VOOR ONZE JEUGD NADRUK VERBODEN Onder redactie van J. VAN DE BURGT, Hoofd der Franciscusschool te Lindenheuvel Naar het land der 60.000 meren Ter inleiding. Al 'll hele poos, heste lezertjes, liep ik met t plan rond, om ineen groot aantal filmpjes te vertellen van ’t vele moois dat verschillende landen in Europa den tourist bieden. Ik weet niet, hoe dat bij jullie is, maar ik heb altijd graag horen vertellen van vreemde landen, hoe de mensen daar leven, welke dieren en planten er zoal voorkomen, wat de middelen van bestaan zijn bij die volkeren, etc. etc. En nou, na jarenlange voorbereiding, d.w.z. na studie, na verzamelen van stof links en rechts, na correspondentie vaak met personen, die verre reizen maakten, wist ik dan op zoveel interessante gegevens beslag te leggen, dat we in dit nieuwe jaar samen op stap kunnen gaan. Ja, lezertjes, wc zullen er vaak op uittrekken, nu eens te voet, dan weer per auto, misschien wel te paard, om overal onze kennis van landen en volkeren te verdiepen, om onze schoolkennis aan te vullen met waardevolle aantekeningen, om jullie aan te sporen tevens zelf verder te snuffelen in hoeken, kranten en tijdschriften. Vandaag dan op reis naar ’t hoge Noorden, naar de landen rond de Poolcirkel, meer in ’t bijzonder naar „het land der 60.000 meren”; het] kleine, dappere Finland. --- Per watervliegtuig boven de Finse meren. Ja, daar zullen we nou maar even van gebruik maken, om ’n korte rondvlucht te ondernemen boven dit merengebied. Onze Finse gastheren, wijzen ons erop, hoe drie langgerekte hoofdgroepen de weg aangeven, die vroeger het ijs heeft genomen. Wie zien, hoe de natuur hier en daar inde meren eilanden of eilandjes heeft neergeworpen, alle met pijnbomen begroeid. Dan weer zijn het ilc lang-uitlopende landtongen, die de aandacht boeien. Voor de watersportliefhebber, den visser is dit gebied een dorado. Vooral veel zalm wordt er gevangen. Overal ook ontdekken we zwembaden of in ieder geval houten springplanken, om in het heldere water een verfrissende duik te nemen. Maar ieder bad in Finland is nog geen „Fins bad”. Dat zouden we ineen der kleine plaatsjes in dit merenland eens van nabij te zien krijgen, waar onze gastheren een echt Fins bad (in het Fins Suomalainen sauna geheten), hadden georganiseerd. Na een vlotte landing op het meer, volgen we hen al spoedig naar een houten badhuis, bestaande uit twee kamers. Inde eerste treffen we uitsluitend stoelen en kleerhnken aan, en als voorproefje van wat komen gaat, een geweldige warmte. We zien vervolgens, hoe verschillende baders zich naar de eigenlijke badkamer begeven, waarin zij alles, behalve een bad vinden. Wel ontdekken we een geweldige oven, waarin op een houtvuur platte stenen worden geroosterd. Amphitheatersgewijze is een drietal houten banken geplaatst, waarop de baders hun plaatsen hebben in genomen. Voordat één der onwennige baders zich bewust is, van wat er met hem gebeuren gaat, hebben hulpvaardige handen een bakje met warm water gevuld, hem een bos berketakkcn inde hand geduwd en hem op de laagste bank neergezet. Intussen worden de stenen voortdurend met water begoten, zodat het hele vertrek zich met damp gevuld heeft. En dan breekt de kastijding los. Links en rechts vallende klappen. Heel hel lichaam wordt met dein het warm water gedoopte berketakkcn beklopt en beslagen. Tot plotseling het sein van vêrtrek gegeven wordl, de deur opengegooid en alle baders in het koele meer verdwijnen. Nou begrijpen we meteen, dal een volk. dat op deze wijze gehard wordt, in he! algemeen sportief moet zijn. Ja, aan turnen en lichaamscultuur wordt dooide Finse jongelui heel wat gedaan en nou bogrijpen we ook, dat inde strijd tegen die Russische beer, deze getrainde Finnen zo’n prachtige prestaties leveren, die de bewondering dci gehele wereld afdwingt. --- We veroveren de beroemde IJszee-plaquette. Nu eens per auto op expeditie, want het Noordelijkste gedeelte van Europa behoort thans tot de gebieden, welke het laatst voor het automobielverkeer door de aanleg van wegen werden ontsloten. Waar tot voor enkele jaren slechts met hondensleden en sneeuwschoenen dit barre land van noorderlicht en poolnacht, viel te daar rijden wij nu ineen comfortabele Fordwagen langs wouden, toendra’s, moerassen en rendierkudden. Want meer dan eens op onze tocht naar Fins Lapland kruist de karakteristieke bewoner van dit gebied onze autobaan. In Rovaniemi, waar we starten, begint de zgn. „IJszeeweg”, die over een afstand van 531 K.M. dwars door Lapland voert. Waar we gedurende de zomermaanden onze tocht ondernemen en de zon van begin Juni tot half Juli niet meer ondergaat,' rijden we het meest des avonds, want overdag is het vaak te heet en zouden we zonder zonnebril al gauw last krijgen aan de ogen. Daarenboven zijn dan de muggen zo talrijk, dat het rijden vaak vergald wordt. Men verkoopt daarom in Lapland een soort muggenzalf, vooral voor hen onmisbaar, die wandeltochten ondernemen. Als we tegen het vallen van de nacht in Ivola aankomen, op 296 K.M. van Rovaniemi, trekt de boer er met zijn paarden en ploeg op uit om zijn land te bewerken. Dat vinden we al heel vreemd en nog gekker wordt het, als we zien, hoe zijn vrouw de benodigdheden bij elkaar zoekt om de buitenramen van haar woning eens ’n flinke beurt te geven. Ja, die vuurrode bol wil maar niet onder de horizon verdwijnen en ais we na een goed ontbijt, waarbij we genieten van de nationale friste drank, n.1. koffie, die ons in grote kannen wordt geserveerd voor slechts 10 cent, weer in onze Ford stappen, dan is de zon al weer ’n heel stuk boven de horizon gestegen. Zo rijden we dan maar steeds in Noordelijke richting verder; overnachten nu en dan bij de meer ontwikkelde bewoners van dit eenzaam land en genieten telkens opnieuw van de heerlijke panorama’s. Op verschillende plaatsen ook wordt onze wagen door middel vaneen veer of lossi, zo als dit in ’t Fins heet, over de meren gezet. Als we eindelijk het eindpunt onzer reis hebben bereikt, d.w.z. de klein, ijsvrije haven Liinaharuari, op 236 K.M. van.ïvalo, dan krijgen wc als beloning voor onze prestatie, de IJsplaquette uitgereikt. Het genoemde plaatsje ligt Noordelijk van Petsamo, nu zo bekend, om die geweldige worsteling der Finnen tegen de Russen. Op bijgaand plaatje vinden jullie de hele route nog eens afgebeeld en we zullen in ’n volgend filmpje, nog eens een en ander vertellen over onze tocht door ’t land der 60.000 meren. (Wordt vervolgd). --- EIGEN OMROEP LEER OM LEER. Jan had zijn Ker&tvacantie bij oom Jaak doorgebracht. ’t Had hem daar niet al te goed bevallen, en daarom was hij twee dagen eerder dan de dag van bestemming weer naar huis teruggekeerd. „Nou ja,” zuchtte hij, „ik neem Piet (dat was de zoon van zijn oom) toch eens bij de neus.” Na drie dagen ontving Piet een onigefrankeerde brief. Hdj betaalde 15 cent strafport©, maakte de brief open en las: „Het gaat me nog z-eer goed. Je neef Jan.” De daaropvolgende week ontving .Tan een zwaar pak, eveneens on gefrankeerd. Jan betaalde 75 oent strafporto, maakte het pak open en... er lag een groote steen in. Op het briefje, dat in het pak lag, stond,: „Toen ik vernam, dat het zo goed met je ging, viel me deze steen van ’t hart. .Te neef Piet.” Leer om leer! ALVA. --- DE WONDERBARE REDDING Toen Jozef en Maria hadden vernomen dat Herodes ’t Kindje Jezus wou doden, waren ze gevlucht. Op een middag bevonden zij zich op een eenzame weg die door de woestijn leidde. Toen ze zo na een paar uur lopen aan een rotsachtige oase gekomen waren, besloten ze wat te rusten. Toen ze daar zaten werd Jozef plotseling opgeschrikt door hoefgetrappel. Hij keek op en zag inde verte een troep soldaten naderen. Zeer geschrokken zei hij ’t aan Maria. Deze nam Jezus op haar arm en vluchtte naar de rotsen, waar ze na enig zoeken ’n spleet zag, die de ingang vaneen hol bleek te zijn. Ze kroop er door, even later kwam ook Jozef met de ezel. Juist, toen ze in ’t hol zaten, begon een spin haar web te weven inde nauwe ingang. Toen ze hiermee klaar was arriveerden juist de soldaten. Ze sprongen van de paarden en gingen ook naar een hol zoeken. Plotseling zag een ’l gat en riep: „Mannen, een gat!” .St. Jozef en Maria schrokken geweldig toen ze dit hoorden. Maarde aanvoerder zei: „Nee, mannen, hier zitten ze niet, want anders zou het web wel verbroken zijn.” Zo redde een spin ’t levender H. Familie. WILLEM DE ZWIJGER. --- BUSKRUIT. Juffrouw Janssen gang haar man eten brengen. Om bij z’n werk te komen moest Leen, zo heette de vrouw, met de tram gaan. Ze tippelde ’n paar straatjes door en liet zich met ’n diepe zucht op de bank neer. Maarde mannen, die inde tram zaten, rookten pijpen of sigaren en dat kon Leen niet uitstaan. Ze verzon ’n middel. O, daar bad ze er een gevonden! Ze zei: „Wees voorzichtig', mensen, ik heb in dit mandje „buskruit”, een gevaarlijk goedje”. Dadelijk werden sigaren weggeworpen en pijpen uitgieklo.pt. Na tien minuten hield de tram stil. Leen stapte uit en riep: „Ook bedankt; ’t waseten voor m’n man!” --- GUIDO GEZELLE. DIE VERDUIVELDE WAARHEID. ’t Was ’n prachtige zomerdag. Vrolijk straalde ’t zonnetje en Artiis trok weer veel mensen. Bij de ingang stonden kleine kraampjes, waarachter koopvrouwtjes met haar schelle stem de waren aanprezen, zoals pinda’s, sinaasappelen, bananen enz. ’t Was geweldig druk, vooral bij de apenkooien. De vloer was bezaaid met zuurtjes olienootjes, stukjes kwatta, en nog meer snoepgoed. Tussen de kinderen stonden ook ’n student en ’n koopvrouwtje. Vol bewondering keken ze naar de vlugge dieren, die zich kostelijk vermaakten. „Kijk. van die dieren stamt nou de mensch af. ’t Is bijna niet te geloven,” zei de student opeens spottend. „Nou,” zei ’t koopvrouwtje, „als je jóu gezich ziet, zou je ’t heusdh wel zeggen.” Beschaamd droop de student af. Daar had ie niet aan gedacht. KABEL DE KALE, --- Ons eigen Boekerijtje WAT IS DAT VOOR EEN BOOM?, door A. KOSCH en M. C. H. RUYS. Uitgave: W. J. Thieme en Cie., Zutphen. Een prachtig determineerboekje, ditmaal betrekking hebbend op ’t vlug herkennen van meer dan 300 bomen en heesters, wordt hiermede toegevoegd aan de bekende serie, waarvan achtereenvolgens reeds verschenen: Wat vliegt daar? Wat bloeit daar? Wat bloeit op tafel en voor ’t raam? Voor iederen natuurliefhebber zal dit werkje voorzien ineen behoefte, want het determineren geschiedt hier op eenvoudige wijze. Een massa tekeningen maakt het herkennen der diverse boomsoorten zeer gemakkelijk. Bijzonder de schetsjes, die een totale indruk vaneen of andere boom geven, zijn van groot belang, want deze tekeningen zijn zo gemaakt, dat het karakteristieke van dé vorm sterk naar voren treedt. Een dankbaar werkje blijft de snelle en juiste determinatie van onze bomen en heesters en deze nieuwe uitgave helpt ons de vorm vpn hele groepen goed inprenten. Van practische waarde is ’t ook, dat we hier kennis maken met de eigenschappen en ’t gebruik van ’t hout. Ook met termen als hardheid, structuur, kloofbaarheid, etc. raken we vertrouwd, terwijl ’t boekje aan ’t slot een serie prachtige foto’s geeft van nerf en tekening der verschillende houtsoorten. Waar tot dusver een dergelijk handboek ontbrak voor den leek, mogen we dit hoekje warm aanbevelen. Gecartoneerd bedraagt de prijs f 1.90. In sterke linnen band f 2.50. Ook via den boekhandelaar verkrijgbaar! HET GEHEIM VAN „DE DRAVIK”, door I. F. .1. GROOTHEDDE. No. 104 van de „Jeugdbibliotheek”, uitgave N.V. Drukkerij ,>De Spaarnestad”, Haarlem. Prijs per deel ƒ 1.35; per abonnement van 12 deelen f 14. Een echt spannende spookhistorie, waar zowel onze meisjes als jongens enige uren van genieten zullen. De heer van Weerden tot Waarden is boekhouder, maar wordt in verband met de malaise op een kwade dag ontslagen. Hij zoekt tevergeefs naar een ander baantje, maar wordt overal afgewezen. Als de nood het hoogst is, blijkt, dat hij erfgenaam is vaneen kasteel, „De Dravik”. Ze trekken er met het hele gezin heen en vinden kasteel en landerijen ineen verwaarloosde toestand. Bovendien „spookt” het op het kasteel. Dan begint de opwindende jacht op de spoken, waarbij ook de oudste zoon, Peter een voorname rol speelt. We verklappen al de avonturen niet, zeggen alleen, dat er tijdens de spokenstrijd allerlei wantoestanden aan het licht komen en dat de eindelijke ontdekking der gewetenloze spoken voor de familie van Weerden tot Waarden en de pachters van „Dravik” een nieuw tijdperk van geluk en welvaart inluidt. Het boek draagt het stempel van de Keurraad en wordt gaarne voor schoolbibliotheken en ons eigen boekerijtje aanbevolen. --- RAADSEL-HOEKJE A. OPLOSSINGEN VAN 6 JANUARI, ï. SPREEKWOORDPUZZLE. Gelijke monniken, gelijke kappen. 11. KRUISRAADSEL. Domburg. III. DUBBELE DRIEHOEK. T v K a K i n Eeuw Ram V a I Akkervioolije. 0 s . Oom L o o d T i J J a E IV. VERBORGEN DIERENNAMEN. a. Sijs (Amsterdams ijsbaan). b. Beer (graftombe er). c. Aal, mees (allemaal meespelen). d. Karper (oude kar per spoor). B. NIEUWE OPGAVEN. I. SPREEKWOORDPUZZLE. Zet de vakjes inde juiste volgorde en ge leest een bekend spreekwoord. 11. CIJFERRAADSEL. 1-2-3-4 5-6-7 8-9-10 11-12, 13-14 15-16-17 18-19-20 is een* bekend spreekwoord. 1—2—12 maken de bijen. 4—5_7 = ’n kippenloop. B—6—9 = de grasvlakte waar het vee graast. 20—11—10 = ’n luide schreeuw. 18—15—19—44 = ’n ouderloos kind. 16—13 = wat een kip legt. 20—3—17—02 = ’n zwemvogel. X de 2e letter van ’t alfabeth. X ’n deel van de mast. X ’n familielid. X zijn delen van ’n dag. X —— = ’n warme stof. X *— ’n kippenproduct. X = ’n medeklinker. X = afkorting van Sint. X = ’n deel van de schoen. X = ’n bloedkanaaltje. X de huid van ’n dier. X = ’n lengtemaat. X = ’n medeklinker. Op de plaats der kruisjes staat de naam van een plaatsje in Zeeland. IV. KRUISRAADSEL. X = ’t Romeinse cijfer 5. X ==• ’n deel van ’n wagen. X = even slecht als de steler. X —— = commanderen. XXXXXXXXX = ’t gevraagde. X = op alles wat bedilt of aanmerkt. X = ’n edel huisdier. – X – ’n keukengerief. X = ’n medeklinker. Op de plaats der kruisjes staat nu de naam vaneen bloem. --- Geïllustreerde feuilleton voor de Jeugd Myra, het elfje en de booze kabouter Zwartvoet 292. Opeens haalt Puntmuts het touw te voorschijn en bindt het arme dier aan een boom vast. Vlug verschuilt de deugniet zich achter een boom. Het ongelukkige poesje miauwt van angst. 293. Tegen den avond gaat Myra een wandeling door liet bosch maken. Daar boort ze opeens een klagend gemiauw en ze laat van schrik haar staf vallen. Wat ziet ze daar? Haar poesje doet angstige pogingen, om inden boom te klimmen en Puntmuts ziet ze hard weghollen. 294. \ lug n ial;l :.et arme