EEN VREEMDE GESCHIEDENIS Is dr. F. M. Schnitger werkelijk gesneuveld bij Warschau? Een man, die zeer merkwaardige voorspellingen deed Nederlander, die Duitscher werd uit nazi-liefde „Het Volk” geeft de volgende beschouwing over een geheimzinnige geschiedenis. Er heeft zich een mysterie ontwikkeld rond de figuur van den bekenden Sumatra-onderzoeker dr. F. M. Schnitger, een gewezen Nederlander, die zich uit enthousiasme voor het nationaal-socialisme tot Duitscher heeft laten naturaliseeren en klaarblijkelijk sinds eenige tijd in dienst van het Duitsche regeering stond. Deze man heeft indertijd in Leiden gestudeerd en wilde daar promoveeren, doch door gebrek aan kennis van het Sanskrit was dit niet mogelijk. Hij was in zijn vak zeer knap en weigerde om zich aan het voorschrift, dat hij Sanskrit moest kennen te onderwerpen. Hy kreeg oneenigheid met zijn professoren en vertrok naar Weenen. Daar promoveerde hij bij prof. Heine Geldern. Vandaar ging hij naar Sumatra, waar hij de wetenschappelijke wereld verbaasde door belangrijke opgravingen. Hij schreef daarover enkele boeken, waarvan een tezamen met den toenmaligen assistent-resident G. L. Tichelman, en prof. Heine Geldern schreef er een voorwoord bij. Later ging hij weer naar Duitschland, werd nationaal-socialist en liet zich naturaliseeren. .Hij had in Nederland eenige vrienden met wie hij. in briefwisseling stond, doch die van zijn politieke overtuiging niets wisten. Het waren geleerden, die zich met politiek niet bezig houden. Het dagblad „De Telegraaf” kreeg nu een dezer dagen een briefkaart uit Weenen van de volgende inhoud: Weenen 18 September 1939 --- Mijne Heeeren. Tot mijn spijt moet ik jullie mededeelen, dat de bekende Sumatra-onderzoeker, dr. F. M. Schnitger, bij een luchtstrijd boven Warschau brandend neergevallen is. De dag voor zijn val had de Leider hem het Ijzeren Kruis verleend. Hij diende reeds een half jaar bij de Duitsche weermacht en hij was bij ons allen zeer bemind. Hij was een eerlijk en bescheiden mensch, die veel voor zijn kameraden deed en absoluut onzelfzuchtig was. Zijn aandenken zal bij ons in hooge eere blijven, Heil Hitler, w.g. Regimentskommandant”. --- Niet echt? Deze briefkaart maakt de indruk niet echt te zijn. Want het blad vernam, dat er brieven van dr. Schnitger zijn aan Nederlandsche vrienden, die weliswaar niet gedateerd zijn, doch van later datum dan 18 September moeten zijn. Overigens is ook gebleken dat de briefkaart met dezelfde schrijf-machine getikt is, als waarop dr. Schnitger zijn brieven pleegde te schrijven! Toevallig weten wij over de wederwaardigheden van dezen dr. Schnitger iets meer. En wat wij weten, doet deze briefkaart ineen nog vreemder daglicht verschijnen. Doch bekijken wij eerst de briefkaart zelf eens. Dan valt het onmiddellijk op, dat de onderteekening van den regimentscommandant klaarblijkelijk opzettelijk onleesbaar geschreven is. Er ontbreekt ook elk stempel of opschrift op de kaart en men mag niet aannemen, dat de legerbureau’s niet nauwkeurig elke brief of kaart vaneen stempel voorzien. De briefkaart is in Weenen gepost en een stempel voorzien „Luftwehrkreiskommando Wien” verraadt geen enkel militair geheim, want iedereen weet, dat daar zulk een afdeeling gevestigd is. Verder doet het wel eigenaardig aan, dat een regimentcommandant een gestudeerd man, die weet, welke vormen hij in acht moet nemen ’n redactie met „jullie” (Euch) aanspreekt door iemand, die niet op de hoogte is van de militaire terminologie, want er staat in, dat dr. Schnitger met een vliegtuig, „herabgestürzt” is, wat geen gangbare militaire term is. Een vlieger stort niet „herab”, doch hij is abgestürzt. Dit zijn een paar fouten, die, tezamen met het feit, dat de kaart op de schrijfmachine van dr. Schnitger geschreven is, het vermoeden wettigen, dat de „verongelukte” de kaart zelf schreef. Voor de juistheid van het vermoeden, dat de mededeelingen op de kaart niet in orde zijn, spreken nog andere feiten. Ons is bekend, dat dr. Schnitger met enkele vrienden in Nederland in schriftelijke verbinding stond. Deze vrienden wisten, zooals reeds gezegd, van zijn politieke overtuiging niets af. Des te verbaasder was een hunner, toen hij op 21 Augustus een brief van hem ontving met de volgende, op zichzelf reeds opzienbarende inhoud. Bij het lezen ervan moet men bedenken, dat toen vaneen Russisch-Duitsch verdrag nog geen sprake was en dat iedereen wachtte op de afsluiting vaneen Britsch—Russische overeenkomst. De brief luidde: „Vandaag heeft Rusland toezegging gedaan aan Berlijn geen tusschenkomst te verleenen ingeval van oorlog. Tegelijkertijd kan ik je melden, dat Hongarije aan onze zijde zal staan en daarvoor Zevenburgen zal krijgen. Bulgarije krijgt de Dobroedsja en Roemenië verdwijnt van de kaart. Berlijn rekent niet meer met ingrijpen van Engeland. De corridor en Oost-Silezië zullen worden ingelijfd. Noord-Oost-Polen komt aan Lithauen en de Oekraine wordt zelfstandig. De rest van Polen wordt een protectoraat. Waarschijnlijk marcheeren wij reeds inde komende week. Alle verloven zijn ingetrokken. Je kunt van deze mededeeling geen gebruik maken voor de pers. De ontvanger van deze brief antwoordde daarop met enkele algemeenheden. Hij vertelde, dat hij de interessante mededeelingen gelezen had en dat hij het goed maakte. Daarop kwam een tweede brief, waarvan wij een gedeelte afdrukken. Deze brief was gedateerd 21 Augustus. „In razende haast schrijf ik je nog even, want overeen half uur vertrek ik naar Moscou. De gebeurtenissen storten bliksemsnel over elkaar heen. De Entenne-politiek heeft weer eens volkomen gefaald en wij wachten nu op de beschamende verklaring van Engeland en Frankrijk dat zij Polen niet kunen helpen.’” De brief bevat de verdere mededeeling, dat „men” hem gevraagd heeft op strikt discrete wijze een mededeeling aan de Nederlandsche regeering te doen toekomen en hij* verzoekt zijn vriend, dat te willen doen. Daarop volgde op 27 Augustus een derde brief: „Ik ben alweer in Weenen terug en zal in ieder geval blijven. Zoojuist ontvang ik je brief. Het is in ieder geval onze plicht om de dingen kalm onder de oogen te zien en ons niet te laten meesleepen dooreen stroom van wilde haat die thans over de wereld slaat. Wat zich thans gaat afspelen en waarvan ik reeds een stukje gezien heb, is zoo vreeselijk en onbegrijpelijk, dat wij al ons verstand en kalmte noodig hebben om dat te begrijpen. Mijn sympathieën staan geheel aan de Duitsche kant, alleen reeds vanwege den eenzamen man, wiens leven één lijden is geweest voor zijn volk en dien ik thans niet inde steek wil laten. Recht of onrecht spelen daarbij geen rol meer. Tegelijkertijd blijf ik mij bewust wat ik aan andere landen voor mijn carrière te danken heb en zeker hangt mijn hart aan Holland, hoe diep ik er ook van overtuigd ben, dat gewetenlooze politici en geleerden het wormstekig hebben gemaakt. Ik onthoud mij hier dan ook strikt van elke meening of advies, dat Holland zou kunnen schaden en mijn ressort is uitsluitend de naaste Oriënt”. ■Rmslotte kwam op 3 September nog een brief, waarin slechts persoonlijke zaken behandeld werden. Als men deze kwestie rustig bekijkt, dan komen allerhande vragen naar voren. Wat deed dr. Schnitger in Weenen? Zijn ressort is de naaste Oriënt, schrijft hij. Was hij adviseur van de Duitsche regeering voor deze kwestie? Moest hij daarom naar Moscou? Hoe kwam hij aan de kennis van het Duitsch-Russische verdrag al is dat dan niet precies zeo tot stand gekomen, als hij het vele dagen tevoren omschreef? Of is dr. Schnitger alleen maar een fantast, die zich gewichtig wil maken en per ongeluk een juiste voorspelling deed? Daartegen pleit het feit, dat hij een internationaal gezien geleerde was, die een paar goede boeken schreef en aan schier ieder internationaal tijdschrift op zijn gebied meewerkte. Uit de brieven blijkt in ieder geval wel, dat hij geen man was, die men als waarnemer in een vliegtuig boven Warschau stuurt. Vlieger was hij niet een fout inde briefkaart is overigens ook, dat geen rang wordt aangegeven, hetgeen geen Duitsch regimentscommandant zal vergeten. Heeft dr. Schnitger er wellicht belang bij voor dood te gelden en schreef hij daarom zelf zijn doodsbericht aan een krant, opdat er verbreiding aan gegeven zou worden? Of is hij op andere wijze om het leven gekomen, omdat men misschien brieven van hem onderschept heeft en meende, dat hij te loslippig was? In ieder geval blijkt uit het heele geval wel, dat er iets niet in orde is. --- WISSELKOERSEN KOERSEN NED. CLEARINGINSTITUUT. ’s-Gravenhage, 5 Oct. Koersen voor stortingen op 6 October tegen verplichtingen luidende in : Reichsmarken 75,37. Lires 9,55. Turksche ponden 1,45. DAGELIJKSCH INDEXCIJFER. (Medegedeeld door het Centraal Bureau voor de Statistiek). ’s-Gravenhage, 5 Oct. Aandeelenkoersen 73,2. --- RADIO ZATERDAG IhS 7 OCTOBER 1939 HILVERSUM I 1875 en 414,4 M. KRO-Uiizending 4.00—5.00 HIRO. 8.00 Berichten ANP. 8.05—9.15 en 10.00 Gramofoonmuziek. 11.30 Godsdienstige causerie. 12.00 Berichten. J2.15 KRO-orkest (12.45—1.20 Berichten ANP en gramofoonmuziek). 2.00 Voor de rppere jeugd. 2.30 Gramofoonmuziek. 2.45 Kinderuur 4.00 Gramofoonmuziek. 4.05 Toespraken „De jubileerende Vakbond” en „Een perspectief”. 4.35 Gramofoonmuziek. 4.40 Causerie „De stoel omgekeerd tegen de muur”. 5.00 Gramofoonmuizek. 5.15 Internationale sportrevue. 5.30 Gramofoonmuziek. 54.5 KRO-Nachtegaaltjes. 6.15 Gramofoonmuziek; 6.20 Journalistiek weekoverzicht. 6.45 Gramofoonmuziek. 7.00 Berichten. 7.15 Causerie „Man en vrouw in het huwelijk”. 7.35 Actueele aetherflitsen. 8.00 Berichten ANP., mededeelingen. 8.15 Meditatie met muzikale omlijsting. 8.35 Gramofoonmuziek. 8.45 Gevarieerd programma. 10.30 Berichten ANP. 10.40 „Per te ad nihilum redenit inimicos nostros”, voordracht (met muzikale omlijsting). 11.20—12.00 Gramofoonmuziek. HILVERSUM 11, 301.5 M. VARA'-uitzending. 10.00—10.20 v. m. en 7.30 8.00 VPRO. 8.00 Berichten ANP. 8.15 Gramofoonmuziek. 10 Morgenwijding. 10.20 Voor arbeiders inde Continubedrijven. 12.00 Gramofoonmuziek(Om 12.45 Berichten ANP). 2.00 Toespraak „Student en politiek”. 2.20 Muzikale causerie (met gr. pl.). 3.00 Reportage. 3.30 VARA-orkest. 4.30 Causerie „Handschriftkunde”. 4.50 VARA-orkest. 4.30 Filmland. 5.50 Orgelspel. 6.15 Twents programma. 6.45 Kinderleesclub. 7.00 VARA-Kalender. 7.05 Felicitaties. 7.10 Politiek radiojournaal. 7.30 Cursus „Leekenspel en jeugdtooneel”. 8.00 Herhaling SOS-Berichten. 8.03 Berichten ANP, VARA-Varia. 8.20 Vraag en antwoord. 8.30 De Ramblers. 9.10 Causerie „Als de winter komt”. 9.15 Vroolijke Voordracht. 9.30 Gramofoonmuziek. 9.40 Vragenbus. 10.00 En nu Oké! 11.00 Berichten ANP. 11.10 Radiotooneel. 11.30—12.00 Orgelspel en zang. ENGELAND 391 en 449 M. Geen opgave ontvangen. RADIO PARIS 1648 M. KEULEN 456 M. 6.20 Gramofoonmuziek. 7.35 Concert. 8.50 Gramofoonmuziek. 11.00 Trioconcert. 11.20 Gevarieerd programma. 12.20 Omroeporkest. 2.35 Gramofoonmuziek. 4.35 Omroepkleinorkest 6.20 Concerten. BRUSSEL. 322 en 484 M. 322 M. 12.20 Gramofoonmuziek 12.50 Omroeporkest. 1.50 2.35 Gramofoonmuziek. 2.40 Zang en accordeon. 3.00 Gramofoonmuziek. 3.20 Gramofoonmuziek met toelichting. 4.50 Gramofoonmuziek. 8.10 Inleiding volgende uitzending. 8.20 „Medeia” opera. 9.30 Inleiding volgende uitzending. 9.45 „Daphne”, opera. 11.20—12.20 Gramofoonmuziek. 484 M.: 12.35; 1.30 en 2.55 Gramofoonmuziek. 3.35 Het Choura Kouznetzoff-orkest. 4.20 Gramofoonmuziek. 4.50 Zang. 5.05; 5.35 en 6.00 Gramofoonmuziek. 6.35 Een blaasorkest en soliste. 6.55 Gramofoonmuziek. 8.20 Uitzending voor soldaten. 9.00 „La Mascote”, opera. 10.40 Dansmuziek (gr. pl.) 11.20—12.20 Gramofoonmuziek. DEUTSCHLANDSENDER. 1571 M. 8.40 Veldpostprogramma. 9.05 Omroeporkest. 10.20 Berichten. 10.40 Omroepkleinorkest. 12.20 Berichten. Hierna tot 1.20 Nachtconcert. --- WATERHOOGTEN Waarnemingspunten: Waterhoogten 5 Oct. 4 Oct Rijn Keulen 37.50 37.48 Maas Maastricht (Borgharen .... 40.69 41.30 „ Belfeld (beneden de sluis) .. 11.15 10.78 „ Grave (beneden de sluis) .. 4.83 4.77 „ Lith (beneden de sluis) 0.55 0.30 --- GEMENGD NIEUWS Malversaties bij het leger ELF MILITAIREN EN EEN BURGER GEARRESTEERD In samenwerking met de Koninklijke Marechaussee te Boxtel, heeft de militaire politie van de brigade te Veghel een uitgebreid onderzoek in handen naar gepleegde malversaties bij het leger. De resultaten van dit onderzoek zijn nu reeds, dat een militaire auto elf soldaten begeleid door militaire politie, naar ’s-Hertogenbosch heeft gebracht, verdacht van diefstal van benzine. Een garagehouder, die eveneens werd gearresteerd is met 11 verdachte militairen na verhoordoor den officier van justitie, ingesloten. De malversaties blijken gepleegd te zijn ineen detachement, dat sedert April onder de wapenen was. De zaak is aan het licht gekomen door de teruggave vaneen gerequireerde auto aan een inwonen van Schijndel. Deze bemerkte daarbij, dat de gloednieuwe banden, welke aanvankelijk om de wielen lagen door totaal versleten banden waren vervangen. Na gedane aangifte loste de militaire politie dit geval zeer spoedig op, maar kreeg daarbij ernstige aanwijzingen dat er heel iets anders was gebeurd. De marechaussee uit Boxtel werd ingeschakeld met bovengemeld gevolg. Gebleken is, dat deze militaire chauffeurs en wellicht nog andere in samenwerking met één of meer garagehouders, minder benzine hebben ingetapt dan op de bonnen stond vermeld. Hoewel telkens kleine hoeveelheden werden gefraudeerd zal het totaalcijfer aanzienlijk zijn, omdat de fraude reeds sedert April werd gepleqgd. Verplaatsingen, vervangingen enz. waardoor de verdachten over de geheele provincie zijn verspreid bemoeilijken het onderzoek zeer. --- OPLICHTER AANGEHOUDEN. Een Groninge., een 25-jarige e*pediteur uit Haren, had een advertentie inde bladen geplaatst voor een compagnon ineen door hem op te richten transportbedrijf. Een Amsterdammer stelde zich met den Groninger in verbinding en deze kwam naar Amsterdam om over de zaken te pra«* ten. Hij beweerde zelf ook geld te hebben; de toekomstige compagnon zou vijfhonderd gulden moeten storten. Maar hij kon alvast op deze vijfhonderd gulden een vijftig gulden voor den aankoop vaneen vrachtauto, bestemd voor het bedrijf geven. Dat deed de toekomstige compagnon grif. Daarna hoorde hij echter niets meer over de zaak en hij deed aangifte h# de politie. De expediteur Werd daarop te Haren aangehouden wegens oplichting. Het geld bleek hij ten eigen bate te hebben gebruikt. Vermoedelijk zijn nog meer personen het slachtoffer van dezen opliehter geworden. --- TIEN METER DOOR DE TRAM MEEGESLEURD EN ONGEDEERD OPGESTAAN. Woensdagavond om elf uur is op het Frederiksplein te Amsterdam een ongeval gebeurd, dat zoo wonderlijk goed is afgeloopen, dat dit het vermelden waard is. Een 29-jarige wielrijdster reed onvoorzichtig voor de tram langs en werd gegrepen door den motorwagen van lijn 5. Zij werd een tiental meters door den baanschuiver meegesleurd, voordat de tram tot stilstand kwam. Van alle kanten snelde men toe om het slachtoffer hulp te verleenen. De vrouw lag even versuft door den schrik op straat, maar al gauw kwam ze onder de tram vandaan en stond vrijwel ongedeerd op. Zij had slechts enkele onbeteekenende schrammen opgeloopen. --- HET VERKEERSONGELUK TE AMSTERDAM. Ook het tweede slachtoffer overleden Gisterenmiddag is ook het tweede slachtoffer van het ongeluk bij de Berlagebrug te Amsterdam de militair van der Veer uit Utrecht, aan de bekomen verwondingen overleden. --- VERHAAL VAN DE WEEK Het Bruidsbouquet van Gertrud Mander OORLOGSNOVELLE. door Olav Leroi. lets vertellen uit den oorlog? Zeker. Ónmogelijk is het niet. Als je achter een mitrailleur hebt gezeten, als je dooreen spiegelconstructie ineen kazemat luchtgevechten hebt gevolgd en zooals ik nu, met een verbrijzelde arm naar huis ben gestuurd, ja, dan kun je wel wat vertellen over den oorlog. Maar ik kan U beters iets vertellen over wat anders, overeen bruidsbouquet. Nee, nee, nee, je hoeft het hoofd niet te schudden, het houdt inderdaad verband met den oorlog! hoewel het ’n eigenaardige combinatie is: bruidsbouquet en gevechten. Het is gebeurd, heel kort voordat ik gewond werd. Dus nog maar vijftien dagen geleden, ergens in het geëvacueerde gebied, dicht bij het terrein dat omsloten wordt door de Maginotlinie en de Siegfriedlinie. Ineen klein plaatsje, dat ik voor het gemak Stergen zal noemen de ware naam kan ik U voorloopig niet mededeelen woonde een jonge man en een jonge vrouw, enkele weken gehuwd, dus nog inde wittebroodsweken. Inde laatste dagen van Augustus is de man opgeroepen in militairen dienst en zijn vrouw, Gertrud Mander, heeft hem weggebracht ineen auto naar zijn garnizoen. Hij vertrekt naar het front, zij gaat terug naar haar familie. Enkele dagen later komt de oorlog. Het is allemaal heel sober, wat ik U vertel, maar het zijn ook maar enkele details, die wij ervan kennen. U kunt zich voorstellen, wat zich heeft afgespeeld in het hart van die jonge vrouw en van dien jongen man. Ik ken hem niet, maar hij was vliegenier. Wés hij vliegenier? vraag ik aan een gewonden soldaat in het lazaret. Ja. Hij was zelfs een heel bekwaam vliegenier, maar nu ligt hij ergens achter de linie ineen graf, met op de borst een oorlogsdecoratie. Het was een van de eerste onderscheidingen, die werden verleend, al was dat na zijn dood. Hij werd te voorschijn gehaald uit het wrak van een vliegtuig. Dicht inde omgeving lagen twee andere vliegtuigen, eveneens vernietigd. Het waren vliegtuigen van den vijand. Ziedaiar zijn heldendaad. Eén vliegtuig heeft hij neergeschoten, maar zijn eigen machine was in brand gevlogen. Brandend heeft hij zich toen op het andere vijandelijke vliegtuig laten vallen. Een officier heeft op het verkoolde lijk een metalen plaatje en een trouwring gevonden en beide voorwerpen opgestuurd. Dat is zoo de gewone gang van zaken. Dat zou met mij ook zijn gebeurd als de kogel iets meer naar rechts was gekomen. (Met zijn rechterhand wees hij op zijn gewonde arm). De kapitein van de luchtvaartafdeeling heeft daarop telegrafisch zijn ouders en de ouders van zijn jonge vrouw in kennis gesteld en hij vroeg hen aan de jonge vrouw, Gertrud Mander, voorzichtig mede te deelen, dat haar man op het veld van eer was gesneuveld. Naar ik later vernomen heb is het telegram aan de ouders van de jonge vrouw daar aangekomen toen Gertrud Mander nog niet was teruggekeerd naar haar woning. Dat was trouwens onmogelijk want het dorp was geëvacueerd en er stonden enkele soldaten op wacht. Het telegram werd door den postbode overhandigd aan Gertrud Mander zelf, zoodat haar ouders haar niet meer voorzichtig van het gebeurde in kennis konden stellen. Er is niemand, die gezien heeft wat er toen gebeurde. Enkele uren later hebben de doodelijk ontstelde ouders van de jonge vrouw he,t telegram geopend op tafel gevonden. Gertrud Mnnder was vertrokken. Niemand wist waarheen, niemand wist hoe! Er werden vermoedens geopperd, dat zij van de rotsen zou zijn gesprongen, maar inde omgeving van haar geboortestad werd geen spoor van haar gevonden. Een telegram naar de plaats, waar haar man begraven lag, had geen resultaat. Ook daar was zij niet gezien. Het zal zooiets zijn geweest van kwart over elven inden avond van den veertienden September. Ik had opdracht gekregen om te patrouilleeren in het dorp, dat geëvacueerd was. Een officier had de posten uitgezet: op elke toegangsweg naar het dorp stond een soldaat, bovendien had ik met een kameraad opdracht gekregen inde straten te patrouilleeren. Het was een donkere avond. In het dorp zelf was geen licht te bekennen. De deuren van de huizen stonden allen open en van tijd tot tijd om wat afwisseling te brengen inde duisternis scheen ik met mijn zaklantaarn ineen portaal en ineen kamer. Inde huizen was alles, zooals het was achtergelaten. Het zag eruit, alsof de bewoners waren gaan slapen, en er morgen weer leven zou zijn. Beelden van de H. Maagd en de H. Theresia stonden op de kasten. Ergens zag ik op een tafel nog een broodmes liggen met een aangesneden stuk brood. Het was een triestig beeld, deze huizen zonder menschen. De straat zonder leven. Plotseling maakte mijn kameraad er mij op attent, dat hij iemand hoorde naderen. Wij trokken ons terug ineen portaal. Ik zag niets, maar ik hoorde iemand komen. Het was niet de zware stap vaneen soldatenlaars. Het was, of er iemand liep, die bang was gehoord tê worden. Mijn kameraad wilde opspringen, maar ik hield hem terug. Het was donker. Wij moesten die persoon aanhouden voordat hij gelegenheid kreeg ineen huis te sluipen. Wachten tot hij hier is! fluisterde ik hem toe. Ik zag nog niets, maar ik hoorde duidelijk iemand naderen. Het was aan de overkant van de straat, ongeveer dertig meter van ons vandaan. Plotseling was het stil. Ik hoorde niets meer. Hii is ergens naar binnen gegaan, ik wenkte mijn kameraad om met mij mee te komen, het geweer inden aanslag. Een lichtschijnsel trok mijn aandacht. Dan was het weer weg. Daar was een lucifer aangestoken, vermoedelijk ineen kamer, achter de slagerswinkel. Weer hoorde ik haastige schreden, nu op den betegelden vloer van den winkel. Wie is daar? riep ik uit. Er kwam geen antwoord, maar ik merkte dat er iemand uit de winkel was gekomen en zich verwijderde. Halt of ik schiet! Weer geen antwoord. Zeker een dief, flitste het door mijn gedachten. Ik schoot. En terwijl ik iemand hoorde vallen, voelde ik een stekenden pijn in mijn arm. Er was nog ergens geschoten, en ik was gewond. Het duizelde voor mijn oogen en ik viel bewusteloos neer. Het was op 14 September in het dorp Stergen. De officier en enkele soldaten, die na ons op wacht moesten, kwamen toesnellen. Met zaklantaarns vonden ze mij, mijn kameraad naast mij geknield om mij te helpen. Vijftig meter van ons vandaan vonden zij een lijk, een vrouw met een bouquet inden arm gekneld, gehuld ineen deken, die zij als beschutting gebruikte tegen de koude. Ik hoef U niet te zeggen wie het was Gertrud Mander. Toch had zij niet op mij geschoten, het was haar broer geweest. Hij stond op wacht en had haar tegen alle orders in doorgelaten, om haar bruidsbouquet te halen. Maar uit angst, voor wat er gebeuren kon, was hij haar achterna gegaan. Hij had mijn stem gehoord en inde richting daarvan geschoten. Maar het waste laat. Op het marktplein van Stergen hebben onze soldaten een graf gegraven. Op dat graf staat een eenvoudig kruis en aan dat kruis hangt een bruidsbouquet. --- ARRESTANT SLIKT ZIJN JASMOUW IN. Een arrestant van het bureau Warmoesstraat te Amsterdam, die voor een overigens niet al te zwaar vergrijp was opgesloten, wilde blijkbaar liever op de ziekenafdeeling terechtkomen. In ieder geval wilde hij op een of andere wijze de aandacht op zich vestigen. Daarom nam hij een vreemd middel te baat: hij poogde zijn jasmouw in te slikken. Toen hij de dikke stof moeizaam tot in zijn slokdarm naar binnen had gewerkt, schoten agenten toe en trokken de mouw er weer uit. Het jasje werd meegenomen en de man weer aan zijn lot overgelaten. Nu kan hij het met zijn hemd probeeren...... --- DOODELIJK BEDRIJFSONGELUK Inde strookartonfabriek „De Toekomst te Midwolde, heeft zich Woensdagmorgen om ongeveer elf uur een ernstig ongeluk voorgedaan, waarbij de 23-jarige arbeider Oeseburg uit Scheemda den dood heeft gevonden. Door tot nog toe onbekende oorzaak is de man gegrepen dooreen drijfriem van de machine, waarbij hij werkzaam was. Voor iemand hulp kon bieden, was het slachtoffer naar de machine getrokken en doodelijk gewond. --- KASTELEIN BEWUSTELOOS GESLAGEN. Dinsdagavond heeft een persoon, die ineen café op de Nieuwmarkt te Amsterdam iets had gebruikt, een bankbiljet van vijf en twintig gulden ter betaling aangeboden. Toen de kastelein het wisselgeld had neergeteld, sloeg de manden caféhouder met ’n kaakslag bewusteloos en verdween met het bankbiljet en het wisselgeld f 24.75, in ’t nachtelijk duister. Het slachtoffer, dat even later weer tot bewustzijn kwam, moest zich onder geneeskundige behandeling stellen. --- ADELAAR UIT WARSCHAU IN SAVONA GEVANGEN. Ineen bosoh bij Savona (Italië) is een jager er in geslaagd een grooten levenden adelaar te vangen. De vlucht van den roofvogel bedraagt meer dan twee meter. De vogel was geringd. Op deze ijzeren ringen stonden vermeld: 6 Febr. 1939. Dierentuin Warschau. Het betreft hier een adelaar, die tijdens de bombardementen uit de dierentuin inde Poolsche hoofdstad was gevlucht en minstens 1200 kilometer moet hebben gevlogen. --- SCHOENEN MET HOUTEN ZOLEN. De bekende schoenfabrieken van Bata zullen in Oost-Slowakije een fabriek openen voor het vervaardigen van houten schoenzolen. Waar de onderneming gevestigd zal worden is nog niet precies bekend. Waarschijnlijk zullen inde fabriek een duizendtal arbeiders te werk worden gesteld. De fabriek zal machines ontvangen van de Batafabrieken te Zlin in Moravië. --- WOLVEN ONTVLUCHTEN DE OORLOGSGEBIEDEN. Groote aantallen wolven zijn Letland binnengevlucht uit Polen in verband met den oorlog, De wolven hebben vele schapen gedood en zelfs paarden op Letlandsch gebied nabij de Poolsche grens. Jachtpartijen zijn er nog niet in geslaagd de wolven uitte roeien. --- TWEEDE KAMER WETSONTWERP NADERE VOORZIENINGEN BETREFFENDE DE MILITAIRE JUSTITIE AANGENOMEN De Tweede Kamer heeft gisterenmiddag het wetsontwerp nadere voorzieningen betreffende de militaire justitie zonder hoofdelijke stemming aangenomen. Een amendement van den heer SCHAEPMAN (R.K.), dat de strekking had voor de benoeming tot President vaneen krijgsraad ook hen in aanmerking te doen komen, die een universitaire opleiding hebben gevolgd voor meer uitgebreide rechtskennis voor officieren, werd door de regeering overgenomen. Het wetsontwerp beoogt o.m. openen van de mogelijkheid om, ter voorziening inde thans ontstane behoefte, tijdelijk meerdere gewone krijgsraden bij de landmacht in te stellen. Het ligt inde bedoeling hiervoor Den Haag en Utrecht aan te wijzen, als overgang naar de instelling van krijgsraden te velde. Na de vergadering ging de kamer inde afdeelingen voor het onderzoek van het wetsontsverp houdende tijdelijke voorzieningen tot versterking van de middelen tot dekking van de uitgaven des rijks. Dinsdag 17 October komt de Kamer weder bijeen tot behandeling vaneen groot aantal wetsontwerpen w.o. wijziging van de tariefwet en de wet op het statistiekrechj; wijziging der Vestigingswet kleinbedrijf en wijziging van de wet op het algemeen verbindend en onverbindend verklaren van ondernemersovereenkomsten. --- Examens UNIVERSITAIRE EXAMENS.. Te Utrecht slaagde voor het candidaatsexamen medicijnen de heer A. A. Breukers, Roermond. --- APOTHEKERSADSISTENTE. Gisteren is geslaagd te Amsterdam mej. J. M. F. C. Mulkens te Maastricht. --- GESLAAGD. Voor het examen Stenografie gehouden op 27 September te Heerlen slaagden de dames H. M. Bakker, Treebeek; 'E. Bronneberg, Rumpen; M. van Dijl, Heerlen; T. W. Evers, Heerlerheide; J. Hoogeboom, Treebeek; M. H. E. Kohnen, Lemiers; H. C. Latour, Hoensbroek en de heeren P. T. Erkens, Rumpen; P. J. J. Hensgens, Kerkrade; P. H. Joosten, Brunssum; D. J. M. Knibbeler, Brunssum; K. J. H. Knops, Heerlerheide; 11. J. B. Krops, Valkenburg; L. 11. Lemmens, Treebeek; J. A. G. Schaepkens, Klimmen. Voor het examen Machineschrijven Praktijkdiploma gehouden op 27 September te Heerlen daagde den Eerw. Broeder Edmundus Walter, Bleijerheide. Voor het examen Machineschrijven Vaardigheidsdiploma gehouden op 27 September te Heerlen slaagden de dames H. G. Goossens, Heerlen; G. Njjman, Heerlen; L. Ulcnik, Nieuw Einde en de heeren A. J. Bresser, Eijgelshoven; J. M. J. Diederen, Nuth; E. M. H. Smeets, Wylré; W. Souren, Nuth. Deze geslaagden genoten hun opleiding bij Handelsschool „Studio” te Heerlen, ---