De samenwerking met Indonesië (Van onze parlementaire redacteur) HET AL DAN NIET voortbestaan van de Nederlands Indonesische Unie is na besprekingen die prof. Supomo hierover met de Nederlandse Regering heeft gevoerd, en die zowel in Den Haag als in Djakarta tot bepaalde verklaringen heeft geleid een moeilijk en althans naar de mening van Indonesische zijde ook actu- \ cel probleem geworden. Wij hebben ons bij de souvereiniteitsoverdracht verheugd over de totstandkoming van de; Unie. Zij bood het organisme tot! een nieuwe samenwerking tussen beide landen, een samenwerking die ook onder andere verhoudingen zowel voor Indonesië als Nederland van het grootste belang. bleef, maar die daarnaast nog een. bijzonder aspect had omdat heti hier een verbintenis gold tussen! Oost en West. Ook kon het echter van meet- j afaan duidelijk zijn dat deze Unie! zeker de eerste jaren zou blijven blootstaan aan de nawerking van het conflict dat Nederland en Indonesië verdeeld had gehouden. En dat was ook inderdaad het geval. Verschillende feiten speelden hierbij een rol. Men denke aan de actie Westerling, aan de opstand i in Makassar en aan de strijd op Ambon, feiten waarbij Nederland niet of tegen zijn wil betrokken | werd maar die in Indonesië toch een anti-Nederlandse stemming! levend hielden. Anderzijds werd Nederland teleurgesteld in zijn verwachting dat het zelfbeschikkingsrecht van de deelstaten zou worden geëerbiedigd. En ook de wijze waarop door Indonesië de kwestie Nieuw Guinea werd aangescherpt kon niet bevorderlijk zijn om het geloof inde nieuwe samenwerking aan Nederlandse kant te verstevigen. Ware hiermede de ontwikkeling na de souvereiniteitsoverdracht volledig geschetst, het antwoord op de vraag of de Unie al dan niet zou moeten blijven bestaan, zou ook tegelijk gegeven zijn. Men zou dan immers tot de conclusie moeten komen dat in de feitelijke verhoudingen geen aanknopingspunten meer liggen voor de verwachting, dat de Urne ooit een levende zal worden. Er zijn onderwijl echter ook kiemen voor een nieuwe samenwerking te zien gekomen. De beide ministersconferenties die in het kader van de Unie werden gehouden hebben wel degelijk voor beide partijen bevredigende resultaten opgeleverd, een positieve ontwikkeling die nog aan betekenis wint» doordat de omstandigheden waaronder de conferenties werden gehouden allerminst gunstig waren voor de verhouding tussen beide landen. Wat de werkzaamheid van de Nederlanders betreft, dient niet enkel de stroom van teleurgestelden in het oog te worden gehouden die naar ons land terugkeerde, ook moet het worden geslagen op de duizenden die zich ondanks de moeilijkheden van de overgang inde nieuwe ontwikkeling hebben vastgezet, een kem, die weer versterkt wordt met nieuwe Nederlandse krachten, een ontwikkeling waar voor de volgeboekte schepen op de Indonesiëlijn het bewijs leveren. Dat er kentering is inde waardering van de buitenlandse krachten blijkt uiteen recente uitlating van drs. Hatta, waarin hij beklemtoonde dat Indonesië deze krachten dringend nodig heeft en ook „Indonesia Raya ’ schreef onlangs, dat het dringend tijd wordt dat ongegronde sentimenten tegen de buitenlanders met inbegrip van de Nederlanders verdwijnen”. Het belang van de samenwer- . king tussen Nederland en Indonesië gezien vanuit de verhouding : Oost-West, scheen tot voor kort in elk geval niet met de feitelijke ontwikkeling te kloppen, gezien de neutraliteitspolitiek zoals Indonesië die voerde. In die neutraliteitspolitiek bleek echter de laatste tijd toch ruimte voor twee belangrijke feiten. Indonesië onderwierp zich aan het embargo van de Verenigde Naties op de 1 verzending van strategische ma- : terialen naar communistisch , China en ook behoorde het tot de < ondertekenaars van het vredesverdrag met Japan. Wanneer men zo uit de nega- j tieve nawerking van het conflict, ] toch ook de kiemen vaneen j nieuwe verhouding ziet opkomen, wordt het antwoord op de vraag, • die door het bezoek van prof. Supomo actueel is geworden, veel minder eenvoudig. Hierover in een volgend artikel meer. --- Erepromotie van Prins Bernhard De rector-magnificus der Technische Hogeschool te Delft prof. dr. O. Bottema, heeft gistermiddag ineen buitengewone senaatsvergadering meegedeeld, dat de erepromotie van Prins Bernhard op 16 November zal geschieden inde Nieuwe Kerkte Delft. Prof. Bottema zei, dat de senaat verheugd wasprof. dr. ir. A. J. Kluyver bereid te hebben gevonden de functie van promotor te aanvaarden. --- KONING GEORGE GAAT VOORUIT LONDEN, 1 Oct. (Reuter). in het heden, Maandag, uitgegeven bulletin over de gezondheidstoestand van koning George wordt verklaard: „Er is een verdere verbetering inde toestand van de koning geweest inde afgelopen 24 uur”. --- Burgemeester Tuin van Groningen tijdens zijn installatierede. Burgemeester Tuin van Groningen tijdens zijn installatierede (Eigen foto) --- Veiligheidsraad verdaagt debat oliegeschil tot nader datum Compromis tussen Perzisch verzoek en de Britse eis Hedenochtend vroeg kwamen de berichten uit Flushing Meadows, dat de besprekingen over het oliegeschil tussen Engeland en Perzië waren uitgesteld tot eendoor de voorzitter vast te stellen datum, echter niet later dan 11 October as. Het was een compromis tussen het verzoek van Perzië, om tien dagen uitstel en de Britse eis, dat de kwestie onmiddellijk zou worden behandeld. Perzië was weliswaar van mening, dat de V.R. niet competent was, maar had toch besloten aan het debat deel te nemen. --- Britse klacht ontvankelijk Eender eerste punten ter bespreking was, of de Britse klacht tegen Perzië in behandeling kon worden genomen. Er moest hierover worden gestemd en met de stemmen van Rusland en Joegoslavië tegen werd de eis ontvankelijk verklaard. De verhouding was 9 tot 2. Nederland en Frankrijk achtten de raad reeds direct competent, evenals de V. S. bij monde van Warren Austin. De juridische procedure van het internationaal gerechtshof in Den Haag, was alleen reeds voor de voorstemmers voldoende om de stelling, dat het hier een uitsluitend binnenlandse aangelegenheid betrof te verwerpen. --- Zaak van vrede of oorlog. De kwestie was van algemeen belang, zo werd gezegd, omdat de zaak van de vrede er bij betrokken was. Daarom ook hadden de V. S. zich voor een behandeling van de zaak uitgesproken. India achtte echter, dat de raad niet voldoende van de feiten op de hoogte zou zijn. --- Hollywood. De zaal van de Veiligheidsraad was boordevol. Velen konden geen zitplaats krijgen. De opening werd gefilmd en wekte een herinnering op aan Hollywood, zo seinde de Reuter-correspondent. Bij de bespreking over de competentiekwestie, verklaarde de Russische vertegenwoordiger Tsarapkin, dat inmenging een schenden van de Perzische souvereimteit betekende. Joegoslavië ging met deze opvatting mee. --- Engelse verdediging. Sir Gladwyn Jebb verdedigde het Britse standpunt. Hij begon met op te merken, dat niemand het „ontvlambare karakter” van de toestand inde betrokken gebieden zou kunnen ontkennen. „Zelfs wanneer men rekening houdt met de goede wil der betrokken regeringen”, zo voegde hij er aan toe. .. . . Naar zijn mening diende de raad het verzoek met grote spoed te behandelen. Geen individueel Hd van de raad kon verhinderen, dat een kwestie op de agenda werd geplaatst en niemand kon ontkennen, dat er geen geschil bestond tussen Engeland en Perzië. In vroeger tijden zou een uitwijzing van 350 personen beantwoord worden met geweld. Sommigen waren van opvatting, aldus Jebb, dat de Britse regering verantwoord was zulks te doen. Wanneer deze kwestie niet werd afgedaan, dan lopen wij het gevaar vaneen anarchie inde internationale zaken, voegde Jebb aan zijn verklaringen toe. Hij zette de taak van de oliemaatschappij uiteen en zeide, dat het belachelijk was de maatschappij te beschuldigen van onderdrukking en verraad. De Perzische gedelegeerde vroeg daarna of de bespreking kon worden uitgesteld. De raad verdaagde toen het debat tot bovengenoemde datum. --- Evacuatie in Abadan. De Britse regering heeft inmiddels besloten de Engelse staf uit Abadan te doen evacueren. Indien de Perzische autoriteiten niet toestaan dat dit gebeurt met Britse oorlogsschepen, neemt het Engelse schip „Florestan” deze taak over. Het betreft 300 man. --- ALS DE DRANK IS IN VROUW EN MAN Het echtpaar A. K. uit den Haag, aat in kennelijke staat van dronkenschap door de Haagse binnenstad zwierf werd door de politie opgepakt en naar het bureau Buitenhof gebracht. Het drie en een half jarig dochtertje van het echtpaar vergezelde de ouders. Het dochtertje, dat niet ophield met huilen, werd ten einde raad maar met haar ontaarde moeder naar huis gebracht. De vader werd echter niet alleen ter ontnuchtering maar ook voor het ontvangen van een ferme schrobbering vastgehouden. --- President Truman doet tijdens President Truman doet tijdens een 'radiorede in het Witte Huis een beroep op het Amerikaanse volk tot ondersteuning van de „United Red Feather Campaign”, een centrale organisatie die gelden inzamelt voor de verdeling onder de verschillende aangesloten charitatieve verenigingen. Alleen het Rode Kruis en het polio-jonds (March of Dimes) werken zelfstandig. --- SLACHTOFFER BUSONGEVAL OVERLEDEN De heer H. Claessens, tweede secretaris van de voetbalclub „Geleen”, die gewond werd nadat een bus met spelers en supporters van deze club Zondagmiddag tegen een boom was gereden, is overleden. De toestand van het tweede slachtoffer, de heer W. Wever, is zorgwekkend. --- ZAAK THIESSEN-WESTERLING OPNIEUW UITGESTELD De uitspraak inde zaak van de heer Thiessen tegen de exkapitein Westerling (Thiessen had Westerling aangeklaagd wegens aantasting van zijn goede naam) werd door de president van de Haagse Rechtbank wederom uitgesteld, thans voor een termijn van 4 weken. --- „UITVOEREND MILITAIR ORGAAN” DER V.N. VOORGESTELD NEW-YORK 1 Oct. (Reuter), Een subcommissie van de Verenigde Naties heeft aanbevolen, dat de V.N. ingeval van agressie een „uitvoerend militair orgaan” zullen instellen, dat militaire operaties zou moeten coördineren en leiden. Dit orgaan zou worden gevormd dooreen staat of een groep van staten, die gemachtigd zou worden namens de V.N. op te treden, overeenkomstig de politiek der internationale organisatie. --- ARGENTIJNSE GENERAAL NEEMT ONTSLAG BUENOS AIRES, 1 Oct. (AFP) De brigade-generaal van de Argentijnse luchtmaeht en gouverneur van de provincie Corbodba, San Martin, heeft ontslag genomen. --- f 20.000 ER UIT ’a GRAVENHAGEi, 1 Oot. Inde 514e Staatsloterij, le klasse, eerste lijst, is op nr. 16005 een prijs van ƒ 20.000. gevallen. --- Peron over de opstand AMERIKAAN KRIJGT DE SCHULD BUENOS AIRES, 1 Oct. (AFP) President Peron heeft op een persconferentie te Buenos Aires, die uitsluitend door Argentijnse journalisten mocht worden bijgewoond, verklaard dat de voormalige Amerikaanse ambassadeur bij zijn regering, Spruille Braden, „de eigenlijke aanstichter van de opstand is”. Braden zou ook de revolutie van 1945 hebben voorbereid. --- Heilige Vader terug in Vaticaanstad KATHOLIEKE MANNEN BIEDEN KERK AAN VATICAANSTAD. (K.N.P.. 10- 1-51) Zondaemiddae nm viif uur is de H. Vader van Ziin zomerverblijf te Castel Gandolfo in Vaticaanstad terueeekeerd. Hij maakte de tocht uer auto die geëscorteerd werd door bereden Italiaanse nölitie. Ot> het Sint Pietersplein begroetten tienduizenden Romeinen en nelirrims de H. Vader met bliide welkomstgroeten Onmiddellijk na zijn aankomst heeft de H. Vader inde Sint Pieter een algemene audiëntie verleend aan duizenden Italiaanse Katholieke mannen en meisjes. Namens de Katholieke mannen werd Hem ter gelegenheid van het vijftiende eeuwfeest van het Concilie van Chalcedon een kerk aangeboden, die ineen der drukste arbeiderswijken van Rome zal worden gebouwd en die zal worden toegewijd aan Paus Leo I. Bij de symbolische aanbieding wijdde de H. Vader de eerste steen. De Katholieke meisjes sprak de H. Vader apart toe. Hij wees in zijn korte toespraak de meisjes op de grootste deugden, die een meisjes kunnen sieren: liefde en kuisheid. --- Denemarken en V.S. sluiten verdraa WASHINGTON, 1 Oct. (Reuter). — Het Amerikaanse ministerie van • buitenlandse zaken heeft medegedeeld, dat Maandag in Kopenhagen een verdrag van vriendschap, handel en scheepvaart tussen Denemarken en de V.S. is getekend. --- Sterke uitbreiding van Atlantische luchtmacht WASHINGTON. 1 Oct. AFP verneemt van welingelichte ziide dat de sterkte van de ter_ beschikking van generaal Eisenhower staande Atlantische luchtstriidkrachten inde komende tien maanden zal worden verdriedubbeld. Er zullen minstens vier groeDen Amerikaanse iaeers elk ter sterkte van 75 vliegtuigen, naar Eurona worden gezonden en moeeliik nog meer. Ook komen er viiftie lichte bommenwemers. Eisenhower beschikt thans over drie groepen jagers, twee groepen transportvliegtuigen en ongeveer honderd zware ~B-29” bommenwerpers. Inde allernaaste toekomst zal hij zes honderd en korte tijd daarna ruim duizend Amerikaanse militaire vliegtuigen tot zijn beschikking hebben. Hier moeten de luchtmachten der Europese bondgenoten nog aan worden toegevoegd. Ook nog een divisie? Van dezelfde zijde wordt vernomen dat de Verenigde Staten nagaan of zij nog een divisie infanterie naar Europa kunnen sturen; er zijn er nu reeds zes. Indien dit zou doorgaan, zouden zich in totaal, het personeel der luchtstrijdkrachten inbegrepen, 400.000 man Amerikaanse troepen in Europa bevinden. --- Lesvliegtuig maakt noodlanding Een militair lestoestel, afkomstig van de luchtbasis Gilze-Rijen heeft gistermiddag omstreeks half zes in het polderland onder de gemeente Geffen bij Oss een noodlanding gemaakt. Het toestel werd slechts licht beschadigd. De inzittenden, een sergeant-instructeur en een leerling-vlieger, kwamen met de schrik vrij. De noodlanding werd gemaakt na een noodlandingsoefening. Tijdens een dergelijke oefening moest de leerling-vlieger het toestel tot vlak boven de grond brengen en dan weer optrekken. Ditmaal „mislukte” de oefening en liep een en ander op een echte noodlanding uit. --- Wierings schip in nood GEEN MENSENLEVENS IN GEVAAR De bemanning van de Wieringse vissersboot „Marjanne Wr. 7” seinde gisteravond omstreeks half 12, dat het Helderse vaartuig „Verwachting Hd. 37” in zinkende toestand verkeerde, ongeveer 35 mijl van het Texelse lichtschip. Er werd hulp gevraagd van een reddingboot. De „Doris Rijkers” voer uit en zou trachten de bemanning van het zinkende schip over te brengen naar de „Marjanne”. Er bleken later in de nacht geen mensenlevens in gevaar te zijn. Met pompen trachtte men de „Verwachting” drijvende te houden. --- AMNESTIE VOOR JAPANSE OFFICIEREN TOKIO, 1 Oct. (AFP). De Japanse regering heeft Maandag bekend gemaakt, dat zij opnieuw meer dan 5000 voormalige beroepsofficieren van leger en vloot amnestie heeft verleend. De maatregel betreft officieren tot de rang van majoor, resp. fregatkapitein. Onder de officieren, die amnestie hebben gekregen, bevinden zich drie leden van de keizerlijke familie: prins Takehiko, prins Kaya en prins Morhiro Higasjikoeni. --- 31E REG. GEVECHTSGROEP TERUG De 31e Regiment Gevechtsgroep. die eerst aan de oefening „Countherthurst” inde Britse zone en daarna aan de oefening „Jupiter inde Franse zone van Duitsland heeft deelgenomen, is vandaag tussen 6.00 en 12.00 in Nederland teruggekeerd. --- Mijnongeval in Engeland 5 DODEN Ineen Engelse mijn in Northumberland zijn naar alle waarschijnlijkheid gisteren vijf mijnwerkers tengevolge van gasverstikking om het leven gekomen. Een zesde man heeft men met verwondingen naar boven kunnen voeren. --- RAMP in Brazilië 30 DODEN BIJ ONTPLOFFING RIO DE JANEIRO, 2 October (Reuter). Bij een ontploffing ineen Braziliaans arsenaal van het leger zijn ongeveer 30 personen gedood en meer dan 40 gewond. De ontploffing had plaats in Petropolis, ongeveer 48 kilometer van Rio de Janeiro. --- Filiaal van Velasquesfabrieken gaat sluiten De filiaalfabriek van de Velasques Sigarenfabrieken te Reusel zal stilgelegd worden. Van het ruim 100 personen tellende personeel worden er ongeveer 25 te werk gesteld op de hoofdfabriek. Aan de overigen is met ingang van 8 October aanstaande ontslag aangezegd. --- Bradley naar Korea Achtste leger niet werkloos TOKIO, 1 Oct. (Reuter). Generaal Omar Bradley, voorzitter van de Amerikaanse commissie van stafchefs, is Maandagochtend uit Tokio, waar hij besprekingen heeft gevoerd met generaal Ridgway, in diens gezelschap naar Korea gevlogen. De te Tokio gevestigde radioomroep der Verenigde Naties en Radio-Peking hebben hun strijd hervat, waarbij van weerszijden de beschuldiging wordt geuit dat de andere partij de wapenstilstandsbesprekingen te Kaesong vertraagt. De radio-omroep der Verenigde Naties deelde de communisten mede, dat bij de besprekingen te Kaesong „de periode van grootspraak voorbij is”. Radio-Peking uitte de beschuldiging, dat de „Amerikaanse imperialisten de besprekingen belemmeren”. De geallieerde radio-omroep zeide verder dat de positie der communisten inde verwachte strenge winter snel zou kunnen verslechteren, hieraan toevoegend „Het machtige achtste leger is niet voornemens werkeloos te blijven”. Radio-Peking zeide niets over Ridgway’s voorstel om de wapenstilstandsonderhandelingen op een nieuwe plaats van samenkomst voort te zetten. --- Nederland juicht herziening Italiaans vredesverdrag toe Op 26 September hebben de regeringen van Engeland, Frankrijk en de Verenigde Staten een verklaring ter kennis van de Nederlandse regering gebracht, waarin onder meer werd medegedeeld dat ieder der drie regeringen herziening van bepaalde artikelen in het vredesverdrag in welwillende overweging zou nemen, voor zover het betreft de betrekkingen van ieder land afzonderlijk met Italië. De Nederlandse regering heeft dit initiatief van de grote drie om de laatste beletselen uit de weg te ruimen, welke Italië op dit moment nog verhinderen zich als een gelijkwaardig lid van de gemeenschap van democratische volken te beschouwen, met instemming begroet, zo wordt van officiële zijde medegedeeld. Nederland werkt met Italië samen inde OEEC, inde NATO en inde Raad van Europa. De volledige ontplooiing van samenwerking met Italië in deze Europese en Atlantische organisaties wordt door sommige bepalingen uit het vredesverdrag met Italië belemmerd. De Nederlandse regering is dan ook voornemens om over de herziening van deze bepalingen ten spoedigste met Italië In overleg te treden, zodra haar een hiertoe strekkend verzoek van de zijde van de Italiaanse regering zal hebben bereikt. --- GENERAAL GRUENTHER NAAR NEDERLAND De Amerikaanse generaal A. M. Gruenther chef staf van Eisenhower, de geallieerde opperbevelhebber in West-Europa, zal vandaag voor een tweedaags bezoek naar Nederland komen. Hij zal hier o.m. besprekingen voeren met de minister van Oorlog en enkele militaire autoriteiten en voorts een aantal militaire opleidingscentra bezoeken. --- NIEUWE ZWEEDSE REGERING STOCKHOLM, 1 Oct. (Reuter) Koning Gustaf Adolf heeft de samenstelling van het nieuwe Zweedse coalitiekabinet bekrachtigd. Het kabinet telt twaalf socialisten en vier agrariërs. --- Honderd nabestaanden van in Nederland gevallen Britse Honderd nabestaanden van in Nederland gevallen Britse militairen hebben een pelgrimstocht naar de graven van hun familieleden gemaakt. Maandagmorgen werden zij in het Paleis Soestdijk ontvangen door H.M. de Koningin. De enige Engelsman van het gezelschap, die zelf in Nijmegen heeft gevochten, capt. T. H. Nicholls uit Learmington, Spa, bood de Koningin een bouquet rosé anjers aan. ---