EEN MODERN HEILIGE De macht der muziek Italië wordt langzamerhand weer een eigen Zelfstandig land. De vreemde troepen verlaten het land, maar met hen ook het laatste deel van de welvaart. En de lire is bijna tot een waardeloze munt gedevalueerd. Distributie beperkt zich nog steeds tot 200 gr. brood; de „zwarte” markt heerst onbeperkt. Alles is te koop voor wie heel veel geld heeft. Door de straten lopen moedeloze, ontgoochelde mensen: zij hebben de oorlog gevoerd met de Geallieerden, waarschijnlijk eerst met de Duitsers. Hun ziel is nu tot as geworden; het leven heeft \geen zin;’ er is geen toekomst. Er zijnde moeders, die hun zonen vruchteloos verloren, op de slagvelden van de Balkan, van Afrika, van Rusland. En er zijnde velen, de millioenen, die hun huizen verloren en de oorlogswezen, die onverzorgd door de straten slenteren, dakloos, levend vaak van kleine diefstalletjes, in het gunstigste geval van de schrale maaltijden, die in gaarkeukens en kloosters worden verstrekt. Ineen dorpje bij Modena, San Giacomo Roncole, woont een priester, don Zeno Santini. Hij is nu bijna vijftig jaar en zijn haren zijn zilverwit. Maar als jongen was hij een opstandige. Tweeen-twintig jaar was hij oud, toen hij, een eenvoudige boerenknecht, besloot te gaan studeren en dank zijn taaie volharding wist hij het door zelfstudie zover te brengen, dat hij eerst doctor inde rechten en daarna doctor inde godgeleerdheid werd. Don Zeno heeft de armoede gekend. En hij voelde, dat hij iets moest doen. Zoals steeds in tijden van grote geestelijke en ■loffelijke ellende, staan overal inde wereld mannen op, die menen, dat zij de verdoolde wereld op het rechte pad moeten brengen. In Italië, het land der gistende breinen, zijn zij talrijk; don Zeno is één der meest belangwekkenden. Centrum der samenleving, zo zegt hij, is het gezin en in het gezin is de Moeder het middelpunt. Hij roept alle moedelozen en verdoolden en sticht „de republiek der rebellen”. Vaneen ongehoorde overredingskracht en vol apostolische ijver weet hij dode zielen tot nieuw leven te wekken ineen eenvoudig practisch Christendom. Oorlogsweduwen, oorlogsmoeders, komen tot hem en hij sticht: de „apostolische gezinnen”. „Moeder”, zegt hij, „zie uw kinderen. Kinderen, zie uw moeder”. En iedere vrouw ziet zich twaalf kinderen, twaalf jongens of twaalf meisjes, toegewezen van verschillende leeftijd. Het gezin is heilig, zegt éton Zeno, en ieder gezin heeft zijn eigen huis met een eigen karakter. • De „rebellen”, waarvan er thans een paar duizend zijn, streven naar autonomie inde uitgebreidste zin. Het eerste geld, dat nodig' was, heeft de pastoor op ongewone wijze bijeengebracht. Hij publiceerde boeken en tijdschriftartikelen; maar deed ook iets heel eigenaardigers. Een waar virtuoos op de trekharmonica ging hij jaarmarkten, feestjes, en zelfs kroegen af en wist voor zijn humaan doel grote bedragen in zijn pastoorssteek te zamelen. En niet alleen armen kwamen tot hem, doch ook verschillende welgestelde oorlogsweduwen, die het leven in deze gemeenschap der naastenliefde verkozen boven het bestaan in de harde, na-oorlogse samenleving. Bij don Zeno is alle bezit gemeen goed: arm en rijk bestaan niet in zijn Utopia. De rebellen hebben boerderijen, enkele fabrieken en werkplaatsen, een groot aantal huizen, een kinderkolonie inde bergen en een aan zee; zij produceren steeds meer. Er wordt gewerkt: nieuwe huizen worden gebouwd, meubelen vervaardigd, kleren gemaakt, doch niets wordt aan de buitenwereld verkocht, behalve de boeken en couranten, die bij de drukkerij verschijnen. Alle overige voortbrengselen komen uitsluitend de kleine republiek ten goede. Zover gaat deze autonomie, dat de leden der gemeenschap geen geld bezitten, althans geen door de Staat erkend geld. leder werkend lid ontvangt aan het einde der week een zeker aantal „Tis”, en draagt die af aan zijn of haar „moeder”. De kinderen krijgen een klein deel terug voor amusementen; de rest dient voor levensonderhoud. De „Tis” heeft een vaster waarde dan de weinig stabiele lire der buitenwereld. Zij is onafhankelijk van beursnoteringen en goudvoorraden. Een tis is te allen tijde de waarde vaneen kilo brood en tot die waarde worden inde „rebellenwinkels” dus alle andere dingen herleid. ” Godsvrucht en naastenliefde, gemeenschapszin en verbondenheid met het eigen „gezin” zijnde grondpijlers van dit eigenaardige rehabilitatiewerk. „Over tien jaar, wanneer wij vele tienduizenden zielen zijn, zal de wereld terdege rekening moeten houden met ons”, zegt don Zeno. „Deze uitgestotenen, wie de maatschappij niets had aan te bieden dan honger en smaad, zullen, als de tijd rijp is, in die maatschappij terugkeren, haar vervullen met een vloedstroom van naastenliefde, haar hervormen en hernieuwen.” Is dit alleen maar een droom? Is don Zeno in zijn apostolische ijver geneigd te veel te verwachten? Het is mogelijk, zelfs waarschijnlijk. Doch voorlopig stroomt het geld naar het dorpje San Giacomo, niet bij duizenden, doch bij millioenen en stromen anderzijds daarheen talloze gebrokenen en ontgoochelden, die er redding en heil vinden. En don Zeno predikt en musiceert en zijn welsprekende parabolen schallen wijd over het vlakke land rondom San Giacomo, uitgejubeld door de sterke luidsprekers op de klokketoren. Een verkondiger vaneen nieuw woord, gebaseerd op een heel oude leer. Aanvankelijk stonden de kerkelijke autoriteiten wat vreemd tegenover dit zo moderne apostolaat. Maar men zegt, dat niemand minder dan Paus Pius XII het voor Don Zeno opnam en hem aanmoedigt. In elk geval, zijn bisschop legt hem geen enkele moeilijkheid inde weg. Natuurlijk zijn er sceptici, die hun schouders ophalen voor deze dwaasheden. De communisten, wier theorieën hij ten dele toepast, doch veredeld door zijn alles overtreffende liefde, schudden het hoofd. Hij is hun te links --- Een PAASEI voor het ZWAKKE KIND Onder deze slagzin deed voor de oorlog het Ned. R.K. Huisvestings Comité een beroep op alle katholieken om het werk der kinderuitzending financieel krachtig te steunen. Dat beroep richtte zich allereerst tot de moeders, die zich verheugden inde gezondheid en welstand van haar kinderen. Zij konden zich het best indenken inde zorgen en het leed van haar, die hun kind zagen kwijnen. Aan de moeders werd gevraagd alle huisgenoten, vader en kinderen, uitte nodigen ook een bijdrage in het envelopje te doen, dat huis aan huis werd verspreid. Onder de oorlog heeft de roep: Een Paasei voor het zwakke kind! niet geklonken. Met andere collecten maakte de bezetter ook deze actie onmogelijk. Doch het Ned. R.K. Huisvestings Comité zat niet stil, al maakten de leden van het Dagelijks Bestuur om beurten met concentratiekamp en gevangenis kennis. Het bleef zwakke kinderen uitzenden naar koloniehuizen, voor zover deze nog niet gesloten waren en het nam de Volksdienst, waar het kon, de wind uit de zeilen: meer dan 12.000 kinderen uit de grote steden bezorgde het een 6 wekelijks vacantieverblijf op het platteland. Eerst de invasie in 1944 zette dit werk stop. Nu heeft het Ned. R.K. Huisvestings Comité het werk der Katholieke kinderuitzending op de oude voet hervat. Maar het heeft meer dan ooit de steun der Katholieken nodig; niet alleen, omdat het gedurende enkele jaren niet in het openbaar kon werken en dus zijn inkomsten moest missen, maar ook omdat de kosten van de verpleging der uitte zenden kinderen aanmerkelijk zijn gestegen. Daarom klinkt met nog meer aandrang dan vroeger de roep: Een Paasei voor het zwakke kind! Katholieken van Nederland, en vooral gij moeders, laat die roep niet onbeantwoord, als bij U eender volgende dagen ’t bekende envelopje aan huis wordt bezorgd. U kunt Uw bijdrage ook overmaken aan het Centraal Bureau van het Ned. R.K. Huisvestings Comité, Hekellaan 6 te ’s-Hertogenbosch (Gironr. 34348). Uw gave komt het zwakke kind uit uw eigen woonplaats ten goede! --- Bij de zestigste verjaardag vaneen groot beeldhouwer Bezoek aan Albert Termote (Van onze verslaggeefster) Meer dan eens heb ik het beeldhouwwerk van Albert Termote op de brug aan het Vaillantplein bewonderd : stuwende paarden, gevangen in steen, gelijk de vier stenen Heemskinderen ver verheven boven het gewoel van de stad rondom en' toch één met de stad. Ik zit tegenover den maker en hoor hem vertellen: „Het was ook ineen heel strenge winter, toen ik met Vader’s bijtels een paardje in hout sneed. Vijf jaar was ik toen. Sindsien ben ik blijven beeldhouwen. Paarden hebben nog mijn bijzondere voorliefde. Waar ik maar kan, bij bruggen of ornamenten, pas ik ze toe”. – Tussen dat eerste paardje in hout en de opdracht voor de buste van burgemeester de Monchy liggen vijfen vijftig jaren. Termote wordt 30 Maart 60 jaar. Daarom zijn wij hier in Voorburg bij hem, inde rust van deze lichte kamer, waarvan de witte wanden hier en daar gebroken worden door de schoonheid vaneen plastiek. Uit België, n.l. uit Lichtervelde heeft Termote die natuurlijke begaafdheid voor beeldhouwen meegebracht, die we hier minder vaak ontmoeten. Twee voorouders waren beeldhouwers en de vader, die meubelmaker was, steunde de jonge Termote bij zijn eerste schreden op de weg van de kunst, die begint met een lange periode van studie en vorming: de Academie te Gent en later te Amsterdam. De opdrachten van katholieke zijde zijnde eerste stenen op een hechte weg. Termote vertelt van de functie van het beeld inde architectuur en speciaal in die van het kerkgebouw. Het beeld, dat we in die ruimte plaatsen, heeft zijn dienende betekenis. Daarnaast blijft een intrinsiek contact mogelijk tussen beeld en atmosfeer. De stand, het gebaar, kortom de som van de lichaamsvormen zullen bij waarachtige plastiek, om het beeld heen, een het beeld toebehorende eigen ruimte vormen. Zo kan het goede beeld het kerkgebouw sfeer geven. Het moet een houvast zijn voor centrifugale emoties van de gelovigen en geen los meubel, ergens in de kerk gezet. Een beeld wordt sterk wanneer het geruggesteund wordt door de architectuur. Een gezonde samenwerking tussen architect en beeldhouwer ontbreekt echter vaak. Vooral bij monumenten blijkt dit. De architect verzorgt het voetstuk, de beeldhouwer voert het beeld uit en waar blijft dan de eenheid ? Komt er contact tussen den architect en beeldhouwer tot stand, dan ontwikkelt zich een uiterst vruchtbare samenwerking, gelijk Termote aan de hand van vele gelukkige ervaringen met voldoening getuigt. Ook de boeiende opstelling van meerdere beelden in het kerkgebouw, zoals vroeger eeuwen dat gekend hebben, wordt inde huidige architectuur veel verwaarloosd. Dat de eenheid ook tussen opdrachtgever en uitvoerend kunstenaar groot moet zijn, speciaal wanneer het beelden van grote afmeting betreft, blijkt uit de praktijk. Ook Termote boekte zo menigmaal de noodlottige ervaring, dat zijn projecten vaak groter waren dan de bedoeling van zjjn opdrachtgevers (groep van de H. Martinus te Utrecht) zodat hij ze moest terugbrengen tot kleinere verhoudingen. Bij het ontwerpen en uitvoeren vaneen werk, volgt hij een bepaald systeem. „Als ik een opdracht krijg, ga ik eerst een paar weken denken, tot er langzaam een schets ontstaat op een tiende van de ware grootte. Beantwoordt deze schets aan de ideeën van den opdrachtgever, dan boetseer ik het project op de helft van de ware grootte. De stap van de schets tot het beeld op ware grootte zou te groot zijn, zodat ik een soort tussenstation moet maken. Op halve grootte kan ieder detail van het beeld overzien worden, en de overbrenging op ware grootte is dan mogelijk. Welke techniek ik volg? Ik ben een man van de oude stempel. Ik doe alles zo primitief mogelijk. Geen machinerieën. ’t Werk van de handen gaat boven alles. Ik attaqueer aanstonds de steen, al moet ik nu bij het klimmen der jaren de grove omtrek laten punctueren om daarna zelf de beitel te grijpen. Voor mij blijft nog steeds de eerste eis, waaraan een kunstwerk moet voldoen, dat het ontroert. Ik vraag niet, dat het groots of schokkend is, maar ontroerend moet het wel zijn. Ik zie tegenwoordig veel „modieuze” beelden, die naar mjjn smaak te oppervlakkig zijn om te ontroeren. Waarom de jeugd ook zo losgelaten op al die tentoonstellingen van de modernen en hypermodernen ? Smoren al deze brutaal de aandacht vragende stromingen de nauwelijks ontluikende persoonlijk.' .id niet eerder dan dat zij haar ontwikkelen? Laat de jeugd de oude,meesters zien, leer hen deze te bewonderen. Vanzelf zal zich dan een stijl ontwikkelen aangepast bij het heden, zonder dat de jongeren modern „willen” zijn en dus krampaehtig worden.” Wat de stand van de beeldhouwkunst betreft, het ziet er voor Nederland nog niet zo slecht uit, besluit Termote dit onderhoud, „in België vindt men geen R&deker”. --- Pater de Greeve Een interüieu) met Na veel geduw en gewring met de ellebogen kom ik eindelijk inde tram. Nou, nog plaats genoeg om er een paar meer mensen in te laten en toch ging het moeilijk. Enfin, iedereen is mee „Ja, het gaat wel”. De laatst instappende is een zeeman: ..Onwillig zegt U, mijnheer? Egoïst zijn ze, door en door”. Waar heb ik dat vandaag nog gehoord? Och ja, nog geen drie uur geleden verliet ik den man, die iedere maand 40.000 brieven ontvangt, aan wien iedereen durft te schrijven om hem aan te sporen in het „Lichtbaken” maarte blijven hameren op het kankergezwel inde maatschappij: het egoïsme. Pater Henri de Greeve. Wanneer ik zijn kamer binnentreed, staat de reizende missionaris gebogen overeen stapeltje pas aangekomen boeken. Hij laat me zonder op te kijken nog even wachten en draait zich dan in zijn volle lengte om: een grote, bonkige gestalte. Door zijn brilleglazen kijkt een koppel grote ogen, goedig, maar zelfbewust en onmiddellijk vertrouwen inboezemend. Inde kleine mond zit stevig een pijp geklemd, welke inde loop van het gesprek geregeld bijgevuld zal worden. „Och ja, we zeggen allemaal dat de wereld slecht is, dat de maatschappij ziek is, door en door, maar we vergeten, dat we zelf een deel zijn van die maatschappij. We willen wel, dat de anderen veranderen. Maar wij zelf? En die vreselijke oorlog, is die niet gekomen door het egoïsme, dat thans jammer genoeg nog voortwoekert? Daartegen is maar een redmiddel: de naastenliefde. Dat is dan ook de basis geworden van de Bond zonder Naam. Dit is geen nieuwe godsdienst. Het is alleen maar nieuw in het verzoek, gezamenlijk campagne te voeren voor de beoefening van de naastenliefde. En zulks kan altijd gebeuren. Naar een vergadering moet je alleen gaan als je gezond bent en fit. Anders blijf je thuis. Maar naastenliefde, die beoefen je ook als je ziek bent, of op reis, of op de tram. En zonder, dat ei- contributie betaald, of een vergadering bijgewoond moet worden zonder allerlei rompslomp: zo werkt onze Bond. En aan deze plicht kan niemand zich onttrekken. Voor katholieken is dit op grondslag van hun geloofsopvatting een bijzondere wijze om een bepaalde stelregel van de katholieke levensbeschouwing na te komen, voor protestanten is het een verzoek om de naastenliefde te beoefenen als onderdeel van hun christelijke levensopvatting, voor anderen is het op basis van hun geweten” Er wordt geklopt. De Pater blijft een ogenblik staan praten met een jonge kerel, die zorgt, dat de post wordt weggebracht. Ondertussen kijk ik even rond: Alle wanden van deze ruime hoge kamer zijn bedekt met boeken: encyclopaedieën, literatuur, geschiedenis, zodat alleen de deuropening en de beide hoge vensters, daar recht tegenover, vrij zijn. Boven de boekenkasten, die bijna tot tegen het plafond reiken, hangen of staan nog foto’s en afbeeldingen, ’n Egyptische koningin, verder een Madonna. Vlak bij het ene raam staat een grote radio, achter mijn zetel een koorlezenaar, erop een groot geopend boek: wat kan het anders zijn, dan de Bijbel, bij dezen geleerde in het Hebreeuws. Wanneer de forse geestelijke weer recht tegenover mij aan zijn bureau heeft plaats genomen, vraag ik hem naar de reactie op zijn actie inde huidige periode. „Ja, we krijgen hoe langer hoe meer aanvragen voor kaarten van de Hefboomactie, welke iedere maand een spreuk lanceert, b.v. „een goed mens, is een mooi mens”. Tegenwoordig worden er ongeveer een 80.000 verzonden en er komen er gemiddeld per maand 6000 bij. Dat maakt 80.000 gezinnen, die reeds mee werken. Maar degenen die naar mijn radiovoordrachten luisteren, zijn heel wat talrijker. Velen schrijven me b.v. dat zijn dan tenminste eerlijke mensen dat ik wel gelijk heb, maar dat ze die overtuiging niet in daden kunnen omzetten. Want daar komt het tenslotte toch op aan: verbeter de wereld, begin bij je zelf”. En zo praat de reizende missionaris verder en wanneer ik op de trein naar het eentonige landschap zit te staren, hoor ik die harde stem nog naklinken. De stem eens roepende ? Wat zei die zeeman ook weer „Egoïst, Mijnheer, door en door”. Inderdaad. Egoïsme-oorlog. Naastenliefde-Vrede. Bekijkt U het zo eens. En kiest. Haarlem, 21 Maart 1947. --- Uit de wereld van het boek DE HEER VAN JERICHO. De roman „De Heer van Jericho” van Edmond Nicolas (Uitg. Het Spectrum, Utrecht-Brussel) is zonder twijfel het aardigste boek, dat na den oorlog in ons land verschenen is. Wanneer men het woordje „aardig” gebruikt, betekent dit meenstal gemengde lof, maar zoo bedoel ik het ditmaal niet. Het boek van Nicolas is aardig, omdat men het met onafgebroken genoegen leest, omdat het een goede, gezonde geest ademt en een soort van humor bezit, die men in onze Nederlandse literatuur zelden aantreft De aardigheid van dit werk zou men er de grond-eigenschap van kunnen noemen, maar daarop steunen nog andere eigenschappen, die de waarde van dit boek tot een niveau vaneen literair kunstwerk verheffen. Daar is inde eerste plaats de gave, persoonlijke stijl, die wat er ook voor capriolen verhaald worden, toch altijd éénvoudig en duidelijk-beeldend blijft. Zelfs de ingewikkeldheid, waarmee de Heer van Jericho zich in zijn talrijke monologen pleegt uitte drukken (hij neemt het wat dit betreft met glans op tegen den „orator didacticus” Mijnheer Serjanszoon van Teirlinck), dwaalt nimmer weg ineen labyrinth van woorden. In zijn beste momenten en die komen in dit boek veelvuldig voor- is Nicolas een virtuoos, die er met durf en pointe op los improviseert, zonder echter de structuur van zijn verhaal te schaden. Dan is er de onuitputtelijke fantasie, welke met de vorige eigenschap ten nauwste verband houdt, en het boek stempelt tot een kostelijke avonturenroman. Doch hoe speelsch Edmond Nicolas ook te werk gaat, toch blijft hij in zijn hart een moralist. De moraal legt intussen geen domper op dit joyeuze en schalkse verhaal. Zij wordt niet ineen lesje vervat (zelfs de Pastoor uit het boek heeft hier geen lust in), doch zij schiet vaak bijna ongemerkt naar voren, en dan begrijpt de opmerkzame lezer wel, dat de schrijver, hoe wild en wispelturig hij het in zijn boek ook laat toegaan, bij alles toch bedacht is op de handhaving der hogere levenswetten, De hoofdpersoon, Baron de Hautetaille, deinst voor geen enkel avontuur terug, maar diep in zijn hart is hij een schroomvallig man. Hij verzet hemel en aarde en reist de. halve wereld af, om Cecily Hunter tot de zijne te maken, waarbij de kansen bijna een leven lang tegen hem zijn,maar bij dit alleswas het toch zijn geluk- zoals zijn jeugdvriendin Emestine het uitdrukt- een werkelijk bezielde liefde in zjjn leven te vinden. Over deze bezieling wordt weinig gesproken, maar zij is de drijfveer van al zijn soms groteske handelingen en zij ligt ten grondslag aan ieder dwaas en kostelijk avontuur. Men heeft nogal bezwaar gemaakt tegen het tamme slot van het boek: na een allerlaatste, maar mislukte vlucht van Cecily, geeft zij zich eindelijk gewonnen en legt haar hand in die van den Heer van Jericho. Zoo eindigt het werk met een bijna „burgerlijk” tafereel. Wie dit besluit aldus beschouwt, heeft echter van de eigenlijke drijfveer van den schrijver, dunkt mp, weinig begrepen. De hoge waarde van dit meeslepende, brillante boek vol onverwachte wendigen schuilt juist in het feit, dat de schrijver het eenvoudige, ongecompliceerde levensgeluk geenszins versmaadt. Dit gezonde levensinzicht maakt de humor van het boek des te beter genietbaar, Op de gegevens van dit werk zou een dwaas, onwerkelijk verhaal te schrijven zijn geweest. Aan kostelijke dwaasheden wórdt men niet te kort gedaan, maar het geheim van het welslagen van dit capricieuze boek ligt juist inde blijmoedige levensaanvaarding en de levenswerkelijkheid. „De Heer van Jericho” van den Limburger Edmond Nicolas die waar dit te pas kwam, niet verzuimd heeft zijn geboorteland op soms poëtische wijze te beschrijven neemt in onze Nederlandse literatuur een bijzondere plaats ln. Moge de herdruk spoedig verschijnen. Wouter Paap. --- STEMMEN UIT INDONESIË De Sidoardjo-ramp. De berichten, die blijven doorkomen over het Ned. optreden inde Sidoardjo-delta bewijzen steeds meer, hoe dringend noodzakelijk dit geweest is. Zo lezen wij in het jongste telegrafisch overzicht van de situatie in Indonesië de volgende mededelingen van de Leger Voorl. Dienst. Niet minder dan 1200 millioen kubieke meter water zijn gedurende 42 dagen op de delta uitgestort, terwijl voor de bevloeiing van het gehele gebied normaliter slechts een vijfde daarvan wordt gebruikt; de extra hoeveelheid water, welke door sabotage van het sluizencomplex over ’t land is uitgestort, wordt geschat op minstens 700 millioen kubieke meter. Van de bevolking hebben velen tijdens hun nachtelijke vlucht het leven verloren, getuige de ronddrijvende lijken, terwijl ook de veestapel, voor zover deze nog niet geroofd was door wilde „strijdbenden”, voor een aanzienlijk deel verloren ging; voorts werden circa 3000 hectaren sawah verwoest. De L.V.D.-waarnemer vervolgt, dat ook volgens deskundigen, die na de bezetting de sluiswerken onmiddeliijk onderzochten, deze ramp willens en wetens over de bevolking gebracht is, doch hun verklaringen zijn nauwelijks nodig, immers de republ. radio heeft zelf op dit punt klare wijn geschonken op 19 Maart j.1., woordelijk meldend: „De republ. overheid zag zich verplicht om uit militair oogpunt over te gaan tot vernietiging van de sluizen”, waaraan uiteraard werd toegevoegd, dat dit „te wijten is aan het optreden der Nederlanders zelf ’; de zwaar geteisterde bevolking heeft dan ook overal het antwoord gereed op de vraag wie voor de overstromingen verantwoordelijk is, n.l. „bangsa kita” en dit werd met schaamte gezegd —, terwijl anderzijds de vraag wie verantwoordelijk is voor het wegstromen van net water uit hel geïnundeerde gebied, steeds beantwoord wordt met: de Ned. troepen en dan klinkt dankbaarheid in hun stemmen. Inzake het republikeins argument, dat de sluizen werden vernield om het oprukken der Nederlanders te beletten, zegt de L.V.D.-waarnemer, dat vaststaat, dat de Ned. troepen de sluizen niet zouden hebben bezet, indien er geen overstroming was, zodat zich het merkwaardige feit voordoet, dat de afweermaatregel zelf de oorzaak ervan was, dat geschiedde wat men door die maatregel wilde verhinderen. Dezelfde groep Indon. bedieners van de stuw en sluizen, die, naar een oude mandoer met tranen inde ogen vertelde, gedwongen werden het onheilswerk te verrichten, vervullen thans met graagte weer de oude vertrouwde dagtaak van het regelen van de watertoevoer. Wat de Jappen stalen De waarnemer van de L.V.D. te Modjokerto rapporteerde nog het volgende aan zijn dienst: Omtrent het oudheidkundig museum te Modjokerto werd door den secretaris aan den republ. burgemeester meegedeeld, dat de Jappen tijdens de bezetting circa 25 pet. van het totaal der in het museum aanwezige objecten hebben weggenaaid, hetgeen percentsgewijs bezien, niet zon groot verlies betekent, indien hier slechts kwestie van kwantiteit was; doch het betrof hier kwaliteit, want de beste en waardevoiste stukken zijn weggehaald, zodat het verlies veel groter is dan slechts een vierde van het totaal; het Trawoelanmuseum is volgens den zegsman nog erger door de Jappen geschonden. Op uitdrukkelijk bevel Een bijzondere Nieuw sgier-medewerker, die naar Modjokerto ging, meldt 0.m., dat de jonge door de revolutie omnooggekomen regent van Modjokerto, Dr. Soekanaar, liever met zijn gehele oesiuursapparaat naar het binnenland zou zijn gegaan, aoch op uitdrukkelijk bevel van hogernand gebleven is; na de sluiting der K.N.1.P.- zitting is vrijwel het gehele repuol. kabinet naar Modjokerto gegaan, waar reeds op 8 Februari de mogehjKheid van Ned. bezetting onder de ogen werd gezien. Besloten werd, dat de regent, die in i.945 zijn volgens de pemoeda’s niet meer in het nader van de nieuwe tijd passende schoonvader ais zodanig verving, op zijn post zou blijven. --- Van het Katholieke Wereldfront ENGELSE JEUGD HELPT DUITSE JEUGD (Van onzen specialen K.N.P.-corresponaentj. Uiu.iKJü Engelse jongeren zuuen Duitsiana gaan bereizen en materiaal meueorengen orn kaïmpnuizen en jeugonerDergen te bouwen, umgekeera zunen een iUoU-tal jonge Duitsers naar Grooi-öiïttanmè gaan om op ae hoogte georacnt te woiaen van net jeuganeroergwerk m Engeiand. --- CONGREGATIE VAN HET H. OFFICIE GEEFT RICHTLIJNEN VOOR DE KERKELIJKE KUNST. ROME (Kipa—K.N.P.). „De kerk erkent wei aiie vormen, teennieken en stromingen inde kunst, maar wil een eind stellen aan het groteske, dat zich m veie z.g. kunstwe: ken openoaart”, aldus de Congregatie van het H. Officie in haar richtlijnen betreffende de kerkelyke kunst. Deze werden gegeven aan Aartsbisschop Constantini, voorzitter van de Pauselijke Kerkehjke Kunstcommissie in Italië. --- ACTIVITEIT DER EGYPTISCHE JEUGD. CAIRO (InterCIP—K.N.P.). De Egyptische Katholieke jeugdbond heeft op zijn jaarlijks congres te Cairo problemen, becreffenae het Katholieke onderwijs en een nauwexe samenwerking tussen de Egyptische jongeren besproken. Op 16 miilioen inwoners telt Egypte momenteel 210.000 Katholieken. --- GODSDIENSTIGE OPLEVING IN MEXICO. OTTAWA (InterCIP—K.N.P.) „In Mexico is een opvallende opbloei van het godsdienstig leven te constateren”, aldus Pater A. Dragon S.J., te Ottawa na zijn terugkeer vaneen langdurige reis door Mexico. Ofschoon de anti-godsdienstige wetten nog niet herroepen zijn, worden kerken, kloosters en gestichten gebouwd en een groot aantal leerlingen geven de voorkeur aan Katholieke onderwijsinrichtingen boven die van de Staat. De Mexicaanse pers heeft haar godsdienstvijandige houding laten varen. --- HET EERSTE DOOPSEL IN HET ZUIDPOOL-GEBIED. WASHINGTON (Kipa—K.N.P.). Het eerste doopsel in het Zuidpoolgebied werd op het vlaggeschip van Byrd’s expeditie toegediend aan den seiner Beye uit Colorado (V.S.) door Pater William Menster, Katholiek Aalmoezenier der expeditie. --- GRTTIEK VAN MRS.ROOSEVELT OP HET BEZOEK VAN KARDINAAL VON PREYSING AAN AMERIKA. De aigernene voorzitter aer Kacnobeke Amerikaanse oorlogsveteranen heelt, aicus ae „oatnonc neraru'’ meen scherp gesteiae onei geprotesteera tegen umatingen van ïvievrouw noosevut m veie Ainerikaanse uiuutn aigearukt, ais zou net oezoek van uen .oerlij men Aartsoisscnop Karamaai von freymig, „tamelijk opwuKieuu zijn en „ae guasuienst en rassennaat kunnen opwekken”. De voorzitter der oorlogsveteranen senrijft, aai mis. Roosevelt soortgelijk commentaar reverae op net oezoek vm ms. memoiier aan ae v.b. en ny Herinnert eraan, aat Karamaai von rreysing „voer aezenae princijpen en voor aezenae zaak ais wij. ameraanen, voent. Eijn inspanning tot oeveingmg uer nienshem zou ae vrees tot zeifs Van ae meest scepuscn gestemde moeten wegnemen. Het wantrouwen en ae voorgevoelens, die net oezoek van den Duitsen Kardinaal dij U opwekt, komen ongetwijfeld voort uit dezeliae emoties, aie U er enige weken geleden toe aanzetten, een gooaeiozen oezoeser uit Moskou warm te verwelkomen, een bezoeker, wiens ideologie op hetzelfde plan staat inaien met iager ais die der Nazis”. --- ZWITSERLAND EN DE JEZUÏETEN. DE MEENiNG VAN PROP. RARL BARTH. ZüRÏCH. (lnterclP—K.N.P.). Artikel 5 van oe Zwitserse grondwet van 1848, dat de Jezuïeten uit Zwitserland bant is in het openbaar ter sprake gekomen n.a..v. een gebeurtenis, welke gemengde gevoelens opwekte bij de verscnulenue Zwitserse Kerkgenootscnappen .alvorens zij het betreffende probleem tot meer klaarneid bracht. De Zwitserse Jezuïet P. Hans Urs von Balthassar, zou een kersttoespraak voor de Bondsnaidio houden, deze werd echter op de laatste minuut afgelast omdat verscheidene Protestanten bezwaren maakten gebaseerd op de niet-grondwettelijkheid van zulk een manifestatie. Het niet-Katholieke dagblad „Die Tat” te Zürich stelde daarop zijn kolommen ter beschikking van de voor- en tegenstanders en nodigde prominente Protestanten en Katholieken uit tot het uiteenzetten hunner mening. De bekendste Protestantse theoloog der Universiteit van Zürich, Prof. Emil Brunner, antwoordde: „M.i. is het artikel betreffende de Jezuïeten geen sieraad voor onze grondwet en het is momenteel absoluut verouderd”. Prof. Karl Barth waarschijnlijk de meest beroemde van alle Zwitserse Protestantse theologen, verklaarde: „Ik sta de verwijdering uit de grondwet van het wetsartikel over de Jezuïeten voor. De Evangelische Kerk vroeg niet om opneming ervan inde grondwet van 1848 en 1874 en stelt er geen belang in het nu te laten voortbestaan. Integendeel, de Evangelische Kerk is geïnteresseerd bij het herroepen van het gewraakte artikel, omdat het haar zeer onaangenaam is, dooreen politie-maatregel te worden beschermd tegen een opponent, die weerstaan moet worden met geestelijke wapens”. Prof. Barth meent, dat het initiatief tot grondwetsherziening vaneen der twee meest betrokken groeperingen moet uitgaan, n.l. ofwel de Katholieken of „de opvolgers der Radicalen der 19e eeuw die nu tot de ontdekking gekomen zijn, dat wat toen gebeurde een fout was of. dat althans op het ogenblik opportunistische overwegingen tot geheel van die tijd verschillende conclusies zouden leiden”. Met de Radicalen wordt hier op de Radicale Partij gedoeld, die nu eerder conservatief is, in 1848 de meerderheid in het Zwitserse Parlement had en verantwoordelijk is voor de grondwet en het artikel over de uitwijzing der Jezuïeten. „Die Tat” publiceerde ook een lang artikel vaneen ongenoemden Zwitsersen Jezuïet, die er met nadruk op wees, dat Artikel 5 inde constitutie werd opgenomen zonder enig onderzoek van de tegen de Jezuïeten ingebrachte beschuldigingen. Hij stelde voor, een onpartijdige commissie te benoemen, om de waarheid vast te stellen inzake de geruchten als zouden de Jezuïeten verantwoordelijk geweest zijn voor een burgeroorlog van 1847 (Sonderbundskrieg) en de vredesverstoring tussen de Zwitserse Kerkgenootschappen. De resultaten van dit onderzoek aldus de Pater zouden de basis kunnen vormen voor een wijziging der grondwet. Een aantal vooraanstaande Protestanten, door „Die Tat” daarnaar gevraagd, verklaarden, dit voorstel te onderschrijven. ---