Nieuwe Letteren Rumoer rondom Her wig Franz Herwig. Ontvluchtingspogingen; roman, vertaald door Jos. Panhuysen, met een bandteekening van Lou Manche. Tilburg, N.V. Het Nederlandsche Boekhuis. Er is inden laatsten, tijd eenig gerucht rondom Franz Herwig. Het kwam in het katholieke maandschrift „Roeping” tot een feilen pennestrijd tusschen de redactie en den uitgever der werken van dezen auteur. Over en weer vielen harde woorden Wij zullen ons in deze polemiek niet mengen. Voor ons ligt, ineen goede vertaling van Jos. Panhuysen „Ontvluchtingspogingen”, vierde en laatste werk vaneen cyclus. Een manchetje over den omslag vat de strekking van dit boek aldus samen: „De ontreddering der wereld is de zinnelooze, onmachtige vlucht van den mensch voor zich zelve; veelal een afschuwvlucht, een angstvlucht, soms ook een ren naar behoud. Deze synthese van den inhoud riekt een beetje naar modernen als Freud, Spengler, doet typisch Duitsch en diepdenkend aan en munt uit door germaansche vaagheid. Men kan de groote lijn van dit werk zóó opvatten, doch ook eenvoudiger, minder wijsgeerig, meer realistisch. Als slot vaneen grooten, socialen cyclus, samenvatting van modern Berlijnsch leven, waarin ook nog het Katholicisme gedijt, mist het iets als een apotheose, een bekroning, een hoogere synthese. Wanneer Herwig inderdaad bedoelde wat de enthousiaste manchette hem toedicht, is hij in zijn opzet niet geheel geslaagd. „Ontvluchtingspogingen” laat zich, zonder bezwaar, als afzonderlijk boek lezen. De inhoud ervan vormt een behoorlijk geheel. Het is natuurlijk, voor een juisten kijk op sommige karakters, beter ook „Ingemetselden” en zelfs „De heilige proletariër” gelezen te hebben, strikt noodig evenwel is het niet. Deze roman heeft weer, evenals de vorige, een zekere Arisch-Semitische antithese, hoewel minder sterk. Herwig blijkt in dit werk, gelukkig, principieel goed genoeg katholiek om niet toe te geven aan Joden-hetze. Men weet evenwel dat de tegenstelling der rassen een probleem is inde omgeving waarin hij, bij leven, verkeerde. In het cosmopolitische Berlijn van vóór de „Bruine Omwenteling” botsen twee machten tegen elkander: de Semieten en de Pruisische jonkers. Wij van de landen tusschen Rijn en Maas, verwant zoowel aan Germanen als aan Galliërs staan een beetje vreemd tegenover dit milieu. Het duurt geruimen tijd eer onze blik het uiterlijk der dingen doorboort. Dit ligt natuurlijk ook aan den auteur, die, vooral in het eerste gedeelte van dit werk, niet suggestief genoeg deze wat ongemoedelijke omgeving weet uitte beelden. Tenslotte komen wede menschen toch nader. Jochen, de sterke landjonker, mengsel van modem idealisme en zinnelijke bruutheid begint voor ons te leven. De coquette Joodsche Bine Mayer wordt tenslotte aanvaardbaar, evenals de frivole, optimistische mevrouw Tamlitz en de gedegenereerde Helme. De figuur van Hildegarde, een hedendaagsche belijdster, een katholieke van dienende liefde in een verheidensekte omgeving werd door Herwig zeer zeker goed bedoeld. Ze blijft ons ook sympathiek, we gelooven in haar apostolaat zonder preek, en toch overtuigt ze ons niet geheel. Haar wankelen onder de -verleiding van den Uébermensch Jochen en haar plotse verloving met iemand wiens geestelijk leven ongemeen vaag bleef, komt ons onvoldoende gemotiveerd voor. Knap wordt de zwakkeling Walter geschilderd. Een onheldere geest waarin wat hoogere gedachten van anderen naleven, een onevenwichtige naieveling, misdadiger uit gebrek aan moreele kracht, telkens weer tot andere misgrepen geneigd. De schildering van zijn tweede kort verblijf te Berlijn behoort tot het allerbeste van dit boek. Men heeft Herwig aangediend als dè moderne, katholieke schrijver van Duitschland. Terecht? „Ontvluchtingspogingen” bewijst dit niet. Het modern-paganistische milieu waarin hij ons binnenleidt komt ons meer levenswaar voor dan het katholieke. Mogelijk staan wij te ver af van het Katholicisme zooals dit in, Berlijn en Oost-Pruisen tot ontwikkeling geraakte. Het komt ons evenwel te uitzonderlijk voor, een hachelijk verschijnsel, individueel, exentriek. Het maakt dit hoek interessant, pikant, doch vult het niet; we hooren een roep inde woestijn, vage echo’s hierop, doch de volheid van leven en genade, bij vallen en opstaan, ontbreekt. Schiep Herwig een Berlijnsch epos? Het valt alweer te betwijfelen. Te groote gedeelten van dezen roman spelen op het platteland. Er komen hoofdstukken in voor die nauwelijks boeien, niet uitgaan boven volkslectuur als van Elise Werner, andere zijn raker van teekening, scherper geobserveerd, doch evenmin buitengemeen. Verreweg het best is Herwig inderdaad in schilderingen van modern grootestadsleven. In dit boek komen bladzijden voor die zeldzaam raak het jachtende, verbrokkelde levender metropool uitbeelden, fragmenten die wellicht eenmaal tot het meest typische der moderne literatuur gerekend zullen worden, tijdsdocumenten inden besten zin. Dan nadert Herwig het geniale. Hij houdt evenwel niet vol. Men verwacht zoo veel van hem; hij stelt zich teleur en toch Vooral het slot van dit boek verloopt raar, onverwacüt, onvoldoende voorbereid en niet genoeg achteraf gemotiveerd. Wij waardeeren intusschen het talent waarmee hij zijn lezers door gevaarlijke situaties weet heen te loodsen. Er zijn ernstige bezwaren gemaakt tegen liet zedelijke gehalte van Herwig’s katholieke romans van het moderne leven en zeker niet zonder grond. Voor dit boek gelden deze bezwaren minder, doch het dient gereserveerd te blijven voor geestelijk volwassenen. Twintig jaar geleden zou men het vermoedelijk ook al afgewezen hebben. We leerden echter meer verdragen! Math. Kemp. --- STADSSCHOUWBURG HEERLEN „Tante Roosje” Dinsdagavond geeft het.De Boer—Van Rijk Ensemble inde Stadsschouwburg te Heerlen „Tante Roosje”, succes blijspel in 3 bedrijven van M. Groetzinger, waarin de titelrol gespeeld wordt door Mevr. Esther de Boer—van Rijk. Stuk en gezelschap hadden een uitstekende pers, er is sprake vaneen prettigen avond vol vroolijkheid, humor en tevens wijsheid, die ons de gevierde en in haar genre onvergelijkelijke actrice Esther de Boer— van Rijk, bijgestaan door haar keurtroepje medewerkers, zal brengen. Hieronder volgen er eenige: De Maasbode: Het is weer dik in orde met liet Weensche blijspel van M. Groetzinger, -waarvan gisterenavond in Rotterdam’s Tivoli de première ging. De hoofdrol is naar het gebruikelijk recept pasklaar voor de snibbige bepaarde burgerjuffrouw die er alles maar uitflapt wat ze kwijt wil wezen, maar intusschen kans krijgt \ wat inde familie scheef ging of dreigt te gaan, weer in ’t rechte spoor te brengen in welke creatie mevr. de Boer—van Rijk zich sinds haar „Eva Bcnheur” met zekere voorliefde schijnt te herhalen, al vertoonen de diverse figuren, die ze uitbeeldt, dan ook nuances. Hier is ze in het gezin vaneen zakenman- | aan-den-grond de bitse maar alles ten goede beredderende tante Rosalie; en het behoeft j niet gezegd, dat er aan de lypeering van het ] goocheme jodenvrouwt.je-met-ecn-zenuwplek.it ï niets ontbreekt. Daar ze bovendien uiteraard I haast niet van de planken is, kregen de tal- | rijke Rotterdammers, die de Bfl-jarige actrice | wederom kwamen bewonderen, waar voor I hun geld. Willem van der Veer, die haar opscheppc rigen schoonzoon mislukkend als zakenman, met Schwung speelt, benevens Jaap van der Poli, die als gefingeerde Nabob complotteert met het Roosje-uiet-zonder-doornen ten einde pp zijn schoonbroer voornoemd een edele wraak te nemen, krijgen behoorlijke scènes voor hun rekening, waarvan vooral die inde tweede acte tot markant spel gelegenheid biedt. Voor het overige secondeeren mevr. v.d. Poll—Hamakers en mevr. Fie de Vries—de Boer verdienstelijk, terwijl mevr. Mieke Flink—Verstraete en Adolphe Hamburger voor de jonge liefde zorgen. Er is op den dialoog weinig of niets aan te merken, zoodat wij meenen het stuk zonder reserve te mogen aanbevelen. Het Centrum: De blijspelavond is gewijd aru Weensch-Joodschen humor, d.w.z. dat mevr. de Boer—van Rijk dien avond de titelrol vervult in het blijspel „Tante Roosje”, een rijk geworden marktkoopvrouw die den geheelen avond het tooneel beheerscht en waarbij men andermaal constateeren kan, welk een geweldig coneentratie-vermogen onze ongelooflijk vitale 81-jarige actrice bezit. Het was een herademing na de slecht bezette zalen van den laatsten tijd, onzen schouwburg weer eens geheel gevuld te zien. Het applaus kwam na de vertooning schier niet tot het einde. --- Verschillende Veldekeavonden Veldeke, de vereenigiing van de Limburgsche dialecten en folklore is op 17 Februari in Terwinselen. Wij herinneren ons nog de mooie dialeet-avond van enkele ja'ren terug, toen voor ’t eerst zóó dicht bij een mijnschacht, een comité van enkele beeren Veldeke had uitgenoodigd. Het bestuur was er bijna voltallig aanwezig. Ook vele leden uit de meest verscheiden Limburgse gouwen, waren toen overgekomen. ’t Is telkens een openbaring, als men 'de diverse dialecten, ’t eene na ’t andefe, hoort declameoreii. ’t Klinkt zoo echt en eerlijk, dat men ’t in geen enkele taal zóó ooit heeft gelezen. Men doorvoelt en begrijpt het dialect, proza en poëzie, veel dieper dan in enige beschaafde taal der wereld. Op de Veldeke-avonden wordt ’t ons ook telkens duidelijk, dat de officieele talen niet beschaafder zijn dan de dialecten. Men hoort er dicht en proza van de beste soort. De laatste jaren heeft ons dialect een poging gewaagt op ’t tooneel. Visschers van Valkenburg en Reinhard van Kerkrade gaan met hun tooneelstukken ’t heele Zuiden af. Telkens warden ze weer opnieuw gevraagd en elke avond is een succes voor hen, voor hunne vereeniging en voor ’t behoud van onze dialecten. Reinard speelt Zondag 17 Februari in Terwinselen met zijn gezelschap: De Helmeshöll. Hij noemt ’t zelf een Tzauber en duvelsjtuk. Zijn gegeven is een van die verhalen, die men vroeger vertelde in ’t donker met geen licht als ’t glimmen van de haard. Nu zien we ’t vóór ons. Niet akelig en somber, doch met poëzie en humor omkleed. Een lach en een traan. Reinard is ook in zijn tooneelstukken de kostelijke verteller. Dit stuk heeft de grocte folkloristische waarde, dat ’t een oud brok volksbijgeloof als ’n aangenaam verhaal bewaart. Het program vermeldt bovendien nog vele andere dingen. Het schijnt dat heel Terwinselen in actie is. De Fanfare speelt populaire muziek, ’t Kerkkoor geeft meerstemmige liedjes in Limb. dialect. Wij weten niet welke liedjes er gegeven worden. Op dit gebied is alles nieuw. Onze Limb, componisten zijn in ’t verleden veel te veel af gestemd geweest op het Algemeen Beschaafd. Zóó dat de Limb. liedjes werden vergeten. Ook de K.J.V. treedt op! De toekomst dus! ’t Is een hoopvol teeken, dat de jeugd ook iets gaat voelen voor ’t dialect. En daar is in Terwinselen een pastoor! Deze pastoor verliest elk jaar wat van zijn haren. Doch zijii hart is nog altijd wonderlijk modern en jong. Hij spreekt het Vijlens dialect, waarvan geschreven staat in „De Koel van Lutterendal”: Os plat is het en benao uiit te knèè. Ezu wie der wiesse mergelklei! Nie went os volk ’t hei hantiëet, da huurs-te dao i ’t brèëke van ’t veld, ’t krake van der ploog en ’t rammele van de kare i sjtil ouw wèèg.” Dr. Jaspar, de onvermoeide propagandist van Veldeke en van alles wat Limburg heeft aan eigen schoon, zal spreken over het belang der eigen dialecten voor onze dorpen en geheel onze provincie. Er is nog meer. Een accordeon-virtuoos zal met zijn echt volks-instrument ons verrukken. Ook treedt nog op een sportvereeniging. ledereen vindt dien avond wat. De hoofdschotel is het dialect. We voorspellen een propvolle zaal en een schitterend succes. In het heele zuiden, tot Maastricht toe, hangen de mooie plakkaten op, met de frissebe rooi lijnen. Een tweede Veldekc-avond wordt gehouden op Maandag 18 Februari in Beek. Daar gaat de vereenigimg voor de eerste keer heen. Ze doet dat bescheiden en wat schuchter. Niet overal vin den we dezelfde belangstelling en ’t zelfde succes. Eens waren we ineen stad op bezoek en dé bestuur*leden vormden er de meerderheid der aanwezige vergadering. In Beek zal ’t zeer zeker beter zijn. We zullen ’t maar doen als in Echt. In Echt hadden wé enkel declamaties. En toch was ’t een wonder-mooie avond. Niet zonder nieuwsgierigheid over wat ’t worden zal gaan we naar Beek. Er is nog een derde uitvoering. Last not least. Onze knappe schrijver Harie Eussen, in Veldeke kringen welbekend, geboortig uit Ransdaal, heeft een tooneelstuk geschreven „Boerebloot”. Dit stuk wordt gespeeld op 24 Februari in Ransdaal. De Ransdalers zijn er fier op dit te mogen spelen. Het begint al om 6 uur. Met heel veel enthousiasme heeft men deze avond voorbereid. Dien avond is de zaal beslist te klein. Ofschoon ’t geen specifieke Veldeke-avond is, zullen »eer zeker vele liefhebbers van ons Limb. dialect en vele leden van Veldeke dien avond in Ransdaal zijn. Wat Eussen schrijft, is altijd af. We hopen dat deze drie avonden velen zal doen besluiten lid te worden van Veldeke. Voor f 2.50 per jaar heeft men behalve het lidmaatschap ook nog liet tijdschrift. Men geve zich op bij den secretaris, kap. F. Schleiden te Hoensbroek. --- DE LOTGEVALLEN VAN SJAREL Hebt u soms ook een bont of is het missgien nog maar een bontje of hebt u er helemaal geen? Wei hebben er wel een en die heeft een kop eu een romp en eer staart en vier poten en die kan ook blaffen. Waf, waf! zegt hei dan. maar het kan ook al eens wou, wou! zein. Dat ligt er helemaal aan wat hei te vertellen heeft. Hei vertelt anders van alles, want hei is fein gedresseert en hei kan ook alleen bootsgappcn doen. Dat heb ik hem allemaal geleert, want ik hou veel van Toessie, zo heet hei. Weet n wat hei ook alleen kan? Dat zal ik u eens vertellen. Hei kan vader alleen van het station gaan halen, als die op reis is geweest. Vroeger bleef hei alteit buiten wagten, maar nou tegenwoordig honden op het perron mogen komen, als ze een perronkaartje hebben, koopt hei natuurlijk zoon kaartje, laat dat fein knippen, beide meneer van de tang en gaat dan het perron op. Slim, nou dat is onze Toessie wel, dat moet ik zeggen, maar nou ik ’t tog over het spoor heb, weet u ook, waarom maar aan een kant van de spoorlein telegraafdraden gespannen zein en aan de andere kant niets? Dat hebben ze ekspres gedaan om de draatloze door te laten Tegenwoordig zein de mensen maar wat slim, want ze leren veel op sgool. Alleen moesten ze wat meer Aartreikskunde lezen, want daar is het erg dun mee. Zo hebt u mensen, die nog niet ’ns weten, dat Limburg ook bei Hollant hoort. Er is tenminste iemant die een boek heeft uitgegeven over ons lant: „Hollant zo ben je”, heet het en daar slaat van alles over ons lant in; alleen Limburg hebben ze vergeten, maar dat is ook maar beizaak want veel is er niet te doen hier. ,Te hebt maar alleen steenkolenmeinen, die in ons lant apders nergens zein; heel veel oude monumenten; oude volksgebruiken, die in eere zein gebleven; dan ’t Zuit-Limburgse lantsgap, waar wei zo trots op zein; ’t lekkende Julianakanaal, om maar eens wat te noemen; wat is dat nou allemaal vergeleken bij de andere provinsies, niet de moeite waart om ineen boek te zetten. In Duitslant hebben ze wat nièws uitgevonden om met karnaval goedendag te zeggen. Als je daar verkleet bent is het niet nodig dat je „Heil” zegt, maar dan kun je volstaan met te buigen en een hant op de plaats waar je je hart hebt zitten, te leggen. Dat is wel lollig vint u ook niet, omdat het weer eens wat anders is, maar ik bleif tog maar gewoon „saluut” zeggen, dat is eens zo gauw gebeurt en met karnaval verkleet ik me ook. Dat doe ik anders ook wel, als ik naar bet ga of op moet staan, maar nou doe ik zowat heel geks aan als ik uit ga en dan moeten alle mensen laggen, ook die geen lag hebben, die Jaggen dan tog. Waarin ik me verkleet, dat zeg ik nog niet, want dan is dé aardigheit er gauw vanaf en ze hebben ook al gekostuummeert bal gehat dat liefdadig was voor hét plaatseleik kriseskomite en Zondag dansen ze weer voor de krises in Limburgia wat tog wel erg fein is. Niet alleen dat dansen fein is, maar vooral omdat ze de senten afgeven voor de krisesslagtoffers en daarmee weer veel arme mensen geholpen kunnen worden. Van de week hebben wc anders 10l gehat, toen het gesneewt hat. We hebben toen fein met sneewballen gegooit, Andrees en ik. Hei mepte me net agter in mein hals en toen ik hem wou raken kroop die flauwerik agter de deur en kon ik hem niet kreigen. Toen we weer moesten gaan werken, stopte ik stiekum een paar sneewballen in mein zak om hem inde bakkerei ermee in te wreiven. Daar ben ik anders van op de koffie gekomen of op de tee, net zo u het noemen wilt. Door de warmte waren me die sneewballen aan het smelten geraakt en het water liep ine langs mein benen af, de gront op. Ik durfde ook nog niks zeggen, omdat ik bang was, dat ik dan uitgelaggen zou worden, maar toen na een kwartiertje de hele sneew opgesmolten was, zag de baas het water liggen en kreeg ik ze goet uitgeduvelt en kout dat ik het kreeg, sjonge ik kreeg er zowat de bibberkoorts van en dat was ook nog niet alles. De baas stuurde me toen vlug naar huis om een andere broek aan te trekken, maar dat beloof ik u wel, dat ik nooit geen sneew meer in mein zak stop, want je hebt er zelf maarde akeligheit van, net als wanneer de sneew zo gauw weggaat zoals nou gebeurde, want dan is het niks als pratsj op straat en die van de Emma zullen het ook wel akelig gevonden hebben, dat ze Zondag verloren hebben met voetballen, maar die van Paleemig, zoals de meneer van de radio zou zeggen, vinden dat fein, omdat zei er nou beter voor staan voor het kampioensgap. Van de internasionale metsj, die morgen gespeelt wort, kan ik u nou reets het verloop van wetstreit besgreiven. Zoals alteit zullen er twee en twintig voetballers op het groene tapeit versgeinen, benevens een sgeitsregter en twee grensregters. De sgeitsregter moet zorgen dat ze niet foetelen, zoals bei een zesdaagse, waar ze dat kombine noemen. Heel veel publiek zal aanwezig zein en er zullen ook twee volksliederen gespeelt worden. Bei het begin van de zes en veertigste minuut zal de sgeitsregter op zein fluit blazen, vanwege dat de tee gaar is en zal er een kwartier gesgaft worden. Als gedurende de wetstreit de bai beina aan de gooi is, zal het publiek heel hart beginnen te sgrewen en als de bal inde gooi ligt, zullen ze nog meer spektakel maken. Wat de uitslag zal zein, kan ik u nog niet vertellen, vanwege de lotereiwet, omdat van de week daar al versgillende mensen een bonnetje mee hebben gekregen. Zondagmiddag vertellen ze in elk --.‘geval aan de radio wat de eintuitslag is en van de gazet laten ze de bulletins opplakken waar Wie anders ook uithangen. Een meer volledig verslag vindt u Maandag wel in ons blat opgenomen. Nou saluut. De groeten en de kost van SJAREL. P.S. Als het Zondag soms regent doet u het beste met binnen te blijven, want anders hebt u kans dat u nat wort. --- HONIG'S BOUILLONBLOKJES thans 6 voor 10 ct. HET KLEINE FEUILLETON DE STEM OVER ’T MEER De vensters van het hotel aan het meer staan open. Avondschemering strjjkt over het Zuidelijk meer aan den rand der Alpen. Het meer wordt door een mild licht overstraald. Aarzelende stemmen stijgen boven den blinken spiegel op. Enkele andere klinken gedempt uit de weinige booten die inde schemering over het meer glijden. Uit dit gewirwar van stemmen klinkt dezen avond triomfantelijk een stem. Zij is vol klank en gloed en kracht. De stem zwelt aan. De anderen zwijgen vol wijding. En zoo klinkt spoedig slechts de eene, groote, prachtige stem. Even zegevierend als zij uit het donker opsteeg', even zegevierend is haar macht. „Een heerlijke stem!” „Verrukkelijk.” De gasten in het hotel luisteren met zichtbaar enthousiasme naar de heerlijke stem. „Een beroemd zanger zeker!” „Een tweede Caroso!” Opnieuw klinkt het stemgeluid omhoog uit liet mysterieus donker van hei meer. Wie zou deze begenadigde zijn? De nieuwsgierigheid werd voldaan. De restaurateur is op de vragen van de voornaamste gassten voorbereid. Hij weet alles, ook dit: „Een eenvoudig visscher zingt op het meer. Hü is meestal onderweg met de boot. Zelden zingt hij ’s avonds op het meer. Hij heet Andreas, ledereen kent hem.” „ Dat zou een onvergeeflijke dwaasheid zijn!” roept luid een stem over het terras. „Dwaasheid”, roept een echo gebiedend. Den volgenden middag staat de jonge visscher Andreas een andere naam kende de goed ingelichte restaurateur niet voor den Duitschen intendant. Andreas is een jonge breedgeschouderde, gebruinde man mét zeldzaam regelmatige trekken. Het schijnt alsof het gezicht meer weet te vertellen als van het visseben op het meer. Andreas toont zich niet verward en wacht gelaten af, wat de tooneelman hem mede te deelen heeft. „Men heeft mij verteld dat u het was die gisteravond op liet meer met uw stem alles tot zwijgen hebt gebracht.” Andreas lacht en trekt de schouders op. „Dat weet ik niet, mijnheer. Ik zing zooals ieder ander.” „Wilt u uw stem niet laten vormen. U hebt de schitterendste vooruitzichten. Ik ben bereid de opleiding op me te nemen en bied u...” Schipper Andreas hoort den intendant rustig aan en schudt dan met een zacht slim, maar zichtbaar verlegen lachje het hoofd. „Neen, mijnheer, ik blijf liever op zee.” „Wat kan u het meer en al dat vxsschen feite-Hjk schelen...” De oogen van Andreas fonkelden. Zijn werk mag niemand verachten. Zingen is gemakkelijk... maarde dienst op het meer... ha... dat kan niet iedereen! Verschrikt zwijgt de intendant om dan spoedig, sprekend op andere wijze den zanger in het belang der kunst te winnen. ;,U moogt uw geluk nkt zoo roekeloos uit den weg gaan! Millioenen zouden u benijden! Begrijpt u dat niet?” ■ r,y; 3^•• '. Andreas kan daar niet over oordeelen. Hij weet niets van de wereld, ziet het geluk niet kent slechts de opgedirkte menschen, die van het voorjaar tot diep in den herfst vatsig op hun... liggen. Daar past hij niet tusschen, hij heeft werk noodig... hij moet z’n ledematen ordentelijk kunnen bewegen. De intendant rent de kamer heen en weer. ,„U kunt veel geld met uw stem verdienen man... Ik zal u eens wat zeggen: Denk eens over mfjn voorstel na. Kom overmorgen terug.” Visscher Andreas lacht, als liij de welverzorgde, blanke hand van den vreemden heer drukt. Veel geld nu ja, heel goed. Wat hij op het meer verdient, kqfi meer zijn waarachtig. Maar alleen zingen...? Met een lachje op de lippen gaat hij heen. En met dit lachje ziet de intendant Andreas voor zich, ais op dezen avond weer de klankvolle stem alles wat inde schemering' op het meer begon ie zingen, tot zwijgen bracht. Dit lachje is dat vaneen vastbesloten man, die zeker is van zijn zaak, denkt de intendant bij zich zelf. Geen bedenkingen cn angst voor de onzekerheid van den weg, vóór hem, den eenvoudigen visscher. Maar het leven tusschen menschen met verfijnde gewoonten, heeft den jongen visscher er vanaf gehouden op het voorstel van den vreemden heer in te gaan. Zoo vertrekt intendant H. na enkele dagen vergeefs wachten, niet teleurgesteld over het feit, dat Andreas zijn raad niet volgde, van het meer... En onbekommerd, absoluut niet uit zijn evenwicht gebracht door liet verlokkelijk voorstel uit de ~groote” wereld, klinks ’s avonds weer zijn heerlijke stem over liet meer... --- 10 Jaar „Gemeenschap” DE TAAK VAN HET TIJDSCHRIFT. De beëindiging van het tweede lustrum te Haarlem herdacht. „De Gemeenschap” heeft van de week haar tienjarig bestaan herdacht niet een bijeenkomst welke door haar en den boekhandel H. Coebergh te Haarlem was gearrangeerd m het hotel Lion d’Or. Er was een zeer groot publiek aanwezig. De bijeenkomst werd geopend dooi- Anton van Duinkerken, die ineen inleidend woord doel en taak van „De Gemeenschap” mieenzette. Hij gaf een korte schets van de ciltureeele emancipatie der katholieken in Nederland, sinds Broere, Schaepinan en Thijm, waarbij hij wees op het opmerkelijke feit, dat er na deze mannen geen groote leidende figuur in Nederland meer is. Streden deze drie groote mannen als eenzamen, daarentegen zijn er inden lateren tijd tal van krachten naar voren getreden, die ieder naar eigen inzicht en aard aan de Katholieke emancipatie verder arbeiden. De taak welke ~De Gemeenschap” zich tien jaar geleden stelde, was die krachten te binden, welke voor de artistieke en cultureele ontwikkeling van de katholieken in Nederland beslissend zouden worden. Het spreekt echter vanzelf, dat dit werk, dit streven naar een grootscher, scliooner en breeder leven in ons vaderland niet alleen is verricht door het groepje redacteuren van het tijdschrift. Zij zochten en vonden samenwerking met goedwillende andersdenkenden, maar vooral met inzichtrijke geloofsgenooten, teneinde gezamenlijk bewust het vooropgezette traditioneele Nederlandsch Katholieke ideaal naderbij te komen. Dit is lot op heden de taak van „De Gemeenschap” en van alle weldenkende katholieken. Op dezen avond hebben voorts Anton van Duinkerken, A. J. D. van Oosten, Jan Engelman en Antoon Coolen uit eigen werk gelezen. Willem Maas gaf een korte toelichting vaneen punt uit het Sociaal Beginsel Program, n.l. over Beroep en- Gemeenschap. De lieer Maas betoogde dat de corporatieve staatsvorm in ons land reeds lang een feit is, in tegenstelling tot den corporatieven maatschappijvorm. Volgens het program nu moet het soeiaal-economisoh leven geconstrueerd worden uit corporaties, groepen van werkers, die samenwerkten aan een economisch product. Deze corporaties dienen autonoom te zijn op haar eigen gebied. Belastinggelden dienen haar ter beschikking tc worden gesteld ter uitvoering der sociale wetgeving. De Staat moet zich van dit terrein terugtrekken. Op deze wijze zou de maatschappij op organische wijze ingedeeld worden en zou er een einde komen aan haar huidige „vrijheid”, die de heer Maas een soort van roof dieren-vrijheid noemde, waarbij de sterke den zwakke onder den voet Joopt, In de komende nummers van De Gemeenschap zal dit programma nader ontwikkeld worden. Tot slot van den avond heeft de heer G. Vos, directeur va i de uitgeverij „De Gemeenschap”, uit dc gedichten van Louis de Bourbon voorgedragen en hij knoopte er een opwekking aan vast om dooreen abonnement op ,Ds Gemeenschap” het tijdschrift te steunen. Itet talrijke publiek loonde zicli voor de voordrachten zeer aandachtig en erkentelijk. ---