had bestuurd en A. de Graaf, eveneens uit Bunschoten, bleken gewond te zijn. Spoedig waren verschillende artsen, o.a. dr. Tjeenk Willink Jr. en dr. Jansen, ter plaatse om de eerste hulp te verleenen. De politie van Zeist arriveerde niet twee ziekenauto's. Met deze ziekenauto’s werd het stoffelijk overschot der beide slaohtoffers overgebracht naar het ziekenhuis te Zeist, waarheen ook de gewonden zijn vervoerd, die vermoedelijk een schedelbasisfractuur hebben bekomen. Intusschen is hun toestand niet ernstig. --- Mysterieuze dood Stervende op het dek van sleepboot aangetroffen. Een kapitein vaneen sleepboot van P. Smit, die aan de „Boompjes” te Rotterdaui gemeerd lag, ontdekte bij zijn aan boord komen, dat op het dek een kreunende man lag. De inmiddels gewaarschuwde politie liet den man per auto van den G.G.D. naar het ziekenhuis aan den Coolsingel vervoeren. Onderweg is de man echter overleden. De politie is er nog niet in geslaagd zijn identiteit vast te stellen. --- Ernstige botsing te Brussel Dertien gewonden, Uit Brussel wordt gemeld: Een reeks ledige wagens, die van de tentoonstellings-terrcir.en alhier kwamen en naar Schaer beek gebracht werden, is dooreen electrischen tram van de lijn Brussel-Grintbergen inden flank aangereden. Bij deze botsing werden dertien reizigers gewond. Verscheidene hunner hadden zoo ernstige verwondigen bekomen, dat zij naar het ziekenhuis moesten worden overgebracht. --- Het spoorwegongeluk bij Rostow Dertig personen gearresteerd Uit Moskou wordt gemeld: Zooals reeds gemeld heeft bij hef station Koelsjoeg bij Rostow aan de Don een dubbele treinbotsing plaats gevonden, waarbij, naar officieel wordt medegedeeld, zes personen zijn gedood en 14 gewond, van wie zes ernstig. Op instigatie van den proeureur-generaal zijn 30 personen gearresteerd, die binnen drie dagen voor de rechtbank zullen moeten verschijnen. De proeureur-generaal verklaarde, dat dit ongeluk slechts toe te schrijven is aan slechte discipline. gebrek aan kennis en een tekort aan verantwoordelijkheidsbesef. --- Mist langs de Atlantische kust 20 stoomschepen kunnen New-York niet bereiken. Uit Xew-York wordt gemeld: De dichte mist, die het scheepvaartverkeer len zeerste belemmert, is nog steeds niet opgetrokken en hangt over bijna de geheele Atlantische kust der Vereenigde Staten. Inde haven van New-York zijn hierdoor groote moeilijkheden ontstaan. Het verkeer is er volkomen stopgezet. Twintig schepen liggen op de rede te wachten en kunnen niet binnenvaren. Slechts drie stoomschepen zijn erin geslaagd' met de uitgebreidste voorzorgsmaatregelen uitte varen. Tegelijk met het optreden van den mist, is een aanzienlijke stijging van de temperatuur onlslaan. Dientengevolge hebben alle rivieren in het hoogste gedeelte van den staat New-York hoog water, terwijl ook talrijke plaatsen overstroomd zijn. --- Valsche 50- mark biljetten in omloop Er zijn valsche 50 markbiljetten in Duitschland in omloop, die als datum van emmissie 11 October 1924 dragen. Aan verschillende bijzonderheden zijn deze goed nagemaakte biljetten van de echte te onderscheiden. Zoo is b.v. het watermerk door opdruk met een vage teekening nageboolst en he, getal 50 inde hoek links onderaan, staat niet precies in het midden van de kring. De politie heeft een belooning van 3000 mark uitgeloofd voor aanwijzingen die leiden tot de ontdekking van de werkplaats der valsche munters. ---