NADRUK VERBODEN HERFST Beste vrienden, ik ga in dit filmpje jullie aandacht vragen voor die vreemde, wonderlijke periode van het jaargetijde, dat we thans weerom zijn ingetreden. Herfst Stiller is ’t buiten geworden inde natuur, waar alles spreekt van vergane zomer-glorie; stiller langs de wegen in hei en bos, langs ’t strand en de plassen van ons waterrijke landje; stiller inde luchten, waar bijna geen vogels meer zingen. En toch, wat is ook dit jaargetijde schoon, voor wie de moed had te dwalen door Gods schepping, door de natuur in bonte, kleurige herfsttooi. Wat is de herfst mooi voor wie heeft leren zwerven ook dan, als de wilde wolken jagen over de bruine heide, voor wie iets heeft gezien van ’t wonder mysterie van de vogeltrek, dat we in deze dagen zo intens kunnen beleven. Let eens op de fijne pastelkleuren van de paddestoelen in ’t herfstbos; geniet eens van de wandeling op een stil heide-paadje, waarlangs de braamranken met hun bladeren als van vuur geslingerd liggen. Torn eens op tegen ’t windgeweld, als je op je trouwe karretje naar buiten trekt. Herfst En ik denk aan de vruchten-weelde in deze dagen; peren en appels niet alleen, maar ook trossen lijsterbessen, glanzende eikels en knappende beukenootjes. Herfst is mooi, vrienden, als ge dankbaar hebt leren genieten van de wisseling der seizoenen. Dezer dagen nog las ik een stukje prachtige herfstproza en ik geef dat hier even weer, om ook jullie attent te maken op de schoonheid van dit jaargetijde. „De nachten lengen reeds. De dagen korten. Spoedig zal er niets meer over zijn dan een traag vloeiend licht, als een smalle wel, sijpelend uit de sneeuw. Ook het middaglicht is reeds gedempter; de lucht is geel, vol koren- en hopgeur en het stille vleugelgeruis van zuidwaarts vliegende vogels. Mensen, die op de akker werken, nemen een ogenblik de mutsen af, strijken de zweetdruppels met de mouw van het voorhoofd en zien zwijgend de roepende drie-höeken aan de blauwig-gele hemel na. De velden zijn goudgeel en bruin. Bij uitzondering slechts ziet men nog Ik wil hier nog eens ter illustratie laten volgen, hoe zo’n stervend berkenlaantje b.v. onzen Varenbeuker redacteur van onze mooie, groeiende kinderrubriek inspireerde tot dat fijne, zo zuiver en teer geziene gedichtje een groene heuvel of een laat aardappelveld, waarop de paars-witte bloemetjes met het gele hartje bloeien. De rogge staat reeds overal in dichte schoven, omzwermd door krijsende kraaien en spreeuwen. De lucht siddert en dreunt van het klagende huilen dér dorsmachine, dat ver hoorbaar is over velden en beemden. De wouden zijn geel en rood gekleurd, de wegen bezaaid met afgevallen bladeren. Het is stil in het bos. Wanneer er een blad, een tak valt, gaat er een zacht ruisen door de lucht, zeldzamer en zachter naarmate het later in het jaargetijde wordt. De vogels hebben reeds hun nesten en schuilhoeken verlaten en slechts het eekhoorntje wipt van tak naar tak, huppelt en knaagt aan noten en takken. Een enkele witte vlinder vliegt over het donkere water, een late hommel, door de hopgeur aangetrokken, cirkelt zoemend rond de vergiftige bloemen, tot hij vermoeid'in hel gras zinkt.” Ziethier, lezers, hoe de komst van het najaar werd gezien dooreen mens met gevoel, met liefde voor de natuur. En als we eens bladeren inde bundels en werken van dichters en schrijvers, dan zal ’t ons treffen, hoe de herfst bij velen een dankbaar onderwerp was voor hun geesteswerk, Let b.v. eens op, hoe Gezelle, o zo fijn tekent de schoonheid der najaarskleuren als hij er dicht in dat keurig vers Najaarsverven. Schilderschoon, zoo zijnde verven van de blaren, die aan ’t sterven, ’s najaars op de boomen staan, schouwt de lieve, zonne ze aan. Groen, wat moet gij heldere vlagen licht in uwer lenden dragen, dat gij, tanende ende ontaard, toch zoo sehoone verven baart! Groen, gij zijt me een eeêl aanschouwen, als ge, op aarde wijd ontvouwen, leven biedt aan volk en vee, zegen giet op wald en wee! Groen, gij sterkt mij dan, en vinden doen mij loeht, de groene linden; maar, uw bloeloos bont gerief is mij, ’s najaars, nóg zoo lief. ’s Voorjaars zingt het al te prachtig, al te menig, al te machtig groen, te oneindig luide een lied: maar het- groen dat weggaat niet. Ei, hoe orgelt dan, hoe kwedelt, harpt en zingezangt en vedelt mij dat henenstervend neen, henenlevend loofgeween! Och ja, hoe kan een schoonheid openbloeien in zovele kleine brokjes herfstleven, ais we maar hebben leren zien met open oog en dankbaar gemoed. --- ’T BLIJE STERVEN. De berkenstammen staan te sterven In ’t laaiend licht’der gulden stralen! De bruin’ en blonde blaren dalen, Gedoopt in ’t bad der zonneverven, Als droppen goud ter aard, of zwerven Lijk vlinders rond. Nog pralen De blanken met hun bruine dwalen, Maar moeten dra hun weelde derven. O, schoner dood na ’t schoner leven! O, blije gang naar rust en vrêe In gloed van licht en brand van kleuren! Ik wil mijn lichte leven geven Zo ’k, berk-gelijk, in stervenswee Mijn hoofd ter Schoonheid op mag beuren. Ik zou jullie nog willen laten genieten van veel moois dat andere schrijvers en dichters in deze herfstmaanden vonden, maar genoeg, vrienden. ’k Heb slechts willen wijzen op zoveel moois dat nu ligt geslingerd langs de wegen in rood en bruin, in warme linten van hangende, vlammende loverpracht. Trekt er op uit daarom ook nu in je vrije tijd. Wandelt vooral nu, waar de bladeren vallen. Wandelt uit liefde tot de natuur, uit vreugdevol uitleven van eigen kracht en intens beseffen van natuurschoonheid. Wandelt, beste vrienden, en verzamelt op iedere tocht mooie, rijke herinnering aan ’t stervend land. En dan, geeft eens weer ineen eenvoudig schetsje van je omzwervingen, laat anderen ook eens genieten van wat jullie zag in ’t herfstlandschap. Ge weet ’t allen, onze redacteur reserveert zo graag een hoekje voor eigen werk, dat in alle soberheid toch vaak zo goed kan zijn. Volgt eens na dat keurig voorbeeld van onzen vriend Constantijn, die zo’n heerlijke vacantieherinnering gaf in ons eigen blad, waar ouderen zelfs van genoten. Nog ééns wandelt, trekt er op uit, vóór de donkere winterse dagen komen en doet reservekracht op voor de mistige tijd, die vlak voor de deur staat. Jullie Limburg is nu zo mooi, zo rijk aan kleuren, aan schilderschone verven! --- EIGEN OMROEP MET M’N „HARLEY” TIEN DAGEN OP TOUR. Een dagje naar Amsterdam en Schiphol. Eindelijk zou dan een groot vèrlangen van me, n.m. ’ns ’n dagje te vertoeven op Schiphol, bevredigd worden! Nadat ik eerst inde op korten afstand gelegen R. K. kerk naar de H. Mis was geweest, vertrok ik omstreeks half negen naar Schiphol. Van Beverwijk is dat pl.m. 25 K.M., dus li uur fietsen! Inde nabijheid van ’t vliegveld ziet men reeds van verre de machines de lucht in daveren; ook zijn er enkele militaire vliegers, die de omgeving „bestoken”. Voor ’t grote hoofdgebouw neemt men een kaartje a 30 cent (met rondleiding) en bergt er zijn fiets op. Door de controle komt men voor ’t eigenlijke hoofdgebouw, prachtig begroeit met klimop. Geheel rechts is een groot bord, waarop men kan zien, hoe laat en waarheen de machines vertrekken. Een kleiner bord geeft aanwijzingen over de Indië-route, welke machines onderweg zijn, waar ze zich bevinden en ook wanneer ze op Schiphol verwacht worden. Links daarvan is de grote Uiver-plaquette ingemetseld, geschonken door de schooljeugd. Dit gedeelte is ’t administratie- en douane-kantoor. Voor de grote poort, welke toegang geeft tot ’t eigenlijke veld, slaat ’n apart gebouwtje, de inlichtings- en rondleidingsdienst. leder uur hebben er rondleidingen plaats onder leiding van gidsen! Tweemaal maakte ik zo’n rondleiding; tweemaal kon ik m’n hart ophalen aan die wonderen dér techniek, kon ik m’n camera gebruiken, om de indruk vast te leggen, om later als aangename herinnering dienst te doen in m’n album. De eerste rondleiding maakte ik mee om 12 uur. Eerst gingen we voorbij ’n machine met drie motoren van de Lufthansa. Zij stond proef te draaien, hetgeen zo’n oorverdovend 1 awaai maakte, dat we een rustiger plekje op moesten zoeken, om tenminste iets van onzen gids te vernemen. Hij gaf ons ’n teken, onze hoeden vast te houden; enkele dames zagen dat niet, waardoor hun hoedjes een gratis luchtreisje maakten tot grote pret van ’t publiek. De draaiende propellers veroorzaken n.m. een zqigwind, die zo sterk is, dat men moeite heeft! op de been te blijven, als men er in komt! Op de andere hoek van 't platform stond de „Roerdomp”, een Fokker F XXII Deze machines hebben 4 motoren, wélke per uur gezamenlijk 600 liter benzine verbruiken. Daarom is vliegen ook zo duur. De machine weegt 13.000 K.G. en biedt plaats voor 22 passagiers in 4 coupé’s, benevens 4 man bemanning. Er is zelfs ’n electrische keuken aan boord! Even heb ik ’n kijkje genomen naar binnen, door ’t deurtje, ’t Is er precies als in ’n heel deftige tutobus! De bagage wordt geborgen in de vleugel, die een lengte heeft van 30 M. Daarin wordt ook de bijna 2000 liter benzine geborgen, welke op de vlucht medegenoomen worden. Onwillekeurig dacht ik aan de laatste rampen welke de K.L.M. troffen, hoe deze trotse vogels zó ten onderkunnen gaan! Alles lijkt zo massief, zo sterk en toch „Dames en Heren, daar komt de „Lapland”, ook ’n F F XXII, vanuit Malmö; daar komt 13.000 kilo uit de lucht vallen.” Zo maakte onze gids ons attent op een lichtblauwe 4-motiorige machine van ’t zelfde type als de „Roerdomp” die we zo juist bezichtigd hebben. Hij raakt horizontaal met drie punten den grond en taxiet vlak langs ons heen naar ’t douane-kantoor. ’t Deurtje van de cabine was opengemaakt, de passagiers stappen uit en gaan ’t kantoor binnen. Een luik inde vleugel wordt opengemaakt en 5 zakken post worden inde K.L.M.-postauto geladen, die ze in ’t minimum van tijd naar de hoofdstad brngt. Met ’n aansporing om ’n rondvlucht te maken. eindigde deze rondleiding. Bij de tweede rondleiding hoorde ik weer andere wetenswaardigheden. Zo bevindt zich b.v. in grote tanks onder ’t vliegveld een voorraad benzine vau 1.000.000 liter. Een tankauto, welke 1200 liter kan bergen, doet niets anders dan de verschillede machines van deze vloeistof voorzien. Ook de aankomst en ’t vertrek der vliegtuigen is hier mooi geregeld. Boven ’t hoofdgebouw staat een halfrond, glazen gebouwtje, waarin de verkeersregeling gevestigd is. Onder dit gebouw is ’t groot bord met electrische lampen. Komt er nu een machine aan b.v. van de Lufthansa, dan klinkt de sirene éénmaal en verschijnt on ’t bord ’n letter en wel de voorste letter van de naain der maatschappij, in dit geval ’n L. Wil ’n vliegtuig vertrekken en is ’t klaar voor de start, dan trekt de monteur voor de machine beide armer, omhoog. De man inde toren neemt dan ’n lamp, die één straal licht uitzendt, dus geen bundel, en richt deze op de bestuurder inde cockpit. Ziet hij deze straal dan mag hij vertrekken. Niemand anders kan die straal waarnemen, dan enkel en alleen de persoon, waarop hij gericht is. Door deze regeling is ’t mogelijk eventuele botsingen te voorkomen. We zagen verder nog ’n Douglas- machine, de „Jan van Gent”. Deze zijn geheel van Dur-aluminium vervaardigd, licht metaal, hetgeen ’n prachtig gezicht oplevet inde lucht, precies ’n zilveren vogel. Allerlei technische nieuwtjes werden verklaart, zoals: bestuurbaar achterwiel, remmen op de voorwielen, deze zijn intrekbaar enz. ’t Liep tegen drie uur, toen ik Schiphol verliet om nog t epeddelen naar Amsterdam! Hier ging ik naar ’t nieuwe gedeelte van de Coenhaven, waar ik wist, dat ’t mailschip „Gelria” lag. Dit interesseerde me vooral, omdat onze filmredacteur ’n jaar of zes geleden ’n serie filmpjes heeft gegeven getiteld: „Aan boord van de „Gelria”. ’t Is ’n prachtschip, geweldig van afmetingen, b.v. 170 M. lang, 20 M. breed en 15 M. hoog. De geweldige machines ontwikkelen 17.000 paardekracht. Daar ’t schip verkocht is aan Italië en Nederland waarschijnlijk nooit meer terugziet, maakte ik er nog gauw 'n foto van. Weer riep de „tijd” en ik moest, er ’n stevig gangetje inzetten om op tijd in m’n vacantiehuis terug te zijn na de heerlijke, wel-bestedè vacanliedag. CONSTANTIJX, Secr. S.N.C. TOEN WE KAMPEERDEN (uit m’n dagboek) B. ’n Nacht inde tent. Het duurt nog ’n poos, eer we in onze respectievelijke slaapzakken liggen; ’t is alles nog vreemd. Als Jan, die reeds eerder kampeerde, het ons even demonstreert, liggen we spoedig fijn ingepakt. Met ons drieën hebben we ruimte genoeg inde vier persoons „Falcon B”-tent; er is ook nog plaats voor de bagage. ’t Is even stil, als we óns avondgebed bidden, dan echter worden de indrukken van dc dag nog ’ns opgehaald. ’t Heeft straks éven geonweerd en nog steeds weerlicht ’t; af en tofe tikken nog enkele regendruppels op de tent, druppels, die van de bomen rondom neervallen. Nu is ’t mooi, als om je heen inde donkere nacht de wind door de bomen en struiken blaast en de bladeren geheimzinnig doet ritselen. Vaag dringen de geluiden door de donkere nacht tot ons door; van verre gloeien de lichten van Brussel. We dommelen langzaam in. Nog even horen we ’t gillen van ’n trein, die langs rommelt. Dan slapen wij!.... C. ’s Morgens te Brussel. ’t Is half acht, als ik voorzichtig uit de tent kom. M’n beide vrienden slapen nog; ’t is gisteren ’n drukke dag geweest. Wat is ’t nu fijn buiten! ’n Blauwe nevel hangt over de velden; van verre klinken de sirenes der fabrieken, Waar nu het werk begint. De door de najaarsnevel nog vochtige bladeren blinken inde felle, witte morgenzon. Als ik me bij de pomp gewassen en toilet gemaakt heb, ga ik voor ’t ontbijt zorgen; ik maak de „Primus” in orde en zet water op voor de thee. M’n vrienden zijn ook reeds klaar en gaande tent opruimen. De thee is gezet en Jan bakt eieren; intussen maakt Walter boterhammen klaar. Zo zitten we spoedig aan ons zelf klaargemaakt ontbijt buiten in'de frisse morgenlucht. Dat het smaakt, hoef ik wel niet te zeggen. Nu vlug de: boel afwassen, dan onze fototoestellen opgepakt en moedig zijn we op weg om de Wereldtentoonstelling te gaan bezichtigen. Sittard. • • THOMAS MORUS. --- Onder Redactie van J. VAN DE BURGT, Hoofd der St. Vincentius-School te Heerlerheide Censtantijn, Spekholzerheide. Ja, er zijn nog een half dozijn diploma’s, ik kan ze dus opsturen naar de beide jubilarissen, ’k Wacht echter tot de volgende week, want ’k ben nu al te zwaar bezet. Succes met ’t aardige blijspel „De Gril van den Hertog”; daar kun je de bezoekers nog een flink mee aan ’t lachen brengen. Mofra heeft ’t vermoedelijk te druk, vandaar dat hij in de oerwouden van z’n arbeid verborgen blijft. Ik zit nog steeds op de toegezegd'e Verkenners-tijdschriften te wachten, ’t Raadsel zal wel tot ’n goede oplossing komen. Veroordelen is gemakkelijker als eerlijk en toch zachtaardig oordelen. Als er niet te veel cliché’s voor noodig zijn, is ’n foto-hoekje wel te bouwen. Als je de volledige jaargang hebt gebundeld, lijkt me ’t aanschaffen van Fotovreugd-serie overbodig. ’n Hartelijke groet en ’n stevige hand! Michiel de Ruijter, Gulpen. Ja, zo’n afscheidsfeestje brengt je natuurlijk uit je gewone doen en ik kan me voorstellen, dat dan ’t maandelijks briefje er wel eens bij inschiet. Helemaal niet erg, hoor! ’t Zal jullie wel gespeten hebben, dat kapelaan Pol naar Weert is overgeplaatst. Die plechtigheden bij de J. W, zijn altijd mooi; ’k woonde ze zelf ook al eens bij en ’k dacht direct aan de Padvinders. Hou je maar taai en succes bij studie, wrek en muziek, .’n Herfstgroet en ’n stevige hand! --- Naar Sarasani (Vervolg). „Als er nou eens brand komt vader, wat doen ze dan?” vroeg nu Herman, die inde 4e klas zat; „Als we morgen naar het circus gaan, Herman, moet je eens goed kijken, of je tussen de groenwit geverfde auto’s dat zijnde kleuren van Saksen, waar Sarrasani zijn vaste woonplaats heeft niet ’n geweldig grote vuurrode wagen opmerkt. Welnu, dat is Sarrasani’s motorspuit en die kan maar eventjes 6060 Liter verwerken met behulp van 8 slangleidingen. Tevens doet die wagen dan nog dienst als sproeiwagen. Je ziet dus wel weer, dat ook hier voor de veiligheid van het personeel en het publiek goed is gezorgd. En als jullie nou niet bang zijn voor al die wilde beesten, dan zullen we maar eens ’n kijkje gaan nemen, hé?” „Bang, bang voor tijgers of leeuwen vader? Dat hoeven we toch zeker niet,” zei Gerard, die wel begreep, dat die dieren behoorlijk geisoleerd optraden voor het publiek. „Ja, maar wees toch maar voorzichtig, vader,” zei de bezorgde, goeie moe, die niet van circussen en wilde dieren hield. Doch vader stelde haar gauw gerust. „Daar is in die 30 jaren, dat Sarrasani rondtrekt, door heel de wereld nog nooit iets gebeurt waarbij ’t publiek ook maar ’t minst in gevaar kwam”. Ondertussen was het half tien geworden en vader, die nog wat correspondentie voor het kantoor had, wees z’n jongens op het bedtijduurtje. „Vader, nog even,” zei Gerard, die meer dan zijn jongere broer belang stelde in dat interessante circus-leven. „Heeft U ook inde krant nog Inzonderheden gelezen over Sarrasani zijn Indianen-troep? Op school hoorde ik vanmiddag dat het allemaal geen echte waren.” „Ja jongen, eventjes nog, maar dan ~naar boven” hoor, want vader heeft nog ’n uurtje werken voor de boeg. Ik zal nog gauw ’n klein stukje over die Indianen voorlezen en dan zeg maar aan je vriendjes, dat ze lelijk de plank misslaan, als ze beweren dat de Indianen-troep bij Sarrasani niet echt is.” Toen nam vader het blad en las tot slot: --- Echte Indianen. Tussen de auto’s van het circus bouwen de Indianen hun tenten op, waarin ze inde zomer wonen. Sarrasani heeft meer dan 20 jaar het monopolie, direct uit het Noord-Amerikaanse territorium echte Indianen naar Europa te importeren. In hun vaderland levende Indianen als welgestelde farmers en zij beschouwen de tocht naar en met Sarrasani, die bij hen zeer populair is, als een genoegen. De bepalingen voor de afreis zijn voor de Indianen zeer streng. Voor ieder moet Sarrasani een hoge borgstelling achterlaten; in geval van sterven moet de dode Indiaan ingebalsemd en naar zijn vaderland teruggebracht worden. Heen- en terugreis der Indianen (zo ook der Brazilianen en Argentijnen) betaalt Sarrasani. Vrij wonen en verzorging komen er dan bij, plus zeer hoge gages. De Indianen, die dit jaar met Sarrasani reisden, werden door den cowboy, Mr. Schultz en zijn vrouw voor Sarrasani direct uit hun woonplaats gehaald en wel uit Pine Ridge in Noord-Dakota. De hoofdman „Witte Buffel” heerst daar over 1200 Indianen, die, zoals ook hij, allen farmers zijn. In het geheel kwamen met „Witte Buffel” 18 Indianen met vrouwen en 4 kinderen bij Sarrasani. In het circusleven de Indianen zeer afzonderlijk; zij laten zich aan vreemde bezoekers niet graag zonder krijgsbeschildcring zien. Zij zitten in hun tenten, zingen, roken en onderhouden zich. Interessant is het, dat Sarrasani verplicht is de alcohol ver van de Indianen te houden, wat inden regel dooreen schrijven aan alle caféhouders vaneen stad bericht wordt. De Indianen, die indertijd door den Lord Mayor van Londen, door de Magistraat van Berlijn en door de Hamhurgsche Senaat plechtig ontvangen werden, behoorden evenals de Indianen die enige jaren geleden hun hulde brachten aan het graf van Karei May, ook tot het circus Sarrasani. Augustus 1930 maakten dc Indianen een bedevaart naar het Maria-Oord te Einsiedeln (Zwitserland), welks Benedictijnenklooster voor tientallen jaren de Sioux in Noord-Dakota den eersten Indianen-bisschop, P. Martin Mary, schonk. De abt ontving den directeur Stosch-Sarrasani en zijn Indianen plechtig als de eerste Indiaanse pelgrims in Einsiedeln. In 192ö was de meer dan honderdjarige hoofdman „Black Horn” met Sarrasani op reis. Hij vierde in Frankfurt zijn 50-jarig jubileum als hoofdman ién werd bij deze gelegenheid door de stad Frankfurt met feestgaven begiftigd. Deze feestgaven heeft „Black Horn” met Sarrasani met trots den President CooHdge laten zien, toen hij in 1927 in zijn nabijheid de zomervacantie doorbracht. De Indianen van Sarrasani zijn katholiek en wonen in iedere stad de godsdienstoefeningen bij. (Wordt vervolgd.) ---