GEMENGD NIEUWS DE SULTANS EN DE MAAN. De wijzen kwamen uit het Zuiden. De vaststelling van het einde der vasten heeft ook in Deli nogal wat voeten inde aarde gehad. Het zou eerst zijn op Dinsdag den 14den. Hoe het Maandag de 13e werd, blijkt uit het volgende spannende verhaal inde „Deli-Courant” de jacht op de opkomende maan: Door den sultan van Langkat waren Zondagavond drie Kadli’s (schriftgeleerden) naar de kust gezonden om de opkomst der maan te observeeren, doch deze kadli’s die van Pangkalan Brandan tot Jiet lichtschip Belawan langs de kust voeren, zagen geen glimp van de maansikkel en rapporteerden dit aan den sultan, zoodat de zei fibestuurder nog steeds bepaalde dat de Ilari Raja Aidilfitri dit jaar op Dinsdag zou worden gehouden, omdat het dan 1 Sjawal 1358 zou zijn. Ook de waarnemers van den sultan van Deli hadden de maan niet gezien, zoodat deze zelfbestuurder een zelfde beslissing nam als de sultan van Langkat. Zondagavond omstreeks elf uur kwam er echter van den Kadli van Tebing Tïnggi bericht binnen, dat een dertigtal waarnemers uit Tebing de nieuwe maan boven den horizon hadden zien verrijzen. Toen waren Deli en de sultans in last. Want als deze Tebingsche waarnemers goed hadden gezien, zou toch de Maandag de officieele feestdag worden. In verband met het groote belang vaneen officieele beslissing voor de geloovigen, liet de sultan van Deli de waarnemers uit Tebing Tiniggi naar zijn paleis te Medan overkomen. Des nachts om half drie zijn deze menschen gearriveerd en onder leiding van den sultan werd uitvoerig nagegaan welke feiten de observaties in Tebing Tinggi opleverden. Het bleek dat die observaties volkomen betrouwbaar waren en in overleg met den sultan van Langkat bepaalde de sultan van Deli daarom des nachts om drie uur dat Maandag Hari Raja Aidilfitri zou worden gevierd. Daar echter Dinsdag de vrije dag zou zijn, gingen overal deputaties van personeel naar de werkgevers, om alsnog voor Maandag vrij te verzoeken. Zoo ging in Medan Maandag alles even open, om dadelijk weer te sluiten. Dertig jaar geleden moet zich eenzelfde moeilijkheid met de vaststelling van den Lebaran hebben voorgedaan. Toen werd de bekendmaking eerst gedaan des morgens tien uur van den feestdag zelf. --- SLACHTOFFER DER X-STRALEN Eén van de schoonste voorbeelden van opofferingsgezindheid. Charles Vaillant, de groote radioloog, die dezer dagen in t’ Parijsche Hotel Dieu op 67-jarigen leeftijd is ontslapen, behoorde ongetwijfeld tot één der meest heldhaftige slachtoffers van het wetenschappelijk onderzoek. Sedert 1897 dirigeerde hij het radiologische onderzoek inde kliniek van Baudeloeque, welker radiologisch laboratorium hij had helpen inrichten. In 1900 kwam hij aan het hoofd te staan van het radiologische laboratoria van het Hotel Dieu. Zooals men weet, waren de wetenschappelijke vorschers, die zich voor het welzijn der menschheid aan het toepassen van de radiologie inde klinieken gaven, aanvankelijk onbeschut tegen de gevaarlijke uitwerkingen van het voortdurend blootgesteld zijn aan die stralen en vele slachtoffers zijn gevallen. In 1906 moest de rechterwijsvinger, in 1910 de linkerwijsvinger van Vaillant geamputeerd worden. In 1915 moest hem de linkerhand worden afgezet, maarde geleerde zette zijn arbeid voort. In 1920 moest hij een zware operatie aan den schouder ondergaan en met den arm ineen toestel gesloten, heeft hij desniettemin zijn laboratoriumonderzoek voortgezet. In 1922 nam zijn lijden zoodanig toe, dat hij voorgoed het werk moest prijsgeven. De Carnegiestichting verleende hem de gouden medaille voor menschlievend onderzoek en de gezant der Vereenigde Staten, de heer Hyron Therrick, reikte hem die medaille over tijdens een groote plechtigheid. De Fransche regeering had hem tot grootofficier in het Legioen van eer verheven. Jarenlang heeft Vaillant tegen de verschrikkelijke gevolgen van de radiodermitis gestreden. Hij werd als invalide der wetenschap in het Parijsche Hotel der Invalides opgenomen, waar bij zijn komst de troepen hem de militaire eerbewijzen brachten. Daar teruggetrokken bleef hij de vorderingen van de radiologie volgen en één van zijn groote genoegdoeningen waren de resultaten, die gemaakt werden om de wetenschappelijke onderzoekers en de toepassers der radiologie tegen het blootgesteld zijn aan de gevaren te beschermen. Vaillant zal één van de schoonste voorbeelden blijven van den geest van opoffering der wetenschappelijke onderzoekers. --- I.R.A. VAN BRANDSTICHTING VERDACHT. Men gelooft, dat leden van het lersche republikeinscfae leger verantwoordelijk zijn voor het uitbreken van brand op een markt te Birmingham, waarbij een zestal kramen is vernield, binnen een half uur was men het vuur meester. Tevoren had men twee lucifersdoosjes met ruhberbrandbommen gevonden, nadat een marktvrouw verdenkingen had gekoesterd tegen het doen en laten vaneen klant. --- DE ENGELSCHE SCHEPEN WEER VLOT. De Engelsche schepen „Serula” en „Jim”, die Donderdagavond te Hoek van Holland aan den grond wraren geloopen, zijn Vrijdag zonder assistentie vlot gekomen. --- HEVIGE KOUDEGOLF IN JAPAN. Zware brand in een ziekenhuis. Japan wordt de laatste dagen dooreen hevige koudegolf geteisterd, tengevolge waarvan uit verschillende deelen van het land berichten komen over het uitbreken van zware branden. Zoo wordt uit Toyohara in Sachalin gemeld, dat acht patiënten den dood hebben gevonden en drie brandweerlieden ernstig gewond zijn Woensdagavond j.1., toen er brand uitbrak in het ziekenhuis te Sjikoeka, ontstaan dooreen te heet geworden kachelpijp. De twintig andere patiënten wisten aan de vlammen te ontkomen. Het uit drie verdiepingen bestaande ziekenhuis en zes bijgebouwen brandden volkomen af. De aangerichte schade bedraagt 1 OD.OOO yen. Een andere zware brand brak uitte Osaka, waarbij 39 huizen éen prooi der vlammen werden. Ook hier bedraagt de schade ruim 100.000 yen. --- DE PRINSES MET DE SCHITTERENDE OOGEN De sultan van Trongigany op het schiereiland Malakka inde omgeving van Singapore was hevig verontwaardigd over het huwelijk van zijn broer, prins Mahmoud, met Miss Joyce Bleneowe, de dochter vaneen eenvoudige kleermaker uit Oxford. Nu de sultan eenmaal kennis heeft gemaakt met het jonge paar, heeft hij zich hiermede niet alleen verzoend maar hij heeft tevens het meisje den titel gegeven van „Prinses Putrie Chuhaya Mari”, hetgeen zeggen wil: „Prinses met de schitterende oogen”. --- OPIUM IN KAMEELENMAGEN De nieuwste smokkelmethode Onlangs is uit Egypte bij den Volkenbond een rapport binnengekomen van het centrale bureau voor verdoovende middelen te Kafro, waarin wordt mede gedeeld op welke wijze ongeveer 51 K.G. onwettig geïmporteerde opium en ongeveer 17.5 K.G. hasjisj werden gevonden... inde magen van 19 kameelen! Op 22 September van dit jaar meldde een politiecommandant van de Egyptische grensadministratie, dat een aantal smokkelaars uit Palestina via Sinaï verdoovende middelen verborgen inde magen van kameelen, in het Nijldal binnen smokkelden. Hij deelde tevens mede, dat deze verdoovende middelen verpakt waren in cylinders van zink, die inden bek van de kameel geduwd werden en aldus inde maag van het dier terecht kwamen. De kameelen werden vervolgens in het Nijldal gebracht, waar zij geslacht werden. Op deze mededeeling warden alle grensposten gewaarschuwd en een strenge controle werd uitgeoefend. Op 29 September 1939 vernam men, dat drie mannen een week te voren Palestina verlaten hadden met zes kameelen, die 15 K.G. Hasjisj in hun magen vervoerden en dat deze dieren in quarantaine waren te El-Kantara waar zij nog denzelfden dag bevrijd zouden worden. De politie kon de drie mannen niet ontdekken, maar het miserabele aspect van 19 kameelen onder het toezicht vaneen aantal Bedoe'fnen viel haar op. Zij bood aan een van hen 10 Egypt. ponden aan voor één zijner kameelen hoewel ’t dier niet meer dan drie pond waardwas. De oppasser weigerde echter dit aanbod, en dit was de politie voldoende reden om de Bedoeïnen gevangen te nemen onder beschuldiging van smokkelhandel in verdoovende middelen.. Een soortgelijk geval werd op 1 October aan de autoriteiten gesignaleerd. Een van de kameelen te El-Kantara werd geslacht en inderdaad werd een hoeveelheid opium ineen cylinder van zink inde maag van het beest gevonden. De andere dieren werden hierop eveneens geslacht en het resultaat was , dat men in EI Kantara op 9 kameelen 248 cijlinders met 44 K.G. 250 Gr. opium vond. Te El-Arish werden op 3 kameelen 71 cylinders met 15 K.G. 780 gr. hasjisj, op 4 kameelen 38 cylinders met 6 K.G. 663 Gr. opium en op 3 kameelen 83 cylinders met 1 K.G. 990 Gr. hasjisj gevonden. --- Voor den Middenstand Financiering van Middenstandszaken Publicatie No. 7 van de Ned. Middenstandsbank N.V. handelt over kantoorboekhandels, schoenwinkels, poelierswinkels, kapperszaken en autoherstelplaatsen en sluit aan op N. 6A. Het is niet mogelijk ten volle van den nuttigen inhoud van het zoo juist verschenen geschrift te profiteeren, wanneer men niet eerst kennis neemt van de algemeene inleiding tot de financieringsmethoden zooals die in No. 6A te vinden is. Zeer terecht schrijft de samensteller van de publicaties, dr. E. J. Tobi, inde inleiding tot het nieuwe nummt'r, dat het juist is de tegenwoordige tijdsomstandigheden, w'aarin de middenstander aan tal van financieele moeilijkheden het hoofd moet bieden, van groot gewicht is, dat de financieele basis vaneen middenstandsonderneming zoo hecht mogelijk zij. Het is zeker thans meer clan ooit zaak financieringsfouten te vermijden of te verbeteren, zoo gaat de inleiding verder, W'ant fouten inden financieelen opzet wreken zich in moeilijke tijden meer dan ooit. Evenals zulks voor een aantal branches inde vorige publicatie het geval was, zijn in No. 7 weer voorbeelden gegeven van goede en slechte financiering inde vijf hierboven aangegeven takken van middenstandsbedrijf. En ook ditmaal weer zijn voor hen, die beter een teekening dan een balans kunnen lezen, grafische voorstellingen bijgevoegd, die het inden tekst besprokene op treffende w'ijze illustreeren. ’at wij verder in het geschrift ook bijzonder waardecken, zijnde tusschen den tekst gevoegde besprekingen van allerlei actueele financieringsproblemen als de juiste verhouding tusschen eigen en vreemd kapitaal, wat „goodwill’ en „negatief kapitaal” eigenlijk precies beteekenen, op welke wijze men seizoenschommeTingen moet financieren e.d. Aan het einde van de publicatie vindt men een opsomming van veelvuldig voorkomende financieringsfouten. In korte, kernachtige bewoordingen wrorden daar verschillende fouten opgesomd en tevens, met een enkel wroord, de euvele gevolgen daarvan. Tevens wordt dan naar voorbeelden inden tekst verwezen, zoodat men zich over elk onderwerp ook nog w’eer eens uitvoeriger oriënteeren kan. --- Kunst en Kennis Standbeelden van geniën in de Ambrosiana te Milaan De Engelsche beeldhouwer G. T. Brown heeft een standbeeld vervaardigd van Shakespeare, dat aan de Ambrosiana-bibliotheek van Milaan ten geschenke zal worden gegeven. Inde bogen van de nieuwe zuilengalerij van de wereldberoemde bibliotheek zullen standbeelden van genieën uit verschillende landen worden geplaatst. Een beeld van Goethe is reeds twee jaar geleden door de Duitschers, die in Italië wonen, geschonken, terwijl een beeld van Chateaubriand door de Fransche regeering is aangeboden. Ook beelden van Plato en den H. Thomas van Aquino hebben hier reeds een plaats gevonden. De Italiaansche regeering schonk aan de bibliotheek een standbeeld van Dante; verder hoopt men binnen eenigen tijd te beschikken over de beelden van Galilei, Manzoni, Petöfi, Schiller en Cervantes. --- Esperanto-Hoekie Nadat in 1887 Dr. Zamenhof zijn eerste brochure en leerboekje had uitgegeven, verbreidde zijn internationale taal zich langzaam en kwamen er menschen, die erin correspondeerden. In 1889 verscheen de eerste Esperanto-krant „La Esiperantisto”, waaraan Dr. Zamenhof medewerkte. Twee jaar later werden reeds in verschillende groote steden van Europa Esroeranto-vereeniaingen opgerichf. Ook de bekende schrijver Leo Tolstoi leerde Esperanto. Omdat Tolstoi er in schreef, werd in 1895 „La Esperantisto” in Rusland, waar Esperanto vele aanhangers had, verboden Hetzelfd'e iaa'- werd echter een nieuw blad onder den naam „Lingvo internacia” uitgegeven. Zamenhor vcl !,, ve—'"'billende „ b''i Esperanto. In 1905 bezat Esperante 2000 daarin vertaalde werken, terwijl reeds 40 verschillende periodieken in verschillende landen verschenen. Thans bestaan er in het Esperanto reeds circa 10.000 verschillende werken, terwijl er verschillende honderden couranten en tijdschriften over de geheele wereld verschijnen. --- VAN HET LINNEN VENSTER --- FILMAGENDA HEERLEN Royal: „Union Pacific” en „De Gorilla”. Hollandia: „Ik ben Sebastiaan Ott” en „De familie Zangvogel”. Stadsschouwburg: „Marie Antoinettc” en „G’schichten aus dem Wiener Wald”. Universal: „Hands up” en „De strijd om de parel.” --- HOENSBROEK. Luxor: „Razzia in New York” en „Fernandel ais Rebel”. Royal: (Za.) „Het masker van de spin” en „Love Affair”; (Di. en Woe.) „Ten Westen van Shanghai”. --- BRUNSSUM. Astoria: „Jongensstad” en „Eerlijk duurt het langst”. --- SCHAESBERG Asta: (Za.) „Het masker van de spin” en „Tango Notturno”; (Zo. t.m. Di.) „De groote boschbrand” en „De drie musketiers”. --- NIEUWENHAGEN. City: (Za.) „Orkaan” en .Achtervolging per bliksemtrein”; (Zo„ Ma. en Di.) „Oklahorna Kid” en „Als vrouwen regeeren”. --- EYGELSHOVEN. Hollandia: „Dr. Robert Koch” en „De Machtige”. --- KERKRADE. Tonhalle: „Citadel” en „Mr. Moto speelt hoog spel”. Hollandia: „Alexander’s Ragtime Band” en „De laatste trein uit Madrid”. --- SIMPELVELD. Witte Bioscoop: (Zo. en Ma.) „Engel der duisternis” en „Millioenenbaby”. (Woe.) „Ideale Secretaresse” en „De avonturen van Tom Saw'yer”. --- GULPEN. De Kroon: „Circusreizigers” en „Kerels van de Cavalierie”. --- „De Gorilla” is een Amerikaansche klucht „De Gorilla” is een Amerikaansche klucht W'aarin de lachwekkende Ritz Brothers de hoofdrol vertolken. De Gorilla kan men zien in het Royal Theater te Heerlen. --- VALKENBURG. Hollandia: „Morgen werde ich verhaflet” en „Kunstzijde”. --- MAASTRICHT. Palace: „De verloren zoon”. Royal: „De spooktrein”. Mabi: „Fernandel heeft trouwplannen". --- SITTARD. Forum: „Boefje” en „De onvergetelijke man”. Luxor: „De havik der wildernis” en „De geheimzinnige speurhond”. (Di. en Woe.) „Zeeduivels” en „De vrooiijke pleegvaders”. --- LUTTERADE-GELEEN. Roxy: „Jesse James” en „De Visschersjongen”. --- JOE BROWN HEEFT PECH. Naar de U. P. meldt is de filmdwaas No. 1 Joe Brown bij een auto-ongeluk ernstig gewond. Hij kwam met zijn auto, die met groote snelheid reed, in botsing met een andere wagen met het gevolg dat Joe’s wagen over den kop sloeg en van den dijk stortte. --- IK BEN SEBASTIAAN OTT Met twee groote filmwerken heeft de Duitsche filmindustrie dit jaar het seizoen ingezet: „Dr. Robert Koch” en „Ik ben Sebastiaan Ott’ en beiden oogstten bij hun premières „die pas enkele weken geleden plaats vonden succes. Zoo schrijft in het overigens toch zeer kritische Katholieke Filmfront v. D. over „Ik ben Sebastiaan Ott” zeer loffelijk: Willy P'orst, die we inden loop der jaren hebben leeren kennen als een zeer vaardig en zwierig filmmaker, heeft ons na zijn moreel onaanvaardbare Bel Ami thans een film van crimineelen aard gegeven, die men met genoegen ziet. Hijzelf speelt er een dubbele rol in: de twee hoofdrollen, bestaande uit die van Sebastian en Ludwig Ott. De eerste is een kunsthandelaar, die een vervaisc.hing van schilderijen ontdekt en de andere is de leider van de vervalschersbende.' Mlaar Sebastian weet het niet. Hij valt ineen strik door Ludwig gespannen en het resultaat is, dat Sebastian als vervalscher wordt gearresteerd, terwijl Ludwig met zijn broers papieren mooi weer gaat spelen. Hij kan dit doen, omdat de heeren spre- kend op elkaar lijken, maar hij vergeet enkele kleinigheden. Sebastian had een verloofde en die krijgt Ludwig thans, maar verloofde’s mogen dan blind zijn, ze blijven het niet en dus gaat deze lieve bruid spoedig onaangename eigenschappen waarnemen bij den man, dien ze zoozeer vereerde. Er klopt iets niet, meent zij en dat meent ook een vriend van haar vader, een gewezen rechter, die scherp opmerkt, dat de heer Ott de heer Ott niet meer is. Hij gaat dus op speurtocht en ontdekt Sebastian inde gevangenis, futselt hem eruit en laat hem los op den booswicht, hetgeen een fel handgemeen tussehen de lieve broeders ten gevolge heeft. Wie wint? Sebastian. Wie krijgt er van langs? Ludwig. Tot vreugde van allen, ook van ons, die deze misschien niet zeer oorspronkelijke, maar toch prettig vertelde film als een beschaafd amusement ondergaan. Volwassenen, die van de week het Hollandia theater te Heerlen bezoeken, zullen dat met ons eens zijn. --- NIEUWE LETTEREN UIT DE LIMBURGEN H. H. J. MAAS, Menschen van het gehucht Laren, Schoonderbeek, 1919. Er is, geruimen tijd al geleden, wel eenig rumoer geweest rondom den naam van den Limburgschen schrijver H. H. J. Maas, dien men intusschen niet verwarren mag met Loe Maas, een jongere die de aandacht begint te trekken. Maas, de oudere, is een Noord-Limburger, dien men tot de tachtiger jaren rekenen kan. Hij debuteerde een dertigtal jaren geleden en vond, o.a. bij Kloos, veel waardeering. Anderen stonden meer critisch tegenover hem, omdat zijn literair werk een zekeren geest ademde. Hij had een weinig optimistischen kijk op menschen en verhoudingen in het katholieke Peelland. Er waren er zelfs die anti-clericale propaganda er in roken. Wij, uiteen lateren tijd, staan anders tegenover zulk werk. We leerden critiek verdragen en produceeren, men denlce aan een Michel, aan de anti-Nolensbeweging onzer jongeren van tien jaar geleden. Met meer vrijmoedigheid aanvaarden en gispen we tekorten in eigen kring en begrijpen we dat al te groote geestelijke engheid iemand dringen kan ineen hoek dien hij zelf niet uitverkoren heeft. Vermoedelijk is dit indertijd met H. H. J. Maas wel het geval geweest, Men mag dit uit latere publicaties opmaken. Ook uit „Menschen van het gehucht”, waarmee we intusschen niet beweren dat het een stichtelijk boek is. Allerminst; de auteur bleef het oudere naturalisme trouw. Zijn kijk op het volksleven mag men nóg niet optimistisch of idealiseerend noemen, doch hij laat ons nu een geestelijke achtergrond aanschouwen dien we hebben te waardeeren. De „menschen van het gehucht”, die we ontmoeten zijn geen heiligen, ze lijken eer arme zondaars, erg geplaagd van vleeselijke lusten, vechten drankzucht. De sexueele perikelen beginnen al heel jong; Maas spaart ons uitvoerige beschrijvingen hiervan niet. Dit is een onsmakenjken kant aan den roman, waardoor deze als uitsluitend voor ontwikkelde volwassenen gereserveerd moet blijven. Dat schrijver ons weinig illusie laat omtrent de moraliteit van dorpskinderen nemen we hem niet kwalijk, niet altijd is de waarheid aangenaam, doch deze wijdloopigheden zijn overbodig. Er is overigens in dit boek ook veel te waardeeren. Al is het Maas niet gegeven zijn Peelland in zoo dichterlijke schoonheid te zien ais Antoon Gooien vermag, hij weet toch sfeer te scheppen, vooral doordat hij leven, gewoonten, voelen en denken der Peelmenschen grondig kent. Arn en ruw volk, fier soms op zijn lompheid, doch inden grond goed en met veel gemeeschapszin. Primitieve naturen nog, maar in diepste wezen religieus. De geestelijke herders dezer gehuchtenaren kennen haar volkje wel; ze weten te geven en te nemen, het zijn ook menschen doch vaneen superieur gehalte. Groote dingen beleven we niet in dit verhaal. We beginnen met nog volkomen binnenlandelijke toestanden van omstreeks 1900 en maken de vreemde periode van 1917—1918 mee als ook daar met het geld wordt gesmeten. Hoofdfiguur kan men de jong getrouwde en spoedig weduwe geworden vrouw Klompers noemen. Haar weinig schokkende lotgevallen geven Maas gelegenheid te vertellen over de komst van den nieuwen tijd in het stille heideland, waar, naar een oude zegswijze „de wereld met kranten is dichtgeplakt. Maas schrijft een welverzorgd proza dat evenwel, zoo hier en daar, dat uiteen vorige periode aandoet. Overigens wordt het verhaal, hoewel vaak en uitvoerig beschrijvend, de aandacht wakker en tegen het einde, inde schildering der vechtpartij rondom Sophie Valeur, de Carrnen van de Peel, weet Maas climax te bereiken, zonder in het drakerige te vervallen. Als zeden-roman heeft het werk bijzondere bcteckenis. ROBERT FRANQUINET. Gekapseisde boot. Mechelen, 1939. Als een overdrukje uit "„De bladen voor de Poëzie” ligt Rob. Franquinet’s jongste bundeltje voor ons. Naarden omvang minimaal, wel geteld: 8 bladzijden tekst. „Men weeg kaneel bij ’t lood”, zal men opmerken. In zooverre een zoo weinig omvangrijke verzameling oordeel en vergelijken wettigt, loeren we Franquinet hierin wel van zijn beste zijde kennen. Overigens handhaafd deze „plaquette” volkomen de uit vroegere publicaties gekende kwaliteiten. In zekeren zin blijft Rob. Franquinet zweren tusschen Bilderdijk en moderne dichters als Pierre Kemp. Hij heeft onbetwistbaar het breede rhythme doch ook wel eens het rhetorische in beeld en klank van den ouden Hollandschen lyricus. Doch meteen evenzeer het subtiele, gecompliceerde en verfijnde aan de modernsten eigen. Dit schijnbaar onvereenigbare geeft iets eigens aan dit werk, waaraan men een beetje wennen moet. Ziet Franquinet zich voorheen al te zeer en eenzijdig door erotische sensaties inspireeren, in deze weinige verzen blijkt zijn aanschouwing merkbaar verruimd. Wel getuigt hij nog: „ Waarom het dier steeds zoo meedoogenloos in mij moet branden”, doch volgende gedichten bewijzen dat de schrikkelijke oorlogsgeruchten ook hem ontstellen. We constateeren dit in onderstaand merkwaardig gaaf fragment: De goudreinetten-geur der rustige abdijen en de regenbcllen in het park heb ik bemind en al te zeer begeerd voordat ik stond te wachten inde rijen van hen die in het moorden zijn volleerd. Nog kunnen de woorden soms wat dik klinken: „het vleesch der vrouwen scheur (ik) met het vuur van mijn mitrailleur,” doch herhaalaelijk treft ons een inniger toon dan we, in al het kleurrijke en weidsche dat hij ons schonk, voorheen beluisteren mocht. Er kwam iets rijpers, meer bezonnen en smartelijk, een dieper menschelijk gevoel in menig vers. De normale evolutie, in psychologisch opzicht, doch die menig jong, uitbundig talent, bloeiende uit het zinnelijke, verbleeken deed en verdorren. Nu mogen we vermoeden dat deze auteur rijpen zal in schoonheid. RENé J. SEGHERS. Maya; Sprookjes en vertellingen. Tongeren Michiels-Broeders, 1939. Een sprookjesverteller onder de West-Limburgers. Al wankelt de Westersche cultuur aan den rand van den afgrond, er zijn nog argeloóze naturen die • sprookjes kunnenn verzinnen. Gelukkig maar; we behoeven dus nog niet heclemaal tc vertwijfelen aan den menschelijken geest. Sprookjes vertellen is een heel subtiele kunst met eigen grootmeesters, als Lerrault, Andersen, Hauff e.a. Het vergt een subtiel talent met een fijn vermogen om te onderscheiden tusschen wat kinderlijk is en kinderachtig. Kinderlijk moet een sprookje immer blijven, doch meteen ook vaneen betrekkelijke realiteit. Het moet eigen sfeer en schoonheid houden en gebonden blijven aan wetten uiteen andere wereld, een wereld waarin wonderlijke dingen mogelijk zijn en menig doodgewoon gebeuren juist niet. We willen niel bcewren dat de tien vertelsels die „Maya” omvat allemaal geslaagd zijn. Enkele doen weinig oorspronkelijk aan of boeien niet genoeg. Zoodra komen er in voor die op verheugende wijze overtuigen dat Seghers toch wel echte sprookjes vertellen kan die ook een critisch en kunstgevoelig volwassen lezer aangenaam bezig houden. In „De Herder en het Prinsesje” schuilen zeker al goede fragmenten, daar „De Witte Ridder” en vooral „De drie Tamboers” mogen we als gaaf en geslaagd prijzen. René Seghers beschikt overeen eigenaardige, bijzondere begaafdheid die onder onze Limburgers zeldzaam is. MATH. KEMP. ---